Vālmīki Rāmāyaṇa रामायणम्

tato rāvaṇanītāyāḥ sītāyāḥ śatrukarśanaḥ / iyeṣa padam anveṣṭuṃ cāraṇācarite pathi

ta·to rā·va·ṇa·nī·tā·yāḥ sī·tā·yāḥ śat·ru·kar·śa·naḥ / i·ye·ṣa pa·dam an·veṣ·ṭuṃ cā·ra·ṇā·ca·ri·te pa·thi

atha vaidūryavarṇeṣu śādvaleṣu mahābalaḥ / dhīraḥ salilakalpeṣu vicacāra yathāsukham

a·tha vai·dūr·ya·var·ṇe·ṣu śād·va·le·ṣu ma·hā·ba·laḥ / dhī·raḥ sa·li·la·kal·pe·ṣu vi·ca·cā·ra ya·thā·su·kham

dvijān vitrāsayan dhīmān urasā pādapān haran / mṛgāṃś ca subahūn nighnan pravṛddha iva kesarī

dvi·jān vit·rā·sa·yan dhī·mān u·ra·sā pā·da·pān ha·ran / mṛ·gāṃś ca su·ba·hūn nigh·nan pra·vṛd·dha i·va ke·sa·rī

nīlalohitamāñjiṣṭhapadmavarṇaiḥ sitāsitaiḥ / svabhāvavihitaiś citrair dhātubhiḥ samalaṃkṛtam

nī·la·lo·hi·ta·māñ·jiṣ·ṭha·pad·ma·var·ṇaiḥ si·tā·si·taiḥ / sva·bhā·va·vi·hi·taiś cit·rair dhā·tu·bhiḥ sa·ma·laṃ·kṛ·tam

kāmarūpibhir āviṣṭam abhīkṣṇaṃ saparicchadaiḥ / yakṣakiṃnaragandharvair devakalpaiś ca pannagaiḥ

kā·ma·rū·pi·bhir ā·viṣ·ṭam a·bhīk·ṣṇaṃ sa·pa·ric·cha·daiḥ / yak·ṣa·kiṃ·na·ra·gan·dhar·vair de·va·kal·paiś ca pan·na·gaiḥ

sa tasya girivaryasya tale nāgavarāyute / tiṣṭhan kapivaras tatra hrade nāga ivābabhau

sa tas·ya gi·ri·var·yas·ya ta·le nā·ga·va·rā·yu·te / tiṣ·ṭhan ka·pi·va·ras tat·ra hra·de nā·ga i·vā·ba·bhau

sa sūryāya mahendrāya pavanāya svayambhuve / bhūtebhyaś cāñjaliṃ kṛtvā cakāra gamane matim

sa sūr·yā·ya ma·hen·drā·ya pa·va·nā·ya sva·yam·bhu·ve / bhū·tebh·yaś cāñ·ja·liṃ kṛt·vā ca·kā·ra ga·ma·ne ma·tim

añjaliṃ prāṅmukhaḥ kurvan pavanāyātmayonaye / tato hi vavṛdhe gantuṃ dakṣiṇo dakṣiṇāṃ diśam

añ·ja·liṃ prāṅ·mu·khaḥ kur·van pa·va·nā·yāt·ma·yo·na·ye / ta·to hi va·vṛ·dhe gan·tuṃ dak·ṣi·ṇo dak·ṣi·ṇāṃ di·śam

plavaṃgapravarair dṛṣṭaḥ plavane kṛtaniścayaḥ / vavṛdhe rāmavṛddhyarthaṃ samudra iva parvasu

pla·vaṃ·gap·ra·va·rair dṛṣ·ṭaḥ pla·va·ne kṛ·ta·niś·ca·yaḥ / va·vṛ·dhe rā·ma·vṛd·dhyar·thaṃ sa·mud·ra i·va par·va·su

niṣpramāṇa śarīraḥ saṃl lilaṅghayiṣur arṇavam / bāhubhyāṃ pīḍayām āsa caraṇābhyāṃ ca parvatam

niṣ·pra·mā·ṇa śa·rī·raḥ saṃl li·laṅ·gha·yi·ṣur ar·ṇa·vam / bā·hubh·yāṃ pī·ḍa·yām ā·sa ca·ra·ṇābh·yāṃ ca par·va·tam

sa cacālācalāś cāru muhūrtaṃ kapipīḍitaḥ / tarūṇāṃ puṣpitāgrāṇāṃ sarvaṃ puṣpam aśātayat

sa ca·cā·lā·ca·lāś cā·ru mu·hūr·taṃ ka·pi·pī·ḍi·taḥ / ta·rū·ṇāṃ puṣ·pi·tāg·rā·ṇāṃ sar·vaṃ puṣ·pam a·śā·ta·yat

tena pādapamuktena puṣpaugheṇa sugandhinā / sarvataḥ saṃvṛtaḥ śailo babhau puṣpamayo yathā

te·na pā·da·pa·muk·te·na puṣ·pau·ghe·ṇa su·gan·dhi·nā / sar·va·taḥ saṃ·vṛ·taḥ śai·lo ba·bhau puṣ·pa·ma·yo ya·thā

tena cottamavīryeṇa pīḍyamānaḥ sa parvataḥ / salilaṃ saṃprasusrāva madaṃ matta iva dvipaḥ

te·na cot·ta·ma·vīr·ye·ṇa pīḍ·ya·mā·naḥ sa par·va·taḥ / sa·li·laṃ saṃp·ra·sus·rā·va ma·daṃ mat·ta i·va dvi·paḥ

pīḍyamānas tu balinā mahendras tena parvataḥ / rītir nirvartayām āsa kāñcanāñjanarājatīḥ / mumoca ca śilāḥ śailo viśālāḥ samanaḥśilāḥ

pīḍ·ya·mā·nas tu ba·li·nā ma·hen·dras te·na par·va·taḥ / rī·tir nir·var·ta·yām ā·sa kāñ·ca·nāñ·ja·na·rā·ja·tīḥ / mu·mo·ca ca śi·lāḥ śai·lo vi·śā·lāḥ sa·ma·naḥ·śi·lāḥ

giriṇā pīḍyamānena pīḍyamānāni sarvaśaḥ / guhāviṣṭāni bhūtāni vinedur vikṛtaiḥ svaraiḥ

gi·ri·ṇā pīḍ·ya·mā·ne·na pīḍ·ya·mā·nā·ni sar·va·śaḥ / gu·hā·viṣ·ṭā·ni bhū·tā·ni vi·ne·dur vi·kṛ·taiḥ sva·raiḥ

sa mahāsattvasaṃnādaḥ śailapīḍānimittajaḥ / pṛthivīṃ pūrayām āsa diśaś copavanāni ca

sa ma·hā·sat·tva·saṃ·nā·daḥ śai·la·pī·ḍā·ni·mit·ta·jaḥ / pṛ·thi·vīṃ pū·ra·yām ā·sa di·śaś co·pa·va·nā·ni ca

śirobhiḥ pṛthubhiḥ sarpā vyaktasvastikalakṣaṇaiḥ / vamantaḥ pāvakaṃ ghoraṃ dadaṃśur daśanaiḥ śilāḥ

śi·ro·bhiḥ pṛ·thu·bhiḥ sar·pā vyak·tas·vas·ti·ka·lak·ṣa·ṇaiḥ / va·man·taḥ pā·va·kaṃ gho·raṃ da·daṃ·śur da·śa·naiḥ śi·lāḥ

tās tadā saviṣair daṣṭāḥ kupitais tair mahāśilāḥ / jajvaluḥ pāvakoddīptā vibhiduś ca sahasradhā

tās ta·dā sa·vi·ṣair daṣ·ṭāḥ ku·pi·tais tair ma·hā·śi·lāḥ / jaj·va·luḥ pā·va·kod·dīp·tā vi·bhi·duś ca sa·has·ra·dhā

yāni cauṣadhajālāni tasmiñ jātāni parvate / viṣaghnāny api nāgānāṃ na śekuḥ śamituṃ viṣam

yā·ni cau·ṣa·dha·jā·lā·ni tas·miñ jā·tā·ni par·va·te / vi·ṣagh·nāny a·pi nā·gā·nāṃ na śe·kuḥ śa·mi·tuṃ vi·ṣam

bhidyate 'yaṃ girir bhūtair iti matvā tapasvinaḥ / trastā vidyādharās tasmād utpetuḥ strīgaṇaiḥ saha

bhid·ya·te 'yaṃ gi·rir bhū·tair i·ti mat·vā ta·pas·vi·naḥ / tras·tā vid·yā·dha·rās tas·mād ut·pe·tuḥ strī·ga·ṇaiḥ sa·ha

pānabhūmigataṃ hitvā haimam āsanabhājanam / pātrāṇi ca mahārhāṇi karakāṃś ca hiraṇmayān

pā·na·bhū·mi·ga·taṃ hit·vā hai·mam ā·sa·na·bhā·ja·nam / pāt·rā·ṇi ca ma·hār·hā·ṇi ka·ra·kāṃś ca hi·raṇ·ma·yān

lehyān uccāvacān bhakṣyān māṃsāni vividhāni ca / ārṣabhāṇi ca carmāṇi khaḍgāṃś ca kanakatsarūn

leh·yān uc·cā·va·cān bhak·ṣyān māṃ·sā·ni vi·vi·dhā·ni ca / ār·ṣa·bhā·ṇi ca car·mā·ṇi khaḍ·gāṃś ca ka·na·kat·sa·rūn

kṛtakaṇṭhaguṇāḥ kṣībā raktamālyānulepanāḥ / raktākṣāḥ puṣkarākṣāś ca gaganaṃ pratipedire

kṛ·ta·kaṇ·ṭha·gu·ṇāḥ kṣī·bā rak·ta·māl·yā·nu·le·pa·nāḥ / rak·tāk·ṣāḥ puṣ·ka·rāk·ṣāś ca ga·ga·naṃ pra·ti·pe·di·re

hāranūpurakeyūra pārihārya dharāḥ striyaḥ / vismitāḥ sasmitās tasthur ākāśe ramaṇaiḥ saha

hā·ra·nū·pu·ra·ke·yū·ra pā·ri·hār·ya dha·rāḥ stri·yaḥ / vis·mi·tāḥ sas·mi·tās tas·thur ā·kā·śe ra·ma·ṇaiḥ sa·ha

darśayanto mahāvidyāṃ vidyādharamaharṣayaḥ / sahitās tasthur ākāśe vīkṣāṃ cakruś ca parvatam

dar·śa·yan·to ma·hā·vid·yāṃ vid·yā·dha·ra·ma·har·ṣa·yaḥ / sa·hi·tās tas·thur ā·kā·śe vīk·ṣāṃ cak·ruś ca par·va·tam

śuśruvuś ca tadā śabdam ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām / cāraṇānāṃ ca siddhānāṃ sthitānāṃ vimale 'mbare

śuś·ru·vuś ca ta·dā śab·dam ṛ·ṣī·ṇāṃ bhā·vi·tāt·ma·nām / cā·ra·ṇā·nāṃ ca sid·dhā·nāṃ sthi·tā·nāṃ vi·ma·le 'mba·re

eṣa parvatasaṃkāśo hanūmān mārutātmajaḥ / titīrṣati mahāvegaṃ samudraṃ makarālayam

e·ṣa par·va·ta·saṃ·kā·śo ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / ti·tīr·ṣa·ti ma·hā·ve·gaṃ sa·mud·raṃ ma·ka·rā·la·yam

rāmārthaṃ vānarārthaṃ ca cikīrṣan karma duṣkaram / samudrasya paraṃ pāraṃ duṣprāpaṃ prāptum icchati

rā·mār·thaṃ vā·na·rār·thaṃ ca ci·kīr·ṣan kar·ma duṣ·ka·ram / sa·mud·ras·ya pa·raṃ pā·raṃ duṣ·prā·paṃ prāp·tum ic·cha·ti

dudhuve ca sa romāṇi cakampe cācalopamaḥ / nanāda ca mahānādaṃ sumahān iva toyadaḥ

du·dhu·ve ca sa ro·mā·ṇi ca·kam·pe cā·ca·lo·pa·maḥ / na·nā·da ca ma·hā·nā·daṃ su·ma·hān i·va to·ya·daḥ

ānupūrvyāc ca vṛttaṃ ca lāṅgūlaṃ romabhiś citam / utpatiṣyan vicikṣepa pakṣirāja ivoragam

ā·nu·pūr·vyāc ca vṛt·taṃ ca lāṅ·gū·laṃ ro·ma·bhiś ci·tam / ut·pa·tiṣ·yan vi·cik·ṣe·pa pak·ṣi·rā·ja i·vo·ra·gam

tasya lāṅgūlam āviddham ativegasya pṛṣṭhataḥ / dadṛśe garuḍeneva hriyamāṇo mahoragaḥ

tas·ya lāṅ·gū·lam ā·vid·dham a·ti·ve·gas·ya pṛṣ·ṭha·taḥ / da·dṛ·śe ga·ru·ḍe·ne·va hri·ya·mā·ṇo ma·ho·ra·gaḥ

bāhū saṃstambhayām āsa mahāparighasaṃnibhau / sasāda ca kapiḥ kaṭyāṃ caraṇau saṃcukopa ca

bā·hū saṃs·tam·bha·yām ā·sa ma·hā·pa·ri·gha·saṃ·ni·bhau / sa·sā·da ca ka·piḥ kaṭ·yāṃ ca·ra·ṇau saṃ·cu·ko·pa ca

saṃhṛtya ca bhujau śrīmāṃs tathaiva ca śirodharām / tejaḥ sattvaṃ tathā vīryam āviveśa sa vīryavān

saṃ·hṛt·ya ca bhu·jau śrī·māṃs ta·thai·va ca śi·ro·dha·rām / te·jaḥ sat·tvaṃ ta·thā vīr·yam ā·vi·ve·śa sa vīr·ya·vān

mārgam ālokayan dūrād ūrdhvapraṇihitekṣaṇaḥ / rurodha hṛdaye prāṇān ākāśam avalokayan

mār·gam ā·lo·ka·yan dū·rād ūr·dhvap·ra·ṇi·hi·tek·ṣa·ṇaḥ / ru·ro·dha hṛ·da·ye prā·ṇān ā·kā·śam a·va·lo·ka·yan

padbhyāṃ dṛḍham avasthānaṃ kṛtvā sa kapikuñjaraḥ / nikuñcya karṇau hanumān utpatiṣyan mahābalaḥ / vānarān vānaraśreṣṭha idaṃ vacanam abravīt

pad·bhyāṃ dṛ·ḍham a·vas·thā·naṃ kṛt·vā sa ka·pi·kuñ·ja·raḥ / ni·kuñ·cya kar·ṇau ha·nu·mān ut·pa·tiṣ·yan ma·hā·ba·laḥ / vā·na·rān vā·na·raś·reṣ·ṭha i·daṃ va·ca·nam ab·ra·vīt

yathā rāghavanirmuktaḥ śaraḥ śvasanavikramaḥ / gacchet tadvad gamiṣyāmi laṅkāṃ rāvaṇapālitām

ya·thā rā·gha·va·nir·muk·taḥ śa·raḥ śva·sa·na·vik·ra·maḥ / gac·chet tad·vad ga·miṣ·yā·mi laṅ·kāṃ rā·va·ṇa·pā·li·tām

na hi drakṣyāmi yadi tāṃ laṅkāyāṃ janakātmajām / anenaiva hi vegena gamiṣyāmi surālayam

na hi drak·ṣyā·mi ya·di tāṃ laṅ·kā·yāṃ ja·na·kāt·ma·jām / a·ne·nai·va hi ve·ge·na ga·miṣ·yā·mi su·rā·la·yam

yadi vā tridive sītāṃ na drakṣyāmi kṛtaśramaḥ / baddhvā rākṣasarājānam ānayiṣyāmi rāvaṇam

ya·di vā tri·di·ve sī·tāṃ na drak·ṣyā·mi kṛ·taś·ra·maḥ / bad·dhvā rāk·ṣa·sa·rā·jā·nam ā·na·yiṣ·yā·mi rā·va·ṇam

sarvathā kṛtakāryo 'ham eṣyāmi saha sītayā / ānayiṣyāmi vā laṅkāṃ samutpāṭya sarāvaṇām

sar·va·thā kṛ·ta·kār·yo 'ham eṣ·yā·mi sa·ha sī·ta·yā / ā·na·yiṣ·yā·mi vā laṅ·kāṃ sa·mut·pāṭ·ya sa·rā·va·ṇām

evam uktvā tu hanumān vānarān vānarottamaḥ / utpapātātha vegena vegavān avicārayan

e·vam uk·tvā tu ha·nu·mān vā·na·rān vā·na·rot·ta·maḥ / ut·pa·pā·tā·tha ve·ge·na ve·ga·vān a·vi·cā·ra·yan

samutpatati tasmiṃs tu vegāt te nagarohiṇaḥ / saṃhṛtya viṭapān sarvān samutpetuḥ samantataḥ

sa·mut·pa·ta·ti tas·miṃs tu ve·gāt te na·ga·ro·hi·ṇaḥ / saṃ·hṛt·ya vi·ṭa·pān sar·vān sa·mut·pe·tuḥ sa·man·ta·taḥ

sa mattakoyaṣṭibhakān pādapān puṣpaśālinaḥ / udvahann ūruvegena jagāma vimale 'mbare

sa mat·ta·ko·yaṣ·ṭi·bha·kān pā·da·pān puṣ·pa·śā·li·naḥ / ud·va·hann ū·ru·ve·ge·na ja·gā·ma vi·ma·le 'mba·re

ūruvegoddhatā vṛkṣā muhūrtaṃ kapim anvayuḥ / prasthitaṃ dīrgham adhvānaṃ svabandhum iva bāndhavāḥ

ū·ru·ve·god·dha·tā vṛk·ṣā mu·hūr·taṃ ka·pim an·va·yuḥ / pras·thi·taṃ dīr·gham adh·vā·naṃ sva·ban·dhum i·va bān·dha·vāḥ

tam ūruvegonmathitāḥ sālāś cānye nagottamāḥ / anujagmur hanūmantaṃ sainyā iva mahīpatim

tam ū·ru·ve·gon·ma·thi·tāḥ sā·lāś cān·ye na·got·ta·māḥ / a·nu·jag·mur ha·nū·man·taṃ sain·yā i·va ma·hī·pa·tim

supuṣpitāgrair bahubhiḥ pādapair anvitaḥ kapiḥ / hanumān parvatākāro babhūvādbhutadarśanaḥ

su·puṣ·pi·tāg·rair ba·hu·bhiḥ pā·da·pair an·vi·taḥ ka·piḥ / ha·nu·mān par·va·tā·kā·ro ba·bhū·vād·bhu·ta·dar·śa·naḥ

sāravanto 'tha ye vṛkṣā nyamajjaṃl lavaṇāmbhasi / bhayād iva mahendrasya parvatā varuṇālaye

sā·ra·van·to 'tha ye vṛk·ṣā nya·maj·jaṃl la·va·ṇām·bha·si / bha·yād i·va ma·hen·dras·ya par·va·tā va·ru·ṇā·la·ye

sa nānākusumaiḥ kīrṇaḥ kapiḥ sāṅkurakorakaiḥ / śuśubhe meghasaṃkāśaḥ khadyotair iva parvataḥ

sa nā·nā·ku·su·maiḥ kīr·ṇaḥ ka·piḥ sāṅ·ku·ra·ko·ra·kaiḥ / śu·śu·bhe me·gha·saṃ·kā·śaḥ khad·yo·tair i·va par·va·taḥ

vimuktās tasya vegena muktvā puṣpāṇi te drumāḥ / avaśīryanta salile nivṛttāḥ suhṛdo yathā

vi·muk·tās tas·ya ve·ge·na muk·tvā puṣ·pā·ṇi te dru·māḥ / a·va·śīr·yan·ta sa·li·le ni·vṛt·tāḥ su·hṛ·do ya·thā

laghutvenopapannaṃ tad vicitraṃ sāgare 'patat / drumāṇāṃ vividhaṃ puṣpaṃ kapivāyusamīritam

la·ghut·ve·no·pa·pan·naṃ tad vi·cit·raṃ sā·ga·re 'pa·tat / dru·mā·ṇāṃ vi·vi·dhaṃ puṣ·paṃ ka·pi·vā·yu·sa·mī·ri·tam

puṣpaugheṇānubaddhena nānāvarṇena vānaraḥ / babhau megha ivodyan vai vidyudgaṇavibhūṣitaḥ

puṣ·pau·ghe·ṇā·nu·bad·dhe·na nā·nā·var·ṇe·na vā·na·raḥ / ba·bhau me·gha i·vod·yan vai vid·yud·ga·ṇa·vi·bhū·ṣi·taḥ

tasya vegasamudbhūtaiḥ puṣpais toyam adṛśyata / tārābhir abhirāmābhir uditābhir ivāmbaram

tas·ya ve·ga·sa·mud·bhū·taiḥ puṣ·pais to·yam a·dṛś·ya·ta / tā·rā·bhir a·bhi·rā·mā·bhir u·di·tā·bhir i·vām·ba·ram

tasyāmbaragatau bāhū dadṛśāte prasāritau / parvatāgrād viniṣkrāntau pañcāsyāv iva pannagau

tas·yām·ba·ra·ga·tau bā·hū da·dṛ·śā·te pra·sā·ri·tau / par·va·tāg·rād vi·niṣ·krān·tau pañ·cās·yāv i·va pan·na·gau

pibann iva babhau cāpi sormijālaṃ mahārṇavam / pipāsur iva cākāśaṃ dadṛśe sa mahākapiḥ

pi·bann i·va ba·bhau cā·pi sor·mi·jā·laṃ ma·hār·ṇa·vam / pi·pā·sur i·va cā·kā·śaṃ da·dṛ·śe sa ma·hā·ka·piḥ

tasya vidyutprabhākāre vāyumārgānusāriṇaḥ / nayane viprakāśete parvatasthāv ivānalau

tas·ya vid·yut·pra·bhā·kā·re vā·yu·mār·gā·nu·sā·ri·ṇaḥ / na·ya·ne vip·ra·kā·śe·te par·va·tas·thāv i·vā·na·lau

piṅge piṅgākṣamukhyasya bṛhatī parimaṇḍale / cakṣuṣī saṃprakaśete candrasūryāv iva sthitau

piṅ·ge piṅ·gāk·ṣa·mukh·yas·ya bṛ·ha·tī pa·ri·maṇ·ḍa·le / cak·ṣu·ṣī saṃp·ra·ka·śe·te can·dra·sūr·yāv i·va sthi·tau

mukhaṃ nāsikayā tasya tāmrayā tāmram ābabhau / saṃdhyayā samabhispṛṣṭaṃ yathā sūryasya maṇḍalam

mu·khaṃ nā·si·ka·yā tas·ya tām·ra·yā tām·ram ā·ba·bhau / saṃdh·ya·yā sa·ma·bhis·pṛṣ·ṭaṃ ya·thā sūr·yas·ya maṇ·ḍa·lam

lāṅgalaṃ ca samāviddhaṃ plavamānasya śobhate / ambare vāyuputrasya śakradhvaja ivocchritaḥ

lāṅ·ga·laṃ ca sa·mā·vid·dhaṃ pla·va·mā·nas·ya śo·bha·te / am·ba·re vā·yu·put·ras·ya śak·radh·va·ja i·voc·chri·taḥ

lāṅgūlacakreṇa mahāñ śukladaṃṣṭro 'nilātmajaḥ / vyarocata mahāprājñaḥ pariveṣīva bhāskaraḥ

lāṅ·gū·la·cak·re·ṇa ma·hāñ śuk·la·daṃṣ·ṭro 'ni·lāt·ma·jaḥ / vya·ro·ca·ta ma·hāp·rāj·ñaḥ pa·ri·ve·ṣī·va bhās·ka·raḥ

sphigdeśenābhitāmreṇa rarāja sa mahākapiḥ / mahatā dāriteneva girir gairikadhātunā

sphig·de·śe·nā·bhi·tām·re·ṇa ra·rā·ja sa ma·hā·ka·piḥ / ma·ha·tā dā·ri·te·ne·va gi·rir gai·ri·ka·dhā·tu·nā

tasya vānarasiṃhasya plavamānasya sāgaram / kakṣāntaragato vāyur jīmūta iva garjati

tas·ya vā·na·ra·siṃ·has·ya pla·va·mā·nas·ya sā·ga·ram / kak·ṣān·ta·ra·ga·to vā·yur jī·mū·ta i·va gar·ja·ti

khe yathā nipataty ulkā uttarāntād viniḥsṛtā / dṛśyate sānubandhā ca tathā sa kapikuñjaraḥ

khe ya·thā ni·pa·taty ul·kā ut·ta·rān·tād vi·niḥ·sṛ·tā / dṛś·ya·te sā·nu·ban·dhā ca ta·thā sa ka·pi·kuñ·ja·raḥ

patatpataṃgasaṃkāśo vyāyataḥ śuśubhe kapiḥ / pravṛddha iva mātaṃgaḥ kakṣyayā badhyamānayā

pa·tat·pa·taṃ·ga·saṃ·kā·śo vyā·ya·taḥ śu·śu·bhe ka·piḥ / pra·vṛd·dha i·va mā·taṃ·gaḥ kak·ṣya·yā badh·ya·mā·na·yā

upariṣṭāc charīreṇa chāyayā cāvagāḍhayā / sāgare mārutāviṣṭā naur ivāsīt tadā kapiḥ

u·pa·riṣ·ṭāc cha·rī·re·ṇa chā·ya·yā cā·va·gā·ḍha·yā / sā·ga·re mā·ru·tā·viṣ·ṭā naur i·vā·sīt ta·dā ka·piḥ

yaṃ yaṃ deśaṃ samudrasya jagāma sa mahākapiḥ / sa sa tasyāṅgavegena sonmāda iva lakṣyate

yaṃ yaṃ de·śaṃ sa·mud·ras·ya ja·gā·ma sa ma·hā·ka·piḥ / sa sa tas·yāṅ·ga·ve·ge·na son·mā·da i·va lak·ṣya·te

sāgarasyormijālānām urasā śailavarṣmaṇām / abhighnaṃs tu mahāvegaḥ pupluve sa mahākapiḥ

sā·ga·ras·yor·mi·jā·lā·nām u·ra·sā śai·la·var·ṣma·ṇām / a·bhigh·naṃs tu ma·hā·ve·gaḥ pup·lu·ve sa ma·hā·ka·piḥ

kapivātaś ca balavān meghavātaś ca niḥsṛtaḥ / sāgaraṃ bhīmanirghoṣaṃ kampayām āsatur bhṛśam

ka·pi·vā·taś ca ba·la·vān me·gha·vā·taś ca niḥ·sṛ·taḥ / sā·ga·raṃ bhī·ma·nir·gho·ṣaṃ kam·pa·yām ā·sa·tur bhṛ·śam

vikarṣann ūrmijālāni bṛhanti lavaṇāmbhasi / atyakrāman mahāvegas taraṅgān gaṇayann iva

vi·kar·ṣann ūr·mi·jā·lā·ni bṛ·han·ti la·va·ṇām·bha·si / at·yak·rā·man ma·hā·ve·gas ta·raṅ·gān ga·ṇa·yann i·va

plavamānaṃ samīkṣyātha bhujaṅgāḥ sāgarālayāḥ / vyomni taṃ kapiśārdūlaṃ suparṇam iti menire

pla·va·mā·naṃ sa·mīk·ṣyā·tha bhu·jaṅ·gāḥ sā·ga·rā·la·yāḥ / vyom·ni taṃ ka·pi·śār·dū·laṃ su·par·ṇam i·ti me·ni·re

daśayojanavistīrṇā triṃśadyojanam āyatā / chāyā vānarasiṃhasya jale cārutarābhavat

da·śa·yo·ja·na·vis·tīr·ṇā triṃ·śad·yo·ja·nam ā·ya·tā / chā·yā vā·na·ra·siṃ·has·ya ja·le cā·ru·ta·rā·bha·vat

śvetābhraghanarājīva vāyuputrānugāminī / tasya sā śuśubhe chāyā vitatā lavaṇāmbhasi

śve·tābh·ra·gha·na·rā·jī·va vā·yu·put·rā·nu·gā·mi·nī / tas·ya sā śu·śu·bhe chā·yā vi·ta·tā la·va·ṇām·bha·si

plavamānaṃ tu taṃ dṛṣṭvā plavagaṃ tvaritaṃ tadā / vavṛṣuḥ puṣpavarṣāṇi devagandharvadānavāḥ

pla·va·mā·naṃ tu taṃ dṛṣ·ṭvā pla·va·gaṃ tva·ri·taṃ ta·dā / va·vṛ·ṣuḥ puṣ·pa·var·ṣā·ṇi de·va·gan·dhar·va·dā·na·vāḥ

tatāpa na hi taṃ sūryaḥ plavantaṃ vānareśvaram / siṣeve ca tadā vāyū rāmakāryārthasiddhaye

ta·tā·pa na hi taṃ sūr·yaḥ pla·van·taṃ vā·na·reś·va·ram / si·ṣe·ve ca ta·dā vā·yū rā·ma·kār·yār·tha·sid·dha·ye

ṛṣayas tuṣṭuvuś cainaṃ plavamānaṃ vihāyasā / jaguś ca devagandharvāḥ praśaṃsanto mahaujasaṃ

ṛ·ṣa·yas tuṣ·ṭu·vuś cai·naṃ pla·va·mā·naṃ vi·hā·ya·sā / ja·guś ca de·va·gan·dhar·vāḥ pra·śaṃ·san·to ma·hau·ja·saṃ

nāgāś ca tuṣṭuvur yakṣā rakṣāṃsi vibudhāḥ khagāḥ / prekṣyākāśe kapivaraṃ sahasā vigataklamam

nā·gāś ca tuṣ·ṭu·vur yak·ṣā rak·ṣāṃ·si vi·bu·dhāḥ kha·gāḥ / prek·ṣyā·kā·śe ka·pi·va·raṃ sa·ha·sā vi·ga·tak·la·mam

tasmin plavagaśārdūle plavamāne hanūmati / ikṣvākukulamānārthī cintayām āsa sāgaraḥ

tas·min pla·va·ga·śār·dū·le pla·va·mā·ne ha·nū·ma·ti / ik·ṣvā·ku·ku·la·mā·nār·thī cin·ta·yām ā·sa sā·ga·raḥ

sāhāyyaṃ vānarendrasya yadi nāhaṃ hanūmataḥ / kariṣyāmi bhaviṣyāmi sarvavācyo vivakṣatām

sā·hāy·yaṃ vā·na·ren·dras·ya ya·di nā·haṃ ha·nū·ma·taḥ / ka·riṣ·yā·mi bha·viṣ·yā·mi sar·va·vāc·yo vi·vak·ṣa·tām

aham ikṣvākunāthena sagareṇa vivardhitaḥ / ikṣvākusacivaś cāyaṃ nāvasīditum arhati

a·ham ik·ṣvā·ku·nā·the·na sa·ga·re·ṇa vi·var·dhi·taḥ / ik·ṣvā·ku·sa·ci·vaś cā·yaṃ nā·va·sī·di·tum ar·ha·ti

tathā mayā vidhātavyaṃ viśrameta yathā kapiḥ / śeṣaṃ ca mayi viśrāntaḥ sukhenātipatiṣyati

ta·thā ma·yā vi·dhā·tav·yaṃ viś·ra·me·ta ya·thā ka·piḥ / śe·ṣaṃ ca ma·yi viś·rān·taḥ su·khe·nā·ti·pa·tiṣ·ya·ti

iti kṛtvā matiṃ sādhvīṃ samudraś channam ambhasi / hiraṇyanābhaṃ mainākam uvāca girisattamam

i·ti kṛt·vā ma·tiṃ sādh·vīṃ sa·mud·raś chan·nam am·bha·si / hi·raṇ·ya·nā·bhaṃ mai·nā·kam u·vā·ca gi·ri·sat·ta·mam

tvam ihāsurasaṃghānāṃ pātālatalavāsinām / devarājñā giriśreṣṭha parighaḥ saṃniveśitaḥ

tvam i·hā·su·ra·saṃ·ghā·nāṃ pā·tā·la·ta·la·vā·si·nām / de·va·rāj·ñā gi·riś·reṣ·ṭha pa·ri·ghaḥ saṃ·ni·ve·śi·taḥ

tvam eṣāṃ jñātavīryāṇāṃ punar evotpatiṣyatām / pātālasyāprameyasya dvāram āvṛtya tiṣṭhasi

tvam e·ṣāṃ jñā·ta·vīr·yā·ṇāṃ pu·nar e·vot·pa·tiṣ·ya·tām / pā·tā·las·yāp·ra·me·yas·ya dvā·ram ā·vṛt·ya tiṣ·ṭha·si

tiryag ūrdhvam adhaś caiva śaktis te śailavardhitum / tasmāt saṃcodayāmi tvām uttiṣṭha nagasattama

tir·yag ūr·dhvam a·dhaś cai·va śak·tis te śai·la·var·dhi·tum / tas·māt saṃ·co·da·yā·mi tvām ut·tiṣ·ṭha na·ga·sat·ta·ma

sa eṣa kapiśārdūlas tvām uparyeti vīryavān / hanūmān rāmakāryārthaṃ bhīmakarmā kham āplutaḥ

sa e·ṣa ka·pi·śār·dū·las tvām u·par·ye·ti vīr·ya·vān / ha·nū·mān rā·ma·kār·yār·thaṃ bhī·ma·kar·mā kham āp·lu·taḥ

tasya sāhyaṃ mayā kāryam ikṣvākukulavartinaḥ / mama ikṣvākavaḥ pūjyāḥ paraṃ pūjyatamās tava

tas·ya sāh·yaṃ ma·yā kār·yam ik·ṣvā·ku·ku·la·var·ti·naḥ / ma·ma ik·ṣvā·ka·vaḥ pūj·yāḥ pa·raṃ pūj·ya·ta·mās ta·va

kuru sācivyam asmākaṃ na naḥ kāryam atikramet / kartavyam akṛtaṃ kāryaṃ satāṃ manyum udīrayet

ku·ru sā·civ·yam as·mā·kaṃ na naḥ kār·yam a·tik·ra·met / kar·tav·yam a·kṛ·taṃ kār·yaṃ sa·tāṃ man·yum u·dī·ra·yet

salilād ūrdhvam uttiṣṭha tiṣṭhatv eṣa kapis tvayi / asmākam atithiś caiva pūjyaś ca plavatāṃ varaḥ

sa·li·lād ūr·dhvam ut·tiṣ·ṭha tiṣ·ṭhatv e·ṣa ka·pis tva·yi / as·mā·kam a·ti·thiś cai·va pūj·yaś ca pla·va·tāṃ va·raḥ

cāmīkaramahānābha devagandharvasevita / hanūmāṃs tvayi viśrāntas tataḥ śeṣaṃ gamiṣyati

cā·mī·ka·ra·ma·hā·nā·bha de·va·gan·dhar·va·se·vi·ta / ha·nū·māṃs tva·yi viś·rān·tas ta·taḥ śe·ṣaṃ ga·miṣ·ya·ti

kākutsthasyānṛśaṃsyaṃ ca maithilyāś ca vivāsanam / śramaṃ ca plavagendrasya samīkṣyotthātum arhasi

kā·kut·sthas·yā·nṛ·śaṃs·yaṃ ca mai·thil·yāś ca vi·vā·sa·nam / śra·maṃ ca pla·va·gen·dras·ya sa·mīk·ṣyot·thā·tum ar·ha·si

hiraṇyanābho maināko niśamya lavaṇāmbhasaḥ / utpapāta jalāt tūrṇaṃ mahādrumalatāyutaḥ

hi·raṇ·ya·nā·bho mai·nā·ko ni·śam·ya la·va·ṇām·bha·saḥ / ut·pa·pā·ta ja·lāt tūr·ṇaṃ ma·hād·ru·ma·la·tā·yu·taḥ

sa sāgarajalaṃ bhittvā babhūvātyutthitas tadā / yathā jaladharaṃ bhittvā dīptaraśmir divākaraḥ

sa sā·ga·ra·ja·laṃ bhit·tvā ba·bhū·vāt·yut·thi·tas ta·dā / ya·thā ja·la·dha·raṃ bhit·tvā dīp·ta·raś·mir di·vā·ka·raḥ

śātakumbhamayaiḥ śṛṅgaiḥ sakiṃnaramahoragaiḥ / ādityodayasaṃkāśair ālikhadbhir ivāmbaram

