Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Birth Stories 488 जातक 488

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410411412413414415416417418419420421422423424425426427428429430431432433434435436437438439440441442443444445446447448449450451452453454455456457458459460461462463464465466467468469470471472473474475476477478479480481482483484485486487488489490491492493494495496497498499500501502503504505506507508509510511512513514515516517518519520521522523524525526527528529530531532533534535536537538539540541542543544545546547

5. Bhisajātaka

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101 · Hide pronunciation

  1. 1

    जातकjā·ta·ka

    Jātaka

  2. 2

    पकिण्णकनिपातpa·kiṇ·ṇa·ka·ni·pā·ta

    Pakiṇṇakanipāta

  3. 3

    सालिकेदारवग्गsā·li·ke·dā·ra·vag·ga

    Sālikedāravagga

  4. 4

    5। भिसजातकbhi·sa·jā·ta·ka

    5. Bhisajātaka

  5. 5

    “अस्संas·saṃ गवंga·vaṃ रजतंra·ja·taṃ जातरूपं,jā·ta·rū·paṃ

    “Assaṁ gavaṁ rajataṁ jātarūpaṁ,

    (Pāli only)

  6. 6

    भरियञ्चbha·ri·yañ·ca सोso इधi·dha लभतंla·bha·taṃ मनापं;ma·nā·paṃ

    Bhariyañca so idha labhataṁ manāpaṁ;

    (Pāli only)

  7. 7

    पुत्तेहिput·te·hi दारेहिdā·re·hi समङ्गिsa·maṅ·gi होतु,ho·tu

    Puttehi dārehi samaṅgi hotu,

    (Pāli only)

  8. 8

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa योyo अहासि”।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi”.

    (Pāli only)

  9. 9

    “मालञ्चmā·lañ·ca सोso कासिकचन्दनञ्च,kā·si·ka·can·da·nañ·ca

    “Mālañca so kāsikacandanañca,

    (Pāli only)

  10. 10

    धारेतुdhā·re·tu पुत्तस्सput·tas·sa बहूba·hū भवन्तु;bha·van·tu

    Dhāretu puttassa bahū bhavantu;

    (Pāli only)

  11. 11

    कामेसुkā·me·su तिब्बंtib·baṃ कुरुतंku·ru·taṃ अपेक्खं,a·pek·khaṃ

    Kāmesu tibbaṁ kurutaṁ apekkhaṁ,

    (Pāli only)

  12. 12

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa योyo अहासि”।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi”.

    (Pāli only)

  13. 13

    “पहूतधञ्ञोpa·hū·ta·dhañ·ño कसिमाka·si·mā यसस्सी,ya·sas·sī

    “Pahūtadhañño kasimā yasassī,

    (Pāli only)

  14. 14

    पुत्तेput·te गिहीgi·hī धनिमाdha·ni·mā सब्बकामे;sab·ba·kā·me

    Putte gihī dhanimā sabbakāme;

    (Pāli only)

  15. 15

    वयंva·yaṃ अपस्संa·pas·saṃ घरमावसातु,gha·ra·mā·va·sā·tu

    Vayaṁ apassaṁ gharamāvasātu,

    (Pāli only)

  16. 16

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa योyo अहासि।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi.

    (Pāli only)

  17. 17

    सोso खत्तियोkhat·ti·yo होतुho·tu पसय्हकारी,pa·say·ha·kā·rī

    So khattiyo hotu pasayhakārī,

    (Pāli only)

  18. 18

    राजाभिराजाrā·jā·bhi·rā·jā बलवाba·la·vā यसस्सी;ya·sas·sī

    Rājābhirājā balavā yasassī;

    (Pāli only)

  19. 19

    सsa चातुरन्तंcā·tu·ran·taṃ महिमावसातु,ma·hi·mā·va·sā·tu

    Sa cāturantaṁ mahimāvasātu,

    (Pāli only)

  20. 20

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa योyo अहासि।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi.