śā·ta·kum·bha·ma·yaiḥ śṛṅ·gaiḥ sa·kiṃ·na·ra·ma·ho·ra·gaiḥ / ā·dit·yo·da·ya·saṃ·kā·śair ā·li·khad·bhir i·vām·ba·ram

tasya jāmbūnadaiḥ śṛṅgaiḥ parvatasya samutthitaiḥ / ākāśaṃ śastrasaṃkāśam abhavat kāñcanaprabham

tas·ya jām·bū·na·daiḥ śṛṅ·gaiḥ par·va·tas·ya sa·mut·thi·taiḥ / ā·kā·śaṃ śas·tra·saṃ·kā·śam a·bha·vat kāñ·ca·nap·ra·bham

jātarūpamayaiḥ śṛṅgair bhrājamānaiḥ svayaṃ prabhaiḥ / ādityaśatasaṃkāśaḥ so 'bhavad girisattamaḥ

jā·ta·rū·pa·ma·yaiḥ śṛṅ·gair bhrā·ja·mā·naiḥ sva·yaṃ pra·bhaiḥ / ā·dit·ya·śa·ta·saṃ·kā·śaḥ so 'bha·vad gi·ri·sat·ta·maḥ

tam utthitam asaṃgena hanūmān agrataḥ sthitam / madhye lavaṇatoyasya vighno 'yam iti niścitaḥ

tam ut·thi·tam a·saṃ·ge·na ha·nū·mān ag·ra·taḥ sthi·tam / madh·ye la·va·ṇa·to·yas·ya vigh·no 'yam i·ti niś·ci·taḥ

sa tam ucchritam atyarthaṃ mahāvego mahākapiḥ / urasā pātayām āsa jīmūtam iva mārutaḥ

sa tam uc·chri·tam at·yar·thaṃ ma·hā·ve·go ma·hā·ka·piḥ / u·ra·sā pā·ta·yām ā·sa jī·mū·tam i·va mā·ru·taḥ

sa tadā pātitas tena kapinā parvatottamaḥ / buddhvā tasya kaper vegaṃ jaharṣa ca nananda ca

sa ta·dā pā·ti·tas te·na ka·pi·nā par·va·tot·ta·maḥ / bud·dhvā tas·ya ka·per ve·gaṃ ja·har·ṣa ca na·nan·da ca

tam ākāśagataṃ vīram ākāśe samavasthitam / prīto hṛṣṭamanā vākyam abravīt parvataḥ kapim / mānuṣaṃ dharayan rūpam ātmanaḥ śikhare sthitaḥ

tam ā·kā·śa·ga·taṃ vī·ram ā·kā·śe sa·ma·vas·thi·tam / prī·to hṛṣ·ṭa·ma·nā vāk·yam ab·ra·vīt par·va·taḥ ka·pim / mā·nu·ṣaṃ dha·ra·yan rū·pam āt·ma·naḥ śi·kha·re sthi·taḥ

duṣkaraṃ kṛtavān karma tvam idaṃ vānarottama / nipatya mama śṛṅgeṣu viśramasva yathāsukham

duṣ·ka·raṃ kṛ·ta·vān kar·ma tvam i·daṃ vā·na·rot·ta·ma / ni·pat·ya ma·ma śṛṅ·ge·ṣu viś·ra·mas·va ya·thā·su·kham

rāghāvasya kule jātair udadhiḥ parivardhitaḥ / sa tvāṃ rāmahite yuktaṃ pratyarcayati sāgaraḥ

rā·ghā·vas·ya ku·le jā·tair u·da·dhiḥ pa·ri·var·dhi·taḥ / sa tvāṃ rā·ma·hi·te yuk·taṃ prat·yar·ca·ya·ti sā·ga·raḥ

kṛte ca pratikartavyam eṣa dharmaḥ sanātanaḥ / so 'yaṃ tat pratikārārthī tvattaḥ saṃmānam arhati

kṛ·te ca pra·ti·kar·tav·yam e·ṣa dhar·maḥ sa·nā·ta·naḥ / so 'yaṃ tat pra·ti·kā·rār·thī tvat·taḥ saṃ·mā·nam ar·ha·ti

tvannimittam anenāhaṃ bahumānāt pracoditaḥ / yojanānāṃ śataṃ cāpi kapir eṣa samāplutaḥ / tava sānuṣu viśrāntaḥ śeṣaṃ prakramatām iti

tvan·ni·mit·tam a·ne·nā·haṃ ba·hu·mā·nāt pra·co·di·taḥ / yo·ja·nā·nāṃ śa·taṃ cā·pi ka·pir e·ṣa sa·māp·lu·taḥ / ta·va sā·nu·ṣu viś·rān·taḥ śe·ṣaṃ prak·ra·ma·tām i·ti

tiṣṭha tvaṃ hariśārdūla mayi viśramya gamyatām / tad idaṃ gandhavat svādu kandamūlaphalaṃ bahu / tad āsvādya hariśreṣṭha viśrānto 'nugamiṣyasi

tiṣ·ṭha tvaṃ ha·ri·śār·dū·la ma·yi viś·ram·ya gam·ya·tām / tad i·daṃ gan·dha·vat svā·du kan·da·mū·la·pha·laṃ ba·hu / tad ās·vād·ya ha·riś·reṣ·ṭha viś·rān·to 'nu·ga·miṣ·ya·si

asmākam api saṃbandhaḥ kapimukhyas tvayāsti vai / prakhyātas triṣu lokeṣu mahāguṇaparigrahaḥ

as·mā·kam a·pi saṃ·ban·dhaḥ ka·pi·mukh·yas tva·yās·ti vai / prakh·yā·tas tri·ṣu lo·ke·ṣu ma·hā·gu·ṇa·pa·rig·ra·haḥ

vegavantaḥ plavanto ye plavagā mārutātmaja / teṣāṃ mukhyatamaṃ manye tvām ahaṃ kapikuñjara

ve·ga·van·taḥ pla·van·to ye pla·va·gā mā·ru·tāt·ma·ja / te·ṣāṃ mukh·ya·ta·maṃ man·ye tvām a·haṃ ka·pi·kuñ·ja·ra

atithiḥ kila pūjārhaḥ prākṛto 'pi vijānatā / dharmaṃ jijñāsamānena kiṃ punar yādṛśo bhavān

a·ti·thiḥ ki·la pū·jār·haḥ prā·kṛ·to 'pi vi·jā·na·tā / dhar·maṃ jij·ñā·sa·mā·ne·na kiṃ pu·nar yā·dṛ·śo bha·vān

tvaṃ hi devavariṣṭhasya mārutasya mahātmanaḥ / putras tasyaiva vegena sadṛśaḥ kapikuñjara

tvaṃ hi de·va·va·riṣ·ṭhas·ya mā·ru·tas·ya ma·hāt·ma·naḥ / put·ras tas·yai·va ve·ge·na sa·dṛ·śaḥ ka·pi·kuñ·ja·ra

pūjite tvayi dharmajña pūjāṃ prāpnoti mārutaḥ / tasmāt tvaṃ pūjanīyo me śṛṇu cāpy atra kāraṇam

pū·ji·te tva·yi dhar·maj·ña pū·jāṃ prāp·no·ti mā·ru·taḥ / tas·māt tvaṃ pū·ja·nī·yo me śṛ·ṇu cāpy at·ra kā·ra·ṇam

pūrvaṃ kṛtayuge tāta parvatāḥ pakṣiṇo 'bhavan / te 'pi jagmur diśaḥ sarvā garuḍānilaveginaḥ

pūr·vaṃ kṛ·ta·yu·ge tā·ta par·va·tāḥ pak·ṣi·ṇo 'bha·van / te 'pi jag·mur di·śaḥ sar·vā ga·ru·ḍā·ni·la·ve·gi·naḥ

tatas teṣu prayāteṣu devasaṃghāḥ saharṣibhiḥ / bhūtāni ca bhayaṃ jagmus teṣāṃ patanaśaṅkayā

ta·tas te·ṣu pra·yā·te·ṣu de·va·saṃ·ghāḥ sa·har·ṣi·bhiḥ / bhū·tā·ni ca bha·yaṃ jag·mus te·ṣāṃ pa·ta·na·śaṅ·ka·yā

tataḥ kruddhaḥ sahasrākṣaḥ parvatānāṃ śatakratuḥ / pakṣāṃś ciccheda vajreṇa tatra tatra sahasraśaḥ

ta·taḥ krud·dhaḥ sa·has·rāk·ṣaḥ par·va·tā·nāṃ śa·tak·ra·tuḥ / pak·ṣāṃś cic·che·da vaj·re·ṇa tat·ra tat·ra sa·has·ra·śaḥ

sa mām upagataḥ kruddho vajram udyamya devarāṭ / tato 'haṃ sahasā kṣiptaḥ śvasanena mahātmanā

sa mām u·pa·ga·taḥ krud·dho vaj·ram ud·yam·ya de·va·rāṭ / ta·to 'haṃ sa·ha·sā kṣip·taḥ śva·sa·ne·na ma·hāt·ma·nā

asmiṃl lavaṇatoye ca prakṣiptaḥ plavagottama / guptapakṣaḥ samagraś ca tava pitrābhirakṣitaḥ

as·miṃl la·va·ṇa·to·ye ca prak·ṣip·taḥ pla·va·got·ta·ma / gup·ta·pak·ṣaḥ sa·mag·raś ca ta·va pit·rā·bhi·rak·ṣi·taḥ

tato 'haṃ mānayāmi tvāṃ mānyo hi mama mārutaḥ / tvayā me hy eṣa saṃbandhaḥ kapimukhya mahāguṇaḥ

ta·to 'haṃ mā·na·yā·mi tvāṃ mān·yo hi ma·ma mā·ru·taḥ / tva·yā me hy e·ṣa saṃ·ban·dhaḥ ka·pi·mukh·ya ma·hā·gu·ṇaḥ

asminn evaṃgate kārye sāgarasya mamaiva ca / prītiṃ prītamanā kartuṃ tvam arhasi mahākape

as·minn e·vaṃ·ga·te kār·ye sā·ga·ras·ya ma·mai·va ca / prī·tiṃ prī·ta·ma·nā kar·tuṃ tvam ar·ha·si ma·hā·ka·pe

śramaṃ mokṣaya pūjāṃ ca gṛhāṇa kapisattama / prītiṃ ca bahumanyasva prīto 'smi tava darśanāt

śra·maṃ mok·ṣa·ya pū·jāṃ ca gṛ·hā·ṇa ka·pi·sat·ta·ma / prī·tiṃ ca ba·hu·man·yas·va prī·to 'smi ta·va dar·śa·nāt

evam uktaḥ kapiśreṣṭhas taṃ nagottamam abravīt / prīto 'smi kṛtam ātithyaṃ manyur eṣo 'panīyatām

e·vam uk·taḥ ka·piś·reṣ·ṭhas taṃ na·got·ta·mam ab·ra·vīt / prī·to 'smi kṛ·tam ā·tith·yaṃ man·yur e·ṣo 'pa·nī·ya·tām

tvarate kāryakālo me ahaś cāpy ativartate / pratijñā ca mayā dattā na sthātavyam ihāntarā

tva·ra·te kār·ya·kā·lo me a·haś cāpy a·ti·var·ta·te / pra·tij·ñā ca ma·yā dat·tā na sthā·tav·yam i·hān·ta·rā

ity uktvā pāṇinā śailam ālabhya haripuṃgavaḥ / jagāmākāśam āviśya vīryavān prahasann iva

ity uk·tvā pā·ṇi·nā śai·lam ā·labh·ya ha·ri·puṃ·ga·vaḥ / ja·gā·mā·kā·śam ā·viś·ya vīr·ya·vān pra·ha·sann i·va

sa parvatasamudrābhyāṃ bahumānād avekṣitaḥ / pūjitaś copapannābhir āśīrbhir anilātmajaḥ

sa par·va·ta·sa·mud·rābh·yāṃ ba·hu·mā·nād a·vek·ṣi·taḥ / pū·ji·taś co·pa·pan·nā·bhir ā·śīr·bhir a·ni·lāt·ma·jaḥ

athordhvaṃ dūram utpatya hitvā śailamahārṇavau / pituḥ panthānam āsthāya jagāma vimale 'mbare

a·thor·dhvaṃ dū·ram ut·pat·ya hit·vā śai·la·ma·hār·ṇa·vau / pi·tuḥ pan·thā·nam ās·thā·ya ja·gā·ma vi·ma·le 'mba·re

bhūyaś cordhvagatiṃ prāpya giriṃ tam avalokayan / vāyusūnur nirālambe jagāma vimale 'mbare

bhū·yaś cor·dhva·ga·tiṃ prāp·ya gi·riṃ tam a·va·lo·ka·yan / vā·yu·sū·nur ni·rā·lam·be ja·gā·ma vi·ma·le 'mba·re

tad dvitīyaṃ hanumato dṛṣṭvā karma suduṣkaram / praśaśaṃsuḥ surāḥ sarve siddhāś ca paramarṣayaḥ

tad dvi·tī·yaṃ ha·nu·ma·to dṛṣ·ṭvā kar·ma su·duṣ·ka·ram / pra·śa·śaṃ·suḥ su·rāḥ sar·ve sid·dhāś ca pa·ra·mar·ṣa·yaḥ

devatāś cābhavan hṛṣṭās tatrasthās tasya karmaṇā / kāñcanasya sunābhasya sahasrākṣaś ca vāsavaḥ

de·va·tāś cā·bha·van hṛṣ·ṭās tat·ras·thās tas·ya kar·ma·ṇā / kāñ·ca·nas·ya su·nā·bhas·ya sa·has·rāk·ṣaś ca vā·sa·vaḥ

uvāca vacanaṃ dhīmān paritoṣāt sagadgadam / sunābhaṃ parvataśreṣṭhaṃ svayam eva śacīpatiḥ

u·vā·ca va·ca·naṃ dhī·mān pa·ri·to·ṣāt sa·gad·ga·dam / su·nā·bhaṃ par·va·taś·reṣ·ṭhaṃ sva·yam e·va śa·cī·pa·tiḥ

hiraṇyanābhaśailendraparituṣṭo 'smi te bhṛśam / abhayaṃ te prayacchāmi tiṣṭha saumya yathāsukham

hi·raṇ·ya·nā·bha·śai·len·dra·pa·ri·tuṣ·ṭo 'smi te bhṛ·śam / a·bha·yaṃ te pra·yac·chā·mi tiṣ·ṭha saum·ya ya·thā·su·kham

sāhyaṃ kṛtaṃ te sumahad vikrāntasya hanūmataḥ / kramato yojanaśataṃ nirbhayasya bhaye sati

sāh·yaṃ kṛ·taṃ te su·ma·had vik·rān·tas·ya ha·nū·ma·taḥ / kra·ma·to yo·ja·na·śa·taṃ nir·bha·yas·ya bha·ye sa·ti

rāmasyaiṣa hi dautyena yāti dāśarather hariḥ / satkriyāṃ kurvatā śakyā toṣito 'smi dṛḍhaṃ tvayā

rā·mas·yai·ṣa hi daut·ye·na yā·ti dā·śa·ra·ther ha·riḥ / sat·kri·yāṃ kur·va·tā śak·yā to·ṣi·to 'smi dṛ·ḍhaṃ tva·yā

tataḥ praharṣam alabhad vipulaṃ parvatottamaḥ / devatānāṃ patiṃ dṛṣṭvā parituṣṭaṃ śatakratum

ta·taḥ pra·har·ṣam a·la·bhad vi·pu·laṃ par·va·tot·ta·maḥ / de·va·tā·nāṃ pa·tiṃ dṛṣ·ṭvā pa·ri·tuṣ·ṭaṃ śa·tak·ra·tum

sa vai dattavaraḥ śailo babhūvāvasthitas tadā / hanūmāṃś ca muhūrtena vyaticakrāma sāgaram

sa vai dat·ta·va·raḥ śai·lo ba·bhū·vā·vas·thi·tas ta·dā / ha·nū·māṃś ca mu·hūr·te·na vya·ti·cak·rā·ma sā·ga·ram

tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ / abruvan sūryasaṃkāśāṃ surasāṃ nāgamātaram

ta·to de·vāḥ sa·gan·dhar·vāḥ sid·dhāś ca pa·ra·mar·ṣa·yaḥ / ab·ru·van sūr·ya·saṃ·kā·śāṃ su·ra·sāṃ nā·ga·mā·ta·ram

ayaṃ vātātmajaḥ śrīmān plavate sāgaropari / hanūmān nāma tasya tvaṃ muhūrtaṃ vighnam ācara

a·yaṃ vā·tāt·ma·jaḥ śrī·mān pla·va·te sā·ga·ro·pa·ri / ha·nū·mān nā·ma tas·ya tvaṃ mu·hūr·taṃ vigh·nam ā·ca·ra

rākṣasaṃ rūpam āsthāya sughoraṃ parvatopamam / daṃṣṭrākarālaṃ piṅgākṣaṃ vaktraṃ kṛtvā nabhaḥspṛśam

rāk·ṣa·saṃ rū·pam ās·thā·ya su·gho·raṃ par·va·to·pa·mam / daṃṣ·ṭrā·ka·rā·laṃ piṅ·gāk·ṣaṃ vak·traṃ kṛt·vā na·bhaḥs·pṛ·śam

balam icchāmahe jñātuṃ bhūyaś cāsya parākramam / tvāṃ vijeṣyaty upāyena viṣadaṃ vā gamiṣyati

ba·lam ic·chā·ma·he jñā·tuṃ bhū·yaś cās·ya pa·rāk·ra·mam / tvāṃ vi·jeṣ·yaty u·pā·ye·na vi·ṣa·daṃ vā ga·miṣ·ya·ti

evam uktā tu sā devī daivatair abhisatkṛtā / samudramadhye surasā bibhratī rākṣasaṃ vapuḥ

e·vam uk·tā tu sā de·vī dai·va·tair a·bhi·sat·kṛ·tā / sa·mud·ra·madh·ye su·ra·sā bibh·ra·tī rāk·ṣa·saṃ va·puḥ

vikṛtaṃ ca virūpaṃ ca sarvasya ca bhayāvaham / plavamānaṃ hanūmantam āvṛtyedam uvāca ha

vi·kṛ·taṃ ca vi·rū·paṃ ca sar·vas·ya ca bha·yā·va·ham / pla·va·mā·naṃ ha·nū·man·tam ā·vṛt·ye·dam u·vā·ca ha

mama bhakṣaḥ pradiṣṭas tvam īśvarair vānararṣabha / ahaṃ tvāṃ bhakṣayiṣyāmi praviśedaṃ mamānanam

ma·ma bhak·ṣaḥ pra·diṣ·ṭas tvam īś·va·rair vā·na·rar·ṣa·bha / a·haṃ tvāṃ bhak·ṣa·yiṣ·yā·mi pra·vi·śe·daṃ ma·mā·na·nam

evam uktaḥ surasayā prāñjalir vānararṣabhaḥ / prahṛṣṭavadanaḥ śrīmān idaṃ vacanam abravīt

e·vam uk·taḥ su·ra·sa·yā prāñ·ja·lir vā·na·rar·ṣa·bhaḥ / pra·hṛṣ·ṭa·va·da·naḥ śrī·mān i·daṃ va·ca·nam ab·ra·vīt

rāmo dāśarathir nāma praviṣṭo daṇḍakāvanam / lakṣmaṇena saha bhrātrā vaidehyā cāpi bhāryayā

rā·mo dā·śa·ra·thir nā·ma pra·viṣ·ṭo daṇ·ḍa·kā·va·nam / lak·ṣma·ṇe·na sa·ha bhrāt·rā vai·deh·yā cā·pi bhār·ya·yā

asya kāryaviṣaktasya baddhavairasya rākṣasaiḥ / tasya sītā hṛtā bhāryā rāvaṇena yaśasvinī

as·ya kār·ya·vi·ṣak·tas·ya bad·dha·vai·ras·ya rāk·ṣa·saiḥ / tas·ya sī·tā hṛ·tā bhār·yā rā·va·ṇe·na ya·śas·vi·nī

tasyāḥ sakāśaṃ dūto 'haṃ gamiṣye rāmaśāsanāt / kartum arhasi rāmasya sāhyaṃ viṣayavāsini

tas·yāḥ sa·kā·śaṃ dū·to 'haṃ ga·miṣ·ye rā·ma·śā·sa·nāt / kar·tum ar·ha·si rā·mas·ya sāh·yaṃ vi·ṣa·ya·vā·si·ni

atha vā maithilīṃ dṛṣṭvā rāmaṃ cākliṣṭakāriṇam / āgamiṣyāmi te vaktraṃ satyaṃ pratiśṛṇomi te

a·tha vā mai·thi·līṃ dṛṣ·ṭvā rā·maṃ cāk·liṣ·ṭa·kā·ri·ṇam / ā·ga·miṣ·yā·mi te vak·traṃ sat·yaṃ pra·ti·śṛ·ṇo·mi te

evam uktā hanumatā surasā kāmarūpiṇī / abravīn nātivarten māṃ kaś cid eṣa varo mama

e·vam uk·tā ha·nu·ma·tā su·ra·sā kā·ma·rū·pi·ṇī / ab·ra·vīn nā·ti·var·ten māṃ kaś cid e·ṣa va·ro ma·ma

evam uktaḥ surasayā kruddho vānarapuṃgavaḥ / abravīt kuru vai vaktraṃ yena māṃ viṣahiṣyase

e·vam uk·taḥ su·ra·sa·yā krud·dho vā·na·ra·puṃ·ga·vaḥ / ab·ra·vīt ku·ru vai vak·traṃ ye·na māṃ vi·ṣa·hiṣ·ya·se

ity uktvā surasāṃ kruddho daśayojanam āyataḥ / daśayojanavistāro babhūva hanumāṃs tadā

ity uk·tvā su·ra·sāṃ krud·dho da·śa·yo·ja·nam ā·ya·taḥ / da·śa·yo·ja·na·vis·tā·ro ba·bhū·va ha·nu·māṃs ta·dā

taṃ dṛṣṭvā meghasaṃkāśaṃ daśayojanam āyatam / cakāra surasāpy āsyaṃ viṃśadyojanam āyatam

taṃ dṛṣ·ṭvā me·gha·saṃ·kā·śaṃ da·śa·yo·ja·nam ā·ya·tam / ca·kā·ra su·ra·sāpy ās·yaṃ viṃ·śad·yo·ja·nam ā·ya·tam

hanumāṃs tu tataḥ kruddhas triṃśadyojanam āyataḥ / cakāra surasā vaktraṃ catvāriṃśat tathocchritam

ha·nu·māṃs tu ta·taḥ krud·dhas triṃ·śad·yo·ja·nam ā·ya·taḥ / ca·kā·ra su·ra·sā vak·traṃ cat·vā·riṃ·śat ta·thoc·chri·tam

babhūva hanumān vīraḥ pañcāśadyojanocchritaḥ / cakāra surasā vaktraṃ ṣaṣṭiyojanam āyatam

ba·bhū·va ha·nu·mān vī·raḥ pañ·cā·śad·yo·ja·noc·chri·taḥ / ca·kā·ra su·ra·sā vak·traṃ ṣaṣ·ṭi·yo·ja·nam ā·ya·tam

tathaiva hanumān vīraḥ saptatiṃ yojanocchritaḥ / cakāra surasā vaktram aśītiṃ yojanāyatam

ta·thai·va ha·nu·mān vī·raḥ sap·ta·tiṃ yo·ja·noc·chri·taḥ / ca·kā·ra su·ra·sā vak·tram a·śī·tiṃ yo·ja·nā·ya·tam

hanūmān acala prakhyo navatiṃ yojanocchritaḥ / cakāra surasā vaktraṃ śatayojanam āyatam

ha·nū·mān a·ca·la prakh·yo na·va·tiṃ yo·ja·noc·chri·taḥ / ca·kā·ra su·ra·sā vak·traṃ śa·ta·yo·ja·nam ā·ya·tam

tad dṛṣṭvā vyāditaṃ tv āsyaṃ vāyuputraḥ sa buddhimān / dīrghajihvaṃ surasayā sughoraṃ narakopamam

tad dṛṣ·ṭvā vyā·di·taṃ tv ās·yaṃ vā·yu·put·raḥ sa bud·dhi·mān / dīr·gha·jih·vaṃ su·ra·sa·yā su·gho·raṃ na·ra·ko·pa·mam

sa saṃkṣipyātmanaḥ kāyaṃ jīmūta iva mārutiḥ / tasmin muhūrte hanumān babhūvāṅguṣṭhamātrakaḥ

sa saṃk·ṣip·yāt·ma·naḥ kā·yaṃ jī·mū·ta i·va mā·ru·tiḥ / tas·min mu·hūr·te ha·nu·mān ba·bhū·vāṅ·guṣ·ṭha·māt·ra·kaḥ

so 'bhipatyāśu tad vaktraṃ niṣpatya ca mahājavaḥ / antarikṣe sthitaḥ śrīmān idaṃ vacanam abravīt

so 'bhi·pat·yā·śu tad vak·traṃ niṣ·pat·ya ca ma·hā·ja·vaḥ / an·ta·rik·ṣe sthi·taḥ śrī·mān i·daṃ va·ca·nam ab·ra·vīt

praviṣṭo 'smi hi te vaktraṃ dākṣāyaṇi namo 'stu te / gamiṣye yatra vaidehī satyaṃ cāstu vacas tava

pra·viṣ·ṭo 'smi hi te vak·traṃ dāk·ṣā·ya·ṇi na·mo 'stu te / ga·miṣ·ye yat·ra vai·de·hī sat·yaṃ cās·tu va·cas ta·va

taṃ dṛṣṭvā vadanān muktaṃ candraṃ rāhumukhād iva / abravīt surasā devī svena rūpeṇa vānaram

taṃ dṛṣ·ṭvā va·da·nān muk·taṃ can·draṃ rā·hu·mu·khād i·va / ab·ra·vīt su·ra·sā de·vī sve·na rū·pe·ṇa vā·na·ram

arthasiddhyai hariśreṣṭha gaccha saumya yathāsukham / samānaya ca vaidehīṃ rāghaveṇa mahātmanā

ar·tha·sid·dhyai ha·riś·reṣ·ṭha gac·cha saum·ya ya·thā·su·kham / sa·mā·na·ya ca vai·de·hīṃ rā·gha·ve·ṇa ma·hāt·ma·nā

tat tṛtīyaṃ hanumato dṛṣṭvā karma suduṣkaram / sādhu sādhv iti bhūtāni praśaśaṃsus tadā harim

tat tṛ·tī·yaṃ ha·nu·ma·to dṛṣ·ṭvā kar·ma su·duṣ·ka·ram / sā·dhu sādhv i·ti bhū·tā·ni pra·śa·śaṃ·sus ta·dā ha·rim

sa sāgaram anādhṛṣyam abhyetya varuṇālayam / jagāmākāśam āviśya vegena garuṇopamaḥ

sa sā·ga·ram a·nā·dhṛṣ·yam abh·yet·ya va·ru·ṇā·la·yam / ja·gā·mā·kā·śam ā·viś·ya ve·ge·na ga·ru·ṇo·pa·maḥ

sevite vāridhāribhiḥ patagaiś ca niṣevite / carite kaiśikācāryair airāvataniṣevite

se·vi·te vā·ri·dhā·ri·bhiḥ pa·ta·gaiś ca ni·ṣe·vi·te / ca·ri·te kai·śi·kā·cār·yair ai·rā·va·ta·ni·ṣe·vi·te

siṃhakuñjaraśārdūlapatagoragavāhanaiḥ / vimānaiḥ saṃpatadbhiś ca vimalaiḥ samalaṃkṛte

siṃ·ha·kuñ·ja·ra·śār·dū·la·pa·ta·go·ra·ga·vā·ha·naiḥ / vi·mā·naiḥ saṃ·pa·tad·bhiś ca vi·ma·laiḥ sa·ma·laṃ·kṛ·te

vajrāśanisamāghātaiḥ pāvakair upaśobhite / kṛtapuṇyair mahābhāgaiḥ svargajidbhir alaṃkṛte

vaj·rā·śa·ni·sa·mā·ghā·taiḥ pā·va·kair u·pa·śo·bhi·te / kṛ·ta·puṇ·yair ma·hā·bhā·gaiḥ svar·ga·jid·bhir a·laṃ·kṛ·te

bahatā havyam atyantaṃ sevite citrabhānunā / grahanakṣatracandrārkatārāgaṇavibhūṣite

ba·ha·tā hav·yam at·yan·taṃ se·vi·te cit·ra·bhā·nu·nā / gra·ha·nak·ṣat·ra·can·drār·ka·tā·rā·ga·ṇa·vi·bhū·ṣi·te

maharṣigaṇagandharvanāgayakṣasamākule / vivikte vimale viśve viśvāvasuniṣevite

ma·har·ṣi·ga·ṇa·gan·dhar·va·nā·ga·yak·ṣa·sa·mā·ku·le / vi·vik·te vi·ma·le viś·ve viś·vā·va·su·ni·ṣe·vi·te

devarājagajākrānte candrasūryapathe śive / vitāne jīvalokasya vitato brahmanirmite

de·va·rā·ja·ga·jāk·rān·te can·dra·sūr·ya·pa·the śi·ve / vi·tā·ne jī·va·lo·kas·ya vi·ta·to brah·ma·nir·mi·te

bahuśaḥ sevite vīrair vidyādharagaṇair varaiḥ / kapinā kṛṣyamāṇāni mahābhrāṇi cakāśire

ba·hu·śaḥ se·vi·te vī·rair vid·yā·dha·ra·ga·ṇair va·raiḥ / ka·pi·nā kṛṣ·ya·mā·ṇā·ni ma·hābh·rā·ṇi ca·kā·śi·re

praviśann abhrajālāni niṣpataṃś ca punaḥ punaḥ / prāvṛṣīndur ivābhāti niṣpatan praviśaṃs tadā

pra·vi·śann abh·ra·jā·lā·ni niṣ·pa·taṃś ca pu·naḥ pu·naḥ / prā·vṛ·ṣīn·dur i·vā·bhā·ti niṣ·pa·tan pra·vi·śaṃs ta·dā

plavamānaṃ tu taṃ dṛṣṭvā siṃhikā nāma rākṣasī / manasā cintayām āsa pravṛddhā kāmarūpiṇī

pla·va·mā·naṃ tu taṃ dṛṣ·ṭvā siṃ·hi·kā nā·ma rāk·ṣa·sī / ma·na·sā cin·ta·yām ā·sa pra·vṛd·dhā kā·ma·rū·pi·ṇī

adya dīrghasya kālasya bhaviṣyāmy aham āśitā / idaṃ hi me mahat sattvaṃ cirasya vaśam āgatam

ad·ya dīr·ghas·ya kā·las·ya bha·viṣ·yāmy a·ham ā·śi·tā / i·daṃ hi me ma·hat sat·tvaṃ ci·ras·ya va·śam ā·ga·tam

iti saṃcintya manasā chāyām asya samakṣipat / chāyāyāṃ saṃgṛhītāyāṃ cintayām āsa vānaraḥ

i·ti saṃ·cin·tya ma·na·sā chā·yām as·ya sa·mak·ṣi·pat / chā·yā·yāṃ saṃ·gṛ·hī·tā·yāṃ cin·ta·yām ā·sa vā·na·raḥ

samākṣipto 'smi sahasā paṅgūkṛtaparākramaḥ / pratilomena vātena mahānaur iva sāgare

sa·māk·ṣip·to 'smi sa·ha·sā paṅ·gū·kṛ·ta·pa·rāk·ra·maḥ / pra·ti·lo·me·na vā·te·na ma·hā·naur i·va sā·ga·re

tiryag ūrdhvam adhaś caiva vīkṣamāṇas tataḥ kapiḥ / dadarśa sa mahāsattvam utthitaṃ lavaṇāmbhasi

tir·yag ūr·dhvam a·dhaś cai·va vīk·ṣa·mā·ṇas ta·taḥ ka·piḥ / da·dar·śa sa ma·hā·sat·tvam ut·thi·taṃ la·va·ṇām·bha·si

kapirājñā yad ākhyātaṃ sattvam adbhutadarśanam / chāyāgrāhi mahāvīryaṃ tad idaṃ nātra saṃśayaḥ

ka·pi·rāj·ñā yad ākh·yā·taṃ sat·tvam ad·bhu·ta·dar·śa·nam / chā·yāg·rā·hi ma·hā·vīr·yaṃ tad i·daṃ nāt·ra saṃ·śa·yaḥ

sa tāṃ buddhvārthatattvena siṃhikāṃ matimān kapiḥ / vyavardhata mahākāyaḥ prāvṛṣīva balāhakaḥ

sa tāṃ bud·dhvār·tha·tat·tve·na siṃ·hi·kāṃ ma·ti·mān ka·piḥ / vya·var·dha·ta ma·hā·kā·yaḥ prā·vṛ·ṣī·va ba·lā·ha·kaḥ

tasya sā kāyam udvīkṣya vardhamānaṃ mahākapeḥ / vaktraṃ prasārayām āsa pātālāmbarasaṃnibham

tas·ya sā kā·yam ud·vīk·ṣya var·dha·mā·naṃ ma·hā·ka·peḥ / vak·traṃ pra·sā·ra·yām ā·sa pā·tā·lām·ba·ra·saṃ·ni·bham

sa dadarśa tatas tasyā vikṛtaṃ sumahan mukham / kāyamātraṃ ca medhāvī marmāṇi ca mahākapiḥ

sa da·dar·śa ta·tas tas·yā vi·kṛ·taṃ su·ma·han mu·kham / kā·ya·māt·raṃ ca me·dhā·vī mar·mā·ṇi ca ma·hā·ka·piḥ

sa tasyā vivṛte vaktre vajrasaṃhananaḥ kapiḥ / saṃkṣipya muhur ātmānaṃ niṣpapāta mahābalaḥ

sa tas·yā vi·vṛ·te vak·tre vaj·ra·saṃ·ha·na·naḥ ka·piḥ / saṃk·ṣip·ya mu·hur āt·mā·naṃ niṣ·pa·pā·ta ma·hā·ba·laḥ

āsye tasyā nimajjantaṃ dadṛśuḥ siddhacāraṇāḥ / grasyamānaṃ yathā candraṃ pūrṇaṃ parvaṇi rāhuṇā

ās·ye tas·yā ni·maj·jan·taṃ da·dṛ·śuḥ sid·dha·cā·ra·ṇāḥ / gras·ya·mā·naṃ ya·thā can·draṃ pūr·ṇaṃ par·va·ṇi rā·hu·ṇā

tatas tasya nakhais tīkṣṇair marmāṇy utkṛtya vānaraḥ / utpapātātha vegena manaḥsaṃpātavikramaḥ

ta·tas tas·ya na·khais tīk·ṣṇair mar·māṇy ut·kṛt·ya vā·na·raḥ / ut·pa·pā·tā·tha ve·ge·na ma·naḥ·saṃ·pā·ta·vik·ra·maḥ

tāṃ hatāṃ vānareṇāśu patitāṃ vīkṣya siṃhikām / bhūtāny ākāśacārīṇi tam ūcuḥ plavagarṣabham

tāṃ ha·tāṃ vā·na·re·ṇā·śu pa·ti·tāṃ vīk·ṣya siṃ·hi·kām / bhū·tāny ā·kā·śa·cā·rī·ṇi tam ū·cuḥ pla·va·gar·ṣa·bham

bhīmam adya kṛtaṃ karma mahat sattvaṃ tvayā hatam / sādhayārtham abhipretam ariṣṭaṃ plavatāṃ vara

bhī·mam ad·ya kṛ·taṃ kar·ma ma·hat sat·tvaṃ tva·yā ha·tam / sā·dha·yār·tham a·bhip·re·tam a·riṣ·ṭaṃ pla·va·tāṃ va·ra

yasya tv etāni catvāri vānarendra yathā tava / dhṛtir dṛṣṭir matir dākṣyaṃ sa karmasu na sīdati

yas·ya tv e·tā·ni cat·vā·ri vā·na·ren·dra ya·thā ta·va / dhṛ·tir dṛṣ·ṭir ma·tir dāk·ṣyaṃ sa kar·ma·su na sī·da·ti

sa taiḥ saṃbhāvitaḥ pūjyaḥ pratipannaprayojanaḥ / jagāmākāśam āviśya pannagāśanavat kapiḥ

sa taiḥ saṃ·bhā·vi·taḥ pūj·yaḥ pra·ti·pan·nap·ra·yo·ja·naḥ / ja·gā·mā·kā·śam ā·viś·ya pan·na·gā·śa·na·vat ka·piḥ

prāptabhūyiṣṭha pāras tu sarvataḥ pratilokayan / yojanānāṃ śatasyānte vanarājiṃ dadarśa saḥ

prāp·ta·bhū·yiṣ·ṭha pā·ras tu sar·va·taḥ pra·ti·lo·ka·yan / yo·ja·nā·nāṃ śa·tas·yān·te va·na·rā·jiṃ da·dar·śa saḥ

dadarśa ca patann eva vividhadrumabhūṣitam / dvīpaṃ śākhāmṛgaśreṣṭho malayopavanāni ca

da·dar·śa ca pa·tann e·va vi·vi·dhad·ru·ma·bhū·ṣi·tam / dvī·paṃ śā·khā·mṛ·gaś·reṣ·ṭho ma·la·yo·pa·va·nā·ni ca

sāgaraṃ sāgarānūpān sāgarānūpajān drumān / sāgarasya ca patnīnāṃ mukhāny api vilokayan

sā·ga·raṃ sā·ga·rā·nū·pān sā·ga·rā·nū·pa·jān dru·mān / sā·ga·ras·ya ca pat·nī·nāṃ mu·khāny a·pi vi·lo·ka·yan

sa mahāmeghasaṃkāśaṃ samīkṣyātmānam ātmanā / nirundhantam ivākāśaṃ cakāra matimān matim

sa ma·hā·me·gha·saṃ·kā·śaṃ sa·mīk·ṣyāt·mā·nam āt·ma·nā / ni·run·dhan·tam i·vā·kā·śaṃ ca·kā·ra ma·ti·mān ma·tim

kāyavṛddhiṃ pravegaṃ ca mama dṛṣṭvaiva rākṣasāḥ / mayi kautūhalaṃ kuryur iti mene mahākapiḥ

kā·ya·vṛd·dhiṃ pra·ve·gaṃ ca ma·ma dṛṣ·ṭvai·va rāk·ṣa·sāḥ / ma·yi kau·tū·ha·laṃ kur·yur i·ti me·ne ma·hā·ka·piḥ

tataḥ śarīraṃ saṃkṣipya tan mahīdharasaṃnibham / punaḥ prakṛtim āpede vītamoha ivātmavān

ta·taḥ śa·rī·raṃ saṃk·ṣip·ya tan ma·hī·dha·ra·saṃ·ni·bham / pu·naḥ pra·kṛ·tim ā·pe·de vī·ta·mo·ha i·vāt·ma·vān

sa cārunānāvidharūpadhārī paraṃ samāsādya samudratīram / parair aśakyapratipannarūpaḥ samīkṣitātmā samavekṣitārthaḥ

sa cā·ru·nā·nā·vi·dha·rū·pa·dhā·rī pa·raṃ sa·mā·sād·ya sa·mud·ra·tī·ram / pa·rair a·śak·yap·ra·ti·pan·na·rū·paḥ sa·mīk·ṣi·tāt·mā sa·ma·vek·ṣi·tār·thaḥ

tataḥ sa lambasya gireḥ samṛddhe vicitrakūṭe nipapāta kūṭe / saketakoddālakanālikere mahādrikūṭapratimo mahātmā

ta·taḥ sa lam·bas·ya gi·reḥ sa·mṛd·dhe vi·cit·ra·kū·ṭe ni·pa·pā·ta kū·ṭe / sa·ke·ta·kod·dā·la·ka·nā·li·ke·re ma·hād·ri·kū·ṭap·ra·ti·mo ma·hāt·mā

sa sāgaraṃ dānavapannagāyutaṃ balena vikramya mahormimālinam / nipatya tīre ca mahodadhes tadā dadarśa laṅkām amarāvatīm iva

sa sā·ga·raṃ dā·na·va·pan·na·gā·yu·taṃ ba·le·na vik·ram·ya ma·hor·mi·mā·li·nam / ni·pat·ya tī·re ca ma·ho·da·dhes ta·dā da·dar·śa laṅ·kām a·ma·rā·va·tīm i·va

sa sāgaram anādhṛṣyam atikramya mahābalaḥ / trikūṭaśikhare laṅkāṃ sthitāṃ svastho dadarśa ha

sa sā·ga·ram a·nā·dhṛṣ·yam a·tik·ram·ya ma·hā·ba·laḥ / tri·kū·ṭa·śi·kha·re laṅ·kāṃ sthi·tāṃ svas·tho da·dar·śa ha

tataḥ pādapamuktena puṣpavarṣeṇa vīryavān / abhivṛṣṭaḥ sthitas tatra babhau puṣpamayo yathā

ta·taḥ pā·da·pa·muk·te·na puṣ·pa·var·ṣe·ṇa vīr·ya·vān / a·bhi·vṛṣ·ṭaḥ sthi·tas tat·ra ba·bhau puṣ·pa·ma·yo ya·thā

yojanānāṃ śataṃ śrīmāṃs tīrtvāpy uttamavikramaḥ / aniśvasan kapis tatra na glānim adhigacchati

yo·ja·nā·nāṃ śa·taṃ śrī·māṃs tīr·tvāpy ut·ta·ma·vik·ra·maḥ / a·niś·va·san ka·pis tat·ra na glā·nim a·dhi·gac·cha·ti

śatāny ahaṃ yojanānāṃ krameyaṃ subahūny api / kiṃ punaḥ sāgarasyāntaṃ saṃkhyātaṃ śatayojanam

śa·tāny a·haṃ yo·ja·nā·nāṃ kra·me·yaṃ su·ba·hūny a·pi / kiṃ pu·naḥ sā·ga·ras·yān·taṃ saṃkh·yā·taṃ śa·ta·yo·ja·nam

sa tu vīryavatāṃ śreṣṭhaḥ plavatām api cottamaḥ / jagāma vegavāṃl laṅkāṃ laṅghayitvā mahodadhim

sa tu vīr·ya·va·tāṃ śreṣ·ṭhaḥ pla·va·tām a·pi cot·ta·maḥ / ja·gā·ma ve·ga·vāṃl laṅ·kāṃ laṅ·gha·yit·vā ma·ho·da·dhim

śādvalāni ca nīlāni gandhavanti vanāni ca / gaṇḍavanti ca madhyena jagāma nagavanti ca

śād·va·lā·ni ca nī·lā·ni gan·dha·van·ti va·nā·ni ca / gaṇ·ḍa·van·ti ca madh·ye·na ja·gā·ma na·ga·van·ti ca

śailāṃś ca tarusaṃchannān vanarājīś ca puṣpitāḥ / abhicakrāma tejasvī hanumān plavagarṣabhaḥ

śai·lāṃś ca ta·ru·saṃ·chan·nān va·na·rā·jīś ca puṣ·pi·tāḥ / a·bhi·cak·rā·ma te·jas·vī ha·nu·mān pla·va·gar·ṣa·bhaḥ

sa tasminn acale tiṣṭhan vanāny upavanāni ca / sa nagāgre ca tāṃ laṅkāṃ dadarśa pavanātmajaḥ

sa tas·minn a·ca·le tiṣ·ṭhan va·nāny u·pa·va·nā·ni ca / sa na·gāg·re ca tāṃ laṅ·kāṃ da·dar·śa pa·va·nāt·ma·jaḥ

saralān karṇikārāṃś ca kharjūrāṃś ca supuṣpitān / priyālān muculindāṃś ca kuṭajān ketakān api

sa·ra·lān kar·ṇi·kā·rāṃś ca khar·jū·rāṃś ca su·puṣ·pi·tān / pri·yā·lān mu·cu·lin·dāṃś ca ku·ṭa·jān ke·ta·kān a·pi

priyaṅgūn gandhapūrṇāṃś ca nīpān saptacchadāṃs tathā / asanān kovidārāṃś ca karavīrāṃś ca puṣpitān

pri·yaṅ·gūn gan·dha·pūr·ṇāṃś ca nī·pān sap·tac·cha·dāṃs ta·thā / a·sa·nān ko·vi·dā·rāṃś ca ka·ra·vī·rāṃś ca puṣ·pi·tān

puṣpabhāranibaddhāṃś ca tathā mukulitān api / pādapān vihagākīrṇān pavanādhūtamastakān

puṣ·pa·bhā·ra·ni·bad·dhāṃś ca ta·thā mu·ku·li·tān a·pi / pā·da·pān vi·ha·gā·kīr·ṇān pa·va·nā·dhū·ta·mas·ta·kān

haṃsakāraṇḍavākīrṇā vāpīḥ padmotpalāyutāḥ / ākrīḍān vividhān ramyān vividhāṃś ca jalāśayān

haṃ·sa·kā·raṇ·ḍa·vā·kīr·ṇā vā·pīḥ pad·mot·pa·lā·yu·tāḥ / āk·rī·ḍān vi·vi·dhān ram·yān vi·vi·dhāṃś ca ja·lā·śa·yān

saṃtatān vividhair vṛkṣaiḥ sarvartuphalapuṣpitaiḥ / udyānāni ca ramyāṇi dadarśa kapikuñjaraḥ

saṃ·ta·tān vi·vi·dhair vṛk·ṣaiḥ sar·var·tu·pha·la·puṣ·pi·taiḥ / ud·yā·nā·ni ca ram·yā·ṇi da·dar·śa ka·pi·kuñ·ja·raḥ

samāsādya ca lakṣmīvāṃl laṅkāṃ rāvaṇapālitām / parikhābhiḥ sapadmābhiḥ sotpalābhir alaṃkṛtām

sa·mā·sād·ya ca lak·ṣmī·vāṃl laṅ·kāṃ rā·va·ṇa·pā·li·tām / pa·ri·khā·bhiḥ sa·pad·mā·bhiḥ sot·pa·lā·bhir a·laṃ·kṛ·tām

sītāpaharaṇārthena rāvaṇena surakṣitām / samantād vicaradbhiś ca rākṣasair ugradhanvibhiḥ

sī·tā·pa·ha·ra·ṇār·the·na rā·va·ṇe·na su·rak·ṣi·tām / sa·man·tād vi·ca·rad·bhiś ca rāk·ṣa·sair ug·ra·dhan·vi·bhiḥ

kāñcanenāvṛtāṃ ramyāṃ prākāreṇa mahāpurīm / aṭṭālakaśatākīrṇāṃ patākādhvajamālinīm

kāñ·ca·ne·nā·vṛ·tāṃ ram·yāṃ prā·kā·re·ṇa ma·hā·pu·rīm / aṭ·ṭā·la·ka·śa·tā·kīr·ṇāṃ pa·tā·kādh·va·ja·mā·li·nīm

toraṇaiḥ kāñcanair divyair latāpaṅktivicitritaiḥ / dadarśa hanumāṃl laṅkāṃ divi devapurīm iva

to·ra·ṇaiḥ kāñ·ca·nair div·yair la·tā·paṅ·kti·vi·cit·ri·taiḥ / da·dar·śa ha·nu·māṃl laṅ·kāṃ di·vi de·va·pu·rīm i·va

girimūrdhni sthitāṃ laṅkāṃ pāṇḍurair bhavanaiḥ śubhaiḥ / dadarśa sa kapiḥ śrīmān puram ākāśagaṃ yathā

gi·ri·mūr·dhni sthi·tāṃ laṅ·kāṃ pāṇ·ḍu·rair bha·va·naiḥ śu·bhaiḥ / da·dar·śa sa ka·piḥ śrī·mān pu·ram ā·kā·śa·gaṃ ya·thā

pālitāṃ rākṣasendreṇa nirmitāṃ viśvakarmaṇā / plavamānām ivākāśe dadarśa hanumān purīm

pā·li·tāṃ rāk·ṣa·sen·dre·ṇa nir·mi·tāṃ viś·va·kar·ma·ṇā / pla·va·mā·nām i·vā·kā·śe da·dar·śa ha·nu·mān pu·rīm

saṃpūrṇāṃ rākṣasair ghorair nāgair bhogavatīm iva / acintyāṃ sukṛtāṃ spaṣṭāṃ kuberādhyuṣitāṃ purā

saṃ·pūr·ṇāṃ rāk·ṣa·sair gho·rair nā·gair bho·ga·va·tīm i·va / a·cin·tyāṃ su·kṛ·tāṃ spaṣ·ṭāṃ ku·be·rādh·yu·ṣi·tāṃ pu·rā

daṃṣṭribhir bahubhiḥ śūraiḥ śūlapaṭṭiśapāṇibhiḥ / rakṣitāṃ rākṣasair ghorair guhām āśīviṣair api

daṃṣ·ṭri·bhir ba·hu·bhiḥ śū·raiḥ śū·la·paṭ·ṭi·śa·pā·ṇi·bhiḥ / rak·ṣi·tāṃ rāk·ṣa·sair gho·rair gu·hām ā·śī·vi·ṣair a·pi

vapraprākārajaghanāṃ vipulāmbunavāmbarām / śataghnīśūlakeśāntām aṭṭālakavataṃsakām

vap·rap·rā·kā·ra·ja·gha·nāṃ vi·pu·lām·bu·na·vām·ba·rām / śa·tagh·nī·śū·la·ke·śān·tām aṭ·ṭā·la·ka·va·taṃ·sa·kām

dvāram uttaram āsādya cintayām āsa vānaraḥ / kailāsaśikharaprakhyam ālikhantam ivāmbaram / dhriyamāṇam ivākāśam ucchritair bhavanottamaiḥ

dvā·ram ut·ta·ram ā·sād·ya cin·ta·yām ā·sa vā·na·raḥ / kai·lā·sa·śi·kha·rap·rakh·yam ā·li·khan·tam i·vām·ba·ram / dhri·ya·mā·ṇam i·vā·kā·śam uc·chri·tair bha·va·not·ta·maiḥ

tasyāś ca mahatīṃ guptiṃ sāgaraṃ ca nirīkṣya saḥ / rāvaṇaṃ ca ripuṃ ghoraṃ cintayām āsa vānaraḥ

tas·yāś ca ma·ha·tīṃ gup·tiṃ sā·ga·raṃ ca ni·rīk·ṣya saḥ / rā·va·ṇaṃ ca ri·puṃ gho·raṃ cin·ta·yām ā·sa vā·na·raḥ

āgatyāpīha harayo bhaviṣyanti nirarthakāḥ / na hi yuddhena vai laṅkā śakyā jetuṃ surair api

ā·gat·yā·pī·ha ha·ra·yo bha·viṣ·yan·ti ni·rar·tha·kāḥ / na hi yud·dhe·na vai laṅ·kā śak·yā je·tuṃ su·rair a·pi

imāṃ tu viṣamāṃ durgāṃ laṅkāṃ rāvaṇapālitām / prāpyāpi sa mahābāhuḥ kiṃ kariṣyati rāghavaḥ

i·māṃ tu vi·ṣa·māṃ dur·gāṃ laṅ·kāṃ rā·va·ṇa·pā·li·tām / prāp·yā·pi sa ma·hā·bā·huḥ kiṃ ka·riṣ·ya·ti rā·gha·vaḥ

avakāśo na sāntvasya rākṣaseṣv abhigamyate / na dānasya na bhedasya naiva yuddhasya dṛśyate

a·va·kā·śo na sān·tvas·ya rāk·ṣa·seṣv a·bhi·gam·ya·te / na dā·nas·ya na bhe·das·ya nai·va yud·dhas·ya dṛś·ya·te

caturṇām eva hi gatir vānarāṇāṃ mahātmanām / vāliputrasya nīlasya mama rājñaś ca dhīmataḥ

ca·tur·ṇām e·va hi ga·tir vā·na·rā·ṇāṃ ma·hāt·ma·nām / vā·li·put·ras·ya nī·las·ya ma·ma rāj·ñaś ca dhī·ma·taḥ

yāvaj jānāmi vaidehīṃ yadi jīvati vā na vā / tatraiva cintayiṣyāmi dṛṣṭvā tāṃ janakātmajām

yā·vaj jā·nā·mi vai·de·hīṃ ya·di jī·va·ti vā na vā / tat·rai·va cin·ta·yiṣ·yā·mi dṛṣ·ṭvā tāṃ ja·na·kāt·ma·jām

tataḥ sa cintayām āsa muhūrtaṃ kapikuñjaraḥ / giriśṛṅge sthitas tasmin rāmasyābhyudaye rataḥ

ta·taḥ sa cin·ta·yām ā·sa mu·hūr·taṃ ka·pi·kuñ·ja·raḥ / gi·ri·śṛṅ·ge sthi·tas tas·min rā·mas·yābh·yu·da·ye ra·taḥ

anena rūpeṇa mayā na śakyā rakṣasāṃ purī / praveṣṭuṃ rākṣasair guptā krūrair balasamanvitaiḥ

a·ne·na rū·pe·ṇa ma·yā na śak·yā rak·ṣa·sāṃ pu·rī / pra·veṣ·ṭuṃ rāk·ṣa·sair gup·tā krū·rair ba·la·sa·man·vi·taiḥ

ugraujaso mahāvīryo balavantaś ca rākṣasāḥ / vañcanīyā mayā sarve jānakīṃ parimārgitā

ug·rau·ja·so ma·hā·vīr·yo ba·la·van·taś ca rāk·ṣa·sāḥ / vañ·ca·nī·yā ma·yā sar·ve jā·na·kīṃ pa·ri·mār·gi·tā

lakṣyālakṣyeṇa rūpeṇa rātrau laṅkā purī mayā / praveṣṭuṃ prāptakālaṃ me kṛtyaṃ sādhayituṃ mahat

lak·ṣyā·lak·ṣye·ṇa rū·pe·ṇa rāt·rau laṅ·kā pu·rī ma·yā / pra·veṣ·ṭuṃ prāp·ta·kā·laṃ me kṛt·yaṃ sā·dha·yi·tuṃ ma·hat

tāṃ purīṃ tādṛśīṃ dṛṣṭvā durādharṣāṃ surāsuraiḥ / hanūmāṃś cintayām āsa viniḥśvasya muhur muhuḥ

tāṃ pu·rīṃ tā·dṛ·śīṃ dṛṣ·ṭvā du·rā·dhar·ṣāṃ su·rā·su·raiḥ / ha·nū·māṃś cin·ta·yām ā·sa vi·niḥś·vas·ya mu·hur mu·huḥ

kenopāyena paśyeyaṃ maithilīṃ janakātmajām / adṛṣṭo rākṣasendreṇa rāvaṇena durātmanā

ke·no·pā·ye·na paś·ye·yaṃ mai·thi·līṃ ja·na·kāt·ma·jām / a·dṛṣ·ṭo rāk·ṣa·sen·dre·ṇa rā·va·ṇe·na du·rāt·ma·nā

na vinaśyet kathaṃ kāryaṃ rāmasya viditātmanaḥ / ekām ekaś ca paśyeyaṃ rahite janakātmajām

na vi·naś·yet ka·thaṃ kār·yaṃ rā·mas·ya vi·di·tāt·ma·naḥ / e·kām e·kaś ca paś·ye·yaṃ ra·hi·te ja·na·kāt·ma·jām

bhūtāś cārtho vipadyante deśakālavirodhitāḥ / viklavaṃ dūtam āsādya tamaḥ sūryodaye yathā

bhū·tāś cār·tho vi·pad·yan·te de·śa·kā·la·vi·ro·dhi·tāḥ / vik·la·vaṃ dū·tam ā·sād·ya ta·maḥ sūr·yo·da·ye ya·thā

arthānarthāntare buddhir niścitāpi na śobhate / ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ

ar·thā·nar·thān·ta·re bud·dhir niś·ci·tā·pi na śo·bha·te / ghā·ta·yan·ti hi kār·yā·ṇi dū·tāḥ paṇ·ḍi·ta·mā·ni·naḥ

na vinaśyet kathaṃ kāryaṃ vaiklavyaṃ na kathaṃ bhavet / laṅghanaṃ ca samudrasya kathaṃ nu na vṛthā bhavet

na vi·naś·yet ka·thaṃ kār·yaṃ vaik·lav·yaṃ na ka·thaṃ bha·vet / laṅ·gha·naṃ ca sa·mud·ras·ya ka·thaṃ nu na vṛ·thā bha·vet

mayi dṛṣṭe tu rakṣobhī rāmasya viditātmanaḥ / bhaved vyartham idaṃ kāryaṃ rāvaṇānartham icchataḥ

ma·yi dṛṣ·ṭe tu rak·ṣo·bhī rā·mas·ya vi·di·tāt·ma·naḥ / bha·ved vyar·tham i·daṃ kār·yaṃ rā·va·ṇā·nar·tham ic·cha·taḥ

na hi śakyaṃ kva cit sthātum avijñātena rākṣasaiḥ / api rākṣasarūpeṇa kim utānyena kena cit

na hi śak·yaṃ kva cit sthā·tum a·vij·ñā·te·na rāk·ṣa·saiḥ / a·pi rāk·ṣa·sa·rū·pe·ṇa kim u·tān·ye·na ke·na cit

vāyur apy atra nājñātaś cared iti matir mama / na hy asty aviditaṃ kiṃ cid rākṣasānāṃ balīyasām

vā·yur apy at·ra nāj·ñā·taś ca·red i·ti ma·tir ma·ma / na hy asty a·vi·di·taṃ kiṃ cid rāk·ṣa·sā·nāṃ ba·lī·ya·sām

ihāhaṃ yadi tiṣṭhāmi svena rūpeṇa saṃvṛtaḥ / vināśam upayāsyāmi bhartur arthaś ca hīyate

i·hā·haṃ ya·di tiṣ·ṭhā·mi sve·na rū·pe·ṇa saṃ·vṛ·taḥ / vi·nā·śam u·pa·yās·yā·mi bhar·tur ar·thaś ca hī·ya·te

tad ahaṃ svena rūpeṇa rajanyāṃ hrasvatāṃ gataḥ / laṅkām abhipatiṣyāmi rāghavasyārthasiddhaye

tad a·haṃ sve·na rū·pe·ṇa ra·jan·yāṃ hras·va·tāṃ ga·taḥ / laṅ·kām a·bhi·pa·tiṣ·yā·mi rā·gha·vas·yār·tha·sid·dha·ye

rāvaṇasya purīṃ rātrau praviśya sudurāsadām / vicinvan bhavanaṃ sarvaṃ drakṣyāmi janakātmajām

rā·va·ṇas·ya pu·rīṃ rāt·rau pra·viś·ya su·du·rā·sa·dām / vi·cin·van bha·va·naṃ sar·vaṃ drak·ṣyā·mi ja·na·kāt·ma·jām

iti saṃcintya hanumān sūryasyāstamayaṃ kapiḥ / ācakāṅkṣe tadā vīrā vaidehyā darśanotsukaḥ / pṛṣadaṃśakamātraḥ san babhūvādbhutadarśanaḥ

i·ti saṃ·cin·tya ha·nu·mān sūr·yas·yās·ta·ma·yaṃ ka·piḥ / ā·ca·kāṅ·kṣe ta·dā vī·rā vai·deh·yā dar·śa·not·su·kaḥ / pṛ·ṣa·daṃ·śa·ka·māt·raḥ san ba·bhū·vād·bhu·ta·dar·śa·naḥ

pradoṣakāle hanumāṃs tūrṇam utpatya vīryavān / praviveśa purīṃ ramyāṃ suvibhaktamahāpatham

pra·do·ṣa·kā·le ha·nu·māṃs tūr·ṇam ut·pat·ya vīr·ya·vān / pra·vi·ve·śa pu·rīṃ ram·yāṃ su·vi·bhak·ta·ma·hā·pa·tham

prāsādamālāvitatāṃ stambhaiḥ kāñcanarājataiḥ / śātakumbhamayair jālair gandharvanagaropamām

prā·sā·da·mā·lā·vi·ta·tāṃ stam·bhaiḥ kāñ·ca·na·rā·ja·taiḥ / śā·ta·kum·bha·ma·yair jā·lair gan·dhar·va·na·ga·ro·pa·mām

saptabhaumāṣṭabhaumaiś ca sa dadarśa mahāpurīm / talaiḥ sphāṭikasaṃpūrṇaiḥ kārtasvaravibhūṣitaiḥ

sap·ta·bhau·māṣ·ṭa·bhau·maiś ca sa da·dar·śa ma·hā·pu·rīm / ta·laiḥ sphā·ṭi·ka·saṃ·pūr·ṇaiḥ kār·tas·va·ra·vi·bhū·ṣi·taiḥ

vaidūryamaṇicitraiś ca muktājālavibhūṣitaiḥ / talaiḥ śuśubhire tāni bhavanāny atra rakṣasām

vai·dūr·ya·ma·ṇi·cit·raiś ca muk·tā·jā·la·vi·bhū·ṣi·taiḥ / ta·laiḥ śu·śu·bhi·re tā·ni bha·va·nāny at·ra rak·ṣa·sām

kāñcanāni vicitrāṇi toraṇāni ca rakṣasām / laṅkām uddyotayām āsuḥ sarvataḥ samalaṃkṛtām

kāñ·ca·nā·ni vi·cit·rā·ṇi to·ra·ṇā·ni ca rak·ṣa·sām / laṅ·kām ud·dyo·ta·yām ā·suḥ sar·va·taḥ sa·ma·laṃ·kṛ·tām

acintyām adbhutākārāṃ dṛṣṭvā laṅkāṃ mahākapiḥ / āsīd viṣaṇṇo hṛṣṭaś ca vaidehyā darśanotsukaḥ

a·cin·tyām ad·bhu·tā·kā·rāṃ dṛṣ·ṭvā laṅ·kāṃ ma·hā·ka·piḥ / ā·sīd vi·ṣaṇ·ṇo hṛṣ·ṭaś ca vai·deh·yā dar·śa·not·su·kaḥ

sa pāṇḍurodviddhavimānamālinīṃ mahārhajāmbūnadajālatoraṇām / yaśasvināṃ rāvaṇabāhupālitāṃ kṣapācarair bhīmabalaiḥ samāvṛtām

sa pāṇ·ḍu·rod·vid·dha·vi·mā·na·mā·li·nīṃ ma·hār·ha·jām·bū·na·da·jā·la·to·ra·ṇām / ya·śas·vi·nāṃ rā·va·ṇa·bā·hu·pā·li·tāṃ kṣa·pā·ca·rair bhī·ma·ba·laiḥ sa·mā·vṛ·tām

candro 'pi sācivyam ivāsya kurvaṃs tārāgaṇair madhyagato virājan / jyotsnāvitānena vitatya lokam uttiṣṭhate naikasahasraraśmiḥ

can·dro 'pi sā·civ·yam i·vās·ya kur·vaṃs tā·rā·ga·ṇair madh·ya·ga·to vi·rā·jan / jyot·snā·vi·tā·ne·na vi·tat·ya lo·kam ut·tiṣ·ṭha·te nai·ka·sa·has·ra·raś·miḥ

śaṅkhaprabhaṃ kṣīramṛṇālavarṇam udgacchamānaṃ vyavabhāsamānam / dadarśa candraṃ sa kapipravīraḥ poplūyamānaṃ sarasīva haṃsaṃ

śaṅ·khap·ra·bhaṃ kṣī·ra·mṛ·ṇā·la·var·ṇam ud·gac·cha·mā·naṃ vya·va·bhā·sa·mā·nam / da·dar·śa can·draṃ sa ka·pip·ra·vī·raḥ pop·lū·ya·mā·naṃ sa·ra·sī·va haṃ·saṃ

sa lambaśikhare lambe lambatoyadasaṃnibhe / sattvam āsthāya medhāvī hanumān mārutātmajaḥ

sa lam·ba·śi·kha·re lam·be lam·ba·to·ya·da·saṃ·ni·bhe / sat·tvam ās·thā·ya me·dhā·vī ha·nu·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ

niśi laṅkāṃ mahāsattvo viveśa kapikuñjaraḥ / ramyakānanatoyāḍhyāṃ purīṃ rāvaṇapālitām

ni·śi laṅ·kāṃ ma·hā·sat·tvo vi·ve·śa ka·pi·kuñ·ja·raḥ / ram·ya·kā·na·na·to·yāḍh·yāṃ pu·rīṃ rā·va·ṇa·pā·li·tām

śāradāmbudharaprakhyair bhavanair upaśobhitām / sāgaropamanirghoṣāṃ sāgarānilasevitām

śā·ra·dām·bu·dha·rap·rakh·yair bha·va·nair u·pa·śo·bhi·tām / sā·ga·ro·pa·ma·nir·gho·ṣāṃ sā·ga·rā·ni·la·se·vi·tām

supuṣṭabalasaṃguptāṃ yathaiva viṭapāvatīm / cārutoraṇaniryūhāṃ pāṇḍuradvāratoraṇām

su·puṣ·ṭa·ba·la·saṃ·gup·tāṃ ya·thai·va vi·ṭa·pā·va·tīm / cā·ru·to·ra·ṇa·nir·yū·hāṃ pāṇ·ḍu·rad·vā·ra·to·ra·ṇām

bhujagācaritāṃ guptāṃ śubhāṃ bhogavatīm iva / tāṃ savidyudghanākīrṇāṃ jyotirmārganiṣevitām

bhu·ja·gā·ca·ri·tāṃ gup·tāṃ śu·bhāṃ bho·ga·va·tīm i·va / tāṃ sa·vid·yud·gha·nā·kīr·ṇāṃ jyo·tir·mār·ga·ni·ṣe·vi·tām

caṇḍamārutanirhrādāṃ yathendrasyāmarāvatīm / śātakumbhena mahatā prākāreṇābhisaṃvṛtām

caṇ·ḍa·mā·ru·ta·nir·hrā·dāṃ ya·then·dras·yā·ma·rā·va·tīm / śā·ta·kum·bhe·na ma·ha·tā prā·kā·re·ṇā·bhi·saṃ·vṛ·tām

kiṅkiṇījālaghoṣābhiḥ patākābhir alaṃkṛtām / āsādya sahasā hṛṣṭaḥ prākāram abhipedivān

kiṅ·ki·ṇī·jā·la·gho·ṣā·bhiḥ pa·tā·kā·bhir a·laṃ·kṛ·tām / ā·sād·ya sa·ha·sā hṛṣ·ṭaḥ prā·kā·ram a·bhi·pe·di·vān

vismayāviṣṭahṛdayaḥ purīm ālokya sarvataḥ / jāmbūnadamayair dvārair vaidūryakṛtavedikaiḥ

vis·ma·yā·viṣ·ṭa·hṛ·da·yaḥ pu·rīm ā·lok·ya sar·va·taḥ / jām·bū·na·da·ma·yair dvā·rair vai·dūr·ya·kṛ·ta·ve·di·kaiḥ

maṇisphaṭika muktābhir maṇikuṭṭimabhūṣitaiḥ / taptahāṭakaniryūhai rājatāmalapāṇḍuraiḥ

ma·ṇis·pha·ṭi·ka muk·tā·bhir ma·ṇi·kuṭ·ṭi·ma·bhū·ṣi·taiḥ / tap·ta·hā·ṭa·ka·nir·yū·hai rā·ja·tā·ma·la·pāṇ·ḍu·raiḥ

vaidūryatalasopānaiḥ sphāṭikāntarapāṃsubhiḥ / cārusaṃjavanopetaiḥ kham ivotpatitaiḥ śubhaiḥ

vai·dūr·ya·ta·la·so·pā·naiḥ sphā·ṭi·kān·ta·ra·pāṃ·su·bhiḥ / cā·ru·saṃ·ja·va·no·pe·taiḥ kham i·vot·pa·ti·taiḥ śu·bhaiḥ

krauñcabarhiṇasaṃghuṣṭe rājahaṃsaniṣevitaiḥ / tūryābharaṇanirghoṣaiḥ sarvataḥ pratināditām

krauñ·ca·bar·hi·ṇa·saṃ·ghuṣ·ṭe rā·ja·haṃ·sa·ni·ṣe·vi·taiḥ / tūr·yā·bha·ra·ṇa·nir·gho·ṣaiḥ sar·va·taḥ pra·ti·nā·di·tām

vasvokasārāpratimāṃ samīkṣya nagarīṃ tataḥ / kham ivotpatitāṃ laṅkāṃ jaharṣa hanumān kapiḥ

vas·vo·ka·sā·rāp·ra·ti·māṃ sa·mīk·ṣya na·ga·rīṃ ta·taḥ / kham i·vot·pa·ti·tāṃ laṅ·kāṃ ja·har·ṣa ha·nu·mān ka·piḥ

tāṃ samīkṣya purīṃ laṅkāṃ rākṣasādhipateḥ śubhām / anuttamām ṛddhiyutāṃ cintayām āsa vīryavān

tāṃ sa·mīk·ṣya pu·rīṃ laṅ·kāṃ rāk·ṣa·sā·dhi·pa·teḥ śu·bhām / a·nut·ta·mām ṛd·dhi·yu·tāṃ cin·ta·yām ā·sa vīr·ya·vān

neyam anyena nagarī śakyā dharṣayituṃ balāt / rakṣitā rāvaṇabalair udyatāyudhadhāribhiḥ

ne·yam an·ye·na na·ga·rī śak·yā dhar·ṣa·yi·tuṃ ba·lāt / rak·ṣi·tā rā·va·ṇa·ba·lair ud·ya·tā·yu·dha·dhā·ri·bhiḥ

kumudāṅgadayor vāpi suṣeṇasya mahākapeḥ / prasiddheyaṃ bhaved bhūmir maindadvividayor api

ku·mu·dāṅ·ga·da·yor vā·pi su·ṣe·ṇas·ya ma·hā·ka·peḥ / pra·sid·dhe·yaṃ bha·ved bhū·mir main·dad·vi·vi·da·yor a·pi

vivasvatas tanūjasya hareś ca kuśaparvaṇaḥ / ṛkṣasya ketumālasya mama caiva gatir bhavet

vi·vas·va·tas ta·nū·jas·ya ha·reś ca ku·śa·par·va·ṇaḥ / ṛk·ṣas·ya ke·tu·mā·las·ya ma·ma cai·va ga·tir bha·vet

samīkṣya tu mahābāho rāghavasya parākramam / lakṣmaṇasya ca vikrāntam abhavat prītimān kapiḥ

sa·mīk·ṣya tu ma·hā·bā·ho rā·gha·vas·ya pa·rāk·ra·mam / lak·ṣma·ṇas·ya ca vik·rān·tam a·bha·vat prī·ti·mān ka·piḥ

tāṃ ratnavasanopetāṃ koṣṭhāgārāvataṃsakām / yantrāgārastanīm ṛddhāṃ pramadām iva bhūṣitām

tāṃ rat·na·va·sa·no·pe·tāṃ koṣ·ṭhā·gā·rā·va·taṃ·sa·kām / yan·trā·gā·ras·ta·nīm ṛd·dhāṃ pra·ma·dām i·va bhū·ṣi·tām

tāṃ naṣṭatimirāṃ dīpair bhāsvaraiś ca mahāgṛhaiḥ / nagarīṃ rākṣasendrasya dadarśa sa mahākapiḥ

tāṃ naṣ·ṭa·ti·mi·rāṃ dī·pair bhās·va·raiś ca ma·hā·gṛ·haiḥ / na·ga·rīṃ rāk·ṣa·sen·dras·ya da·dar·śa sa ma·hā·ka·piḥ

praviṣṭaḥ sattvasaṃpanno niśāyāṃ mārutātmajaḥ / sa mahāpatham āsthāya muktāpuṣpavirājitam

pra·viṣ·ṭaḥ sat·tva·saṃ·pan·no ni·śā·yāṃ mā·ru·tāt·ma·jaḥ / sa ma·hā·pa·tham ās·thā·ya muk·tā·puṣ·pa·vi·rā·ji·tam

hasitodghuṣṭaninadais tūryaghoṣa puraḥ saraiḥ / vajrāṅkuśanikāśaiś ca vajrajālavibhūṣitaiḥ / gṛhamedhaiḥ purī ramyā babhāse dyaur ivāmbudaiḥ

ha·si·tod·ghuṣ·ṭa·ni·na·dais tūr·ya·gho·ṣa pu·raḥ sa·raiḥ / vaj·rāṅ·ku·śa·ni·kā·śaiś ca vaj·ra·jā·la·vi·bhū·ṣi·taiḥ / gṛ·ha·me·dhaiḥ pu·rī ram·yā ba·bhā·se dyaur i·vām·bu·daiḥ

prajajvāla tadā laṅkā rakṣogaṇagṛhaiḥ śubhaiḥ / sitābhrasadṛśaiś citraiḥ padmasvastikasaṃsthitaiḥ / vardhamānagṛhaiś cāpi sarvataḥ suvibhāṣitaiḥ

pra·jaj·vā·la ta·dā laṅ·kā rak·ṣo·ga·ṇa·gṛ·haiḥ śu·bhaiḥ / si·tābh·ra·sa·dṛ·śaiś cit·raiḥ pad·mas·vas·ti·ka·saṃs·thi·taiḥ / var·dha·mā·na·gṛ·haiś cā·pi sar·va·taḥ su·vi·bhā·ṣi·taiḥ

tāṃ citramālyābharaṇāṃ kapirājahitaṃkaraḥ / rāghavārthaṃ carañ śrīmān dadarśa ca nananda ca

tāṃ cit·ra·māl·yā·bha·ra·ṇāṃ ka·pi·rā·ja·hi·taṃ·ka·raḥ / rā·gha·vār·thaṃ ca·rañ śrī·mān da·dar·śa ca na·nan·da ca

śuśrāva madhuraṃ gītaṃ tristhānasvarabhūṣitam / strīṇāṃ madasamṛddhānāṃ divi cāpsarasām iva

śuś·rā·va ma·dhu·raṃ gī·taṃ tris·thā·nas·va·ra·bhū·ṣi·tam / strī·ṇāṃ ma·da·sa·mṛd·dhā·nāṃ di·vi cāp·sa·ra·sām i·va

śuśrāva kāñcīninādaṃ nūpurāṇāṃ ca niḥsvanam / sopānaninadāṃś caiva bhavaneṣu mahātmanam / āsphoṭitaninādāṃś ca kṣveḍitāṃś ca tatas tataḥ

śuś·rā·va kāñ·cī·ni·nā·daṃ nū·pu·rā·ṇāṃ ca niḥs·va·nam / so·pā·na·ni·na·dāṃś cai·va bha·va·ne·ṣu ma·hāt·ma·nam / ās·pho·ṭi·ta·ni·nā·dāṃś ca kṣve·ḍi·tāṃś ca ta·tas ta·taḥ

svādhyāya niratāṃś caiva yātudhānān dadarśa saḥ / rāvaṇastavasaṃyuktān garjato rākṣasān api

svādh·yā·ya ni·ra·tāṃś cai·va yā·tu·dhā·nān da·dar·śa saḥ / rā·va·ṇas·ta·va·saṃ·yuk·tān gar·ja·to rāk·ṣa·sān a·pi

rājamārgaṃ samāvṛtya sthitaṃ rakṣobalaṃ mahat / dadarśa madhyame gulme rākṣasasya carān bahūn

rā·ja·mār·gaṃ sa·mā·vṛt·ya sthi·taṃ rak·ṣo·ba·laṃ ma·hat / da·dar·śa madh·ya·me gul·me rāk·ṣa·sas·ya ca·rān ba·hūn

dīkṣitāñ jaṭilān muṇḍān go'jināmbaravāsasaḥ / darbhamuṣṭipraharaṇān agnikuṇḍāyudhāṃs tathā

dīk·ṣi·tāñ ja·ṭi·lān muṇ·ḍān go'ji·nām·ba·ra·vā·sa·saḥ / dar·bha·muṣ·ṭip·ra·ha·ra·ṇān ag·ni·kuṇ·ḍā·yu·dhāṃs ta·thā

kūṭamudgarapāṇīṃś ca daṇḍāyudhadharān api / ekākṣānekakarṇāṃś ca calallambapayodharān

kū·ṭa·mud·ga·ra·pā·ṇīṃś ca daṇ·ḍā·yu·dha·dha·rān a·pi / e·kāk·ṣā·ne·ka·kar·ṇāṃś ca ca·lal·lam·ba·pa·yo·dha·rān

karālān bhugnavaktrāṃś ca vikaṭān vāmanāṃs tathā / dhanvinaḥ khaḍginaś caiva śataghnī musalāyudhān / parighottamahastāṃś ca vicitrakavacojjvalān

ka·rā·lān bhug·na·vak·trāṃś ca vi·ka·ṭān vā·ma·nāṃs ta·thā / dhan·vi·naḥ khaḍ·gi·naś cai·va śa·tagh·nī mu·sa·lā·yu·dhān / pa·ri·ghot·ta·ma·has·tāṃś ca vi·cit·ra·ka·va·coj·jva·lān

nātiṣṭhūlān nātikṛśān nātidīrghātihrasvakān / virūpān bahurūpāṃś ca surūpāṃś ca suvarcasaḥ

nā·tiṣ·ṭhū·lān nā·ti·kṛ·śān nā·ti·dīr·ghā·tih·ras·va·kān / vi·rū·pān ba·hu·rū·pāṃś ca su·rū·pāṃś ca su·var·ca·saḥ

śaktivṛkṣāyudhāṃś caiva paṭṭiśāśanidhāriṇaḥ / kṣepaṇīpāśahastāṃś ca dadarśa sa mahākapiḥ

śak·ti·vṛk·ṣā·yu·dhāṃś cai·va paṭ·ṭi·śā·śa·ni·dhā·ri·ṇaḥ / kṣe·pa·ṇī·pā·śa·has·tāṃś ca da·dar·śa sa ma·hā·ka·piḥ

sragviṇas tv anuliptāṃś ca varābharaṇabhūṣitān / tīkṣṇaśūladharāṃś caiva vajriṇaś ca mahābalān

srag·vi·ṇas tv a·nu·lip·tāṃś ca va·rā·bha·ra·ṇa·bhū·ṣi·tān / tīk·ṣṇa·śū·la·dha·rāṃś cai·va vaj·ri·ṇaś ca ma·hā·ba·lān

śatasāhasram avyagram ārakṣaṃ madhyamaṃ kapiḥ / prākārāvṛtam atyantaṃ dadarśa sa mahākapiḥ