    (Pāli only)

  21. 21

    सोso ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo होतुho·tu अवीतरागो,a·vī·ta·rā·go

    So brāhmaṇo hotu avītarāgo,

    (Pāli only)

  22. 22

    मुहुत्तनक्खत्तपथेसुmu·hut·ta·nak·khat·ta·pa·the·su युत्तो;yut·to

    Muhuttanakkhattapathesu yutto;

    (Pāli only)

  23. 23

    पूजेतुpū·je·tu नंnaṃ रट्ठपतीraṭ·ṭha·pa·tī यसस्सी,ya·sas·sī

    Pūjetu naṁ raṭṭhapatī yasassī,

    (Pāli only)

  24. 24

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa योyo अहासि।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi.

    (Pāli only)

  25. 25

    अज्झायकंaj·jhā·ya·kaṃ सब्बसमन्तवेदं,sab·ba·sa·man·ta·ve·daṃ

    Ajjhāyakaṁ sabbasamantavedaṁ,

    (Pāli only)

  26. 26

    तपस्सीनंta·pas·sī·naṃ मञ्ञतुmañ·ña·tu सब्बलोको;sab·ba·lo·ko

    Tapassīnaṁ maññatu sabbaloko;

    (Pāli only)

  27. 27

    पूजेन्तुpū·jen·tu नंnaṃ जानपदाjā·na·pa·dā समेच्च,sa·mec·ca

    Pūjentu naṁ jānapadā samecca,

    (Pāli only)

  28. 28

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa योyo अहासि।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi.

    (Pāli only)

  29. 29

    चतुस्सदंca·tus·sa·daṃ गामवरंgā·ma·va·raṃ समिद्धं,sa·mid·dhaṃ

    Catussadaṁ gāmavaraṁ samiddhaṁ,

    (Pāli only)

  30. 30

    दिन्नञ्हिdin·nañ·hi सोso भुञ्जतुbhuñ·ja·tu वासवेन;vā·sa·ve·na

    Dinnañhi so bhuñjatu vāsavena;

    (Pāli only)

  31. 31

    अवीतरागोa·vī·ta·rā·go मरणंma·ra·ṇaṃ उपेतु,u·pe·tu

    Avītarāgo maraṇaṁ upetu,

    (Pāli only)

  32. 32

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa योyo अहासि।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi.

    (Pāli only)

  33. 33

    सोso गामणीgā·ma·ṇī होतुho·tu सहायमज्झे,sa·hā·ya·maj·jhe

    So gāmaṇī hotu sahāyamajjhe,

    (Pāli only)

  34. 34

    नच्चेहिnac·ce·hi गीतेहिgī·te·hi पमोदमानो;pa·mo·da·mā·no

    Naccehi gītehi pamodamāno;

    (Pāli only)

  35. 35

    सोso राजतोrā·ja·to ब्यसनbya·sa·na मालत्थmā·lat·tha किञ्चि,kiñ·ci

    So rājato byasana mālattha kiñci,

    (Pāli only)

  36. 36

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa योyo अहासि।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi.

    (Pāli only)

  37. 37

    यंyaṃ एकराजाe·ka·rā·jā पथविंpa·tha·viṃ विजेत्वा,vi·jet·vā

    Yaṁ ekarājā pathaviṁ vijetvā,

    (Pāli only)

  38. 38

    इत्थीसहस्सानit·thī·sa·has·sā·na ठपेतुṭha·pe·tu अग्गं;ag·gaṃ

    Itthīsahassāna ṭhapetu aggaṁ;

    (Pāli only)

  39. 39

    सीमन्तिनीनंsī·man·ti·nī·naṃ पवराpa·va·rā भवातु,bha·vā·tu

    Sīmantinīnaṁ pavarā bhavātu,

    (Pāli only)

  40. 40

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa याyā अहासि।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yā ahāsi.

    (Pāli only)

  41. 41

    इसीनञ्हिi·sī·nañ·hi साsā सब्बसमागतानं,sab·ba·sa·mā·ga·tā·naṃ

    Isīnañhi sā sabbasamāgatānaṁ,

    (Pāli only)

  42. 42

    भुञ्जेय्यbhuñ·jey·ya सादुंsā·duṃ अविकम्पमाना;a·vi·kam·pa·mā·nā

    Bhuñjeyya sāduṁ avikampamānā;

    (Pāli only)

  43. 43

    चरातुca·rā·tu लाभेनlā·bhe·na विकत्थमाना,vi·kat·tha·mā·nā

    Carātu lābhena vikatthamānā,

    (Pāli only)

  44. 44

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa याyā अहासि।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yā ahāsi.