śa·ta·sā·has·ram av·yag·ram ā·rak·ṣaṃ madh·ya·maṃ ka·piḥ / prā·kā·rā·vṛ·tam at·yan·taṃ da·dar·śa sa ma·hā·ka·piḥ

triviṣṭapanibhaṃ divyaṃ divyanādavināditam / vājiheṣitasaṃghuṣṭaṃ nāditaṃ bhūṣaṇais tathā

tri·viṣ·ṭa·pa·ni·bhaṃ div·yaṃ div·ya·nā·da·vi·nā·di·tam / vā·ji·he·ṣi·ta·saṃ·ghuṣ·ṭaṃ nā·di·taṃ bhū·ṣa·ṇais ta·thā

rathair yānair vimānaiś ca tathā gajahayaiḥ śubhaiḥ / vāraṇaiś ca caturdantaiḥ śvetābhranicayopamaiḥ

ra·thair yā·nair vi·mā·naiś ca ta·thā ga·ja·ha·yaiḥ śu·bhaiḥ / vā·ra·ṇaiś ca ca·tur·dan·taiḥ śve·tābh·ra·ni·ca·yo·pa·maiḥ

bhūṣitaṃ ruciradvāraṃ mattaiś ca mṛgapakṣibhiḥ / rākṣasādhipater guptam āviveśa gṛhaṃ kapiḥ

bhū·ṣi·taṃ ru·ci·rad·vā·raṃ mat·taiś ca mṛ·ga·pak·ṣi·bhiḥ / rāk·ṣa·sā·dhi·pa·ter gup·tam ā·vi·ve·śa gṛ·haṃ ka·piḥ

tataḥ sa madhyaṃ gatam aṃśumantaṃ jyotsnāvitānaṃ mahad udvamantam / dadarśa dhīmān divi bhānumantaṃ goṣṭhe vṛṣaṃ mattam iva bhramantam

ta·taḥ sa madh·yaṃ ga·tam aṃ·śu·man·taṃ jyot·snā·vi·tā·naṃ ma·had ud·va·man·tam / da·dar·śa dhī·mān di·vi bhā·nu·man·taṃ goṣ·ṭhe vṛ·ṣaṃ mat·tam i·va bhra·man·tam

lokasya pāpāni vināśayantaṃ mahodadhiṃ cāpi samedhayantam / bhūtāni sarvāṇi virājayantaṃ dadarśa śītāṃśum athābhiyāntam

lo·kas·ya pā·pā·ni vi·nā·śa·yan·taṃ ma·ho·da·dhiṃ cā·pi sa·me·dha·yan·tam / bhū·tā·ni sar·vā·ṇi vi·rā·ja·yan·taṃ da·dar·śa śī·tāṃ·śum a·thā·bhi·yān·tam

yā bhāti lakṣmīr bhuvi mandarasthā tathā pradoṣeṣu ca sāgarasthā / tathaiva toyeṣu ca puṣkarasthā rarāja sā cāruniśākarasthā

yā bhā·ti lak·ṣmīr bhu·vi man·da·ras·thā ta·thā pra·do·ṣe·ṣu ca sā·ga·ras·thā / ta·thai·va to·ye·ṣu ca puṣ·ka·ras·thā ra·rā·ja sā cā·ru·ni·śā·ka·ras·thā

haṃso yathā rājatapañjurasthaḥ siṃho yathā mandarakandarasthaḥ / vīro yathā garvitakuñjarasthaś candro 'pi babhrāja tathāmbarasthaḥ

haṃ·so ya·thā rā·ja·ta·pañ·ju·ras·thaḥ siṃ·ho ya·thā man·da·ra·kan·da·ras·thaḥ / vī·ro ya·thā gar·vi·ta·kuñ·ja·ras·thaś can·dro 'pi babh·rā·ja ta·thām·ba·ras·thaḥ

sthitaḥ kakudmān iva tīkṣṇaśṛṅgo mahācalaḥ śveta ivoccaśṛṅgaḥ / hastīva jāmbūnadabaddhaśṛṅgo vibhāti candraḥ paripūrṇaśṛṅgaḥ

sthi·taḥ ka·kud·mān i·va tīk·ṣṇa·śṛṅ·go ma·hā·ca·laḥ śve·ta i·voc·ca·śṛṅ·gaḥ / has·tī·va jām·bū·na·da·bad·dha·śṛṅ·go vi·bhā·ti can·draḥ pa·ri·pūr·ṇa·śṛṅ·gaḥ

prakāśacandrodayanaṣṭadoṣaḥ pravṛddharakṣaḥ piśitāśadoṣaḥ / rāmābhirāmeritacittadoṣaḥ svargaprakāśo bhagavān pradoṣaḥ

pra·kā·śa·can·dro·da·ya·naṣ·ṭa·do·ṣaḥ pra·vṛd·dha·rak·ṣaḥ pi·śi·tā·śa·do·ṣaḥ / rā·mā·bhi·rā·me·ri·ta·cit·ta·do·ṣaḥ svar·gap·ra·kā·śo bha·ga·vān pra·do·ṣaḥ

tantrī svanāḥ karṇasukhāḥ pravṛttāḥ svapanti nāryaḥ patibhiḥ suvṛttāḥ / naktaṃcarāś cāpi tathā pravṛttā vihartum atyadbhutaraudravṛttāḥ

tan·trī sva·nāḥ kar·ṇa·su·khāḥ pra·vṛt·tāḥ sva·pan·ti nār·yaḥ pa·ti·bhiḥ su·vṛt·tāḥ / nak·taṃ·ca·rāś cā·pi ta·thā pra·vṛt·tā vi·har·tum at·yad·bhu·ta·raud·ra·vṛt·tāḥ

mattapramattāni samākulāni rathāśvabhadrāsanasaṃkulāni / vīraśriyā cāpi samākulāni dadarśa dhīmān sa kapiḥ kulāni

mat·tap·ra·mat·tā·ni sa·mā·ku·lā·ni ra·thāś·va·bhad·rā·sa·na·saṃ·ku·lā·ni / vī·raś·ri·yā cā·pi sa·mā·ku·lā·ni da·dar·śa dhī·mān sa ka·piḥ ku·lā·ni

parasparaṃ cādhikam ākṣipanti bhujāṃś ca pīnān adhivikṣipanti / mattapralāpān adhivikṣipanti mattāni cānyonyam adhikṣipanti

pa·ras·pa·raṃ cā·dhi·kam āk·ṣi·pan·ti bhu·jāṃś ca pī·nān a·dhi·vik·ṣi·pan·ti / mat·tap·ra·lā·pān a·dhi·vik·ṣi·pan·ti mat·tā·ni cān·yon·yam a·dhik·ṣi·pan·ti

rakṣāṃsi vakṣāṃsi ca vikṣipanti gātrāṇi kāntāsu ca vikṣipanti / dadarśa kāntāś ca samālapanti tathāparās tatra punaḥ svapanti

rak·ṣāṃ·si vak·ṣāṃ·si ca vik·ṣi·pan·ti gāt·rā·ṇi kān·tā·su ca vik·ṣi·pan·ti / da·dar·śa kān·tāś ca sa·mā·la·pan·ti ta·thā·pa·rās tat·ra pu·naḥ sva·pan·ti

mahāgajaiś cāpi tathā nadadbhiḥ sūpūjitaiś cāpi tathā susadbhiḥ / rarāja vīraiś ca viniḥśvasadbhir hrado bhujaṅgair iva niḥśvasadbhiḥ

ma·hā·ga·jaiś cā·pi ta·thā na·dad·bhiḥ sū·pū·ji·taiś cā·pi ta·thā su·sad·bhiḥ / ra·rā·ja vī·raiś ca vi·niḥś·va·sad·bhir hra·do bhu·jaṅ·gair i·va niḥś·va·sad·bhiḥ

buddhipradhānān rucirābhidhānān saṃśraddadhānāñ jagataḥ pradhānān / nānāvidhānān rucirābhidhānān dadarśa tasyāṃ puri yātudhānān

bud·dhip·ra·dhā·nān ru·ci·rā·bhi·dhā·nān saṃś·rad·da·dhā·nāñ ja·ga·taḥ pra·dhā·nān / nā·nā·vi·dhā·nān ru·ci·rā·bhi·dhā·nān da·dar·śa tas·yāṃ pu·ri yā·tu·dhā·nān

nananda dṛṣṭvā sa ca tān surūpān nānāguṇān ātmaguṇānurūpān / vidyotamānān sa ca tān surūpān dadarśa kāṃś cic ca punar virūpān

na·nan·da dṛṣ·ṭvā sa ca tān su·rū·pān nā·nā·gu·ṇān āt·ma·gu·ṇā·nu·rū·pān / vid·yo·ta·mā·nān sa ca tān su·rū·pān da·dar·śa kāṃś cic ca pu·nar vi·rū·pān

tato varārhāḥ suviśuddhabhāvās teṣāṃ striyas tatra mahānubhāvāḥ / priyeṣu pāneṣu ca saktabhāvā dadarśa tārā iva suprabhāvāḥ

ta·to va·rār·hāḥ su·vi·śud·dha·bhā·vās te·ṣāṃ stri·yas tat·ra ma·hā·nu·bhā·vāḥ / pri·ye·ṣu pā·ne·ṣu ca sak·ta·bhā·vā da·dar·śa tā·rā i·va sup·ra·bhā·vāḥ

śriyā jvalantīs trapayopagūḍhā niśīthakāle ramaṇopagūḍhāḥ / dadarśa kāś cit pramadopagūḍhā yathā vihaṃgāḥ kusumopagūḍāḥ

śri·yā jva·lan·tīs tra·pa·yo·pa·gū·ḍhā ni·śī·tha·kā·le ra·ma·ṇo·pa·gū·ḍhāḥ / da·dar·śa kāś cit pra·ma·do·pa·gū·ḍhā ya·thā vi·haṃ·gāḥ ku·su·mo·pa·gū·ḍāḥ

anyāḥ punar harmyatalopaviṣṭās tatra priyāṅkeṣu sukhopaviṣṭāḥ / bhartuḥ priyā dharmaparā niviṣṭā dadarśa dhīmān manadābhiviṣṭāḥ

an·yāḥ pu·nar har·mya·ta·lo·pa·viṣ·ṭās tat·ra pri·yāṅ·ke·ṣu su·kho·pa·viṣ·ṭāḥ / bhar·tuḥ pri·yā dhar·ma·pa·rā ni·viṣ·ṭā da·dar·śa dhī·mān ma·na·dā·bhi·viṣ·ṭāḥ

aprāvṛtāḥ kāñcanarājivarṇāḥ kāś cit parārdhyās tapanīyavarṇāḥ / punaś ca kāś cic chaśalakṣmavarṇāḥ kāntaprahīṇā rucirāṅgavarṇāḥ

ap·rā·vṛ·tāḥ kāñ·ca·na·rā·ji·var·ṇāḥ kāś cit pa·rār·dhyās ta·pa·nī·ya·var·ṇāḥ / pu·naś ca kāś cic cha·śa·lak·ṣma·var·ṇāḥ kān·tap·ra·hī·ṇā ru·ci·rāṅ·ga·var·ṇāḥ

tataḥ priyān prāpya mano'bhirāmān suprītiyuktāḥ prasamīkṣya rāmāḥ / gṛheṣu hṛṣṭāḥ paramābhirāmā haripravīraḥ sa dadarśa rāmāḥ

ta·taḥ pri·yān prāp·ya ma·no'bhi·rā·mān sup·rī·ti·yuk·tāḥ pra·sa·mīk·ṣya rā·māḥ / gṛ·he·ṣu hṛṣ·ṭāḥ pa·ra·mā·bhi·rā·mā ha·rip·ra·vī·raḥ sa da·dar·śa rā·māḥ

candraprakāśāś ca hi vaktramālā vakrākṣipakṣmāś ca sunetramālāḥ / vibhūṣaṇānāṃ ca dadarśa mālāḥ śatahradānām iva cārumālāḥ

can·drap·ra·kā·śāś ca hi vak·tra·mā·lā vak·rāk·ṣi·pak·ṣmāś ca su·net·ra·mā·lāḥ / vi·bhū·ṣa·ṇā·nāṃ ca da·dar·śa mā·lāḥ śa·tah·ra·dā·nām i·va cā·ru·mā·lāḥ

na tv eva sītāṃ paramābhijātāṃ pathi sthite rājakule prajātām / latāṃ praphullām iva sādhujātāṃ dadarśa tanvīṃ manasābhijātām

na tv e·va sī·tāṃ pa·ra·mā·bhi·jā·tāṃ pa·thi sthi·te rā·ja·ku·le pra·jā·tām / la·tāṃ pra·phul·lām i·va sā·dhu·jā·tāṃ da·dar·śa tan·vīṃ ma·na·sā·bhi·jā·tām

sanātane vartmani saṃniviṣṭāṃ rāmekṣaṇīṃ tāṃ madanābhiviṣṭām / bhartur manaḥ śrīmad anupraviṣṭāṃ strībhyo varābhyaś ca sadā viśiṣṭām

sa·nā·ta·ne var·tma·ni saṃ·ni·viṣ·ṭāṃ rā·mek·ṣa·ṇīṃ tāṃ ma·da·nā·bhi·viṣ·ṭām / bhar·tur ma·naḥ śrī·mad a·nup·ra·viṣ·ṭāṃ strībh·yo va·rābh·yaś ca sa·dā vi·śiṣ·ṭām

uṣṇārditāṃ sānusṛtāsrakaṇṭhīṃ purā varārhottamaniṣkakaṇṭhīm / sujātapakṣmām abhiraktakaṇṭhīṃ vane pravṛttām iva nīlakaṇṭhīm

uṣ·ṇār·di·tāṃ sā·nu·sṛ·tās·ra·kaṇ·ṭhīṃ pu·rā va·rār·hot·ta·ma·niṣ·ka·kaṇ·ṭhīm / su·jā·ta·pak·ṣmām a·bhi·rak·ta·kaṇ·ṭhīṃ va·ne pra·vṛt·tām i·va nī·la·kaṇ·ṭhīm

avyaktalekhām iva candralekhāṃ pāṃsupradigdhām iva hemalekhām / kṣataprarūḍhām iva bāṇalekhāṃ vāyuprabhinnām iva meghalekhām

av·yak·ta·le·khām i·va can·dra·le·khāṃ pāṃ·sup·ra·dig·dhām i·va he·ma·le·khām / kṣa·tap·ra·rū·ḍhām i·va bā·ṇa·le·khāṃ vā·yup·ra·bhin·nām i·va me·gha·le·khām

sītām apaśyan manujeśvarasya rāmasya patnīṃ vadatāṃ varasya / babhūva duḥkhābhihataś cirasya plavaṃgamo manda ivācirasya

sī·tām a·paś·yan ma·nu·jeś·va·ras·ya rā·mas·ya pat·nīṃ va·da·tāṃ va·ras·ya / ba·bhū·va duḥ·khā·bhi·ha·taś ci·ras·ya pla·vaṃ·ga·mo man·da i·vā·ci·ras·ya

sa nikāmaṃ vināmeṣu vicaran kāmarūpadhṛk / vicacāra kapir laṅkāṃ lāghavena samanvitaḥ

sa ni·kā·maṃ vi·nā·me·ṣu vi·ca·ran kā·ma·rū·pa·dhṛk / vi·ca·cā·ra ka·pir laṅ·kāṃ lā·gha·ve·na sa·man·vi·taḥ

āsasādātha lakṣmīvān rākṣasendraniveśanam / prākāreṇārkavarṇena bhāsvareṇābhisaṃvṛtam

ā·sa·sā·dā·tha lak·ṣmī·vān rāk·ṣa·sen·dra·ni·ve·śa·nam / prā·kā·re·ṇār·ka·var·ṇe·na bhās·va·re·ṇā·bhi·saṃ·vṛ·tam

rakṣitaṃ rākṣasair bhīmaiḥ siṃhair iva mahad vanam / samīkṣamāṇo bhavanaṃ cakāśe kapikuñjaraḥ

rak·ṣi·taṃ rāk·ṣa·sair bhī·maiḥ siṃ·hair i·va ma·had va·nam / sa·mīk·ṣa·mā·ṇo bha·va·naṃ ca·kā·śe ka·pi·kuñ·ja·raḥ

rūpyakopahitaiś citrais toraṇair hemabhūṣitaiḥ / vicitrābhiś ca kakṣyābhir dvāraiś ca rucirair vṛtam

rūp·ya·ko·pa·hi·taiś cit·rais to·ra·ṇair he·ma·bhū·ṣi·taiḥ / vi·cit·rā·bhiś ca kak·ṣyā·bhir dvā·raiś ca ru·ci·rair vṛ·tam

gajāsthitair mahāmātraiḥ śūraiś ca vigataśramaiḥ / upasthitam asaṃhāryair hayaiḥ syandanayāyibhiḥ

ga·jās·thi·tair ma·hā·māt·raiḥ śū·raiś ca vi·ga·taś·ra·maiḥ / u·pas·thi·tam a·saṃ·hār·yair ha·yaiḥ syan·da·na·yā·yi·bhiḥ

siṃhavyāghratanutrāṇair dāntakāñcanarājataiḥ / ghoṣavadbhir vicitraiś ca sadā vicaritaṃ rathaiḥ

siṃ·hav·yāgh·ra·ta·nut·rā·ṇair dān·ta·kāñ·ca·na·rā·ja·taiḥ / gho·ṣa·vad·bhir vi·cit·raiś ca sa·dā vi·ca·ri·taṃ ra·thaiḥ

bahuratnasamākīrṇaṃ parārdhyāsanabhājanam / mahārathasamāvāsaṃ mahārathamahāsanam

ba·hu·rat·na·sa·mā·kīr·ṇaṃ pa·rār·dhyā·sa·na·bhā·ja·nam / ma·hā·ra·tha·sa·mā·vā·saṃ ma·hā·ra·tha·ma·hā·sa·nam

dṛśyaiś ca paramodārais tais taiś ca mṛgapakṣibhiḥ / vividhair bahusāhasraiḥ paripūrṇaṃ samantataḥ

dṛś·yaiś ca pa·ra·mo·dā·rais tais taiś ca mṛ·ga·pak·ṣi·bhiḥ / vi·vi·dhair ba·hu·sā·has·raiḥ pa·ri·pūr·ṇaṃ sa·man·ta·taḥ

vinītair antapālaiś ca rakṣobhiś ca surakṣitam / mukhyābhiś ca varastrībhiḥ paripūrṇaṃ samantataḥ

vi·nī·tair an·ta·pā·laiś ca rak·ṣo·bhiś ca su·rak·ṣi·tam / mukh·yā·bhiś ca va·ras·trī·bhiḥ pa·ri·pūr·ṇaṃ sa·man·ta·taḥ

muditapramadā ratnaṃ rākṣasendraniveśanam / varābharaṇanirhrādaiḥ samudrasvananiḥsvanam

mu·di·tap·ra·ma·dā rat·naṃ rāk·ṣa·sen·dra·ni·ve·śa·nam / va·rā·bha·ra·ṇa·nir·hrā·daiḥ sa·mud·ras·va·na·niḥs·va·nam

tad rājaguṇasaṃpannaṃ mukhyaiś ca varacandanaiḥ / bherīmṛdaṅgābhirutaṃ śaṅkhaghoṣavināditam

tad rā·ja·gu·ṇa·saṃ·pan·naṃ mukh·yaiś ca va·ra·can·da·naiḥ / bhe·rī·mṛ·daṅ·gā·bhi·ru·taṃ śaṅ·kha·gho·ṣa·vi·nā·di·tam

nityārcitaṃ parvahutaṃ pūjitaṃ rākṣasaiḥ sadā / samudram iva gambhīraṃ samudram iva niḥsvanam

nit·yār·ci·taṃ par·va·hu·taṃ pū·ji·taṃ rāk·ṣa·saiḥ sa·dā / sa·mud·ram i·va gam·bhī·raṃ sa·mud·ram i·va niḥs·va·nam

mahātmāno mahad veśma mahāratnaparicchadam / mahājanasamākīrṇaṃ dadarśa sa mahākapiḥ

ma·hāt·mā·no ma·had veś·ma ma·hā·rat·na·pa·ric·cha·dam / ma·hā·ja·na·sa·mā·kīr·ṇaṃ da·dar·śa sa ma·hā·ka·piḥ

virājamānaṃ vapuṣā gajāśvarathasaṃkulam / laṅkābharaṇam ity eva so 'manyata mahākapiḥ

vi·rā·ja·mā·naṃ va·pu·ṣā ga·jāś·va·ra·tha·saṃ·ku·lam / laṅ·kā·bha·ra·ṇam ity e·va so 'man·ya·ta ma·hā·ka·piḥ

gṛhād gṛhaṃ rākṣasānām udyānāni ca vānaraḥ / vīkṣamāṇo hy asaṃtrastaḥ prāsādāṃś ca cacāra saḥ

gṛ·hād gṛ·haṃ rāk·ṣa·sā·nām ud·yā·nā·ni ca vā·na·raḥ / vīk·ṣa·mā·ṇo hy a·saṃt·ras·taḥ prā·sā·dāṃś ca ca·cā·ra saḥ

avaplutya mahāvegaḥ prahastasya niveśanam / tato 'nyat pupluve veśma mahāpārśvasya vīryavān

a·vap·lut·ya ma·hā·ve·gaḥ pra·has·tas·ya ni·ve·śa·nam / ta·to 'nyat pup·lu·ve veś·ma ma·hā·pār·śvas·ya vīr·ya·vān

atha meghapratīkāśaṃ kumbhakarṇaniveśanam / vibhīṣaṇasya ca tathā pupluve sa mahākapiḥ

a·tha me·ghap·ra·tī·kā·śaṃ kum·bha·kar·ṇa·ni·ve·śa·nam / vi·bhī·ṣa·ṇas·ya ca ta·thā pup·lu·ve sa ma·hā·ka·piḥ

mahodarasya ca tathā virūpākṣasya caiva hi / vidyujjihvasya bhavanaṃ vidyunmāles tathaiva ca / vajradaṃṣṭrasya ca tathā pupluve sa mahākapiḥ

ma·ho·da·ras·ya ca ta·thā vi·rū·pāk·ṣas·ya cai·va hi / vid·yuj·jih·vas·ya bha·va·naṃ vid·yun·mā·les ta·thai·va ca / vaj·ra·daṃṣ·ṭras·ya ca ta·thā pup·lu·ve sa ma·hā·ka·piḥ

śukasya ca mahāvegaḥ sāraṇasya ca dhīmataḥ / tathā cendrajito veśma jagāma hariyūthapaḥ

śu·kas·ya ca ma·hā·ve·gaḥ sā·ra·ṇas·ya ca dhī·ma·taḥ / ta·thā cen·dra·ji·to veś·ma ja·gā·ma ha·ri·yū·tha·paḥ

jambumāleḥ sumāleś ca jagāma hariyūthapaḥ / raśmiketoś ca bhavanaṃ sūryaśatros tathaiva ca

jam·bu·mā·leḥ su·mā·leś ca ja·gā·ma ha·ri·yū·tha·paḥ / raś·mi·ke·toś ca bha·va·naṃ sūr·ya·śat·ros ta·thai·va ca

dhūmrākṣasya ca saṃpāter bhavanaṃ mārutātmajaḥ / vidyudrūpasya bhīmasya ghanasya vighanasya ca

dhūm·rāk·ṣas·ya ca saṃ·pā·ter bha·va·naṃ mā·ru·tāt·ma·jaḥ / vid·yud·rū·pas·ya bhī·mas·ya gha·nas·ya vi·gha·nas·ya ca

śukanābhasya vakrasya śaṭhasya vikaṭasya ca / hrasvakarṇasya daṃṣṭrasya romaśasya ca rakṣasaḥ

śu·ka·nā·bhas·ya vak·ras·ya śa·ṭhas·ya vi·ka·ṭas·ya ca / hras·va·kar·ṇas·ya daṃṣ·ṭras·ya ro·ma·śas·ya ca rak·ṣa·saḥ

yuddhonmattasya mattasya dhvajagrīvasya nādinaḥ / vidyujjihvendrajihvānāṃ tathā hastimukhasya ca

yud·dhon·mat·tas·ya mat·tas·ya dhva·jag·rī·vas·ya nā·di·naḥ / vid·yuj·jih·ven·dra·jih·vā·nāṃ ta·thā has·ti·mu·khas·ya ca

karālasya piśācasya śoṇitākṣasya caiva hi / kramamāṇaḥ krameṇaiva hanūmān mārutātmajaḥ

ka·rā·las·ya pi·śā·cas·ya śo·ṇi·tāk·ṣas·ya cai·va hi / kra·ma·mā·ṇaḥ kra·me·ṇai·va ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ

teṣu teṣu mahārheṣu bhavaneṣu mahāyaśāḥ / teṣām ṛddhimatām ṛddhiṃ dadarśa sa mahākapiḥ

te·ṣu te·ṣu ma·hār·he·ṣu bha·va·ne·ṣu ma·hā·ya·śāḥ / te·ṣām ṛd·dhi·ma·tām ṛd·dhiṃ da·dar·śa sa ma·hā·ka·piḥ

sarveṣāṃ samatikramya bhavanāni samantataḥ / āsasādātha lakṣmīvān rākṣasendraniveśanam

sar·ve·ṣāṃ sa·ma·tik·ram·ya bha·va·nā·ni sa·man·ta·taḥ / ā·sa·sā·dā·tha lak·ṣmī·vān rāk·ṣa·sen·dra·ni·ve·śa·nam

rāvaṇasyopaśāyinyo dadarśa harisattamaḥ / vicaran hariśārdūlo rākṣasīr vikṛtekṣaṇāḥ / śūlamudgarahastāś ca śakto tomaradhāriṇīḥ

rā·va·ṇas·yo·pa·śā·yin·yo da·dar·śa ha·ri·sat·ta·maḥ / vi·ca·ran ha·ri·śār·dū·lo rāk·ṣa·sīr vi·kṛ·tek·ṣa·ṇāḥ / śū·la·mud·ga·ra·has·tāś ca śak·to to·ma·ra·dhā·ri·ṇīḥ

dadarśa vividhān gulmāṃs tasya rakṣaḥpater gṛhe

da·dar·śa vi·vi·dhān gul·māṃs tas·ya rak·ṣaḥ·pa·ter gṛ·he

raktāñ śvetān sitāṃś caiva harīṃś caiva mahājavān / kulīnān rūpasaṃpannān gajān paragajārujān

rak·tāñ śve·tān si·tāṃś cai·va ha·rīṃś cai·va ma·hā·ja·vān / ku·lī·nān rū·pa·saṃ·pan·nān ga·jān pa·ra·ga·jā·ru·jān

niṣṭhitān gajaśikhāyām airāvatasamān yudhi / nihantṝn parasainyānāṃ gṛhe tasmin dadarśa saḥ

niṣ·ṭhi·tān ga·ja·śi·khā·yām ai·rā·va·ta·sa·mān yu·dhi / ni·han·tṝn pa·ra·sain·yā·nāṃ gṛ·he tas·min da·dar·śa saḥ

kṣarataś ca yathā meghān sravataś ca yathā girīn / meghastanitanirghoṣān durdharṣān samare paraiḥ

kṣa·ra·taś ca ya·thā me·ghān sra·va·taś ca ya·thā gi·rīn / me·ghas·ta·ni·ta·nir·gho·ṣān dur·dhar·ṣān sa·ma·re pa·raiḥ

sahasraṃ vāhinīs tatra jāmbūnadapariṣkṛtāḥ / hemajālair avicchinnās taruṇādityasaṃnibhāḥ

sa·has·raṃ vā·hi·nīs tat·ra jām·bū·na·da·pa·riṣ·kṛ·tāḥ / he·ma·jā·lair a·vic·chin·nās ta·ru·ṇā·dit·ya·saṃ·ni·bhāḥ

dadarśa rākṣasendrasya rāvaṇasya niveśane / śibikā vividhākārāḥ sa kapir mārutātmajaḥ

da·dar·śa rāk·ṣa·sen·dras·ya rā·va·ṇas·ya ni·ve·śa·ne / śi·bi·kā vi·vi·dhā·kā·rāḥ sa ka·pir mā·ru·tāt·ma·jaḥ

latāgṛhāṇi citrāṇi citraśālāgṛhāṇi ca / krīḍāgṛhāṇi cānyāni dāruparvatakān api

la·tā·gṛ·hā·ṇi cit·rā·ṇi cit·ra·śā·lā·gṛ·hā·ṇi ca / krī·ḍā·gṛ·hā·ṇi cān·yā·ni dā·ru·par·va·ta·kān a·pi

kāmasya gṛhakaṃ ramyaṃ divāgṛhakam eva ca / dadarśa rākṣasendrasya rāvaṇasya niveśane

kā·mas·ya gṛ·ha·kaṃ ram·yaṃ di·vā·gṛ·ha·kam e·va ca / da·dar·śa rāk·ṣa·sen·dras·ya rā·va·ṇas·ya ni·ve·śa·ne

sa mandaratalaprakhyaṃ mayūrasthānasaṃkulam / dhvajayaṣṭibhir ākīrṇaṃ dadarśa bhavanottamam

sa man·da·ra·ta·lap·rakh·yaṃ ma·yū·ras·thā·na·saṃ·ku·lam / dhva·ja·yaṣ·ṭi·bhir ā·kīr·ṇaṃ da·dar·śa bha·va·not·ta·mam

anantaratnanicayaṃ nidhijālaṃ samantataḥ / dhīraniṣṭhitakarmāntaṃ gṛhaṃ bhūtapater iva

a·nan·ta·rat·na·ni·ca·yaṃ ni·dhi·jā·laṃ sa·man·ta·taḥ / dhī·ra·niṣ·ṭhi·ta·kar·mān·taṃ gṛ·haṃ bhū·ta·pa·ter i·va

arcirbhiś cāpi ratnānāṃ tejasā rāvaṇasya ca / virarājātha tad veśma raśmimān iva raśmibhiḥ

ar·cir·bhiś cā·pi rat·nā·nāṃ te·ja·sā rā·va·ṇas·ya ca / vi·ra·rā·jā·tha tad veś·ma raś·mi·mān i·va raś·mi·bhiḥ

jāmbūnadamayāny eva śayanāny āsanāni ca / bhājanāni ca śubhrāṇi dadarśa hariyūthapaḥ

jām·bū·na·da·ma·yāny e·va śa·ya·nāny ā·sa·nā·ni ca / bhā·ja·nā·ni ca śubh·rā·ṇi da·dar·śa ha·ri·yū·tha·paḥ

madhvāsavakṛtakledaṃ maṇibhājanasaṃkulam / manoramam asaṃbādhaṃ kuberabhavanaṃ yathā

madh·vā·sa·va·kṛ·tak·le·daṃ ma·ṇi·bhā·ja·na·saṃ·ku·lam / ma·no·ra·mam a·saṃ·bā·dhaṃ ku·be·ra·bha·va·naṃ ya·thā

nūpurāṇāṃ ca ghoṣeṇa kāñcīnāṃ ninadena ca / mṛdaṅgatalaghoṣaiś ca ghoṣavadbhir vināditam

nū·pu·rā·ṇāṃ ca gho·ṣe·ṇa kāñ·cī·nāṃ ni·na·de·na ca / mṛ·daṅ·ga·ta·la·gho·ṣaiś ca gho·ṣa·vad·bhir vi·nā·di·tam

prāsādasaṃghātayutaṃ strīratnaśatasaṃkulam / suvyūḍhakakṣyaṃ hanumān praviveśa mahāgṛham

prā·sā·da·saṃ·ghā·ta·yu·taṃ strī·rat·na·śa·ta·saṃ·ku·lam / suv·yū·ḍha·kak·ṣyaṃ ha·nu·mān pra·vi·ve·śa ma·hā·gṛ·ham

sa veśmajālaṃ balavān dadarśa vyāsaktavaidūryasuvarṇajālam / yathā mahat prāvṛṣi meghajālaṃ vidyutpinaddhaṃ savihaṃgajālam

sa veś·ma·jā·laṃ ba·la·vān da·dar·śa vyā·sak·ta·vai·dūr·ya·su·var·ṇa·jā·lam / ya·thā ma·hat prā·vṛ·ṣi me·gha·jā·laṃ vid·yut·pi·nad·dhaṃ sa·vi·haṃ·ga·jā·lam

niveśanānāṃ vividhāś ca śālāḥ pradhānaśaṅkhāyudhacāpaśālāḥ / manoharāś cāpi punar viśālā dadarśa veśmādriṣu candraśālāḥ

ni·ve·śa·nā·nāṃ vi·vi·dhāś ca śā·lāḥ pra·dhā·na·śaṅ·khā·yu·dha·cā·pa·śā·lāḥ / ma·no·ha·rāś cā·pi pu·nar vi·śā·lā da·dar·śa veś·mād·ri·ṣu can·dra·śā·lāḥ

gṛhāṇi nānāvasurājitāni devāsuraiś cāpi supūjitāni / sarvaiś ca doṣaiḥ parivarjitāni kapir dadarśa svabalārjitāni

gṛ·hā·ṇi nā·nā·va·su·rā·ji·tā·ni de·vā·su·raiś cā·pi su·pū·ji·tā·ni / sar·vaiś ca do·ṣaiḥ pa·ri·var·ji·tā·ni ka·pir da·dar·śa sva·ba·lār·ji·tā·ni

tāni prayatnābhisamāhitāni mayena sākṣād iva nirmitāni / mahītale sarvaguṇottarāṇi dadarśa laṅkādhipater gṛhāṇi

tā·ni pra·yat·nā·bhi·sa·mā·hi·tā·ni ma·ye·na sāk·ṣād i·va nir·mi·tā·ni / ma·hī·ta·le sar·va·gu·ṇot·ta·rā·ṇi da·dar·śa laṅ·kā·dhi·pa·ter gṛ·hā·ṇi

tato dadarśocchritamegharūpaṃ manoharaṃ kāñcanacārurūpam / rakṣo'dhipasyātmabalānurūpaṃ gṛhottamaṃ hy apratirūparūpam

ta·to da·dar·śoc·chri·ta·me·gha·rū·paṃ ma·no·ha·raṃ kāñ·ca·na·cā·ru·rū·pam / rak·ṣo'dhi·pas·yāt·ma·ba·lā·nu·rū·paṃ gṛ·hot·ta·maṃ hy ap·ra·ti·rū·pa·rū·pam

mahītale svargam iva prakīrṇaṃ śriyā jvalantaṃ bahuratnakīrṇam / nānātarūṇāṃ kusumāvakīrṇaṃ girer ivāgraṃ rajasāvakīrṇam

ma·hī·ta·le svar·gam i·va pra·kīr·ṇaṃ śri·yā jva·lan·taṃ ba·hu·rat·na·kīr·ṇam / nā·nā·ta·rū·ṇāṃ ku·su·mā·va·kīr·ṇaṃ gi·rer i·vāg·raṃ ra·ja·sā·va·kīr·ṇam

nārīpravekair iva dīpyamānaṃ taḍidbhir ambhodavad arcyamānam / haṃsapravekair iva vāhyamānaṃ śriyā yutaṃ khe sukṛtāṃ vimānam

nā·rīp·ra·ve·kair i·va dīp·ya·mā·naṃ ta·ḍid·bhir am·bho·da·vad ar·cya·mā·nam / haṃ·sap·ra·ve·kair i·va vāh·ya·mā·naṃ śri·yā yu·taṃ khe su·kṛ·tāṃ vi·mā·nam

yathā nagāgraṃ bahudhātucitraṃ yathā nabhaś ca grahacandracitram / dadarśa yuktīkṛtameghacitraṃ vimānaratnaṃ bahuratnacitram

ya·thā na·gāg·raṃ ba·hu·dhā·tu·cit·raṃ ya·thā na·bhaś ca gra·ha·can·dra·cit·ram / da·dar·śa yuk·tī·kṛ·ta·me·gha·cit·raṃ vi·mā·na·rat·naṃ ba·hu·rat·na·cit·ram

mahī kṛtā parvatarājipūrṇā śailāḥ kṛtā vṛkṣavitānapūrṇāḥ / vṛkṣāḥ kṛtāḥ puṣpavitānapūrṇāḥ puṣpaṃ kṛtaṃ kesarapatrapūrṇam

ma·hī kṛ·tā par·va·ta·rā·ji·pūr·ṇā śai·lāḥ kṛ·tā vṛk·ṣa·vi·tā·na·pūr·ṇāḥ / vṛk·ṣāḥ kṛ·tāḥ puṣ·pa·vi·tā·na·pūr·ṇāḥ puṣ·paṃ kṛ·taṃ ke·sa·ra·pat·ra·pūr·ṇam

kṛtāni veśmāni ca pāṇḍurāṇi tathā supuṣpā api puṣkariṇyaḥ / punaś ca padmāni sakesarāṇi dhanyāni citrāṇi tathā vanāni

kṛ·tā·ni veś·mā·ni ca pāṇ·ḍu·rā·ṇi ta·thā su·puṣ·pā a·pi puṣ·ka·riṇ·yaḥ / pu·naś ca pad·mā·ni sa·ke·sa·rā·ṇi dhan·yā·ni cit·rā·ṇi ta·thā va·nā·ni

puṣpāhvayaṃ nāma virājamānaṃ ratnaprabhābhiś ca vivardhamānam / veśmottamānām api coccamānaṃ mahākapis tatra mahāvimānam

puṣ·pāh·va·yaṃ nā·ma vi·rā·ja·mā·naṃ rat·nap·ra·bhā·bhiś ca vi·var·dha·mā·nam / veś·mot·ta·mā·nām a·pi coc·ca·mā·naṃ ma·hā·ka·pis tat·ra ma·hā·vi·mā·nam

kṛtāś ca vaidūryamayā vihaṃgā rūpyapravālaiś ca tathā vihaṃgāḥ / citrāś ca nānāvasubhir bhujaṃgā jātyānurūpās turagāḥ śubhāṅgāḥ

kṛ·tāś ca vai·dūr·ya·ma·yā vi·haṃ·gā rūp·yap·ra·vā·laiś ca ta·thā vi·haṃ·gāḥ / cit·rāś ca nā·nā·va·su·bhir bhu·jaṃ·gā jāt·yā·nu·rū·pās tu·ra·gāḥ śu·bhāṅ·gāḥ

pravālajāmbūnadapuṣpapakṣāḥ salīlam āvarjitajihmapakṣāḥ / kāmasya sākṣād iva bhānti pakṣāḥ kṛtā vihaṃgāḥ sumukhāḥ supakṣāḥ

pra·vā·la·jām·bū·na·da·puṣ·pa·pak·ṣāḥ sa·lī·lam ā·var·ji·ta·jih·ma·pak·ṣāḥ / kā·mas·ya sāk·ṣād i·va bhān·ti pak·ṣāḥ kṛ·tā vi·haṃ·gāḥ su·mu·khāḥ su·pak·ṣāḥ

niyujyamānāś ca gajāḥ suhastāḥ sakesarāś cotpalapatrahastāḥ / babhūva devī ca kṛtā suhastā lakṣmīs tathā padmini padmahastā

ni·yuj·ya·mā·nāś ca ga·jāḥ su·has·tāḥ sa·ke·sa·rāś cot·pa·la·pat·ra·has·tāḥ / ba·bhū·va de·vī ca kṛ·tā su·has·tā lak·ṣmīs ta·thā pad·mi·ni pad·ma·has·tā

itīva tad gṛham abhigamya śobhanaṃ savismayo nagam iva cāruśobhanam / punaś ca tat paramasugandhi sundaraṃ himātyaye nagam iva cārukandaram

i·tī·va tad gṛ·ham a·bhi·gam·ya śo·bha·naṃ sa·vis·ma·yo na·gam i·va cā·ru·śo·bha·nam / pu·naś ca tat pa·ra·ma·su·gan·dhi sun·da·raṃ hi·māt·ya·ye na·gam i·va cā·ru·kan·da·ram

tataḥ sa tāṃ kapir abhipatya pūjitāṃ caran purīṃ daśamukhabāhupālitām / adṛśya tāṃ janakasutāṃ supūjitāṃ suduḥkhitāṃ patiguṇaveganirjitām

ta·taḥ sa tāṃ ka·pir a·bhi·pat·ya pū·ji·tāṃ ca·ran pu·rīṃ da·śa·mu·kha·bā·hu·pā·li·tām / a·dṛś·ya tāṃ ja·na·ka·su·tāṃ su·pū·ji·tāṃ su·duḥ·khi·tāṃ pa·ti·gu·ṇa·ve·ga·nir·ji·tām

tatas tadā bahuvidhabhāvitātmanaḥ kṛtātmano janakasutāṃ suvartmanaḥ / apaśyato 'bhavad atiduḥkhitaṃ manaḥ sucakṣuṣaḥ pravicarato mahātmanaḥ

ta·tas ta·dā ba·hu·vi·dha·bhā·vi·tāt·ma·naḥ kṛ·tāt·ma·no ja·na·ka·su·tāṃ su·var·tma·naḥ / a·paś·ya·to 'bha·vad a·ti·duḥ·khi·taṃ ma·naḥ su·cak·ṣu·ṣaḥ pra·vi·ca·ra·to ma·hāt·ma·naḥ

tasyālayavariṣṭhasya madhye vipulam āyatam / dadarśa bhavanaśreṣṭhaṃ hanūmān mārutātmajaḥ

tas·yā·la·ya·va·riṣ·ṭhas·ya madh·ye vi·pu·lam ā·ya·tam / da·dar·śa bha·va·naś·reṣ·ṭhaṃ ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ

ardhayojanavistīrṇam āyataṃ yojanaṃ hi tat / bhavanaṃ rākṣasendrasya bahuprāsādasaṃkulam

ar·dha·yo·ja·na·vis·tīr·ṇam ā·ya·taṃ yo·ja·naṃ hi tat / bha·va·naṃ rāk·ṣa·sen·dras·ya ba·hup·rā·sā·da·saṃ·ku·lam

mārgamāṇas tu vaidehīṃ sītām āyatalocanām / sarvataḥ paricakrāma hanūmān arisūdanaḥ

mār·ga·mā·ṇas tu vai·de·hīṃ sī·tām ā·ya·ta·lo·ca·nām / sar·va·taḥ pa·ri·cak·rā·ma ha·nū·mān a·ri·sū·da·naḥ

caturviṣāṇair dviradais triviṣāṇais tathaiva ca / parikṣiptam asaṃbādhaṃ rakṣyamāṇam udāyudhaiḥ

ca·tur·vi·ṣā·ṇair dvi·ra·dais tri·vi·ṣā·ṇais ta·thai·va ca / pa·rik·ṣip·tam a·saṃ·bā·dhaṃ rak·ṣya·mā·ṇam u·dā·yu·dhaiḥ

rākṣasībhiś ca patnībhī rāvaṇasya niveśanam / āhṛtābhiś ca vikramya rājakanyābhir āvṛtam

rāk·ṣa·sī·bhiś ca pat·nī·bhī rā·va·ṇas·ya ni·ve·śa·nam / ā·hṛ·tā·bhiś ca vik·ram·ya rā·ja·kan·yā·bhir ā·vṛ·tam

tan nakramakarākīrṇaṃ timiṃgilajhaṣākulam / vāyuvegasamādhūtaṃ pannagair iva sāgaram

tan nak·ra·ma·ka·rā·kīr·ṇaṃ ti·miṃ·gi·la·jha·ṣā·ku·lam / vā·yu·ve·ga·sa·mā·dhū·taṃ pan·na·gair i·va sā·ga·ram

yā hi vaiśvaraṇe lakṣmīr yā cendre harivāhane / sā rāvaṇagṛhe sarvā nityam evānapāyinī

yā hi vaiś·va·ra·ṇe lak·ṣmīr yā cen·dre ha·ri·vā·ha·ne / sā rā·va·ṇa·gṛ·he sar·vā nit·yam e·vā·na·pā·yi·nī

yā ca rājñaḥ kuberasya yamasya varuṇasya ca / tādṛśī tad viśiṣṭā vā ṛddhī rakṣo gṛheṣv iha

yā ca rāj·ñaḥ ku·be·ras·ya ya·mas·ya va·ru·ṇas·ya ca / tā·dṛ·śī tad vi·śiṣ·ṭā vā ṛd·dhī rak·ṣo gṛ·heṣv i·ha

tasya harmyasya madhyasthaṃ veśma cānyat sunirmitam / bahuniryūha saṃkīrṇaṃ dadarśa pavanātmajaḥ

tas·ya har·myas·ya madh·yas·thaṃ veś·ma cān·yat su·nir·mi·tam / ba·hu·nir·yū·ha saṃ·kīr·ṇaṃ da·dar·śa pa·va·nāt·ma·jaḥ

brahmaṇo 'rthe kṛtaṃ divyaṃ divi yad viśvakarmaṇā / vimānaṃ puṣpakaṃ nāma sarvaratnavibhūṣitam

brah·ma·ṇo 'rthe kṛ·taṃ div·yaṃ di·vi yad viś·va·kar·ma·ṇā / vi·mā·naṃ puṣ·pa·kaṃ nā·ma sar·va·rat·na·vi·bhū·ṣi·tam

pareṇa tapasā lebhe yat kuberaḥ pitāmahāt / kuberam ojasā jitvā lebhe tad rākṣaseśvaraḥ

pa·re·ṇa ta·pa·sā le·bhe yat ku·be·raḥ pi·tā·ma·hāt / ku·be·ram o·ja·sā jit·vā le·bhe tad rāk·ṣa·seś·va·raḥ