    (Pāli only)

  45. 45

    आवासिकोā·vā·si·ko होतुho·tu महाविहारे,ma·hā·vi·hā·re

    Āvāsiko hotu mahāvihāre,

    (Pāli only)

  46. 46

    नवकम्मिकोna·va·kam·mi·ko होतुho·tu गजङ्गलायं;ga·jaṅ·ga·lā·yaṃ

    Navakammiko hotu gajaṅgalāyaṁ;

    (Pāli only)

  47. 47

    आलोकसन्धिंā·lo·ka·san·dhiṃ दिवसंdi·va·saṃ करोतु,ka·ro·tu

    Ālokasandhiṁ divasaṁ karotu,

    (Pāli only)

  48. 48

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa योyo अहासि।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi.

    (Pāli only)

  49. 49

    सोso बज्झतूbaj·jha·tū पाससतेहिpā·sa·sa·te·hi छब्भि,chab·bhi

    So bajjhatū pāsasatehi chabbhi,

    (Pāli only)

  50. 50

    रम्माram·mā वनाva·nā निय्यतुniy·ya·tu राजधानिं;rā·ja·dhā·niṃ

    Rammā vanā niyyatu rājadhāniṁ;

    (Pāli only)

  51. 51

    तुत्तेहिtut·te·hi सोso हञ्ञतुhañ·ña·tu पाचनेहि,pā·ca·ne·hi

    Tuttehi so haññatu pācanehi,

    (Pāli only)

  52. 52

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa योyo अहासि।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi.

    (Pāli only)

  53. 53

    अलक्कमालीa·lak·ka·mā·lī तिपुकण्णविद्धो,ti·pu·kaṇ·ṇa·vid·dho

    Alakkamālī tipukaṇṇaviddho,

    (Pāli only)

  54. 54

    लट्ठीहतोlaṭ·ṭhī·ha·to सप्पमुखंsap·pa·mu·khaṃ उपेतु;u·pe·tu

    Laṭṭhīhato sappamukhaṁ upetu;

    (Pāli only)

  55. 55

    सकच्छबन्धोsa·kac·cha·ban·dho विसिखंvi·si·khaṃ चरातु,ca·rā·tu

    Sakacchabandho visikhaṁ carātu,

    (Pāli only)

  56. 56

    भिसानिbhi·sā·ni तेte ब्राह्मणbrāh·ma·ṇa योyo अहासि”।a·hā·si

    Bhisāni te brāhmaṇa yo ahāsi”.

    (Pāli only)

  57. 57

    “योyo वेve अनट्ठंवa·naṭ·ṭhaṃ·va नट्ठन्तिnaṭ·ṭhan·ti चाह,cā·ha

    “Yo ve anaṭṭhaṁva naṭṭhanti cāha,

    (Pāli only)

  58. 58

    कामेवkā·me·va सोso लभतंla·bha·taṃ भुञ्जतञ्च;bhuñ·ja·tañ·ca

    Kāmeva so labhataṁ bhuñjatañca;

    (Pāli only)

  59. 59

    अगारमज्झेa·gā·ra·maj·jhe मरणंma·ra·ṇaṃ उपेतु,u·pe·tu

    Agāramajjhe maraṇaṁ upetu,

    (Pāli only)

  60. 60

    योyo वाvā भोन्तोbhon·to सङ्कतिsaṅ·ka·ti कञ्चिदेव”।kañ·ci·de·va

    Yo vā bhonto saṅkati kañcideva”.