īhā mṛgasamāyuktaiḥ kāryasvarahiraṇmayaiḥ / sukṛtair ācitaṃ stambhaiḥ pradīptam iva ca śriyā

ī·hā mṛ·ga·sa·mā·yuk·taiḥ kār·yas·va·ra·hi·raṇ·ma·yaiḥ / su·kṛ·tair ā·ci·taṃ stam·bhaiḥ pra·dīp·tam i·va ca śri·yā

merumandarasaṃkāśair ullikhadbhir ivāmbaram / kūṭāgāraiḥ śubhākāraiḥ sarvataḥ samalaṃkṛtam

me·ru·man·da·ra·saṃ·kā·śair ul·li·khad·bhir i·vām·ba·ram / kū·ṭā·gā·raiḥ śu·bhā·kā·raiḥ sar·va·taḥ sa·ma·laṃ·kṛ·tam

jvalanārkapratīkāśaṃ sukṛtaṃ viśvakarmaṇā / hemasopānasaṃyuktaṃ cārupravaravedikam

jva·la·nār·kap·ra·tī·kā·śaṃ su·kṛ·taṃ viś·va·kar·ma·ṇā / he·ma·so·pā·na·saṃ·yuk·taṃ cā·rup·ra·va·ra·ve·di·kam

jālavātāyanair yuktaṃ kāñcanaiḥ sthāṭikair api / indranīlamahānīlamaṇipravaravedikam / vimānaṃ puṣpakaṃ divyam āruroha mahākapiḥ

jā·la·vā·tā·ya·nair yuk·taṃ kāñ·ca·naiḥ sthā·ṭi·kair a·pi / in·dra·nī·la·ma·hā·nī·la·ma·ṇip·ra·va·ra·ve·di·kam / vi·mā·naṃ puṣ·pa·kaṃ div·yam ā·ru·ro·ha ma·hā·ka·piḥ

tatrasthaḥ sa tadā gandhaṃ pānabhakṣyānnasaṃbhavam / divyaṃ saṃmūrchitaṃ jighran rūpavantam ivānilam

tat·ras·thaḥ sa ta·dā gan·dhaṃ pā·na·bhak·ṣyān·na·saṃ·bha·vam / div·yaṃ saṃ·mūr·chi·taṃ jigh·ran rū·pa·van·tam i·vā·ni·lam

sa gandhas taṃ mahāsattvaṃ bandhur bandhum ivottamam / ita ehīty uvāceva tatra yatra sa rāvaṇaḥ

sa gan·dhas taṃ ma·hā·sat·tvaṃ ban·dhur ban·dhum i·vot·ta·mam / i·ta e·hīty u·vā·ce·va tat·ra yat·ra sa rā·va·ṇaḥ

tatas tāṃ prasthitaḥ śālāṃ dadarśa mahatīṃ śubhām / rāvaṇasya manaḥkāntāṃ kāntām iva varastriyam

ta·tas tāṃ pras·thi·taḥ śā·lāṃ da·dar·śa ma·ha·tīṃ śu·bhām / rā·va·ṇas·ya ma·naḥ·kān·tāṃ kān·tām i·va va·ras·tri·yam

maṇisopānavikṛtāṃ hemajālavirājitām / sphāṭikair āvṛtatalāṃ dantāntaritarūpikām

ma·ṇi·so·pā·na·vi·kṛ·tāṃ he·ma·jā·la·vi·rā·ji·tām / sphā·ṭi·kair ā·vṛ·ta·ta·lāṃ dan·tān·ta·ri·ta·rū·pi·kām

muktābhiś ca pravālaiś ca rūpyacāmīkarair api / vibhūṣitāṃ maṇistambhaiḥ subahustambhabhūṣitām

muk·tā·bhiś ca pra·vā·laiś ca rūp·ya·cā·mī·ka·rair a·pi / vi·bhū·ṣi·tāṃ ma·ṇis·tam·bhaiḥ su·ba·hus·tam·bha·bhū·ṣi·tām

samair ṛjubhir atyuccaiḥ samantāt suvibhūṣitaiḥ / stambhaiḥ pakṣair ivātyuccair divaṃ saṃprasthitām iva

sa·mair ṛ·ju·bhir at·yuc·caiḥ sa·man·tāt su·vi·bhū·ṣi·taiḥ / stam·bhaiḥ pak·ṣair i·vāt·yuc·cair di·vaṃ saṃp·ras·thi·tām i·va

mahatyā kuthayāstrīṇaṃ pṛthivīlakṣaṇāṅkayā / pṛthivīm iva vistīrṇāṃ sarāṣṭragṛhamālinīm

ma·hat·yā ku·tha·yās·trī·ṇaṃ pṛ·thi·vī·lak·ṣa·ṇāṅ·ka·yā / pṛ·thi·vīm i·va vis·tīr·ṇāṃ sa·rāṣ·ṭra·gṛ·ha·mā·li·nīm

nāditāṃ mattavihagair divyagandhādhivāsitām / parārdhyāstaraṇopetāṃ rakṣo'dhipaniṣevitām

nā·di·tāṃ mat·ta·vi·ha·gair div·ya·gan·dhā·dhi·vā·si·tām / pa·rār·dhyās·ta·ra·ṇo·pe·tāṃ rak·ṣo'dhi·pa·ni·ṣe·vi·tām

dhūmrām agarudhūpena vimalāṃ haṃsapāṇḍurām / citrāṃ puṣpopahāreṇa kalmāṣīm iva suprabhām

dhūm·rām a·ga·ru·dhū·pe·na vi·ma·lāṃ haṃ·sa·pāṇ·ḍu·rām / cit·rāṃ puṣ·po·pa·hā·re·ṇa kal·mā·ṣīm i·va sup·ra·bhām

manaḥsaṃhlādajananīṃ varṇasyāpi prasādinīm / tāṃ śokanāśinīṃ divyāṃ śriyaḥ saṃjananīm iva

ma·naḥ·saṃh·lā·da·ja·na·nīṃ var·ṇas·yā·pi pra·sā·di·nīm / tāṃ śo·ka·nā·śi·nīṃ div·yāṃ śri·yaḥ saṃ·ja·na·nīm i·va

indriyāṇīndriyārthais tu pañca pañcabhir uttamaiḥ / tarpayām āsa māteva tadā rāvaṇapālitā

in·dri·yā·ṇīn·dri·yār·thais tu pañ·ca pañ·ca·bhir ut·ta·maiḥ / tar·pa·yām ā·sa mā·te·va ta·dā rā·va·ṇa·pā·li·tā

svargo 'yaṃ devaloko 'yam indrasyeyaṃ purī bhavet / siddhir veyaṃ parā hi syād ity amanyata mārutiḥ

svar·go 'yaṃ de·va·lo·ko 'yam in·dras·ye·yaṃ pu·rī bha·vet / sid·dhir ve·yaṃ pa·rā hi syād ity a·man·ya·ta mā·ru·tiḥ

pradhyāyata ivāpaśyat pradīpāṃs tatra kāñcanān / dhūrtān iva mahādhūrtair devanena parājitān

pradh·yā·ya·ta i·vā·paś·yat pra·dī·pāṃs tat·ra kāñ·ca·nān / dhūr·tān i·va ma·hā·dhūr·tair de·va·ne·na pa·rā·ji·tān

dīpānāṃ ca prakāśena tejasā rāvaṇasya ca / arcirbhir bhūṣaṇānāṃ ca pradīptety abhyamanyata

dī·pā·nāṃ ca pra·kā·śe·na te·ja·sā rā·va·ṇas·ya ca / ar·cir·bhir bhū·ṣa·ṇā·nāṃ ca pra·dīp·tety abh·ya·man·ya·ta

tato 'paśyat kuthāsīnaṃ nānāvarṇāmbarasrajam / sahasraṃ varanārīṇāṃ nānāveṣavibhūṣitam

ta·to 'paś·yat ku·thā·sī·naṃ nā·nā·var·ṇām·ba·ras·ra·jam / sa·has·raṃ va·ra·nā·rī·ṇāṃ nā·nā·ve·ṣa·vi·bhū·ṣi·tam

parivṛtte 'rdharātre tu pānanidrāvaśaṃ gatam / krīḍitvoparataṃ rātrau suṣvāpa balavat tadā

pa·ri·vṛt·te 'rdha·rāt·re tu pā·na·nid·rā·va·śaṃ ga·tam / krī·ḍit·vo·pa·ra·taṃ rāt·rau suṣ·vā·pa ba·la·vat ta·dā

tat prasuptaṃ viruruce niḥśabdāntarabhūṣaṇam / niḥśabdahaṃsabhramaraṃ yathā padmavanaṃ mahat

tat pra·sup·taṃ vi·ru·ru·ce niḥ·śab·dān·ta·ra·bhū·ṣa·ṇam / niḥ·śab·da·haṃ·sabh·ra·ma·raṃ ya·thā pad·ma·va·naṃ ma·hat

tāsāṃ saṃvṛtadantāni mīlitākṣāṇi mārutiḥ / apaśyat padmagandhīni vadanāni suyoṣitām

tā·sāṃ saṃ·vṛ·ta·dan·tā·ni mī·li·tāk·ṣā·ṇi mā·ru·tiḥ / a·paś·yat pad·ma·gan·dhī·ni va·da·nā·ni su·yo·ṣi·tām

prabuddhānīva padmāni tāsāṃ bhūtvā kṣapākṣaye / punaḥsaṃvṛtapatrāṇi rātrāv iva babhus tadā

pra·bud·dhā·nī·va pad·mā·ni tā·sāṃ bhūt·vā kṣa·pāk·ṣa·ye / pu·naḥ·saṃ·vṛ·ta·pat·rā·ṇi rāt·rāv i·va ba·bhus ta·dā

imāni mukhapadmāni niyataṃ mattaṣaṭpadāḥ / ambujānīva phullāni prārthayanti punaḥ punaḥ

i·mā·ni mu·kha·pad·mā·ni ni·ya·taṃ mat·ta·ṣaṭ·pa·dāḥ / am·bu·jā·nī·va phul·lā·ni prār·tha·yan·ti pu·naḥ pu·naḥ

iti vāmanyata śrīmān upapattyā mahākapiḥ / mene hi guṇatas tāni samāni salilodbhavaiḥ

i·ti vā·man·ya·ta śrī·mān u·pa·pat·tyā ma·hā·ka·piḥ / me·ne hi gu·ṇa·tas tā·ni sa·mā·ni sa·li·lod·bha·vaiḥ

sā tasya śuśubhe śālā tābhiḥ strībhir virājitā / śāradīva prasannā dyaus tārābhir abhiśobhitā

sā tas·ya śu·śu·bhe śā·lā tā·bhiḥ strī·bhir vi·rā·ji·tā / śā·ra·dī·va pra·san·nā dyaus tā·rā·bhir a·bhi·śo·bhi·tā

sa ca tābhiḥ parivṛtaḥ śuśubhe rākṣasādhipaḥ / yathā hy uḍupatiḥ śrīmāṃs tārābhir abhisaṃvṛtaḥ

sa ca tā·bhiḥ pa·ri·vṛ·taḥ śu·śu·bhe rāk·ṣa·sā·dhi·paḥ / ya·thā hy u·ḍu·pa·tiḥ śrī·māṃs tā·rā·bhir a·bhi·saṃ·vṛ·taḥ

yāś cyavante 'mbarāt tārāḥ puṇyaśeṣasamāvṛtāḥ / imās tāḥ saṃgatāḥ kṛtsnā iti mene haris tadā

yāś cya·van·te 'mba·rāt tā·rāḥ puṇ·ya·śe·ṣa·sa·mā·vṛ·tāḥ / i·mās tāḥ saṃ·ga·tāḥ kṛt·snā i·ti me·ne ha·ris ta·dā

tārāṇām iva suvyaktaṃ mahatīnāṃ śubhārciṣām / prabhāvarṇaprasādāś ca virejus tatra yoṣitām

tā·rā·ṇām i·va suv·yak·taṃ ma·ha·tī·nāṃ śu·bhār·ci·ṣām / pra·bhā·var·ṇap·ra·sā·dāś ca vi·re·jus tat·ra yo·ṣi·tām

vyāvṛttagurupīnasrakprakīrṇavarabhūṣaṇāḥ / pānavyāyāmakāleṣu nidrāpahṛtacetasaḥ

vyā·vṛt·ta·gu·ru·pī·nas·rak·pra·kīr·ṇa·va·ra·bhū·ṣa·ṇāḥ / pā·nav·yā·yā·ma·kā·le·ṣu nid·rā·pa·hṛ·ta·ce·ta·saḥ

vyāvṛttatilakāḥ kāś cit kāś cid udbhrāntanūpurāḥ / pārśve galitahārāś ca kāś cit paramayoṣitaḥ

vyā·vṛt·ta·ti·la·kāḥ kāś cit kāś cid ud·bhrān·ta·nū·pu·rāḥ / pār·śve ga·li·ta·hā·rāś ca kāś cit pa·ra·ma·yo·ṣi·taḥ

mukhā hāravṛtāś cānyāḥ kāś cit prasrastavāsasaḥ / vyāviddharaśanā dāmāḥ kiśorya iva vāhitāḥ

mu·khā hā·ra·vṛ·tāś cān·yāḥ kāś cit pras·ras·ta·vā·sa·saḥ / vyā·vid·dha·ra·śa·nā dā·māḥ ki·śor·ya i·va vā·hi·tāḥ

sukuṇḍaladharāś cānyā vicchinnamṛditasrajaḥ / gajendramṛditāḥ phullā latā iva mahāvane

su·kuṇ·ḍa·la·dha·rāś cān·yā vic·chin·na·mṛ·di·tas·ra·jaḥ / ga·jen·dra·mṛ·di·tāḥ phul·lā la·tā i·va ma·hā·va·ne

candrāṃśukiraṇābhāś ca hārāḥ kāsāṃ cid utkaṭāḥ / haṃsā iva babhuḥ suptāḥ stanamadhyeṣu yoṣitām

can·drāṃ·śu·ki·ra·ṇā·bhāś ca hā·rāḥ kā·sāṃ cid ut·ka·ṭāḥ / haṃ·sā i·va ba·bhuḥ sup·tāḥ sta·na·madh·ye·ṣu yo·ṣi·tām

aparāsāṃ ca vaidūryāḥ kādambā iva pakṣiṇaḥ / hemasūtrāṇi cānyāsāṃ cakravākā ivābhavan

a·pa·rā·sāṃ ca vai·dūr·yāḥ kā·dam·bā i·va pak·ṣi·ṇaḥ / he·ma·sūt·rā·ṇi cān·yā·sāṃ cak·ra·vā·kā i·vā·bha·van

haṃsakāraṇḍavākīrṇāś cakravākopaśobhitāḥ / āpagā iva tā rejur jaghanaiḥ pulinair iva

haṃ·sa·kā·raṇ·ḍa·vā·kīr·ṇāś cak·ra·vā·ko·pa·śo·bhi·tāḥ / ā·pa·gā i·va tā re·jur ja·gha·naiḥ pu·li·nair i·va

kiṅkiṇījālasaṃkāśās tā hemavipulāmbujāḥ / bhāvagrāhā yaśastīrāḥ suptā nadya ivābabhuḥ

kiṅ·ki·ṇī·jā·la·saṃ·kā·śās tā he·ma·vi·pu·lām·bu·jāḥ / bhā·vag·rā·hā ya·śas·tī·rāḥ sup·tā nad·ya i·vā·ba·bhuḥ

mṛduṣv aṅgeṣu kāsāṃ cit kucāgreṣu ca saṃsthitāḥ / babhūvur bhūṣaṇānīva śubhā bhūṣaṇarājayaḥ

mṛ·duṣv aṅ·ge·ṣu kā·sāṃ cit ku·cāg·re·ṣu ca saṃs·thi·tāḥ / ba·bhū·vur bhū·ṣa·ṇā·nī·va śu·bhā bhū·ṣa·ṇa·rā·ja·yaḥ

aṃśukāntāś ca kāsāṃ cin mukhamārutakampitāḥ / upary upari vaktrāṇāṃ vyādhūyante punaḥ punaḥ

aṃ·śu·kān·tāś ca kā·sāṃ cin mu·kha·mā·ru·ta·kam·pi·tāḥ / u·pary u·pa·ri vak·trā·ṇāṃ vyā·dhū·yan·te pu·naḥ pu·naḥ

tāḥ pātākā ivoddhūtāḥ patnīnāṃ ruciraprabhāḥ / nānāvarṇasuvarṇānāṃ vaktramūleṣu rejire

tāḥ pā·tā·kā i·vod·dhū·tāḥ pat·nī·nāṃ ru·ci·rap·ra·bhāḥ / nā·nā·var·ṇa·su·var·ṇā·nāṃ vak·tra·mū·le·ṣu re·ji·re

vavalguś cātra kāsāṃ cit kuṇḍalāni śubhārciṣām / mukhamārutasaṃsargān mandaṃ mandaṃ suyoṣitām

va·val·guś cāt·ra kā·sāṃ cit kuṇ·ḍa·lā·ni śu·bhār·ci·ṣām / mu·kha·mā·ru·ta·saṃ·sar·gān man·daṃ man·daṃ su·yo·ṣi·tām

śarkarāsavagandhaḥ sa prakṛtyā surabhiḥ sukhaḥ / tāsāṃ vadananiḥśvāsaḥ siṣeve rāvaṇaṃ tadā

śar·ka·rā·sa·va·gan·dhaḥ sa pra·kṛt·yā su·ra·bhiḥ su·khaḥ / tā·sāṃ va·da·na·niḥś·vā·saḥ si·ṣe·ve rā·va·ṇaṃ ta·dā

rāvaṇānanaśaṅkāś ca kāś cid rāvaṇayoṣitaḥ / mukhāni sma sapatnīnām upājighran punaḥ punaḥ

rā·va·ṇā·na·na·śaṅ·kāś ca kāś cid rā·va·ṇa·yo·ṣi·taḥ / mu·khā·ni sma sa·pat·nī·nām u·pā·jigh·ran pu·naḥ pu·naḥ

atyarthaṃ saktamanaso rāvaṇe tā varastriyaḥ / asvatantrāḥ sapatnīnāṃ priyam evācaraṃs tadā

at·yar·thaṃ sak·ta·ma·na·so rā·va·ṇe tā va·ras·tri·yaḥ / as·va·tan·trāḥ sa·pat·nī·nāṃ pri·yam e·vā·ca·raṃs ta·dā

bāhūn upanidhāyānyāḥ pārihārya vibhūṣitāḥ / aṃśukāni ca ramyāṇi pramadās tatra śiśyire

bā·hūn u·pa·ni·dhā·yān·yāḥ pā·ri·hār·ya vi·bhū·ṣi·tāḥ / aṃ·śu·kā·ni ca ram·yā·ṇi pra·ma·dās tat·ra śiś·yi·re

anyā vakṣasi cānyasyās tasyāḥ kā cit punar bhujam / aparā tv aṅkam anyasyās tasyāś cāpy aparā bhujau

an·yā vak·ṣa·si cān·yas·yās tas·yāḥ kā cit pu·nar bhu·jam / a·pa·rā tv aṅ·kam an·yas·yās tas·yāś cāpy a·pa·rā bhu·jau

ūrupārśvakaṭīpṛṣṭham anyonyasya samāśritāḥ / parasparaniviṣṭāṅgyo madasnehavaśānugāḥ

ū·ru·pār·śva·ka·ṭī·pṛṣ·ṭham an·yon·yas·ya sa·māś·ri·tāḥ / pa·ras·pa·ra·ni·viṣ·ṭāṅ·gyo ma·das·ne·ha·va·śā·nu·gāḥ

anyonyasyāṅgasaṃsparśāt prīyamāṇāḥ sumadhyamāḥ / ekīkṛtabhujāḥ sarvāḥ suṣupus tatra yoṣitaḥ

an·yon·yas·yāṅ·ga·saṃs·par·śāt prī·ya·mā·ṇāḥ su·madh·ya·māḥ / e·kī·kṛ·ta·bhu·jāḥ sar·vāḥ su·ṣu·pus tat·ra yo·ṣi·taḥ

anyonyabhujasūtreṇa strīmālāgrathitā hi sā / māleva grathitā sūtre śuśubhe mattaṣaṭpadā

an·yon·ya·bhu·ja·sūt·re·ṇa strī·mā·lāg·ra·thi·tā hi sā / mā·le·va gra·thi·tā sūt·re śu·śu·bhe mat·ta·ṣaṭ·pa·dā

latānāṃ mādhave māsi phullānāṃ vāyusevanāt / anyonyamālāgrathitaṃ saṃsaktakusumoccayam

la·tā·nāṃ mā·dha·ve mā·si phul·lā·nāṃ vā·yu·se·va·nāt / an·yon·ya·mā·lāg·ra·thi·taṃ saṃ·sak·ta·ku·su·moc·ca·yam

vyativeṣṭitasuskantham anyonyabhramarākulam / āsīd vanam ivoddhūtaṃ strīvanaṃ rāvaṇasya tat

vya·ti·veṣ·ṭi·ta·sus·kan·tham an·yon·yabh·ra·ma·rā·ku·lam / ā·sīd va·nam i·vod·dhū·taṃ strī·va·naṃ rā·va·ṇas·ya tat

uciteṣv api suvyaktaṃ na tāsāṃ yoṣitāṃ tadā / vivekaḥ śakya ādhātuṃ bhūṣaṇāṅgāmbarasrajām

u·ci·teṣv a·pi suv·yak·taṃ na tā·sāṃ yo·ṣi·tāṃ ta·dā / vi·ve·kaḥ śak·ya ā·dhā·tuṃ bhū·ṣa·ṇāṅ·gām·ba·ras·ra·jām

rāvaṇe sukhasaṃviṣṭe tāḥ striyo vividhaprabhāḥ / jvalantaḥ kāñcanā dīpāḥ prekṣantānimiṣā iva

rā·va·ṇe su·kha·saṃ·viṣ·ṭe tāḥ stri·yo vi·vi·dhap·ra·bhāḥ / jva·lan·taḥ kāñ·ca·nā dī·pāḥ prek·ṣan·tā·ni·mi·ṣā i·va

rājarṣipitṛdaityānāṃ gandharvāṇāṃ ca yoṣitaḥ / rakṣasāṃ cābhavan kanyās tasya kāmavaśaṃ gatāḥ

rā·jar·ṣi·pi·tṛ·dait·yā·nāṃ gan·dhar·vā·ṇāṃ ca yo·ṣi·taḥ / rak·ṣa·sāṃ cā·bha·van kan·yās tas·ya kā·ma·va·śaṃ ga·tāḥ

na tatra kā cit pramadā prasahya vīryopapannena guṇena labdhā / na cānyakāmāpi na cānyapūrvā vinā varārhāṃ janakātmajāṃ tu

na tat·ra kā cit pra·ma·dā pra·sah·ya vīr·yo·pa·pan·ne·na gu·ṇe·na lab·dhā / na cān·ya·kā·mā·pi na cān·ya·pūr·vā vi·nā va·rār·hāṃ ja·na·kāt·ma·jāṃ tu

na cākulīnā na ca hīnarūpā nādakṣiṇā nānupacāra yuktā / bhāryābhavat tasya na hīnasattvā na cāpi kāntasya na kāmanīyā

na cā·ku·lī·nā na ca hī·na·rū·pā nā·dak·ṣi·ṇā nā·nu·pa·cā·ra yuk·tā / bhār·yā·bha·vat tas·ya na hī·na·sat·tvā na cā·pi kān·tas·ya na kā·ma·nī·yā

babhūva buddhis tu harīśvarasya yadīdṛśī rāghavadharmapatnī / imā yathā rākṣasarājabhāryāḥ sujātam asyeti hi sādhubuddheḥ

ba·bhū·va bud·dhis tu ha·rīś·va·ras·ya ya·dī·dṛ·śī rā·gha·va·dhar·ma·pat·nī / i·mā ya·thā rāk·ṣa·sa·rā·ja·bhār·yāḥ su·jā·tam as·ye·ti hi sā·dhu·bud·dheḥ

punaś ca so 'cintayad ārtarūpo dhruvaṃ viśiṣṭā guṇato hi sītā / athāyam asyāṃ kṛtavān mahātmā laṅkeśvaraḥ kaṣṭam anāryakarma

pu·naś ca so 'cin·ta·yad ār·ta·rū·po dhru·vaṃ vi·śiṣ·ṭā gu·ṇa·to hi sī·tā / a·thā·yam as·yāṃ kṛ·ta·vān ma·hāt·mā laṅ·keś·va·raḥ kaṣ·ṭam a·nār·ya·kar·ma

tatra divyopamaṃ mukhyaṃ sphāṭikaṃ ratnabhūṣitam / avekṣamāṇo hanumān dadarśa śayanāsanam

tat·ra div·yo·pa·maṃ mukh·yaṃ sphā·ṭi·kaṃ rat·na·bhū·ṣi·tam / a·vek·ṣa·mā·ṇo ha·nu·mān da·dar·śa śa·ya·nā·sa·nam

tasya caikatame deśe so 'gryamālyavibhūṣitam / dadarśa pāṇḍuraṃ chatraṃ tārādhipatisaṃnibham

tas·ya cai·ka·ta·me de·śe so 'grya·māl·ya·vi·bhū·ṣi·tam / da·dar·śa pāṇ·ḍu·raṃ chat·raṃ tā·rā·dhi·pa·ti·saṃ·ni·bham

bālavyajanahastābhir vījyamānaṃ samantataḥ / gandhaiś ca vividhair juṣṭaṃ varadhūpena dhūpitam

bā·lav·ya·ja·na·has·tā·bhir vīj·ya·mā·naṃ sa·man·ta·taḥ / gan·dhaiś ca vi·vi·dhair juṣ·ṭaṃ va·ra·dhū·pe·na dhū·pi·tam

paramāstaraṇāstīrṇam āvikājinasaṃvṛtam / dāmabhir varamālyānāṃ samantād upaśobhitam

pa·ra·mās·ta·ra·ṇās·tīr·ṇam ā·vi·kā·ji·na·saṃ·vṛ·tam / dā·ma·bhir va·ra·māl·yā·nāṃ sa·man·tād u·pa·śo·bhi·tam

tasmiñ jīmūtasaṃkāśaṃ pradīptottamakuṇḍalam / lohitākṣaṃ mahābāhuṃ mahārajatavāsasaṃ

tas·miñ jī·mū·ta·saṃ·kā·śaṃ pra·dīp·tot·ta·ma·kuṇ·ḍa·lam / lo·hi·tāk·ṣaṃ ma·hā·bā·huṃ ma·hā·ra·ja·ta·vā·sa·saṃ

lohitenānuliptāṅgaṃ candanena sugandhinā / saṃdhyāraktam ivākāśe toyadaṃ sataḍidguṇam

lo·hi·te·nā·nu·lip·tāṅ·gaṃ can·da·ne·na su·gan·dhi·nā / saṃdh·yā·rak·tam i·vā·kā·śe to·ya·daṃ sa·ta·ḍid·gu·ṇam

vṛtam ābharaṇair divyaiḥ surūpaṃ kāmarūpiṇam / savṛkṣavanagulmāḍhyaṃ prasuptam iva mandaram

vṛ·tam ā·bha·ra·ṇair div·yaiḥ su·rū·paṃ kā·ma·rū·pi·ṇam / sa·vṛk·ṣa·va·na·gul·māḍh·yaṃ pra·sup·tam i·va man·da·ram

krīḍitvoparataṃ rātrau varābharaṇabhūṣitam / priyaṃ rākṣasakanyānāṃ rākṣasānāṃ sukhāvaham

krī·ḍit·vo·pa·ra·taṃ rāt·rau va·rā·bha·ra·ṇa·bhū·ṣi·tam / pri·yaṃ rāk·ṣa·sa·kan·yā·nāṃ rāk·ṣa·sā·nāṃ su·khā·va·ham

pītvāpy uparataṃ cāpi dadarśa sa mahākapiḥ / bhāskare śayane vīraṃ prasuptaṃ rākṣasādhipam

pīt·vāpy u·pa·ra·taṃ cā·pi da·dar·śa sa ma·hā·ka·piḥ / bhās·ka·re śa·ya·ne vī·raṃ pra·sup·taṃ rāk·ṣa·sā·dhi·pam

niḥśvasantaṃ yathā nāgaṃ rāvaṇaṃ vānarottamaḥ / āsādya paramodvignaḥ so 'pāsarpat subhītavat

niḥś·va·san·taṃ ya·thā nā·gaṃ rā·va·ṇaṃ vā·na·rot·ta·maḥ / ā·sād·ya pa·ra·mod·vig·naḥ so 'pā·sar·pat su·bhī·ta·vat

athārohaṇam āsādya vedikāntaram āśritaḥ / suptaṃ rākṣasaśārdūlaṃ prekṣate sma mahākapiḥ

a·thā·ro·ha·ṇam ā·sād·ya ve·di·kān·ta·ram āś·ri·taḥ / sup·taṃ rāk·ṣa·sa·śār·dū·laṃ prek·ṣa·te sma ma·hā·ka·piḥ

śuśubhe rākṣasendrasya svapataḥ śayanottamam / gandhahastini saṃviṣṭe yathāprasravaṇaṃ mahat

śu·śu·bhe rāk·ṣa·sen·dras·ya sva·pa·taḥ śa·ya·not·ta·mam / gan·dha·has·ti·ni saṃ·viṣ·ṭe ya·thāp·ras·ra·va·ṇaṃ ma·hat

kāñcanāṅgadanaddhau ca dadarśa sa mahātmanaḥ / vikṣiptau rākṣasendrasya bhujāv indradhvajopamau

kāñ·ca·nāṅ·ga·da·nad·dhau ca da·dar·śa sa ma·hāt·ma·naḥ / vik·ṣip·tau rāk·ṣa·sen·dras·ya bhu·jāv in·dradh·va·jo·pa·mau

airāvataviṣāṇāgrair āpīḍitakṛtavraṇau / vajrollikhitapīnāṃsau viṣṇucakraparikṣitau

ai·rā·va·ta·vi·ṣā·ṇāg·rair ā·pī·ḍi·ta·kṛ·tav·ra·ṇau / vaj·rol·li·khi·ta·pī·nāṃ·sau viṣ·ṇu·cak·ra·pa·rik·ṣi·tau

pīnau samasujātāṃsau saṃgatau balasaṃyutau / sulakṣaṇa nakhāṅguṣṭhau svaṅgulītalalakṣitau

pī·nau sa·ma·su·jā·tāṃ·sau saṃ·ga·tau ba·la·saṃ·yu·tau / su·lak·ṣa·ṇa na·khāṅ·guṣ·ṭhau svaṅ·gu·lī·ta·la·lak·ṣi·tau

saṃhatau parighākārau vṛttau karikaropamau / vikṣiptau śayane śubhre pañcaśīrṣāv ivoragau

saṃ·ha·tau pa·ri·ghā·kā·rau vṛt·tau ka·ri·ka·ro·pa·mau / vik·ṣip·tau śa·ya·ne śubh·re pañ·ca·śīr·ṣāv i·vo·ra·gau

śaśakṣatajakalpena suśītena sugandhinā / candanena parārdhyena svanuliptau svalaṃkṛtau

śa·śak·ṣa·ta·ja·kal·pe·na su·śī·te·na su·gan·dhi·nā / can·da·ne·na pa·rār·dhye·na sva·nu·lip·tau sva·laṃ·kṛ·tau

uttamastrīvimṛditau gandhottamaniṣevitau / yakṣapannagagandharvadevadānavarāviṇau

ut·ta·mas·trī·vi·mṛ·di·tau gan·dhot·ta·ma·ni·ṣe·vi·tau / yak·ṣa·pan·na·ga·gan·dhar·va·de·va·dā·na·va·rā·vi·ṇau

dadarśa sa kapis tasya bāhū śayanasaṃsthitau / mandarasyāntare suptau mahārhī ruṣitāv iva

da·dar·śa sa ka·pis tas·ya bā·hū śa·ya·na·saṃs·thi·tau / man·da·ras·yān·ta·re sup·tau ma·hār·hī ru·ṣi·tāv i·va

tābhyāṃ sa paripūrṇābhyāṃ bhujābhyāṃ rākṣasādhipaḥ / śuśubhe 'calasaṃkāśaḥ śṛṅgābhyām iva mandaraḥ

tābh·yāṃ sa pa·ri·pūr·ṇābh·yāṃ bhu·jābh·yāṃ rāk·ṣa·sā·dhi·paḥ / śu·śu·bhe 'ca·la·saṃ·kā·śaḥ śṛṅ·gābh·yām i·va man·da·raḥ

cūtapuṃnāgasurabhir bakulottamasaṃyutaḥ / mṛṣṭānnarasasaṃyuktaḥ pānagandhapuraḥsaraḥ

cū·ta·puṃ·nā·ga·su·ra·bhir ba·ku·lot·ta·ma·saṃ·yu·taḥ / mṛṣ·ṭān·na·ra·sa·saṃ·yuk·taḥ pā·na·gan·dha·pu·raḥ·sa·raḥ

tasya rākṣasasiṃhasya niścakrāma mukhān mahān / śayānasya viniḥśvāsaḥ pūrayann iva tad gṛham

tas·ya rāk·ṣa·sa·siṃ·has·ya niś·cak·rā·ma mu·khān ma·hān / śa·yā·nas·ya vi·niḥś·vā·saḥ pū·ra·yann i·va tad gṛ·ham

muktāmaṇivicitreṇa kāñcanena virājatā / mukuṭenāpavṛttena kuṇḍalojjvalitānanam

muk·tā·ma·ṇi·vi·cit·re·ṇa kāñ·ca·ne·na vi·rā·ja·tā / mu·ku·ṭe·nā·pa·vṛt·te·na kuṇ·ḍa·loj·jva·li·tā·na·nam

raktacandanadigdhena tathā hāreṇa śobhitā / pīnāyataviśālena vakṣasābhivirājitam

rak·ta·can·da·na·dig·dhe·na ta·thā hā·re·ṇa śo·bhi·tā / pī·nā·ya·ta·vi·śā·le·na vak·ṣa·sā·bhi·vi·rā·ji·tam

pāṇḍureṇāpaviddhena kṣaumeṇa kṣatajekṣaṇam / mahārheṇa susaṃvītaṃ pītenottamavāsasā

pāṇ·ḍu·re·ṇā·pa·vid·dhe·na kṣau·me·ṇa kṣa·ta·jek·ṣa·ṇam / ma·hār·he·ṇa su·saṃ·vī·taṃ pī·te·not·ta·ma·vā·sa·sā

māṣarāśipratīkāśaṃ niḥśvasantaṃ bhujaṅgavat / gāṅge mahati toyānte prasutamiva kuñjaram

mā·ṣa·rā·śip·ra·tī·kā·śaṃ niḥś·va·san·taṃ bhu·jaṅ·ga·vat / gāṅ·ge ma·ha·ti to·yān·te pra·su·ta·mi·va kuñ·ja·ram

caturbhiḥ kāñcanair dīpair dīpyamānaiś caturdiśam / prakāśīkṛtasarvāṅgaṃ meghaṃ vidyudgaṇair iva

ca·tur·bhiḥ kāñ·ca·nair dī·pair dīp·ya·mā·naiś ca·tur·di·śam / pra·kā·śī·kṛ·ta·sar·vāṅ·gaṃ me·ghaṃ vid·yud·ga·ṇair i·va

pādamūlagatāś cāpi dadarśa sumahātmanaḥ / patnīḥ sa priyabhāryasya tasya rakṣaḥpater gṛhe

pā·da·mū·la·ga·tāś cā·pi da·dar·śa su·ma·hāt·ma·naḥ / pat·nīḥ sa pri·ya·bhār·yas·ya tas·ya rak·ṣaḥ·pa·ter gṛ·he

śaśiprakāśavadanā varakuṇḍalabhūṣitāḥ / amlānamālyābharaṇā dadarśa hariyūthapaḥ

śa·śip·ra·kā·śa·va·da·nā va·ra·kuṇ·ḍa·la·bhū·ṣi·tāḥ / am·lā·na·māl·yā·bha·ra·ṇā da·dar·śa ha·ri·yū·tha·paḥ

nṛttavāditrakuśalā rākṣasendrabhujāṅkagāḥ / varābharaṇadhāriṇyo niṣannā dadṛśe kapiḥ

nṛt·ta·vā·dit·ra·ku·śa·lā rāk·ṣa·sen·dra·bhu·jāṅ·ka·gāḥ / va·rā·bha·ra·ṇa·dhā·riṇ·yo ni·ṣan·nā da·dṛ·śe ka·piḥ

vajravaidūryagarbhāṇi śravaṇānteṣu yoṣitām / dadarśa tāpanīyāni kuṇḍalāny aṅgadāni ca

vaj·ra·vai·dūr·ya·gar·bhā·ṇi śra·va·ṇān·te·ṣu yo·ṣi·tām / da·dar·śa tā·pa·nī·yā·ni kuṇ·ḍa·lāny aṅ·ga·dā·ni ca

tāsāṃ candropamair vaktraiḥ śubhair lalitakuṇḍalaiḥ / virarāja vimānaṃ tan nabhas tārāgaṇair iva

tā·sāṃ can·dro·pa·mair vak·traiḥ śu·bhair la·li·ta·kuṇ·ḍa·laiḥ / vi·ra·rā·ja vi·mā·naṃ tan na·bhas tā·rā·ga·ṇair i·va

madavyāyāmakhinnās tā rākṣasendrasya yoṣitaḥ / teṣu teṣv avakāśeṣu prasuptās tanumadhyamāḥ

ma·dav·yā·yā·ma·khin·nās tā rāk·ṣa·sen·dras·ya yo·ṣi·taḥ / te·ṣu teṣv a·va·kā·śe·ṣu pra·sup·tās ta·nu·madh·ya·māḥ

kā cid vīṇāṃ pariṣvajya prasuptā saṃprakāśate / mahānadīprakīrṇeva nalinī potam āśritā

kā cid vī·ṇāṃ pa·riṣ·vaj·ya pra·sup·tā saṃp·ra·kā·śa·te / ma·hā·na·dīp·ra·kīr·ṇe·va na·li·nī po·tam āś·ri·tā

anyā kakṣagatenaiva maḍḍukenāsitekṣaṇā / prasuptā bhāminī bhāti bālaputreva vatsalā

an·yā kak·ṣa·ga·te·nai·va maḍ·ḍu·ke·nā·si·tek·ṣa·ṇā / pra·sup·tā bhā·mi·nī bhā·ti bā·la·put·re·va vat·sa·lā

paṭahaṃ cārusarvāṅgī pīḍya śete śubhastanī / cirasya ramaṇaṃ labdhvā pariṣvajyeva kāminī

pa·ṭa·haṃ cā·ru·sar·vāṅ·gī pīḍ·ya śe·te śu·bhas·ta·nī / ci·ras·ya ra·ma·ṇaṃ lab·dhvā pa·riṣ·vaj·ye·va kā·mi·nī

kā cid aṃśaṃ pariṣvajya suptā kamalalocanā / nidrāvaśam anuprāptā sahakānteva bhāminī

kā cid aṃ·śaṃ pa·riṣ·vaj·ya sup·tā ka·ma·la·lo·ca·nā / nid·rā·va·śam a·nup·rāp·tā sa·ha·kān·te·va bhā·mi·nī

anyā kanakasaṃkāśair mṛdupīnair manoramaiḥ / mṛdaṅgaṃ paripīḍyāṅgaiḥ prasuptā mattalocanā

an·yā ka·na·ka·saṃ·kā·śair mṛ·du·pī·nair ma·no·ra·maiḥ / mṛ·daṅ·gaṃ pa·ri·pīḍ·yāṅ·gaiḥ pra·sup·tā mat·ta·lo·ca·nā

bhujapārśvāntarasthena kakṣageṇa kṛśodarī / paṇavena sahānindyā suptā madakṛtaśramā

bhu·ja·pār·śvān·ta·ras·the·na kak·ṣa·ge·ṇa kṛ·śo·da·rī / pa·ṇa·ve·na sa·hā·nin·dyā sup·tā ma·da·kṛ·taś·ra·mā

ḍiṇḍimaṃ parigṛhyānyā tathaivāsaktaḍiṇḍimā / prasuptā taruṇaṃ vatsam upagūhyeva bhāminī

ḍiṇ·ḍi·maṃ pa·ri·gṛh·yān·yā ta·thai·vā·sak·ta·ḍiṇ·ḍi·mā / pra·sup·tā ta·ru·ṇaṃ vat·sam u·pa·gūh·ye·va bhā·mi·nī

kā cid āḍambaraṃ nārī bhujasaṃbhogapīḍitam / kṛtvā kamalapatrākṣī prasuptā madamohitā

kā cid ā·ḍam·ba·raṃ nā·rī bhu·ja·saṃ·bho·ga·pī·ḍi·tam / kṛt·vā ka·ma·la·pat·rāk·ṣī pra·sup·tā ma·da·mo·hi·tā

kalaśīm apaviddhyānyā prasuptā bhāti bhāminī / vasante puṣpaśabalā māleva parimārjitā

ka·la·śīm a·pa·vid·dhyān·yā pra·sup·tā bhā·ti bhā·mi·nī / va·san·te puṣ·pa·śa·ba·lā mā·le·va pa·ri·mār·ji·tā

pāṇibhyāṃ ca kucau kā cit suvarṇakalaśopamau / upagūhyābalā suptā nidrābalaparājitā

pā·ṇibh·yāṃ ca ku·cau kā cit su·var·ṇa·ka·la·śo·pa·mau / u·pa·gūh·yā·ba·lā sup·tā nid·rā·ba·la·pa·rā·ji·tā

anyā kamalapatrākṣī pūrṇendusadṛśānanā / anyām āliṅgya suśroṇī prasuptā madavihvalā

an·yā ka·ma·la·pat·rāk·ṣī pūr·ṇen·du·sa·dṛ·śā·na·nā / an·yām ā·liṅ·gya suś·ro·ṇī pra·sup·tā ma·da·vih·va·lā

ātodyāni vicitrāṇi pariṣvajya varastriyaḥ / nipīḍya ca kucaiḥ suptāḥ kāminyaḥ kāmukān iva

ā·tod·yā·ni vi·cit·rā·ṇi pa·riṣ·vaj·ya va·ras·tri·yaḥ / ni·pīḍ·ya ca ku·caiḥ sup·tāḥ kā·min·yaḥ kā·mu·kān i·va

tāsām ekāntavinyaste śayānāṃ śayane śubhe / dadarśa rūpasaṃpannām aparāṃ sa kapiḥ striyam

tā·sām e·kān·ta·vin·yas·te śa·yā·nāṃ śa·ya·ne śu·bhe / da·dar·śa rū·pa·saṃ·pan·nām a·pa·rāṃ sa ka·piḥ stri·yam

muktāmaṇisamāyuktair bhūṣaṇaiḥ suvibhūṣitām / vibhūṣayantīm iva ca svaśriyā bhavanottamam

muk·tā·ma·ṇi·sa·mā·yuk·tair bhū·ṣa·ṇaiḥ su·vi·bhū·ṣi·tām / vi·bhū·ṣa·yan·tīm i·va ca svaś·ri·yā bha·va·not·ta·mam

gaurīṃ kanakavarṇābhām iṣṭām antaḥpureśvarīm / kapir mandodarīṃ tatra śayānāṃ cārurūpiṇīm

gau·rīṃ ka·na·ka·var·ṇā·bhām iṣ·ṭām an·taḥ·pu·reś·va·rīm / ka·pir man·do·da·rīṃ tat·ra śa·yā·nāṃ cā·ru·rū·pi·ṇīm

sa tāṃ dṛṣṭvā mahābāhur bhūṣitāṃ mārutātmajaḥ / tarkayām āsa sīteti rūpayauvanasaṃpadā / harṣeṇa mahatā yukto nananda hariyūthapaḥ

sa tāṃ dṛṣ·ṭvā ma·hā·bā·hur bhū·ṣi·tāṃ mā·ru·tāt·ma·jaḥ / tar·ka·yām ā·sa sī·te·ti rū·pa·yau·va·na·saṃ·pa·dā / har·ṣe·ṇa ma·ha·tā yuk·to na·nan·da ha·ri·yū·tha·paḥ

āsphoṭayām āsa cucumba pucchaṃ nananda cikrīḍa jagau jagāma / stambhān arohan nipapāta bhūmau nidarśayan svāṃ prakṛtiṃ kapīnām

ās·pho·ṭa·yām ā·sa cu·cum·ba puc·chaṃ na·nan·da cik·rī·ḍa ja·gau ja·gā·ma / stam·bhān a·ro·han ni·pa·pā·ta bhū·mau ni·dar·śa·yan svāṃ pra·kṛ·tiṃ ka·pī·nām

avadhūya ca tāṃ buddhiṃ babhūvāvasthitas tadā / jagāma cāparāṃ cintāṃ sītāṃ prati mahākapiḥ

a·va·dhū·ya ca tāṃ bud·dhiṃ ba·bhū·vā·vas·thi·tas ta·dā / ja·gā·ma cā·pa·rāṃ cin·tāṃ sī·tāṃ pra·ti ma·hā·ka·piḥ

na rāmeṇa viyuktā sā svaptum arhati bhāminī / na bhoktuṃ nāpy alaṃkartuṃ na pānam upasevitum

na rā·me·ṇa vi·yuk·tā sā svap·tum ar·ha·ti bhā·mi·nī / na bhok·tuṃ nāpy a·laṃ·kar·tuṃ na pā·nam u·pa·se·vi·tum

nānyaṃ naram upasthātuṃ surāṇām api ceśvaram / na hi rāmasamaḥ kaś cid vidyate tridaśeṣv api / anyeyam iti niścitya pānabhūmau cacāra saḥ

nān·yaṃ na·ram u·pas·thā·tuṃ su·rā·ṇām a·pi ceś·va·ram / na hi rā·ma·sa·maḥ kaś cid vid·ya·te tri·da·śeṣv a·pi / an·ye·yam i·ti niś·cit·ya pā·na·bhū·mau ca·cā·ra saḥ

krīḍitenāparāḥ klāntā gītena ca tathā parāḥ / nṛttena cāparāḥ klāntāḥ pānaviprahatās tathā

krī·ḍi·te·nā·pa·rāḥ klān·tā gī·te·na ca ta·thā pa·rāḥ / nṛt·te·na cā·pa·rāḥ klān·tāḥ pā·na·vip·ra·ha·tās ta·thā

murajeṣu mṛdaṅgeṣu pīṭhikāsu ca saṃsthitāḥ / tathāstaraṇamukhyyeṣu saṃviṣṭāś cāparāḥ striyaḥ

mu·ra·je·ṣu mṛ·daṅ·ge·ṣu pī·ṭhi·kā·su ca saṃs·thi·tāḥ / ta·thās·ta·ra·ṇa·mukh·yye·ṣu saṃ·viṣ·ṭāś cā·pa·rāḥ stri·yaḥ

aṅganānāṃ sahasreṇa bhūṣitena vibhūṣaṇaiḥ / rūpasaṃlāpaśīlena yuktagītārthabhāṣiṇā

aṅ·ga·nā·nāṃ sa·has·re·ṇa bhū·ṣi·te·na vi·bhū·ṣa·ṇaiḥ / rū·pa·saṃ·lā·pa·śī·le·na yuk·ta·gī·tār·tha·bhā·ṣi·ṇā

deśakālābhiyuktena yuktavākyābhidhāyinā / ratābhiratasaṃsuptaṃ dadarśa hariyūthapaḥ

de·śa·kā·lā·bhi·yuk·te·na yuk·ta·vāk·yā·bhi·dhā·yi·nā / ra·tā·bhi·ra·ta·saṃ·sup·taṃ da·dar·śa ha·ri·yū·tha·paḥ

tāsāṃ madhye mahābāhuḥ śuśubhe rākṣaseśvaraḥ / goṣṭhe mahati mukhyānāṃ gavāṃ madhye yathā vṛṣaḥ

tā·sāṃ madh·ye ma·hā·bā·huḥ śu·śu·bhe rāk·ṣa·seś·va·raḥ / goṣ·ṭhe ma·ha·ti mukh·yā·nāṃ ga·vāṃ madh·ye ya·thā vṛ·ṣaḥ

sa rākṣasendraḥ śuśubhe tābhiḥ parivṛtaḥ svayam / kareṇubhir yathāraṇyaṃ parikīrṇo mahādvipaḥ

sa rāk·ṣa·sen·draḥ śu·śu·bhe tā·bhiḥ pa·ri·vṛ·taḥ sva·yam / ka·re·ṇu·bhir ya·thā·raṇ·yaṃ pa·ri·kīr·ṇo ma·hād·vi·paḥ

sarvakāmair upetāṃ ca pānabhūmiṃ mahātmanaḥ / dadarśa kapiśārdūlas tasya rakṣaḥpater gṛhe

sar·va·kā·mair u·pe·tāṃ ca pā·na·bhū·miṃ ma·hāt·ma·naḥ / da·dar·śa ka·pi·śār·dū·las tas·ya rak·ṣaḥ·pa·ter gṛ·he

mṛgāṇāṃ mahiṣāṇāṃ ca varāhāṇāṃ ca bhāgaśaḥ / tatra nyastāni māṃsāni pānabhūmau dadarśa saḥ

mṛ·gā·ṇāṃ ma·hi·ṣā·ṇāṃ ca va·rā·hā·ṇāṃ ca bhā·ga·śaḥ / tat·ra nyas·tā·ni māṃ·sā·ni pā·na·bhū·mau da·dar·śa saḥ

raukmeṣu ca viśaleṣu bhājaneṣv ardhabhakṣitān / dadarśa kapiśārdūla mayūrān kukkuṭāṃs tathā

rauk·me·ṣu ca vi·śa·le·ṣu bhā·ja·neṣv ar·dha·bhak·ṣi·tān / da·dar·śa ka·pi·śār·dū·la ma·yū·rān kuk·ku·ṭāṃs ta·thā

varāhavārdhrāṇasakān dadhisauvarcalāyutān / śalyān mṛgamayūrāṃś ca hanūmān anvavaikṣata

va·rā·ha·vār·dhrā·ṇa·sa·kān da·dhi·sau·var·ca·lā·yu·tān / śal·yān mṛ·ga·ma·yū·rāṃś ca ha·nū·mān an·va·vaik·ṣa·ta

kṛkarān vividhān siddhāṃś cakorān ardhabhakṣitān / mahiṣān ekaśalyāṃś ca chāgāṃś ca kṛtaniṣṭhitān / lekhyam uccāvacaṃ peyaṃ bhojyāni vividhāni ca

kṛ·ka·rān vi·vi·dhān sid·dhāṃś ca·ko·rān ar·dha·bhak·ṣi·tān / ma·hi·ṣān e·ka·śal·yāṃś ca chā·gāṃś ca kṛ·ta·niṣ·ṭhi·tān / lekh·yam uc·cā·va·caṃ pe·yaṃ bhoj·yā·ni vi·vi·dhā·ni ca

tathāmlalavaṇottaṃsair vividhai rāgaṣāḍavaiḥ / hāra nūpurakeyūrair apaviddhair mahādhanaiḥ

ta·thām·la·la·va·ṇot·taṃ·sair vi·vi·dhai rā·ga·ṣā·ḍa·vaiḥ / hā·ra nū·pu·ra·ke·yū·rair a·pa·vid·dhair ma·hā·dha·naiḥ

pānabhājanavikṣiptaiḥ phalaiś ca vividhair api / kṛtapuṣpopahārā bhūr adhikaṃ puṣyati śriyam

pā·na·bhā·ja·na·vik·ṣip·taiḥ pha·laiś ca vi·vi·dhair a·pi / kṛ·ta·puṣ·po·pa·hā·rā bhūr a·dhi·kaṃ puṣ·ya·ti śri·yam

tatra tatra ca vinyastaiḥ suśliṣṭaiḥ śayanāsanaiḥ / pānabhūmir vinā vahniṃ pradīptevopalakṣyate

tat·ra tat·ra ca vin·yas·taiḥ suś·liṣ·ṭaiḥ śa·ya·nā·sa·naiḥ / pā·na·bhū·mir vi·nā vah·niṃ pra·dīp·te·vo·pa·lak·ṣya·te

bahuprakārair vividhair varasaṃskārasaṃskṛtaiḥ / māṃsaiḥ kuśalasaṃyuktaiḥ pānabhūmigataiḥ pṛthak

ba·hup·ra·kā·rair vi·vi·dhair va·ra·saṃs·kā·ra·saṃs·kṛ·taiḥ / māṃ·saiḥ ku·śa·la·saṃ·yuk·taiḥ pā·na·bhū·mi·ga·taiḥ pṛ·thak

divyāḥ prasannā vividhāḥ surāḥ kṛtasurā api / śarkarāsavamādhvīkāḥ puṣpāsavaphalāsavāḥ / vāsacūrṇaiś ca vividhair mṛṣṭās tais taiḥ pṛthakpṛthak

div·yāḥ pra·san·nā vi·vi·dhāḥ su·rāḥ kṛ·ta·su·rā a·pi / śar·ka·rā·sa·va·mādh·vī·kāḥ puṣ·pā·sa·va·pha·lā·sa·vāḥ / vā·sa·cūr·ṇaiś ca vi·vi·dhair mṛṣ·ṭās tais taiḥ pṛ·thak·pṛ·thak

saṃtatā śuśubhe bhūmir mālyaiś ca bahusaṃsthitaiḥ / hiraṇmayaiś ca karakair bhājanaiḥ sphāṭikair api / jāmbūnadamayaiś cānyaiḥ karakair abhisaṃvṛtā

saṃ·ta·tā śu·śu·bhe bhū·mir māl·yaiś ca ba·hu·saṃs·thi·taiḥ / hi·raṇ·ma·yaiś ca ka·ra·kair bhā·ja·naiḥ sphā·ṭi·kair a·pi / jām·bū·na·da·ma·yaiś cān·yaiḥ ka·ra·kair a·bhi·saṃ·vṛ·tā

rājateṣu ca kumbheṣu jāmbūnadamayeṣu ca / pānaśreṣṭhaṃ tadā bhūri kapis tatra dadarśa ha

rā·ja·te·ṣu ca kum·bhe·ṣu jām·bū·na·da·ma·ye·ṣu ca / pā·naś·reṣ·ṭhaṃ ta·dā bhū·ri ka·pis tat·ra da·dar·śa ha

so 'paśyac chātakumbhāni śīdhor maṇimayāni ca / rājatāni ca pūrṇāni bhājanāni mahākapiḥ

so 'paś·yac chā·ta·kum·bhā·ni śī·dhor ma·ṇi·ma·yā·ni ca / rā·ja·tā·ni ca pūr·ṇā·ni bhā·ja·nā·ni ma·hā·ka·piḥ

kva cid ardhāvaśeṣāṇi kva cit pītāni sarvaśaḥ / kva cin naiva prapītāni pānāni sa dadarśa ha

kva cid ar·dhā·va·śe·ṣā·ṇi kva cit pī·tā·ni sar·va·śaḥ / kva cin nai·va pra·pī·tā·ni pā·nā·ni sa da·dar·śa ha

kva cid bhakṣyāṃś ca vividhān kva cit pānāni bhāgaśaḥ / kva cid annāvaśeṣāṇi paśyan vai vicacāra ha

kva cid bhak·ṣyāṃś ca vi·vi·dhān kva cit pā·nā·ni bhā·ga·śaḥ / kva cid an·nā·va·śe·ṣā·ṇi paś·yan vai vi·ca·cā·ra ha

kva cit prabhinnaiḥ karakaiḥ kva cid āloḍitair ghaṭaiḥ / kva cit saṃpṛktamālyāni jalāni ca phalāni ca

kva cit pra·bhin·naiḥ ka·ra·kaiḥ kva cid ā·lo·ḍi·tair gha·ṭaiḥ / kva cit saṃ·pṛk·ta·māl·yā·ni ja·lā·ni ca pha·lā·ni ca

śayanāny atra nārīṇāṃ śūnyāni bahudhā punaḥ / parasparaṃ samāśliṣya kāś cit suptā varāṅganāḥ

śa·ya·nāny at·ra nā·rī·ṇāṃ śūn·yā·ni ba·hu·dhā pu·naḥ / pa·ras·pa·raṃ sa·māś·liṣ·ya kāś cit sup·tā va·rāṅ·ga·nāḥ

kā cic ca vastram anyasyā apahṛtyopaguhya ca / upagamyābalā suptā nidrābalaparājitā

kā cic ca vas·tram an·yas·yā a·pa·hṛt·yo·pa·guh·ya ca / u·pa·gam·yā·ba·lā sup·tā nid·rā·ba·la·pa·rā·ji·tā

tāsām ucchvāsavātena vastraṃ mālyaṃ ca gātrajam / nātyarthaṃ spandate citraṃ prāpya mandam ivānilam

tā·sām uc·chvā·sa·vā·te·na vas·traṃ māl·yaṃ ca gāt·ra·jam / nāt·yar·thaṃ span·da·te cit·raṃ prāp·ya man·dam i·vā·ni·lam

candanasya ca śītasya śīdhor madhurasasya ca / vividhasya ca mālyasya puṣpasya vividhasya ca

can·da·nas·ya ca śī·tas·ya śī·dhor ma·dhu·ra·sas·ya ca / vi·vi·dhas·ya ca māl·yas·ya puṣ·pas·ya vi·vi·dhas·ya ca

bahudhā mārutas tatra gandhaṃ vividham udvahan / snānānāṃ candanānāṃ ca dhūpānāṃ caiva mūrchitaḥ / pravavau surabhir gandho vimāne puṣpake tadā

ba·hu·dhā mā·ru·tas tat·ra gan·dhaṃ vi·vi·dham ud·va·han / snā·nā·nāṃ can·da·nā·nāṃ ca dhū·pā·nāṃ cai·va mūr·chi·taḥ / pra·va·vau su·ra·bhir gan·dho vi·mā·ne puṣ·pa·ke ta·dā

śyāmāvadātās tatrānyāḥ kāś cit kṛṣṇā varāṅganāḥ / kāś cit kāñcanavarṇāṅgyaḥ pramadā rākṣasālaye

śyā·mā·va·dā·tās tat·rān·yāḥ kāś cit kṛṣ·ṇā va·rāṅ·ga·nāḥ / kāś cit kāñ·ca·na·var·ṇāṅ·gyaḥ pra·ma·dā rāk·ṣa·sā·la·ye

tāsāṃ nidrāvaśatvāc ca madanena vimūrchitam / padminīnāṃ prasuptānāṃ rūpam āsīd yathaiva hi

tā·sāṃ nid·rā·va·śat·vāc ca ma·da·ne·na vi·mūr·chi·tam / pad·mi·nī·nāṃ pra·sup·tā·nāṃ rū·pam ā·sīd ya·thai·va hi

evaṃ sarvam aśeṣeṇa rāvaṇāntaḥpuraṃ kapiḥ / dadarśa sumahātejā na dadarśa ca jānakīm

e·vaṃ sar·vam a·śe·ṣe·ṇa rā·va·ṇān·taḥ·pu·raṃ ka·piḥ / da·dar·śa su·ma·hā·te·jā na da·dar·śa ca jā·na·kīm

nirīkṣamāṇaś ca tatas tāḥ striyaḥ sa mahākapiḥ / jagāma mahatīṃ cintāṃ dharmasādhvasaśaṅkitaḥ

ni·rīk·ṣa·mā·ṇaś ca ta·tas tāḥ stri·yaḥ sa ma·hā·ka·piḥ / ja·gā·ma ma·ha·tīṃ cin·tāṃ dhar·ma·sādh·va·sa·śaṅ·ki·taḥ

paradārāvarodhasya prasuptasya nirīkṣaṇam / idaṃ khalu mamātyarthaṃ dharmalopaṃ kariṣyati

pa·ra·dā·rā·va·ro·dhas·ya pra·sup·tas·ya ni·rīk·ṣa·ṇam / i·daṃ kha·lu ma·māt·yar·thaṃ dhar·ma·lo·paṃ ka·riṣ·ya·ti

na hi me paradārāṇāṃ dṛṣṭir viṣayavartinī / ayaṃ cātra mayā dṛṣṭaḥ paradāraparigrahaḥ

na hi me pa·ra·dā·rā·ṇāṃ dṛṣ·ṭir vi·ṣa·ya·var·ti·nī / a·yaṃ cāt·ra ma·yā dṛṣ·ṭaḥ pa·ra·dā·ra·pa·rig·ra·haḥ

tasya prādurabhūc cintāpunar anyā manasvinaḥ / niścitaikāntacittasya kāryaniścayadarśinī

tas·ya prā·du·ra·bhūc cin·tā·pu·nar an·yā ma·nas·vi·naḥ / niś·ci·tai·kān·ta·cit·tas·ya kār·ya·niś·ca·ya·dar·śi·nī

kāmaṃ dṛṣṭvā mayā sarvā viśvastā rāvaṇastriyaḥ / na tu me manasaḥ kiṃ cid vaikṛtyam upapadyate

kā·maṃ dṛṣ·ṭvā ma·yā sar·vā viś·vas·tā rā·va·ṇas·tri·yaḥ / na tu me ma·na·saḥ kiṃ cid vai·kṛt·yam u·pa·pad·ya·te

mano hi hetuḥ sarveṣām indriyāṇāṃ pravartate / śubhāśubhāsv avasthāsu tac ca me suvyavasthitam

ma·no hi he·tuḥ sar·ve·ṣām in·dri·yā·ṇāṃ pra·var·ta·te / śu·bhā·śu·bhāsv a·vas·thā·su tac ca me suv·ya·vas·thi·tam

nānyatra hi mayā śakyā vaidehī parimārgitum / striyo hi strīṣu dṛśyante sadā saṃparimārgaṇe

nān·yat·ra hi ma·yā śak·yā vai·de·hī pa·ri·mār·gi·tum / stri·yo hi strī·ṣu dṛś·yan·te sa·dā saṃ·pa·ri·mār·ga·ṇe

yasya sattvasya yā yonis tasyāṃ tat parimārgyate / na śakyaṃ pramadā naṣṭā mṛgīṣu parimārgitum

yas·ya sat·tvas·ya yā yo·nis tas·yāṃ tat pa·ri·mār·gya·te / na śak·yaṃ pra·ma·dā naṣ·ṭā mṛ·gī·ṣu pa·ri·mār·gi·tum

tad idaṃ mārgitaṃ tāvac chuddhena manasā mayā / rāvaṇāntaḥpuraṃ saraṃ dṛśyate na ca jānakī

tad i·daṃ mār·gi·taṃ tā·vac chud·dhe·na ma·na·sā ma·yā / rā·va·ṇān·taḥ·pu·raṃ sa·raṃ dṛś·ya·te na ca jā·na·kī

devagandharvakanyāś ca nāgakanyāś ca vīryavān / avekṣamāṇo hanumān naivāpaśyata jānakīm

de·va·gan·dhar·va·kan·yāś ca nā·ga·kan·yāś ca vīr·ya·vān / a·vek·ṣa·mā·ṇo ha·nu·mān nai·vā·paś·ya·ta jā·na·kīm

tām apaśyan kapis tatra paśyaṃś cānyā varastriyaḥ / apakramya tadā vīraḥ pradhyātum upacakrame

tām a·paś·yan ka·pis tat·ra paś·yaṃś cān·yā va·ras·tri·yaḥ / a·pak·ram·ya ta·dā vī·raḥ pradh·yā·tum u·pa·cak·ra·me

sa tasya madhye bhavanasya vānaro latāgṛhāṃś citragṛhān niśāgṛhān / jagāma sītāṃ prati darśanotsuko na caiva tāṃ paśyati cārudarśanām

sa tas·ya madh·ye bha·va·nas·ya vā·na·ro la·tā·gṛ·hāṃś cit·ra·gṛ·hān ni·śā·gṛ·hān / ja·gā·ma sī·tāṃ pra·ti dar·śa·not·su·ko na cai·va tāṃ paś·ya·ti cā·ru·dar·śa·nām

sa cintayām āsa tato mahākapiḥ priyām apaśyan raghunandanasya tām / dhruvaṃ nu sītā mriyate yathā na me vicinvato darśanam eti maithilī

sa cin·ta·yām ā·sa ta·to ma·hā·ka·piḥ pri·yām a·paś·yan ra·ghu·nan·da·nas·ya tām / dhru·vaṃ nu sī·tā mri·ya·te ya·thā na me vi·cin·va·to dar·śa·nam e·ti mai·thi·lī

sā rākṣasānāṃ pravareṇa bālā svaśīlasaṃrakṣaṇa tat parā satī / anena nūnaṃ pratiduṣṭakarmaṇā hatā bhaved āryapathe pare sthitā

sā rāk·ṣa·sā·nāṃ pra·va·re·ṇa bā·lā sva·śī·la·saṃ·rak·ṣa·ṇa tat pa·rā sa·tī / a·ne·na nū·naṃ pra·ti·duṣ·ṭa·kar·ma·ṇā ha·tā bha·ved ār·ya·pa·the pa·re sthi·tā

virūparūpā vikṛtā vivarcaso mahānanā dīrghavirūpadarśanāḥ / samīkṣya sā rākṣasarājayoṣito bhayād vinaṣṭā janakeśvarātmajā

vi·rū·pa·rū·pā vi·kṛ·tā vi·var·ca·so ma·hā·na·nā dīr·gha·vi·rū·pa·dar·śa·nāḥ / sa·mīk·ṣya sā rāk·ṣa·sa·rā·ja·yo·ṣi·to bha·yād vi·naṣ·ṭā ja·na·keś·va·rāt·ma·jā

sītām adṛṣṭvā hy anavāpya pauruṣaṃ vihṛtya kālaṃ saha vānaraiś ciram / na me 'sti sugrīvasamīpagā gatiḥ sutīkṣṇadaṇḍo balavāṃś ca vānaraḥ

sī·tām a·dṛṣ·ṭvā hy a·na·vāp·ya pau·ru·ṣaṃ vi·hṛt·ya kā·laṃ sa·ha vā·na·raiś ci·ram / na me 'sti sug·rī·va·sa·mī·pa·gā ga·tiḥ su·tīk·ṣṇa·daṇ·ḍo ba·la·vāṃś ca vā·na·raḥ

dṛṣṭam antaḥpuraṃ sarvaṃ dṛṣṭvā rāvaṇayoṣitaḥ / na sītā dṛśyate sādhvī vṛthā jāto mama śramaḥ

dṛṣ·ṭam an·taḥ·pu·raṃ sar·vaṃ dṛṣ·ṭvā rā·va·ṇa·yo·ṣi·taḥ / na sī·tā dṛś·ya·te sādh·vī vṛ·thā jā·to ma·ma śra·maḥ

kiṃ nu māṃ vānarāḥ sarve gataṃ vakṣyanti saṃgatāḥ / gatvā tatra tvayā vīra kiṃ kṛtaṃ tad vadasva naḥ

kiṃ nu māṃ vā·na·rāḥ sar·ve ga·taṃ vak·ṣyan·ti saṃ·ga·tāḥ / gat·vā tat·ra tva·yā vī·ra kiṃ kṛ·taṃ tad va·das·va naḥ

adṛṣṭvā kiṃ pravakṣyāmi tām ahaṃ janakātmajām / dhruvaṃ prāyam upeṣyanti kālasya vyativartane

a·dṛṣ·ṭvā kiṃ pra·vak·ṣyā·mi tām a·haṃ ja·na·kāt·ma·jām / dhru·vaṃ prā·yam u·peṣ·yan·ti kā·las·ya vya·ti·var·ta·ne

kiṃ vā vakṣyati vṛddhaś ca jāmbavān aṅgadaś ca saḥ / gataṃ pāraṃ samudrasya vānarāś ca samāgatāḥ

kiṃ vā vak·ṣya·ti vṛd·dhaś ca jām·ba·vān aṅ·ga·daś ca saḥ / ga·taṃ pā·raṃ sa·mud·ras·ya vā·na·rāś ca sa·mā·ga·tāḥ

anirvedaḥ śriyo mūlam anirvedaḥ paraṃ sukham / bhūyas tāvad viceṣyāmi na yatra vicayaḥ kṛtaḥ

a·nir·ve·daḥ śri·yo mū·lam a·nir·ve·daḥ pa·raṃ su·kham / bhū·yas tā·vad vi·ceṣ·yā·mi na yat·ra vi·ca·yaḥ kṛ·taḥ

anirvedo hi satataṃ sarvārtheṣu pravartakaḥ / karoti saphalaṃ jantoḥ karma yac ca karoti saḥ

a·nir·ve·do hi sa·ta·taṃ sar·vār·the·ṣu pra·var·ta·kaḥ / ka·ro·ti sa·pha·laṃ jan·toḥ kar·ma yac ca ka·ro·ti saḥ

tasmād anirveda kṛtaṃ yatnaṃ ceṣṭe 'ham uttamam / adṛṣṭāṃś ca viceṣyāmi deśān rāvaṇapālitān

tas·mād a·nir·ve·da kṛ·taṃ yat·naṃ ceṣ·ṭe 'ham ut·ta·mam / a·dṛṣ·ṭāṃś ca vi·ceṣ·yā·mi de·śān rā·va·ṇa·pā·li·tān

āpānaśālāvicitās tathā puṣpagṛhāṇi ca / citraśālāś ca vicitā bhūyaḥ krīḍāgṛhāṇi ca