    (Pāli only)

  61. 61

    “यदेसमानाya·de·sa·mā·nā विचरन्तिvi·ca·ran·ti लोके,lo·ke

    “Yadesamānā vicaranti loke,

    (Pāli only)

  62. 62

    इट्ठञ्चiṭ·ṭhañ·ca कन्तञ्चkan·tañ·ca बहूनमेतं;ba·hū·na·me·taṃ

    Iṭṭhañca kantañca bahūnametaṁ;

    (Pāli only)

  63. 63

    पियंpi·yaṃ मनुञ्ञंma·nuñ·ñaṃ चिधci·dha जीवलोके,jī·va·lo·ke

    Piyaṁ manuññaṁ cidha jīvaloke,

    (Pāli only)

  64. 64

    कस्माkas·mā इसयोi·sa·yo नप्पसंसन्तिnap·pa·saṃ·san·ti कामे”।kā·me

    Kasmā isayo nappasaṁsanti kāme”.

    (Pāli only)

  65. 65

    “कामेसुkā·me·su वेve हञ्ञरेhañ·ña·re बज्झरेbaj·jha·re च,ca

    “Kāmesu ve haññare bajjhare ca,

    (Pāli only)

  66. 66

    कामेसुkā·me·su दुक्खञ्चduk·khañ·ca भयञ्चbha·yañ·ca जातं;jā·taṃ

    Kāmesu dukkhañca bhayañca jātaṁ;

    (Pāli only)

  67. 67

    कामेसुkā·me·su भूताधिपतीbhū·tā·dhi·pa·tī पमत्ता,pa·mat·tā

    Kāmesu bhūtādhipatī pamattā,

    (Pāli only)

  68. 68

    पापानिpā·pā·ni कम्मानिkam·mā·ni करोन्तिka·ron·ti मोहा।mo·hā

    Pāpāni kammāni karonti mohā.

    (Pāli only)

  69. 69

    तेte पापधम्माpā·pa·dham·mā पसवेत्वpa·sa·vet·va पापं,pā·paṃ

    Te pāpadhammā pasavetva pāpaṁ,

    (Pāli only)

  70. 70

    कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā निरयंni·ra·yaṃ वजन्ति;va·jan·ti

    Kāyassa bhedā nirayaṁ vajanti;

    (Pāli only)

  71. 71

    आदीनवंā·dī·na·vaṃ कामगुणेसुkā·ma·gu·ṇe·su दिस्वा,dis·vā

    Ādīnavaṁ kāmaguṇesu disvā,

    (Pāli only)

  72. 72

    तस्माtas·mā इसयोi·sa·yo नप्पसंसन्तिnap·pa·saṃ·san·ti कामे”।kā·me

    Tasmā isayo nappasaṁsanti kāme”.

    (Pāli only)

  73. 73

    “वीमंसमानोvī·maṃ·sa·mā·no इसिनोi·si·no भिसानि,bhi·sā·ni

    “Vīmaṁsamāno isino bhisāni,

    (Pāli only)

  74. 74

    तीरेtī·re गहेत्वानga·het·vā·na थलेtha·le निधेसिं;ni·dhe·siṃ

    Tīre gahetvāna thale nidhesiṁ;

    (Pāli only)

  75. 75

    सुद्धाsud·dhā अपापाa·pā·pā इसयोi·sa·yo वसन्ति,va·san·ti

    Suddhā apāpā isayo vasanti,

    (Pāli only)

  76. 76

    एतानिe·tā·ni तेte ब्रह्मचारीbrah·ma·cā·rī भिसानि”।bhi·sā·ni

    Etāni te brahmacārī bhisāni”.

    (Pāli only)

  77. 77

    “नna तेte नटाna·ṭā नोno पनpa·na कीळनेय्या,kī·ḷa·ney·yā

    “Na te naṭā no pana kīḷaneyyā,

    (Pāli only)

  78. 78

    नna बन्धवाban·dha·vā नोno पनpa·na तेte सहाया;sa·hā·yā

    Na bandhavā no pana te sahāyā;

    (Pāli only)

  79. 79

    किस्मिंkis·miṃ वुपत्थम्भvu·pat·tham·bha सहस्सनेत्त,sa·has·sa·net·ta

    Kismiṁ vupatthambha sahassanetta,

    (Pāli only)

  80. 80

    इसीहिi·sī·hi त्वंtvaṃ कीळसिkī·ḷa·si देवराज”।de·va·rā·ja

    Isīhi tvaṁ kīḷasi devarāja”.