ā·pā·na·śā·lā·vi·ci·tās ta·thā puṣ·pa·gṛ·hā·ṇi ca / cit·ra·śā·lāś ca vi·ci·tā bhū·yaḥ krī·ḍā·gṛ·hā·ṇi ca

niṣkuṭāntararathyāś ca vimānāni ca sarvaśaḥ / iti saṃcintya bhūyo 'pi vicetum upacakrame

niṣ·ku·ṭān·ta·ra·rath·yāś ca vi·mā·nā·ni ca sar·va·śaḥ / i·ti saṃ·cin·tya bhū·yo 'pi vi·ce·tum u·pa·cak·ra·me

bhūmīgṛhāṃś caityagṛhān gṛhātigṛhakān api / utpatan nipataṃś cāpi tiṣṭhan gacchan punaḥ kva cit

bhū·mī·gṛ·hāṃś cait·ya·gṛ·hān gṛ·hā·ti·gṛ·ha·kān a·pi / ut·pa·tan ni·pa·taṃś cā·pi tiṣ·ṭhan gac·chan pu·naḥ kva cit

apāvṛṇvaṃś ca dvārāṇi kapāṭāny avaghaṭṭayan / praviśan niṣpataṃś cāpi prapatann utpatann api / sarvam apy avakāśaṃ sa vicacāra mahākapiḥ

a·pā·vṛṇ·vaṃś ca dvā·rā·ṇi ka·pā·ṭāny a·va·ghaṭ·ṭa·yan / pra·vi·śan niṣ·pa·taṃś cā·pi pra·pa·tann ut·pa·tann a·pi / sar·vam apy a·va·kā·śaṃ sa vi·ca·cā·ra ma·hā·ka·piḥ

caturaṅgulamātro 'pi nāvakāśaḥ sa vidyate / rāvaṇāntaḥpure tasmin yaṃ kapir na jagāma saḥ

ca·tu·raṅ·gu·la·māt·ro 'pi nā·va·kā·śaḥ sa vid·ya·te / rā·va·ṇān·taḥ·pu·re tas·min yaṃ ka·pir na ja·gā·ma saḥ

prākarāntararathyāś ca vedikaś caityasaṃśrayāḥ / śvabhrāś ca puṣkariṇyaś ca sarvaṃ tenāvalokitam

prā·ka·rān·ta·ra·rath·yāś ca ve·di·kaś cait·ya·saṃś·ra·yāḥ / śvabh·rāś ca puṣ·ka·riṇ·yaś ca sar·vaṃ te·nā·va·lo·ki·tam

rākṣasyo vividhākārā virūpā vikṛtās tathā / dṛṣṭā hanūmatā tatra na tu sā janakātmajā

rāk·ṣas·yo vi·vi·dhā·kā·rā vi·rū·pā vi·kṛ·tās ta·thā / dṛṣ·ṭā ha·nū·ma·tā tat·ra na tu sā ja·na·kāt·ma·jā

rūpeṇāpratimā loke varā vidyādhara striyaḥ / dṛṭā hanūmatā tatra na tu rāghavanandinī

rū·pe·ṇāp·ra·ti·mā lo·ke va·rā vid·yā·dha·ra stri·yaḥ / dṛ·ṭā ha·nū·ma·tā tat·ra na tu rā·gha·va·nan·di·nī

nāgakanyā varārohāḥ pūrṇacandranibhānanāḥ / dṛṣṭā hanūmatā tatra na tu sītā sumadhyamā

nā·ga·kan·yā va·rā·ro·hāḥ pūr·ṇa·can·dra·ni·bhā·na·nāḥ / dṛṣ·ṭā ha·nū·ma·tā tat·ra na tu sī·tā su·madh·ya·mā

pramathya rākṣasendreṇa nāgakanyā balād dhṛtāḥ / dṛṣṭā hanūmatā tatra na sā janakanandinī

pra·math·ya rāk·ṣa·sen·dre·ṇa nā·ga·kan·yā ba·lād dhṛ·tāḥ / dṛṣ·ṭā ha·nū·ma·tā tat·ra na sā ja·na·ka·nan·di·nī

so 'paśyaṃs tāṃ mahābāhuḥ paśyaṃś cānyā varastriyaḥ / viṣasāda mahābāhur hanūmān mārutātmajaḥ

so 'paś·yaṃs tāṃ ma·hā·bā·huḥ paś·yaṃś cān·yā va·ras·tri·yaḥ / vi·ṣa·sā·da ma·hā·bā·hur ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ

udyogaṃ vānarendrāṇaṃ plavanaṃ sāgarasya ca / vyarthaṃ vīkṣyānilasutaś cintāṃ punar upāgamat

ud·yo·gaṃ vā·na·ren·drā·ṇaṃ pla·va·naṃ sā·ga·ras·ya ca / vyar·thaṃ vīk·ṣyā·ni·la·su·taś cin·tāṃ pu·nar u·pā·ga·mat

avatīrya vimānāc ca hanūmān mārutātmajaḥ / cintām upajagāmātha śokopahatacetanaḥ

a·va·tīr·ya vi·mā·nāc ca ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / cin·tām u·pa·ja·gā·mā·tha śo·ko·pa·ha·ta·ce·ta·naḥ

vimānāt tu susaṃkramya prākāraṃ hariyūthapaḥ / hanūmān vegavān āsīd yathā vidyudghanāntare

vi·mā·nāt tu su·saṃk·ram·ya prā·kā·raṃ ha·ri·yū·tha·paḥ / ha·nū·mān ve·ga·vān ā·sīd ya·thā vid·yud·gha·nān·ta·re

saṃparikramya hanumān rāvaṇasya niveśanān / adṛṣṭvā jānakīṃ sītām abravīd vacanaṃ kapiḥ

saṃ·pa·rik·ram·ya ha·nu·mān rā·va·ṇas·ya ni·ve·śa·nān / a·dṛṣ·ṭvā jā·na·kīṃ sī·tām ab·ra·vīd va·ca·naṃ ka·piḥ

bhūyiṣṭhaṃ loḍitā laṅkā rāmasya caratā priyam / na hi paśyāmi vaidehīṃ sītāṃ sarvāṅgaśobhanām

bhū·yiṣ·ṭhaṃ lo·ḍi·tā laṅ·kā rā·mas·ya ca·ra·tā pri·yam / na hi paś·yā·mi vai·de·hīṃ sī·tāṃ sar·vāṅ·ga·śo·bha·nām

palvalāni taṭākāni sarāṃsi saritas tathā / nadyo 'nūpavanāntāś ca durgāś ca dharaṇīdharāḥ / loḍitā vasudhā sarvā na ca paśyāmi jānakīm

pal·va·lā·ni ta·ṭā·kā·ni sa·rāṃ·si sa·ri·tas ta·thā / nad·yo 'nū·pa·va·nān·tāś ca dur·gāś ca dha·ra·ṇī·dha·rāḥ / lo·ḍi·tā va·su·dhā sar·vā na ca paś·yā·mi jā·na·kīm

iha saṃpātinā sītā rāvaṇasya niveśane / ākhyātā gṛdhrarājena na ca paśyāmi tām aham

i·ha saṃ·pā·ti·nā sī·tā rā·va·ṇas·ya ni·ve·śa·ne / ākh·yā·tā gṛdh·ra·rā·je·na na ca paś·yā·mi tām a·ham

kiṃ nu sītātha vaidehī maithilī janakātmajā / upatiṣṭheta vivaśā rāvaṇaṃ duṣṭacāriṇam

kiṃ nu sī·tā·tha vai·de·hī mai·thi·lī ja·na·kāt·ma·jā / u·pa·tiṣ·ṭhe·ta vi·va·śā rā·va·ṇaṃ duṣ·ṭa·cā·ri·ṇam

kṣipram utpatato manye sītām ādāya rakṣasaḥ / bibhyato rāmabāṇānām antarā patitā bhavet

kṣip·ram ut·pa·ta·to man·ye sī·tām ā·dā·ya rak·ṣa·saḥ / bibh·ya·to rā·ma·bā·ṇā·nām an·ta·rā pa·ti·tā bha·vet

atha vā hriyamāṇāyāḥ pathi siddhaniṣevite / manye patitam āryāyā hṛdayaṃ prekṣya sāgaram

a·tha vā hri·ya·mā·ṇā·yāḥ pa·thi sid·dha·ni·ṣe·vi·te / man·ye pa·ti·tam ār·yā·yā hṛ·da·yaṃ prek·ṣya sā·ga·ram

rāvaṇasyoruvegena bhujābhyāṃ pīḍitena ca / tayā manye viśālākṣyā tyaktaṃ jīvitam āryayā

rā·va·ṇas·yo·ru·ve·ge·na bhu·jābh·yāṃ pī·ḍi·te·na ca / ta·yā man·ye vi·śā·lāk·ṣyā tyak·taṃ jī·vi·tam ār·ya·yā

upary upari vā nūnaṃ sāgaraṃ kramatas tadā / viveṣṭamānā patitā samudre janakātmajā

u·pary u·pa·ri vā nū·naṃ sā·ga·raṃ kra·ma·tas ta·dā / vi·veṣ·ṭa·mā·nā pa·ti·tā sa·mud·re ja·na·kāt·ma·jā

āho kṣudreṇa cānena rakṣantī śīlam ātmanaḥ / abandhur bhakṣitā sītā rāvaṇena tapasvinī

ā·ho kṣud·re·ṇa cā·ne·na rak·ṣan·tī śī·lam āt·ma·naḥ / a·ban·dhur bhak·ṣi·tā sī·tā rā·va·ṇe·na ta·pas·vi·nī

atha vā rākṣasendrasya patnībhir asitekṣaṇā / aduṣṭā duṣṭabhāvābhir bhakṣitā sā bhaviṣyati

a·tha vā rāk·ṣa·sen·dras·ya pat·nī·bhir a·si·tek·ṣa·ṇā / a·duṣ·ṭā duṣ·ṭa·bhā·vā·bhir bhak·ṣi·tā sā bha·viṣ·ya·ti

saṃpūrṇacandrapratimaṃ padmapatranibhekṣaṇam / rāmasya dhyāyatī vaktraṃ pañcatvaṃ kṛpaṇā gatā

saṃ·pūr·ṇa·can·drap·ra·ti·maṃ pad·ma·pat·ra·ni·bhek·ṣa·ṇam / rā·mas·ya dhyā·ya·tī vak·traṃ pañ·cat·vaṃ kṛ·pa·ṇā ga·tā

hā rāma lakṣmaṇety eva hāyodhyeti ca maithilī / vilapya bahu vaidehī nyastadehā bhaviṣyati

hā rā·ma lak·ṣma·ṇety e·va hā·yodh·ye·ti ca mai·thi·lī / vi·lap·ya ba·hu vai·de·hī nyas·ta·de·hā bha·viṣ·ya·ti

atha vā nihitā manye rāvaṇasya niveśane / nūnaṃ lālapyate mandaṃ pañjarastheva śārikā

a·tha vā ni·hi·tā man·ye rā·va·ṇas·ya ni·ve·śa·ne / nū·naṃ lā·lap·ya·te man·daṃ pañ·ja·ras·the·va śā·ri·kā

janakasya kule jātā rāmapatnī sumadhyamā / katham utpalapatrākṣī rāvaṇasya vaśaṃ vrajet

ja·na·kas·ya ku·le jā·tā rā·ma·pat·nī su·madh·ya·mā / ka·tham ut·pa·la·pat·rāk·ṣī rā·va·ṇas·ya va·śaṃ vra·jet

vinaṣṭā vā pranaṣṭā vā mṛtā vā janakātmajā / rāmasya priyabhāryasya na nivedayituṃ kṣamam

vi·naṣ·ṭā vā pra·naṣ·ṭā vā mṛ·tā vā ja·na·kāt·ma·jā / rā·mas·ya pri·ya·bhār·yas·ya na ni·ve·da·yi·tuṃ kṣa·mam

nivedyamāne doṣaḥ syād doṣaḥ syād anivedane / kathaṃ nu khalu kartavyaṃ viṣamaṃ pratibhāti me

ni·ved·ya·mā·ne do·ṣaḥ syād do·ṣaḥ syād a·ni·ve·da·ne / ka·thaṃ nu kha·lu kar·tav·yaṃ vi·ṣa·maṃ pra·ti·bhā·ti me

asminn evaṃgate karye prāptakālaṃ kṣamaṃ ca kim / bhaved iti matiṃ bhūyo hanumān pravicārayan

as·minn e·vaṃ·ga·te kar·ye prāp·ta·kā·laṃ kṣa·maṃ ca kim / bha·ved i·ti ma·tiṃ bhū·yo ha·nu·mān pra·vi·cā·ra·yan

yadi sītām adṛṣṭvāhaṃ vānarendrapurīm itaḥ / gamiṣyāmi tataḥ ko me puruṣārtho bhaviṣyati

ya·di sī·tām a·dṛṣ·ṭvā·haṃ vā·na·ren·dra·pu·rīm i·taḥ / ga·miṣ·yā·mi ta·taḥ ko me pu·ru·ṣār·tho bha·viṣ·ya·ti

mamedaṃ laṅghanaṃ vyarthaṃ sāgarasya bhaviṣyati / praveśaś civa laṅkāyā rākṣasānāṃ ca darśanam

ma·me·daṃ laṅ·gha·naṃ vyar·thaṃ sā·ga·ras·ya bha·viṣ·ya·ti / pra·ve·śaś ci·va laṅ·kā·yā rāk·ṣa·sā·nāṃ ca dar·śa·nam

kiṃ vā vakṣyati sugrīvo harayo va samāgatāḥ / kiṣkindhāṃ samanuprāptau tau vā daśarathātmajau

kiṃ vā vak·ṣya·ti sug·rī·vo ha·ra·yo va sa·mā·ga·tāḥ / kiṣ·kin·dhāṃ sa·ma·nup·rāp·tau tau vā da·śa·ra·thāt·ma·jau

gatvā tu yadi kākutsthaṃ vakṣyāmi param apriyam / na dṛṣṭeti mayā sītā tatas tyakṣyanti jīvitam

gat·vā tu ya·di kā·kut·sthaṃ vak·ṣyā·mi pa·ram ap·ri·yam / na dṛṣ·ṭe·ti ma·yā sī·tā ta·tas tyak·ṣyan·ti jī·vi·tam

paruṣaṃ dāruṇaṃ krūraṃ tīkṣṇam indriyatāpanam / sītānimittaṃ durvākyaṃ śrutvā sa na bhaviṣyati

pa·ru·ṣaṃ dā·ru·ṇaṃ krū·raṃ tīk·ṣṇam in·dri·ya·tā·pa·nam / sī·tā·ni·mit·taṃ dur·vāk·yaṃ śrut·vā sa na bha·viṣ·ya·ti

taṃ tu kṛcchragataṃ dṛṣṭvā pañcatvagatamānasaṃ / bhṛśānurakto medhāvī na bhaviṣyati lakṣmaṇaḥ

taṃ tu kṛc·chra·ga·taṃ dṛṣ·ṭvā pañ·cat·va·ga·ta·mā·na·saṃ / bhṛ·śā·nu·rak·to me·dhā·vī na bha·viṣ·ya·ti lak·ṣma·ṇaḥ

vinaṣṭau bhrātarau śrutvā bharato 'pi mariṣyati / bharataṃ ca mṛtaṃ dṛṣṭvā śatrughno na bhaviṣyati

vi·naṣ·ṭau bhrā·ta·rau śrut·vā bha·ra·to 'pi ma·riṣ·ya·ti / bha·ra·taṃ ca mṛ·taṃ dṛṣ·ṭvā śat·rugh·no na bha·viṣ·ya·ti

putrān mṛtān samīkṣyātha na bhaviṣyanti mātaraḥ / kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca na saṃśayaḥ

put·rān mṛ·tān sa·mīk·ṣyā·tha na bha·viṣ·yan·ti mā·ta·raḥ / kau·sal·yā ca su·mit·rā ca kai·ke·yī ca na saṃ·śa·yaḥ

kṛtajñaḥ satyasaṃdhaś ca sugrīvaḥ plavagādhipaḥ / rāmaṃ tathā gataṃ dṛṣṭvā tatas tyakṣyanti jīvitam

kṛ·taj·ñaḥ sat·ya·saṃ·dhaś ca sug·rī·vaḥ pla·va·gā·dhi·paḥ / rā·maṃ ta·thā ga·taṃ dṛṣ·ṭvā ta·tas tyak·ṣyan·ti jī·vi·tam

durmanā vyathitā dīnā nirānandā tapasvinī / pīḍitā bhartṛśokena rumā tyakṣyati jīvitam

dur·ma·nā vya·thi·tā dī·nā ni·rā·nan·dā ta·pas·vi·nī / pī·ḍi·tā bhar·tṛ·śo·ke·na ru·mā tyak·ṣya·ti jī·vi·tam

vālijena tu duḥkhena pīḍitā śokakarśitā / pañcatvagamane rājñas tārāpi na bhaviṣyati

vā·li·je·na tu duḥ·khe·na pī·ḍi·tā śo·ka·kar·śi·tā / pañ·cat·va·ga·ma·ne rāj·ñas tā·rā·pi na bha·viṣ·ya·ti

mātāpitror vināśena sugrīva vyasanena ca / kumāro 'py aṅgadaḥ kasmād dhārayiṣyati jīvitam

mā·tā·pit·ror vi·nā·śe·na sug·rī·va vya·sa·ne·na ca / ku·mā·ro 'py aṅ·ga·daḥ kas·mād dhā·ra·yiṣ·ya·ti jī·vi·tam

bhartṛjena tu śokena abhibhūtā vanaukasaḥ / śirāṃsy abhihaniṣyanti talair muṣṭibhir eva ca

bhar·tṛ·je·na tu śo·ke·na a·bhi·bhū·tā va·nau·ka·saḥ / śi·rāṃsy a·bhi·ha·niṣ·yan·ti ta·lair muṣ·ṭi·bhir e·va ca

sāntvenānupradānena mānena ca yaśasvinā / lālitāḥ kapirājena prāṇāṃs tyakṣyanti vānarāḥ

sān·tve·nā·nup·ra·dā·ne·na mā·ne·na ca ya·śas·vi·nā / lā·li·tāḥ ka·pi·rā·je·na prā·ṇāṃs tyak·ṣyan·ti vā·na·rāḥ

na vaneṣu na śaileṣu na nirodheṣu vā punaḥ / krīḍām anubhaviṣyanti sametya kapikuñjarāḥ

na va·ne·ṣu na śai·le·ṣu na ni·ro·dhe·ṣu vā pu·naḥ / krī·ḍām a·nu·bha·viṣ·yan·ti sa·met·ya ka·pi·kuñ·ja·rāḥ

saputradārāḥ sāmātyā bhartṛvyasanapīḍitāḥ / śailāgrebhyaḥ patiṣyanti sametya viṣameṣu ca

sa·put·ra·dā·rāḥ sā·māt·yā bhar·tṛv·ya·sa·na·pī·ḍi·tāḥ / śai·lāg·rebh·yaḥ pa·tiṣ·yan·ti sa·met·ya vi·ṣa·me·ṣu ca

viṣam udbandhanaṃ vāpi praveśaṃ jvalanasya vā / upavāsam atho śastraṃ pracariṣyanti vānarāḥ

vi·ṣam ud·ban·dha·naṃ vā·pi pra·ve·śaṃ jva·la·nas·ya vā / u·pa·vā·sam a·tho śas·traṃ pra·ca·riṣ·yan·ti vā·na·rāḥ

ghoram ārodanaṃ manye gate mayi bhaviṣyati / ikṣvākukulanāśaś ca nāśaś caiva vanaukasām

gho·ram ā·ro·da·naṃ man·ye ga·te ma·yi bha·viṣ·ya·ti / ik·ṣvā·ku·ku·la·nā·śaś ca nā·śaś cai·va va·nau·ka·sām

so 'haṃ naiva gamiṣyāmi kiṣkindhāṃ nagarīm itaḥ / na hi śakṣyāmy ahaṃ draṣṭuṃ sugrīvaṃ maithilīṃ vinā

so 'haṃ nai·va ga·miṣ·yā·mi kiṣ·kin·dhāṃ na·ga·rīm i·taḥ / na hi śak·ṣyāmy a·haṃ draṣ·ṭuṃ sug·rī·vaṃ mai·thi·līṃ vi·nā

mayy agacchati cehasthe dharmātmānau mahārathau / āśayā tau dhariṣyete vanarāś ca manasvinaḥ

mayy a·gac·cha·ti ce·has·the dhar·māt·mā·nau ma·hā·ra·thau / ā·śa·yā tau dha·riṣ·ye·te va·na·rāś ca ma·nas·vi·naḥ

hastādāno mukhādāno niyato vṛkṣamūlikaḥ / vānaprastho bhaviṣyāmi adṛṣṭvā janakātmajām

has·tā·dā·no mu·khā·dā·no ni·ya·to vṛk·ṣa·mū·li·kaḥ / vā·nap·ras·tho bha·viṣ·yā·mi a·dṛṣ·ṭvā ja·na·kāt·ma·jām

sāgarānūpaje deśe bahumūlaphalodake / citāṃ kṛtvā pravekṣyāmi samiddham araṇīsutam

sā·ga·rā·nū·pa·je de·śe ba·hu·mū·la·pha·lo·da·ke / ci·tāṃ kṛt·vā pra·vek·ṣyā·mi sa·mid·dham a·ra·ṇī·su·tam

upaviṣṭasya vā samyag liṅginaṃ sādhayiṣyataḥ / śarīraṃ bhakṣayiṣyanti vāyasāḥ śvāpadāni ca

u·pa·viṣ·ṭas·ya vā sam·yag liṅ·gi·naṃ sā·dha·yiṣ·ya·taḥ / śa·rī·raṃ bhak·ṣa·yiṣ·yan·ti vā·ya·sāḥ śvā·pa·dā·ni ca

idam apy ṛṣibhir dṛṣṭaṃ niryāṇam iti me matiḥ / samyag āpaḥ pravekṣyāmi na cet paśyāmi jānakīm

i·dam apy ṛ·ṣi·bhir dṛṣ·ṭaṃ nir·yā·ṇam i·ti me ma·tiḥ / sam·yag ā·paḥ pra·vek·ṣyā·mi na cet paś·yā·mi jā·na·kīm

sujātamūlā subhagā kīrtimālāyaśasvinī / prabhagnā cirarātrīyaṃ mama sītām apaśyataḥ

su·jā·ta·mū·lā su·bha·gā kīr·ti·mā·lā·ya·śas·vi·nī / pra·bhag·nā ci·ra·rāt·rī·yaṃ ma·ma sī·tām a·paś·ya·taḥ

tāpaso vā bhaviṣyāmi niyato vṛkṣamūlikaḥ / netaḥ pratigamiṣyāmi tām adṛṣṭvāsitekṣaṇām

tā·pa·so vā bha·viṣ·yā·mi ni·ya·to vṛk·ṣa·mū·li·kaḥ / ne·taḥ pra·ti·ga·miṣ·yā·mi tām a·dṛṣ·ṭvā·si·tek·ṣa·ṇām

yadītaḥ pratigacchāmi sītām anadhigamya tām / aṅgadaḥ sahitaiḥ sarvair vānarair na bhaviṣyati

ya·dī·taḥ pra·ti·gac·chā·mi sī·tām a·na·dhi·gam·ya tām / aṅ·ga·daḥ sa·hi·taiḥ sar·vair vā·na·rair na bha·viṣ·ya·ti

vināśe bahavo doṣā jīvan prāpnoti bhadrakam / tasmāt prāṇān dhariṣyāmi dhruvo jīvati saṃgamaḥ

vi·nā·śe ba·ha·vo do·ṣā jī·van prāp·no·ti bhad·ra·kam / tas·māt prā·ṇān dha·riṣ·yā·mi dhru·vo jī·va·ti saṃ·ga·maḥ

evaṃ bahuvidhaṃ duḥkhaṃ manasā dhārayan muhuḥ / nādhyagacchat tadā pāraṃ śokasya kapikuñjaraḥ

e·vaṃ ba·hu·vi·dhaṃ duḥ·khaṃ ma·na·sā dhā·ra·yan mu·huḥ / nādh·ya·gac·chat ta·dā pā·raṃ śo·kas·ya ka·pi·kuñ·ja·raḥ

rāvaṇaṃ vā vadhiṣyāmi daśagrīvaṃ mahābalam / kāmam astu hṛtā sītā pratyācīrṇaṃ bhaviṣyati

rā·va·ṇaṃ vā va·dhiṣ·yā·mi da·śag·rī·vaṃ ma·hā·ba·lam / kā·mam as·tu hṛ·tā sī·tā prat·yā·cīr·ṇaṃ bha·viṣ·ya·ti

atha vainaṃ samutkṣipya upary upari sāgaram / rāmāyopahariṣyāmi paśuṃ paśupater iva

a·tha vai·naṃ sa·mut·kṣip·ya u·pary u·pa·ri sā·ga·ram / rā·mā·yo·pa·ha·riṣ·yā·mi pa·śuṃ pa·śu·pa·ter i·va

iti cintā samāpannaḥ sītām anadhigamya tām / dhyānaśokā parītātmā cintayām āsa vānaraḥ

i·ti cin·tā sa·mā·pan·naḥ sī·tām a·na·dhi·gam·ya tām / dhyā·na·śo·kā pa·rī·tāt·mā cin·ta·yām ā·sa vā·na·raḥ

yāvat sītāṃ na paśyāmi rāmapatnīṃ yaśasvinīm / tāvad etāṃ purīṃ laṅkāṃ vicinomi punaḥ punaḥ

yā·vat sī·tāṃ na paś·yā·mi rā·ma·pat·nīṃ ya·śas·vi·nīm / tā·vad e·tāṃ pu·rīṃ laṅ·kāṃ vi·ci·no·mi pu·naḥ pu·naḥ

saṃpāti vacanāc cāpi rāmaṃ yady ānayāmy aham / apaśyan rāghavo bhāryāṃ nirdahet sarvavānarān

saṃ·pā·ti va·ca·nāc cā·pi rā·maṃ yady ā·na·yāmy a·ham / a·paś·yan rā·gha·vo bhār·yāṃ nir·da·het sar·va·vā·na·rān

ihaiva niyatāhāro vatsyāmi niyatendriyaḥ / na matkṛte vinaśyeyuḥ sarve te naravānarāḥ

i·hai·va ni·ya·tā·hā·ro vat·syā·mi ni·ya·ten·dri·yaḥ / na mat·kṛ·te vi·naś·ye·yuḥ sar·ve te na·ra·vā·na·rāḥ

aśokavanikā cāpi mahatīyaṃ mahādrumā / imām abhigamiṣyāmi na hīyaṃ vicitā mayā

a·śo·ka·va·ni·kā cā·pi ma·ha·tī·yaṃ ma·hād·ru·mā / i·mām a·bhi·ga·miṣ·yā·mi na hī·yaṃ vi·ci·tā ma·yā

vasūn rudrāṃs tathādityān aśvinau maruto 'pi ca / namaskṛtvā gamiṣyāmi rakṣasāṃ śokavardhanaḥ

va·sūn rud·rāṃs ta·thā·dit·yān aś·vi·nau ma·ru·to 'pi ca / na·mas·kṛt·vā ga·miṣ·yā·mi rak·ṣa·sāṃ śo·ka·var·dha·naḥ

jitvā tu rākṣasān devīm ikṣvākukulanandinīm / saṃpradāsyāmi rāmāyā yathāsiddhiṃ tapasvine

jit·vā tu rāk·ṣa·sān de·vīm ik·ṣvā·ku·ku·la·nan·di·nīm / saṃp·ra·dās·yā·mi rā·mā·yā ya·thā·sid·dhiṃ ta·pas·vi·ne

sa muhūrtam iva dhyātvā cintāvigrathitendriyaḥ / udatiṣṭhan mahābāhur hanūmān mārutātmajaḥ

sa mu·hūr·tam i·va dhyāt·vā cin·tā·vig·ra·thi·ten·dri·yaḥ / u·da·tiṣ·ṭhan ma·hā·bā·hur ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ

namo 'stu rāmāya salakṣmaṇāya devyai ca tasyai janakātmajāyai / namo 'stu rudrendrayamānilebhyo namo 'stu candrārkamarudgaṇebhyaḥ

na·mo 'stu rā·mā·ya sa·lak·ṣma·ṇā·ya dev·yai ca tas·yai ja·na·kāt·ma·jā·yai / na·mo 'stu rud·ren·dra·ya·mā·ni·lebh·yo na·mo 'stu can·drār·ka·ma·rud·ga·ṇebh·yaḥ

sa tebhyas tu namaskṛtvā sugrīvāya ca mārutiḥ / diśaḥ sarvāḥ samālokya aśokavanikāṃ prati

sa tebh·yas tu na·mas·kṛt·vā sug·rī·vā·ya ca mā·ru·tiḥ / di·śaḥ sar·vāḥ sa·mā·lok·ya a·śo·ka·va·ni·kāṃ pra·ti

sa gatvā manasā pūrvam aśokavanikāṃ śubhām / uttaraṃ cintayām āsa vānaro mārutātmajaḥ

sa gat·vā ma·na·sā pūr·vam a·śo·ka·va·ni·kāṃ śu·bhām / ut·ta·raṃ cin·ta·yām ā·sa vā·na·ro mā·ru·tāt·ma·jaḥ

dhruvaṃ tu rakṣobahulā bhaviṣyati vanākulā / aśokavanikā cintyā sarvasaṃskārasaṃskṛtā

dhru·vaṃ tu rak·ṣo·ba·hu·lā bha·viṣ·ya·ti va·nā·ku·lā / a·śo·ka·va·ni·kā cin·tyā sar·va·saṃs·kā·ra·saṃs·kṛ·tā

rakṣiṇaś cātra vihitā nūnaṃ rakṣanti pādapān / bhagavān api sarvātmā nātikṣobhaṃ pravāyati

rak·ṣi·ṇaś cāt·ra vi·hi·tā nū·naṃ rak·ṣan·ti pā·da·pān / bha·ga·vān a·pi sar·vāt·mā nā·tik·ṣo·bhaṃ pra·vā·ya·ti

saṃkṣipto 'yaṃ mayātmā ca rāmārthe rāvaṇasya ca / siddhiṃ me saṃvidhāsyanti devāḥ sarṣigaṇās tv iha

saṃk·ṣip·to 'yaṃ ma·yāt·mā ca rā·mār·the rā·va·ṇas·ya ca / sid·dhiṃ me saṃ·vi·dhās·yan·ti de·vāḥ sar·ṣi·ga·ṇās tv i·ha

brahmā svayambhūr bhagavān devāś caiva diśantu me / siddhim agniś ca vāyuś ca puruhūtaś ca vajradhṛt

brah·mā sva·yam·bhūr bha·ga·vān de·vāś cai·va di·śan·tu me / sid·dhim ag·niś ca vā·yuś ca pu·ru·hū·taś ca vaj·ra·dhṛt

varuṇaḥ pāśahastaś ca somādityai tathaiva ca / aśvinau ca mahātmānau marutaḥ sarva eva ca

va·ru·ṇaḥ pā·śa·has·taś ca so·mā·dit·yai ta·thai·va ca / aś·vi·nau ca ma·hāt·mā·nau ma·ru·taḥ sar·va e·va ca

siddhiṃ sarvāṇi bhūtāni bhūtānāṃ caiva yaḥ prabhuḥ / dāsyanti mama ye cānye adṛṣṭāḥ pathi gocarāḥ

sid·dhiṃ sar·vā·ṇi bhū·tā·ni bhū·tā·nāṃ cai·va yaḥ pra·bhuḥ / dās·yan·ti ma·ma ye cān·ye a·dṛṣ·ṭāḥ pa·thi go·ca·rāḥ

tad unnasaṃ pāṇḍuradantam avraṇaṃ śucismitaṃ padmapalāśalocanam / drakṣye tad āryāvadanaṃ kadā nv ahaṃ prasannatārādhipatulyadarśanam

tad un·na·saṃ pāṇ·ḍu·ra·dan·tam av·ra·ṇaṃ śu·cis·mi·taṃ pad·ma·pa·lā·śa·lo·ca·nam / drak·ṣye tad ār·yā·va·da·naṃ ka·dā nv a·haṃ pra·san·na·tā·rā·dhi·pa·tul·ya·dar·śa·nam

kṣudreṇa pāpena nṛśaṃsakarmaṇā sudāruṇālāṃkṛtaveṣadhāriṇā / balābhibhūtā abalā tapasvinī kathaṃ nu me dṛṣṭapathe 'dya sā bhavet

kṣud·re·ṇa pā·pe·na nṛ·śaṃ·sa·kar·ma·ṇā su·dā·ru·ṇā·lāṃ·kṛ·ta·ve·ṣa·dhā·ri·ṇā / ba·lā·bhi·bhū·tā a·ba·lā ta·pas·vi·nī ka·thaṃ nu me dṛṣ·ṭa·pa·the 'dya sā bha·vet

sa muhūrtam iva dhyatvā manasā cādhigamya tām / avapluto mahātejāḥ prākāraṃ tasya veśmanaḥ

sa mu·hūr·tam i·va dhyat·vā ma·na·sā cā·dhi·gam·ya tām / a·vap·lu·to ma·hā·te·jāḥ prā·kā·raṃ tas·ya veś·ma·naḥ

sa tu saṃhṛṣṭasarvāṅgaḥ prākārastho mahākapiḥ / puṣpitāgrān vasantādau dadarśa vividhān drumān

sa tu saṃ·hṛṣ·ṭa·sar·vāṅ·gaḥ prā·kā·ras·tho ma·hā·ka·piḥ / puṣ·pi·tāg·rān va·san·tā·dau da·dar·śa vi·vi·dhān dru·mān

sālān aśokān bhavyāṃś ca campakāṃś ca supuṣpitān / uddālakān nāgavṛkṣāṃś cūtān kapimukhān api

sā·lān a·śo·kān bhav·yāṃś ca cam·pa·kāṃś ca su·puṣ·pi·tān / ud·dā·la·kān nā·ga·vṛk·ṣāṃś cū·tān ka·pi·mu·khān a·pi

athāmravaṇasaṃchannāṃ latāśatasamāvṛtām / jyāmukta iva nārācaḥ pupluve vṛkṣavāṭikām

a·thām·ra·va·ṇa·saṃ·chan·nāṃ la·tā·śa·ta·sa·mā·vṛ·tām / jyā·muk·ta i·va nā·rā·caḥ pup·lu·ve vṛk·ṣa·vā·ṭi·kām

sa praviṣya vicitrāṃ tāṃ vihagair abhināditām / rājataiḥ kāñcanaiś caiva pādapaiḥ sarvatovṛtām

sa pra·viṣ·ya vi·cit·rāṃ tāṃ vi·ha·gair a·bhi·nā·di·tām / rā·ja·taiḥ kāñ·ca·naiś cai·va pā·da·paiḥ sar·va·to·vṛ·tām

vihagair mṛgasaṃghaiś ca vicitrāṃ citrakānanām / uditādityasaṃkāśāṃ dadarśa hanumān kapiḥ

vi·ha·gair mṛ·ga·saṃ·ghaiś ca vi·cit·rāṃ cit·ra·kā·na·nām / u·di·tā·dit·ya·saṃ·kā·śāṃ da·dar·śa ha·nu·mān ka·piḥ

vṛtāṃ nānāvidhair vṛkṣaiḥ puṣpopagaphalopagaiḥ / kokilair bhṛṅgarājaiś ca mattair nityaniṣevitām

vṛ·tāṃ nā·nā·vi·dhair vṛk·ṣaiḥ puṣ·po·pa·ga·pha·lo·pa·gaiḥ / ko·ki·lair bhṛṅ·ga·rā·jaiś ca mat·tair nit·ya·ni·ṣe·vi·tām

prahṛṣṭamanuje kale mṛgapakṣisamākule / mattabarhiṇasaṃghuṣṭāṃ nānādvijagaṇāyutām

pra·hṛṣ·ṭa·ma·nu·je ka·le mṛ·ga·pak·ṣi·sa·mā·ku·le / mat·ta·bar·hi·ṇa·saṃ·ghuṣ·ṭāṃ nā·nād·vi·ja·ga·ṇā·yu·tām

mārgamāṇo varārohāṃ rājaputrīm aninditām / sukhaprasuptān vihagān bodhayām āsa vānaraḥ

mār·ga·mā·ṇo va·rā·ro·hāṃ rā·ja·put·rīm a·nin·di·tām / su·khap·ra·sup·tān vi·ha·gān bo·dha·yām ā·sa vā·na·raḥ

utpatadbhir dvijagaṇaiḥ pakṣaiḥ sālāḥ samāhatāḥ / anekavarṇā vividhā mumucuḥ puṣpavṛṣṭayaḥ

ut·pa·tad·bhir dvi·ja·ga·ṇaiḥ pak·ṣaiḥ sā·lāḥ sa·mā·ha·tāḥ / a·ne·ka·var·ṇā vi·vi·dhā mu·mu·cuḥ puṣ·pa·vṛṣ·ṭa·yaḥ

puṣpāvakīrṇaḥ śuśubhe hanumān mārutātmajaḥ / aśokavanikāmadhye yathā puṣpamayo giriḥ

puṣ·pā·va·kīr·ṇaḥ śu·śu·bhe ha·nu·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / a·śo·ka·va·ni·kā·madh·ye ya·thā puṣ·pa·ma·yo gi·riḥ

diśaḥ sarvābhidāvantaṃ vṛkṣaṣaṇḍagataṃ kapim / dṛṣṭvā sarvāṇi bhūtāni vasanta iti menire

di·śaḥ sar·vā·bhi·dā·van·taṃ vṛk·ṣa·ṣaṇ·ḍa·ga·taṃ ka·pim / dṛṣ·ṭvā sar·vā·ṇi bhū·tā·ni va·san·ta i·ti me·ni·re

vṛkṣebhyaḥ patitaiḥ puṣpair avakīrṇā pṛthagvidhaiḥ / rarāja vasudhā tatra pramadeva vibhūṣitā

vṛk·ṣebh·yaḥ pa·ti·taiḥ puṣ·pair a·va·kīr·ṇā pṛ·thag·vi·dhaiḥ / ra·rā·ja va·su·dhā tat·ra pra·ma·de·va vi·bhū·ṣi·tā

tarasvinā te taravas tarasābhiprakampitāḥ / kusumāni vicitrāṇi sasṛjuḥ kapinā tadā

ta·ras·vi·nā te ta·ra·vas ta·ra·sā·bhip·ra·kam·pi·tāḥ / ku·su·mā·ni vi·cit·rā·ṇi sa·sṛ·juḥ ka·pi·nā ta·dā

nirdhūtapatraśikharāḥ śīrṇapuṣpaphaladrumāḥ / nikṣiptavastrābharaṇā dhūrtā iva parājitāḥ

nir·dhū·ta·pat·ra·śi·kha·rāḥ śīr·ṇa·puṣ·pa·pha·lad·ru·māḥ / nik·ṣip·ta·vas·trā·bha·ra·ṇā dhūr·tā i·va pa·rā·ji·tāḥ

hanūmatā vegavatā kampitās te nagottamāḥ / puṣpaparṇaphalāny āśu mumucuḥ puṣpaśālinaḥ

ha·nū·ma·tā ve·ga·va·tā kam·pi·tās te na·got·ta·māḥ / puṣ·pa·par·ṇa·pha·lāny ā·śu mu·mu·cuḥ puṣ·pa·śā·li·naḥ

vihaṃgasaṃghair hīnās te skandhamātrāśrayā drumāḥ / babhūvur agamāḥ sarve māruteneva nirdhutāḥ

vi·haṃ·ga·saṃ·ghair hī·nās te skan·dha·māt·rāś·ra·yā dru·māḥ / ba·bhū·vur a·ga·māḥ sar·ve mā·ru·te·ne·va nir·dhu·tāḥ

vidhūtakeśī yuvatir yathā mṛditavarṇikā / niṣpītaśubhadantauṣṭhī nakhair dantaiś ca vikṣatā

vi·dhū·ta·ke·śī yu·va·tir ya·thā mṛ·di·ta·var·ṇi·kā / niṣ·pī·ta·śu·bha·dan·tauṣ·ṭhī na·khair dan·taiś ca vik·ṣa·tā

tathā lāṅgūlahastaiś ca caraṇābhyāṃ ca marditā / babhūvāśokavanikā prabhagnavarapādapā

ta·thā lāṅ·gū·la·has·taiś ca ca·ra·ṇābh·yāṃ ca mar·di·tā / ba·bhū·vā·śo·ka·va·ni·kā pra·bhag·na·va·ra·pā·da·pā

mahālatānāṃ dāmāni vyadhamat tarasā kapiḥ / yathā prāvṛṣi vindhyasya meghajālāni mārutaḥ

ma·hā·la·tā·nāṃ dā·mā·ni vya·dha·mat ta·ra·sā ka·piḥ / ya·thā prā·vṛ·ṣi vin·dhyas·ya me·gha·jā·lā·ni mā·ru·taḥ

sa tatra maṇibhūmīś ca rājatīś ca manoramāḥ / tathā kāñcanabhūmīś ca vicaran dadṛśe kapiḥ

sa tat·ra ma·ṇi·bhū·mīś ca rā·ja·tīś ca ma·no·ra·māḥ / ta·thā kāñ·ca·na·bhū·mīś ca vi·ca·ran da·dṛ·śe ka·piḥ

vāpīś ca vividhākārāḥ pūrṇāḥ paramavāriṇā / mahārhair maṇisopānair upapannās tatas tataḥ

vā·pīś ca vi·vi·dhā·kā·rāḥ pūr·ṇāḥ pa·ra·ma·vā·ri·ṇā / ma·hār·hair ma·ṇi·so·pā·nair u·pa·pan·nās ta·tas ta·taḥ

muktāpravālasikatā sphaṭikāntarakuṭṭimāḥ / kāñcanais tarubhiś citrais tīrajair upaśobhitāḥ

muk·tāp·ra·vā·la·si·ka·tā spha·ṭi·kān·ta·ra·kuṭ·ṭi·māḥ / kāñ·ca·nais ta·ru·bhiś cit·rais tī·ra·jair u·pa·śo·bhi·tāḥ

phullapadmotpalavanāś cakravākopakūjitāḥ / natyūharutasaṃghuṣṭā haṃsasārasanāditāḥ

phul·la·pad·mot·pa·la·va·nāś cak·ra·vā·ko·pa·kū·ji·tāḥ / nat·yū·ha·ru·ta·saṃ·ghuṣ·ṭā haṃ·sa·sā·ra·sa·nā·di·tāḥ

dīrghābhir drumayuktābhiḥ saridbhiś ca samantataḥ / amṛtopamatoyābhiḥ śivābhir upasaṃskṛtāḥ

dīr·ghā·bhir dru·ma·yuk·tā·bhiḥ sa·rid·bhiś ca sa·man·ta·taḥ / a·mṛ·to·pa·ma·to·yā·bhiḥ śi·vā·bhir u·pa·saṃs·kṛ·tāḥ

latāśatair avatatāḥ santānakasamāvṛtāḥ / nānāgulmāvṛtavanāḥ karavīrakṛtāntarāḥ

la·tā·śa·tair a·va·ta·tāḥ san·tā·na·ka·sa·mā·vṛ·tāḥ / nā·nā·gul·mā·vṛ·ta·va·nāḥ ka·ra·vī·ra·kṛ·tān·ta·rāḥ

tato 'mbudharasaṃkāśaṃ pravṛddhaśikharaṃ girim / vicitrakūṭaṃ kūṭaiś ca sarvataḥ parivāritam

ta·to 'mbu·dha·ra·saṃ·kā·śaṃ pra·vṛd·dha·śi·kha·raṃ gi·rim / vi·cit·ra·kū·ṭaṃ kū·ṭaiś ca sar·va·taḥ pa·ri·vā·ri·tam