    (Pāli only)

  81. 81

    “आचरियोā·ca·ri·yo मेसिme·si पिताpi·tā चca मय्हं,may·haṃ

    “Ācariyo mesi pitā ca mayhaṁ,

    (Pāli only)

  82. 82

    एसाe·sā पतिट्ठाpa·tiṭ·ṭhā खलितस्सkha·li·tas·sa ब्रह्मे;brah·me

    Esā patiṭṭhā khalitassa brahme;

    (Pāli only)

  83. 83

    एकापराधंe·kā·pa·rā·dhaṃ खमkha·ma भूरिपञ्ञ,bhū·ri·pañ·ña

    Ekāparādhaṁ khama bhūripañña,

    (Pāli only)

  84. 84

    नna पण्डिताpaṇ·ḍi·tā कोधबलाko·dha·ba·lā भवन्ति”।bha·van·ti

    Na paṇḍitā kodhabalā bhavanti”.

    (Pāli only)

  85. 85

    “सुवासितंsu·vā·si·taṃ इसिनंi·si·naṃ एकरत्तं,e·ka·rat·taṃ

    “Suvāsitaṁ isinaṁ ekarattaṁ,

    (Pāli only)

  86. 86

    यंyaṃ वासवंvā·sa·vaṃ भूतपतिद्दसाम;bhū·ta·pa·tid·da·sā·ma

    Yaṁ vāsavaṁ bhūtapatiddasāma;

    (Pāli only)

  87. 87

    सब्बेवsab·be·va भोन्तोbhon·to सुमनाsu·ma·nā भवन्तु,bha·van·tu

    Sabbeva bhonto sumanā bhavantu,

    (Pāli only)

  88. 88

    यंyaṃ ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo पच्चुपादीpac·cu·pā·dī भिसानि”।bhi·sā·ni

    Yaṁ brāhmaṇo paccupādī bhisāni”.

    (Pāli only)

  89. 89

    “अहञ्चa·hañ·ca सारिपुत्तोsā·ri·put·to च,ca

    “Ahañca sāriputto ca,

    (Pāli only)

  90. 90

    मोग्गल्लानोmog·gal·lā·no चca कस्सपो;kas·sa·po

    moggallāno ca kassapo;

    (Pāli only)

  91. 91

    अनुरुद्धोa·nu·rud·dho पुण्णोpuṇ·ṇo आनन्दो,ā·nan·do

    Anuruddho puṇṇo ānando,

    (Pāli only)

  92. 92

    तदासुंta·dā·suṃ सत्तsat·ta भातरो।bhā·ta·ro

    tadāsuṁ satta bhātaro.

    (Pāli only)

  93. 93

    भगिनीbha·gi·nī उप्पलवण्णाup·pa·la·vaṇ·ṇā च,ca

    Bhaginī uppalavaṇṇā ca,

    (Pāli only)

  94. 94

    दासीdā·sī खुज्जुत्तराkhuj·jut·ta·rā तदा;ta·dā

    dāsī khujjuttarā tadā;

    (Pāli only)

  95. 95

    चित्तोcit·to गहपतिga·ha·pa·ti दासो,dā·so

    Citto gahapati dāso,

    (Pāli only)

  96. 96

    यक्खोyak·kho सातागिरोsā·tā·gi·ro तदा।ta·dā

    yakkho sātāgiro tadā.

    (Pāli only)

  97. 97

    पालिलेय्योpā·li·ley·yo तदाta·dā नागो,nā·go

    Pālileyyo tadā nāgo,

    (Pāli only)

  98. 98

    मधुदोma·dhu·do सेट्ठवानरो;seṭ·ṭha·vā·na·ro

    madhudo seṭṭhavānaro;

    (Pāli only)

  99. 99

    काळुदायीkā·ḷu·dā·yī तदाta·dā सक्को,sak·ko

    Kāḷudāyī tadā sakko,

    (Pāli only)

  100. 100

    एवंe·vaṃ धारेथdhā·re·tha जातकन्ति”।jā·ta·kan·ti

    evaṁ dhāretha jātakanti”.

    (Pāli only)

  101. 101

    भिसजातकंbhi·sa·jā·ta·kaṃ पञ्चमं।pañ·ca·maṃ

    Bhisajātakaṁ pañcamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.