śilāgṛhair avatataṃ nānāvṛkṣaiḥ samāvṛtam / dadarśa kapiśārdūlo ramyaṃ jagati parvatam

śi·lā·gṛ·hair a·va·ta·taṃ nā·nā·vṛk·ṣaiḥ sa·mā·vṛ·tam / da·dar·śa ka·pi·śār·dū·lo ram·yaṃ ja·ga·ti par·va·tam

dadarśa ca nagāt tasmān nadīṃ nipatitāṃ kapiḥ / aṅkād iva samutpatya priyasya patitāṃ priyām

da·dar·śa ca na·gāt tas·mān na·dīṃ ni·pa·ti·tāṃ ka·piḥ / aṅ·kād i·va sa·mut·pat·ya pri·yas·ya pa·ti·tāṃ pri·yām

jale nipatitāgraiś ca pādapair upaśobhitām / vāryamāṇām iva kruddhāṃ pramadāṃ priyabandhubhiḥ

ja·le ni·pa·ti·tāg·raiś ca pā·da·pair u·pa·śo·bhi·tām / vār·ya·mā·ṇām i·va krud·dhāṃ pra·ma·dāṃ pri·ya·ban·dhu·bhiḥ

punar āvṛttatoyāṃ ca dadarśa sa mahākapiḥ / prasannām iva kāntasya kāntāṃ punar upasthitām

pu·nar ā·vṛt·ta·to·yāṃ ca da·dar·śa sa ma·hā·ka·piḥ / pra·san·nām i·va kān·tas·ya kān·tāṃ pu·nar u·pas·thi·tām

tasyādūrāt sa padminyo nānādvijagaṇāyutāḥ / dadarśa kapiśārdūlo hanumān mārutātmajaḥ

tas·yā·dū·rāt sa pad·min·yo nā·nād·vi·ja·ga·ṇā·yu·tāḥ / da·dar·śa ka·pi·śār·dū·lo ha·nu·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ

kṛtrimāṃ dīrghikāṃ cāpi pūrṇāṃ śītena vāriṇā / maṇipravarasopānāṃ muktāsikataśobhitām

kṛt·ri·māṃ dīr·ghi·kāṃ cā·pi pūr·ṇāṃ śī·te·na vā·ri·ṇā / ma·ṇip·ra·va·ra·so·pā·nāṃ muk·tā·si·ka·ta·śo·bhi·tām

vividhair mṛgasaṃghaiś ca vicitrāṃ citrakānanām / prāsādaiḥ sumahadbhiś ca nirmitair viśvakarmaṇā / kānanaiḥ kṛtrimaiś cāpi sarvataḥ samalaṃkṛtām

vi·vi·dhair mṛ·ga·saṃ·ghaiś ca vi·cit·rāṃ cit·ra·kā·na·nām / prā·sā·daiḥ su·ma·had·bhiś ca nir·mi·tair viś·va·kar·ma·ṇā / kā·na·naiḥ kṛt·ri·maiś cā·pi sar·va·taḥ sa·ma·laṃ·kṛ·tām

ye ke cit pādapās tatra puṣpopagaphalopagāḥ / sacchatrāḥ savitardīkāḥ sarve sauvarṇavedikāḥ

ye ke cit pā·da·pās tat·ra puṣ·po·pa·ga·pha·lo·pa·gāḥ / sac·chat·rāḥ sa·vi·tar·dī·kāḥ sar·ve sau·var·ṇa·ve·di·kāḥ

latāpratānair bahubhiḥ parṇaiś ca bahubhir vṛtām / kāñcanīṃ śiṃśupām ekāṃ dadarśa sa mahākapiḥ

la·tāp·ra·tā·nair ba·hu·bhiḥ par·ṇaiś ca ba·hu·bhir vṛ·tām / kāñ·ca·nīṃ śiṃ·śu·pām e·kāṃ da·dar·śa sa ma·hā·ka·piḥ

so 'paśyad bhūmibhāgāṃś ca gartaprasravaṇāni ca / suvarṇavṛkṣān aparān dadarśa śikhisaṃnibhān

so 'paś·yad bhū·mi·bhā·gāṃś ca gar·tap·ras·ra·va·ṇā·ni ca / su·var·ṇa·vṛk·ṣān a·pa·rān da·dar·śa śi·khi·saṃ·ni·bhān

teṣāṃ drumāṇāṃ prabhayā meror iva mahākapiḥ / amanyata tadā vīraḥ kāñcano 'smīti vānaraḥ

te·ṣāṃ dru·mā·ṇāṃ pra·bha·yā me·ror i·va ma·hā·ka·piḥ / a·man·ya·ta ta·dā vī·raḥ kāñ·ca·no 'smī·ti vā·na·raḥ

tāṃ kāñcanais tarugaṇair mārutena ca vījitām / kiṅkiṇīśatanirghoṣāṃ dṛṣṭvā vismayam āgamat

tāṃ kāñ·ca·nais ta·ru·ga·ṇair mā·ru·te·na ca vī·ji·tām / kiṅ·ki·ṇī·śa·ta·nir·gho·ṣāṃ dṛṣ·ṭvā vis·ma·yam ā·ga·mat

supuṣpitāgrāṃ rucirāṃ taruṇāṅkurapallavām / tām āruhya mahāvegaḥ śiṃśapāṃ parṇasaṃvṛtām

su·puṣ·pi·tāg·rāṃ ru·ci·rāṃ ta·ru·ṇāṅ·ku·ra·pal·la·vām / tām ā·ruh·ya ma·hā·ve·gaḥ śiṃ·śa·pāṃ par·ṇa·saṃ·vṛ·tām

ito drakṣyāmi vaidehīṃ rāma darśanalālasām / itaś cetaś ca duḥkhārtāṃ saṃpatantīṃ yadṛcchayā

i·to drak·ṣyā·mi vai·de·hīṃ rā·ma dar·śa·na·lā·la·sām / i·taś ce·taś ca duḥ·khār·tāṃ saṃ·pa·tan·tīṃ ya·dṛc·cha·yā

aśokavanikā ceyaṃ dṛḍhaṃ ramyā durātmanaḥ / campakaiś candanaiś cāpi bakulaiś ca vibhūṣitā

a·śo·ka·va·ni·kā ce·yaṃ dṛ·ḍhaṃ ram·yā du·rāt·ma·naḥ / cam·pa·kaiś can·da·naiś cā·pi ba·ku·laiś ca vi·bhū·ṣi·tā

iyaṃ ca nalinī ramyā dvijasaṃghaniṣevitā / imāṃ sā rāmamahiṣī nūnam eṣyati jānakī

i·yaṃ ca na·li·nī ram·yā dvi·ja·saṃ·gha·ni·ṣe·vi·tā / i·māṃ sā rā·ma·ma·hi·ṣī nū·nam eṣ·ya·ti jā·na·kī

sā rāma rāmamahiṣī rāghavasya priyā sadā / vanasaṃcārakuśalā nūnam eṣyati jānakī

sā rā·ma rā·ma·ma·hi·ṣī rā·gha·vas·ya pri·yā sa·dā / va·na·saṃ·cā·ra·ku·śa·lā nū·nam eṣ·ya·ti jā·na·kī

atha vā mṛgaśāvākṣī vanasyāsya vicakṣaṇā / vanam eṣyati sā ceha rāmacintānukarśitā

a·tha vā mṛ·ga·śā·vāk·ṣī va·nas·yās·ya vi·cak·ṣa·ṇā / va·nam eṣ·ya·ti sā ce·ha rā·ma·cin·tā·nu·kar·śi·tā

rāmaśokābhisaṃtaptā sā devī vāmalocanā / vanavāsaratā nityam eṣyate vanacāriṇī

rā·ma·śo·kā·bhi·saṃ·tap·tā sā de·vī vā·ma·lo·ca·nā / va·na·vā·sa·ra·tā nit·yam eṣ·ya·te va·na·cā·ri·ṇī

vanecarāṇāṃ satataṃ nūnaṃ spṛhayate purā / rāmasya dayitā bhāryā janakasya sutā satī

va·ne·ca·rā·ṇāṃ sa·ta·taṃ nū·naṃ spṛ·ha·ya·te pu·rā / rā·mas·ya da·yi·tā bhār·yā ja·na·kas·ya su·tā sa·tī

saṃdhyākālamanāḥ śyāmā dhruvam eṣyati jānakī / nadīṃ cemāṃ śivajalāṃ saṃdhyārthe varavarṇinī

saṃdh·yā·kā·la·ma·nāḥ śyā·mā dhru·vam eṣ·ya·ti jā·na·kī / na·dīṃ ce·māṃ śi·va·ja·lāṃ saṃdh·yār·the va·ra·var·ṇi·nī

tasyāś cāpy anurūpeyam aśokavanikā śubhā / śubhā yā pārthivendrasya patnī rāmasya saṃmitā

tas·yāś cāpy a·nu·rū·pe·yam a·śo·ka·va·ni·kā śu·bhā / śu·bhā yā pār·thi·ven·dras·ya pat·nī rā·mas·ya saṃ·mi·tā

yadi jivati sā devī tārādhipanibhānanā / āgamiṣyati sāvaśyam imāṃ śivajalāṃ nadīm

ya·di ji·va·ti sā de·vī tā·rā·dhi·pa·ni·bhā·na·nā / ā·ga·miṣ·ya·ti sā·vaś·yam i·māṃ śi·va·ja·lāṃ na·dīm

evaṃ tu matvā hanumān mahātmā pratīkṣamāṇo manujendrapatnīm / avekṣamāṇaś ca dadarśa sarvaṃ supuṣpite parṇaghane nilīnaḥ

e·vaṃ tu mat·vā ha·nu·mān ma·hāt·mā pra·tīk·ṣa·mā·ṇo ma·nu·jen·dra·pat·nīm / a·vek·ṣa·mā·ṇaś ca da·dar·śa sar·vaṃ su·puṣ·pi·te par·ṇa·gha·ne ni·lī·naḥ

sa vīkṣamāṇas tatrastho mārgamāṇaś ca maithilīm / avekṣamāṇaś ca mahīṃ sarvāṃ tām anvavaikṣata

sa vīk·ṣa·mā·ṇas tat·ras·tho mār·ga·mā·ṇaś ca mai·thi·līm / a·vek·ṣa·mā·ṇaś ca ma·hīṃ sar·vāṃ tām an·va·vaik·ṣa·ta

santāna kalatābhiś ca pādapair upaśobhitām / divyagandharasopetāṃ sarvataḥ samalaṃkṛtām

san·tā·na ka·la·tā·bhiś ca pā·da·pair u·pa·śo·bhi·tām / div·ya·gan·dha·ra·so·pe·tāṃ sar·va·taḥ sa·ma·laṃ·kṛ·tām

tāṃ sa nandanasaṃkāśāṃ mṛgapakṣibhir āvṛtām / harmyaprāsādasaṃbādhāṃ kokilākulaniḥsvanām

tāṃ sa nan·da·na·saṃ·kā·śāṃ mṛ·ga·pak·ṣi·bhir ā·vṛ·tām / har·myap·rā·sā·da·saṃ·bā·dhāṃ ko·ki·lā·ku·la·niḥs·va·nām

kāñcanotpalapadmābhir vāpībhir upaśobhitām / bahvāsanakuthopetāṃ bahubhūmigṛhāyutām

kāñ·ca·not·pa·la·pad·mā·bhir vā·pī·bhir u·pa·śo·bhi·tām / bah·vā·sa·na·ku·tho·pe·tāṃ ba·hu·bhū·mi·gṛ·hā·yu·tām

sarvartukusumai ramyaiḥ phalavadbhiś ca pādapaiḥ / puṣpitānām aśokānāṃ śriyā sūryodayaprabhām

sar·var·tu·ku·su·mai ram·yaiḥ pha·la·vad·bhiś ca pā·da·paiḥ / puṣ·pi·tā·nām a·śo·kā·nāṃ śri·yā sūr·yo·da·yap·ra·bhām

pradīptām iva tatrastho mārutiḥ samudaikṣata / niṣpatraśākhāṃ vihagaiḥ kriyamāṇām ivāsakṛt / viniṣpatadbhiḥ śataśaś citraiḥ puṣpāvataṃsakaiḥ

pra·dīp·tām i·va tat·ras·tho mā·ru·tiḥ sa·mu·daik·ṣa·ta / niṣ·pat·ra·śā·khāṃ vi·ha·gaiḥ kri·ya·mā·ṇām i·vā·sa·kṛt / vi·niṣ·pa·tad·bhiḥ śa·ta·śaś cit·raiḥ puṣ·pā·va·taṃ·sa·kaiḥ

āmūlapuṣpanicitair aśokaiḥ śokanāśanaiḥ / puṣpabhārātibhāraiś ca spṛśadbhir iva medinīm

ā·mū·la·puṣ·pa·ni·ci·tair a·śo·kaiḥ śo·ka·nā·śa·naiḥ / puṣ·pa·bhā·rā·ti·bhā·raiś ca spṛ·śad·bhir i·va me·di·nīm

karṇikāraiḥ kusumitaiḥ kiṃśukaiś ca supuṣpitaiḥ / sa deśaḥ prabhayā teṣāṃ pradīpta iva sarvataḥ

kar·ṇi·kā·raiḥ ku·su·mi·taiḥ kiṃ·śu·kaiś ca su·puṣ·pi·taiḥ / sa de·śaḥ pra·bha·yā te·ṣāṃ pra·dīp·ta i·va sar·va·taḥ

puṃnāgāḥ saptaparṇāś ca campakoddālakās tathā / vivṛddhamūlā bahavaḥ śobhante sma supuṣpitāḥ

puṃ·nā·gāḥ sap·ta·par·ṇāś ca cam·pa·kod·dā·la·kās ta·thā / vi·vṛd·dha·mū·lā ba·ha·vaḥ śo·bhan·te sma su·puṣ·pi·tāḥ

śātakumbhanibhāḥ ke cit ke cid agniśikhopamāḥ / nīlāñjananibhāḥ ke cit tatrāśokāḥ sahasraśaḥ

śā·ta·kum·bha·ni·bhāḥ ke cit ke cid ag·ni·śi·kho·pa·māḥ / nī·lāñ·ja·na·ni·bhāḥ ke cit tat·rā·śo·kāḥ sa·has·ra·śaḥ

nandanaṃ vividhodyānaṃ citraṃ caitrarathaṃ yathā / ativṛttam ivācintyaṃ divyaṃ ramyaṃ śriyā vṛtam

nan·da·naṃ vi·vi·dhod·yā·naṃ cit·raṃ cait·ra·ra·thaṃ ya·thā / a·ti·vṛt·tam i·vā·cin·tyaṃ div·yaṃ ram·yaṃ śri·yā vṛ·tam

dvitīyam iva cākāśaṃ puṣpajyotirgaṇāyutam / puṣparatnaśataiś citraṃ pañcamaṃ sāgaraṃ yathā

dvi·tī·yam i·va cā·kā·śaṃ puṣ·paj·yo·tir·ga·ṇā·yu·tam / puṣ·pa·rat·na·śa·taiś cit·raṃ pañ·ca·maṃ sā·ga·raṃ ya·thā

sarvartupuṣpair nicitaṃ pādapair madhugandhibhiḥ / nānāninādair udyānaṃ ramyaṃ mṛgagaṇair dvijaiḥ

sar·var·tu·puṣ·pair ni·ci·taṃ pā·da·pair ma·dhu·gan·dhi·bhiḥ / nā·nā·ni·nā·dair ud·yā·naṃ ram·yaṃ mṛ·ga·ga·ṇair dvi·jaiḥ

anekagandhapravahaṃ puṇyagandhaṃ manoramam / śailendram iva gandhāḍhyaṃ dvitīyaṃ gandhamādanam

a·ne·ka·gan·dhap·ra·va·haṃ puṇ·ya·gan·dhaṃ ma·no·ra·mam / śai·len·dram i·va gan·dhāḍh·yaṃ dvi·tī·yaṃ gan·dha·mā·da·nam

aśokavanikāyāṃ tu tasyāṃ vānarapuṃgavaḥ / sa dadarśāvidūrasthaṃ caityaprāsādam ūrjitam

a·śo·ka·va·ni·kā·yāṃ tu tas·yāṃ vā·na·ra·puṃ·ga·vaḥ / sa da·dar·śā·vi·dū·ras·thaṃ cait·yap·rā·sā·dam ūr·ji·tam

madhye stambhasahasreṇa sthitaṃ kailāsapāṇḍuram / pravālakṛtasopānaṃ taptakāñcanavedikam

madh·ye stam·bha·sa·has·re·ṇa sthi·taṃ kai·lā·sa·pāṇ·ḍu·ram / pra·vā·la·kṛ·ta·so·pā·naṃ tap·ta·kāñ·ca·na·ve·di·kam

muṣṇantam iva cakṣūṃṣi dyotamānam iva śriyā / vimalaṃ prāṃśubhāvatvād ullikhantam ivāmbaram

muṣ·ṇan·tam i·va cak·ṣūṃ·ṣi dyo·ta·mā·nam i·va śri·yā / vi·ma·laṃ prāṃ·śu·bhā·vat·vād ul·li·khan·tam i·vām·ba·ram

tato malinasaṃvītāṃ rākṣasībhiḥ samāvṛtām / upavāsakṛśāṃ dīnāṃ niḥśvasāntīṃ punaḥ punaḥ / dadarśa śuklapakṣādau candrarekhām ivāmalām

ta·to ma·li·na·saṃ·vī·tāṃ rāk·ṣa·sī·bhiḥ sa·mā·vṛ·tām / u·pa·vā·sa·kṛ·śāṃ dī·nāṃ niḥś·va·sān·tīṃ pu·naḥ pu·naḥ / da·dar·śa śuk·la·pak·ṣā·dau can·dra·re·khām i·vā·ma·lām

mandaprakhyāyamānena rūpeṇa ruciraprabhām / pinaddhāṃ dhūmajālena śikhām iva vibhāvasoḥ

man·dap·rakh·yā·ya·mā·ne·na rū·pe·ṇa ru·ci·rap·ra·bhām / pi·nad·dhāṃ dhū·ma·jā·le·na śi·khām i·va vi·bhā·va·soḥ

pītenaikena saṃvītāṃ kliṣṭenottamavāsasā / sapaṅkām analaṃkārāṃ vipadmām iva padminīm

pī·te·nai·ke·na saṃ·vī·tāṃ kliṣ·ṭe·not·ta·ma·vā·sa·sā / sa·paṅ·kām a·na·laṃ·kā·rāṃ vi·pad·mām i·va pad·mi·nīm

vrīḍitāṃ duḥkhasaṃtaptāṃ parimlānāṃ tapasvinīm / graheṇāṅgārakeṇaiva pīḍitām iva rohiṇīm

vrī·ḍi·tāṃ duḥ·kha·saṃ·tap·tāṃ pa·rim·lā·nāṃ ta·pas·vi·nīm / gra·he·ṇāṅ·gā·ra·ke·ṇai·va pī·ḍi·tām i·va ro·hi·ṇīm

aśrupūrṇamukhīṃ dīnāṃ kṛśām ananaśena ca / śokadhyānaparāṃ dīnāṃ nityaṃ duḥkhaparāyaṇām

aś·ru·pūr·ṇa·mu·khīṃ dī·nāṃ kṛ·śām a·na·na·śe·na ca / śo·kadh·yā·na·pa·rāṃ dī·nāṃ nit·yaṃ duḥ·kha·pa·rā·ya·ṇām

priyaṃ janam apaśyantīṃ paśyantīṃ rākṣasīgaṇam / svagaṇena mṛgīṃ hīnāṃ śvagaṇābhivṛtām iva

pri·yaṃ ja·nam a·paś·yan·tīṃ paś·yan·tīṃ rāk·ṣa·sī·ga·ṇam / sva·ga·ṇe·na mṛ·gīṃ hī·nāṃ śva·ga·ṇā·bhi·vṛ·tām i·va

nīlanāgābhayā veṇyā jaghanaṃ gatayaikayā / sukhārhāṃ duḥkhasaṃtaptāṃ vyasanānām akodivām

nī·la·nā·gā·bha·yā veṇ·yā ja·gha·naṃ ga·ta·yai·ka·yā / su·khār·hāṃ duḥ·kha·saṃ·tap·tāṃ vya·sa·nā·nām a·ko·di·vām

tāṃ samīkṣya viśālākṣīm adhikaṃ malināṃ kṛśām / tarkayām āsa sīteti kāraṇair upapādibhiḥ

tāṃ sa·mīk·ṣya vi·śā·lāk·ṣīm a·dhi·kaṃ ma·li·nāṃ kṛ·śām / tar·ka·yām ā·sa sī·te·ti kā·ra·ṇair u·pa·pā·di·bhiḥ

hriyamāṇā tadā tena rakṣasā kāmarūpiṇā / yathārūpā hi dṛṣṭā vai tathārūpeyam aṅganā

hri·ya·mā·ṇā ta·dā te·na rak·ṣa·sā kā·ma·rū·pi·ṇā / ya·thā·rū·pā hi dṛṣ·ṭā vai ta·thā·rū·pe·yam aṅ·ga·nā

pūrṇacandrānanāṃ subhrūṃ cāruvṛttapayodharām / kurvantīṃ prabhayā devīṃ sarvā vitimirā diśaḥ

pūr·ṇa·can·drā·na·nāṃ subh·rūṃ cā·ru·vṛt·ta·pa·yo·dha·rām / kur·van·tīṃ pra·bha·yā de·vīṃ sar·vā vi·ti·mi·rā di·śaḥ

tāṃ nīlakeśīṃ bimbauṣṭhīṃ sumadhyāṃ supratiṣṭhitām / sītāṃ padmapalāśākṣīṃ manmathasya ratiṃ yathā

tāṃ nī·la·ke·śīṃ bim·bauṣ·ṭhīṃ su·madh·yāṃ sup·ra·tiṣ·ṭhi·tām / sī·tāṃ pad·ma·pa·lā·śāk·ṣīṃ man·ma·thas·ya ra·tiṃ ya·thā

iṣṭāṃ sarvasya jagataḥ pūrṇacandraprabhām iva / bhūmau sutanum āsīnāṃ niyatām iva tāpasīm

iṣ·ṭāṃ sar·vas·ya ja·ga·taḥ pūr·ṇa·can·drap·ra·bhām i·va / bhū·mau su·ta·num ā·sī·nāṃ ni·ya·tām i·va tā·pa·sīm

niḥśvāsabahulāṃ bhīruṃ bhujagendravadhūm iva / śokajālena mahatā vitatena na rājatīm

niḥś·vā·sa·ba·hu·lāṃ bhī·ruṃ bhu·ja·gen·dra·va·dhūm i·va / śo·ka·jā·le·na ma·ha·tā vi·ta·te·na na rā·ja·tīm

saṃsaktāṃ dhūmajālena śikhām iva vibhāvasoḥ / tāṃ smṛtīm iva saṃdigdhām ṛddhiṃ nipatitām iva

saṃ·sak·tāṃ dhū·ma·jā·le·na śi·khām i·va vi·bhā·va·soḥ / tāṃ smṛ·tīm i·va saṃ·dig·dhām ṛd·dhiṃ ni·pa·ti·tām i·va

vihatām iva ca śraddhām āśāṃ pratihatām iva / sopasargāṃ yathā siddhiṃ buddhiṃ sakaluṣām iva

vi·ha·tām i·va ca śrad·dhām ā·śāṃ pra·ti·ha·tām i·va / so·pa·sar·gāṃ ya·thā sid·dhiṃ bud·dhiṃ sa·ka·lu·ṣām i·va

abhūtenāpavādena kīrtiṃ nipatitām iva / rāmoparodhavyathitāṃ rakṣoharaṇakarśitām

a·bhū·te·nā·pa·vā·de·na kīr·tiṃ ni·pa·ti·tām i·va / rā·mo·pa·ro·dhav·ya·thi·tāṃ rak·ṣo·ha·ra·ṇa·kar·śi·tām

abalāṃ mṛgaśāvākṣīṃ vīkṣamāṇāṃ tatas tataḥ / bāṣpāmbupratipūrṇena kṛṣṇavaktrākṣipakṣmaṇā / vadanenāprasannena niḥśvasantīṃ punaḥ punaḥ

a·ba·lāṃ mṛ·ga·śā·vāk·ṣīṃ vīk·ṣa·mā·ṇāṃ ta·tas ta·taḥ / bāṣ·pām·bup·ra·ti·pūr·ṇe·na kṛṣ·ṇa·vak·trāk·ṣi·pak·ṣma·ṇā / va·da·ne·nāp·ra·san·ne·na niḥś·va·san·tīṃ pu·naḥ pu·naḥ

malapaṅkadharāṃ dīnāṃ maṇḍanārhām amaṇḍitām / prabhāṃ nakṣatrarājasya kālameghair ivāvṛtām

ma·la·paṅ·ka·dha·rāṃ dī·nāṃ maṇ·ḍa·nār·hām a·maṇ·ḍi·tām / pra·bhāṃ nak·ṣat·ra·rā·jas·ya kā·la·me·ghair i·vā·vṛ·tām

tasya saṃdidihe buddhir muhuḥ sītāṃ nirīkṣya tu / āmnāyānām ayogena vidyāṃ praśithilām iva

tas·ya saṃ·di·di·he bud·dhir mu·huḥ sī·tāṃ ni·rīk·ṣya tu / ām·nā·yā·nām a·yo·ge·na vid·yāṃ pra·śi·thi·lām i·va

duḥkhena bubudhe sītāṃ hanumān analaṃkṛtām / saṃskāreṇa yathāhīnāṃ vācam arthāntaraṃ gatām

duḥ·khe·na bu·bu·dhe sī·tāṃ ha·nu·mān a·na·laṃ·kṛ·tām / saṃs·kā·re·ṇa ya·thā·hī·nāṃ vā·cam ar·thān·ta·raṃ ga·tām

tāṃ samīkṣya viśālākṣīṃ rājaputrīm aninditām / tarkayām āsa sīteti kāraṇair upapādayan

tāṃ sa·mīk·ṣya vi·śā·lāk·ṣīṃ rā·ja·put·rīm a·nin·di·tām / tar·ka·yām ā·sa sī·te·ti kā·ra·ṇair u·pa·pā·da·yan

vaidehyā yāni cāṅgeṣu tadā rāmo 'nvakīrtayat / tāny ābharaṇajālāni gātraśobhīny alakṣayat

vai·deh·yā yā·ni cāṅ·ge·ṣu ta·dā rā·mo 'nva·kīr·ta·yat / tāny ā·bha·ra·ṇa·jā·lā·ni gāt·ra·śo·bhīny a·lak·ṣa·yat

sukṛtau karṇaveṣṭau ca śvadaṃṣṭrau ca susaṃsthitau / maṇividrumacitrāṇi hasteṣv ābharaṇāni ca

su·kṛ·tau kar·ṇa·veṣ·ṭau ca śva·daṃṣ·ṭrau ca su·saṃs·thi·tau / ma·ṇi·vid·ru·ma·cit·rā·ṇi has·teṣv ā·bha·ra·ṇā·ni ca

śyāmāni cirayuktatvāt tathā saṃsthānavanti ca / tāny evaitāni manye 'haṃ yāni rāmo 'vnakīrtayat

śyā·mā·ni ci·ra·yuk·tat·vāt ta·thā saṃs·thā·na·van·ti ca / tāny e·vai·tā·ni man·ye 'haṃ yā·ni rā·mo 'vna·kīr·ta·yat

tatra yāny avahīnāni tāny ahaṃ nopalakṣaye / yāny asyā nāvahīnāni tānīmāni na saṃśayaḥ

tat·ra yāny a·va·hī·nā·ni tāny a·haṃ no·pa·lak·ṣa·ye / yāny as·yā nā·va·hī·nā·ni tā·nī·mā·ni na saṃ·śa·yaḥ

pītaṃ kanakapaṭṭābhaṃ srastaṃ tad vasanaṃ śubham / uttarīyaṃ nagāsaktaṃ tadā dṛṣṭaṃ plavaṃgamaiḥ

pī·taṃ ka·na·ka·paṭ·ṭā·bhaṃ sras·taṃ tad va·sa·naṃ śu·bham / ut·ta·rī·yaṃ na·gā·sak·taṃ ta·dā dṛṣ·ṭaṃ pla·vaṃ·ga·maiḥ

bhūṣaṇāni ca mukhyāni dṛṣṭāni dharaṇītale / anayaivāpaviddhāni svanavanti mahānti ca

bhū·ṣa·ṇā·ni ca mukh·yā·ni dṛṣ·ṭā·ni dha·ra·ṇī·ta·le / a·na·yai·vā·pa·vid·dhā·ni sva·na·van·ti ma·hān·ti ca

idaṃ ciragṛhītatvād vasanaṃ kliṣṭavattaram / tathā hi nūnaṃ tad varṇaṃ tathā śrīmad yathetarat

i·daṃ ci·ra·gṛ·hī·tat·vād va·sa·naṃ kliṣ·ṭa·vat·ta·ram / ta·thā hi nū·naṃ tad var·ṇaṃ ta·thā śrī·mad ya·the·ta·rat

iyaṃ kanakavarṇāṅgī rāmasya mahiṣī priyā / pranaṣṭāpi satī yasya manaso na praṇaśyati

i·yaṃ ka·na·ka·var·ṇāṅ·gī rā·mas·ya ma·hi·ṣī pri·yā / pra·naṣ·ṭā·pi sa·tī yas·ya ma·na·so na pra·ṇaś·ya·ti

iyaṃ sā yat kṛte rāmaś caturbhiḥ paritapyate / kāruṇyenānṛśaṃsyena śokena madanena ca

i·yaṃ sā yat kṛ·te rā·maś ca·tur·bhiḥ pa·ri·tap·ya·te / kā·ruṇ·ye·nā·nṛ·śaṃs·ye·na śo·ke·na ma·da·ne·na ca

strī pranaṣṭeti kāruṇyād āśritety ānṛśaṃsyataḥ / patnī naṣṭeti śokena priyeti madanena ca

strī pra·naṣ·ṭe·ti kā·ruṇ·yād āś·ri·tety ā·nṛ·śaṃs·ya·taḥ / pat·nī naṣ·ṭe·ti śo·ke·na pri·ye·ti ma·da·ne·na ca

asyā devyā yathā rūpam aṅgapratyaṅgasauṣṭhavam / rāmasya ca yathārūpaṃ tasyeyam asitekṣaṇā

as·yā dev·yā ya·thā rū·pam aṅ·gap·rat·yaṅ·ga·sauṣ·ṭha·vam / rā·mas·ya ca ya·thā·rū·paṃ tas·ye·yam a·si·tek·ṣa·ṇā

asyā devyā manas tasmiṃs tasya cāsyāṃ pratiṣṭhitam / teneyaṃ sa ca dharmātmā muhūrtam api jīvati

as·yā dev·yā ma·nas tas·miṃs tas·ya cās·yāṃ pra·tiṣ·ṭhi·tam / te·ne·yaṃ sa ca dhar·māt·mā mu·hūr·tam a·pi jī·va·ti

duṣkaraṃ kurute rāmo ya imāṃ mattakāśinīm / sītāṃ vinā mahābāhur muhūrtam api jīvati

duṣ·ka·raṃ ku·ru·te rā·mo ya i·māṃ mat·ta·kā·śi·nīm / sī·tāṃ vi·nā ma·hā·bā·hur mu·hūr·tam a·pi jī·va·ti

evaṃ sītāṃ tadā dṛṣṭvā hṛṣṭaḥ pavanasaṃbhavaḥ / jagāma manasā rāmaṃ praśaśaṃsa ca taṃ prabhum

e·vaṃ sī·tāṃ ta·dā dṛṣ·ṭvā hṛṣ·ṭaḥ pa·va·na·saṃ·bha·vaḥ / ja·gā·ma ma·na·sā rā·maṃ pra·śa·śaṃ·sa ca taṃ pra·bhum

praśasya tu praśastavyāṃ sītāṃ tāṃ haripuṃgavaḥ / guṇābhirāmaṃ rāmaṃ ca punaś cintāparo 'bhavat

pra·śas·ya tu pra·śas·tav·yāṃ sī·tāṃ tāṃ ha·ri·puṃ·ga·vaḥ / gu·ṇā·bhi·rā·maṃ rā·maṃ ca pu·naś cin·tā·pa·ro 'bha·vat

sa muhūrtam iva dhyātvā bāṣpaparyākulekṣaṇaḥ / sītām āśritya tejasvī hanumān vilalāpa ha

sa mu·hūr·tam i·va dhyāt·vā bāṣ·pa·par·yā·ku·lek·ṣa·ṇaḥ / sī·tām āś·rit·ya te·jas·vī ha·nu·mān vi·la·lā·pa ha

mānyā guruvinītasya lakṣmaṇasya gurupriyā / yadi sītāpi duḥkhārtā kālo hi duratikramaḥ

mān·yā gu·ru·vi·nī·tas·ya lak·ṣma·ṇas·ya gu·rup·ri·yā / ya·di sī·tā·pi duḥ·khār·tā kā·lo hi du·ra·tik·ra·maḥ

rāmasya vyavasāyajñā lakṣmaṇasya ca dhīmataḥ / nātyarthaṃ kṣubhyate devī gaṅgeva jaladāgame

rā·mas·ya vya·va·sā·yaj·ñā lak·ṣma·ṇas·ya ca dhī·ma·taḥ / nāt·yar·thaṃ kṣubh·ya·te de·vī gaṅ·ge·va ja·la·dā·ga·me

tulyaśīlavayovṛttāṃ tulyābhijanalakṣaṇām / rāghavo 'rhati vaidehīṃ taṃ ceyam asitekṣaṇā

tul·ya·śī·la·va·yo·vṛt·tāṃ tul·yā·bhi·ja·na·lak·ṣa·ṇām / rā·gha·vo 'rha·ti vai·de·hīṃ taṃ ce·yam a·si·tek·ṣa·ṇā

tāṃ dṛṣṭvā navahemābhāṃ lokakāntām iva śriyam / jagāma manasā rāmaṃ vacanaṃ cedam abravīt

tāṃ dṛṣ·ṭvā na·va·he·mā·bhāṃ lo·ka·kān·tām i·va śri·yam / ja·gā·ma ma·na·sā rā·maṃ va·ca·naṃ ce·dam ab·ra·vīt

asyā hetor viśālākṣyā hato vālī mahābalaḥ / rāvaṇapratimo vīrye kabandhaś ca nipātitaḥ

as·yā he·tor vi·śā·lāk·ṣyā ha·to vā·lī ma·hā·ba·laḥ / rā·va·ṇap·ra·ti·mo vīr·ye ka·ban·dhaś ca ni·pā·ti·taḥ

virādhaś ca hataḥ saṃkhye rākṣaso bhīmavikramaḥ / vane rāmeṇa vikramya mahendreṇeva śambaraḥ

vi·rā·dhaś ca ha·taḥ saṃkh·ye rāk·ṣa·so bhī·ma·vik·ra·maḥ / va·ne rā·me·ṇa vik·ram·ya ma·hen·dre·ṇe·va śam·ba·raḥ

caturdaśasahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām / nihatāni janasthāne śarair agniśikhopamaiḥ

ca·tur·da·śa·sa·has·rā·ṇi rak·ṣa·sāṃ bhī·ma·kar·ma·ṇām / ni·ha·tā·ni ja·nas·thā·ne śa·rair ag·ni·śi·kho·pa·maiḥ

kharaś ca nihataḥ saṃkhye triśirāś ca nipātitaḥ / dūṣaṇaś ca mahātejā rāmeṇa viditātmanā

kha·raś ca ni·ha·taḥ saṃkh·ye tri·śi·rāś ca ni·pā·ti·taḥ / dū·ṣa·ṇaś ca ma·hā·te·jā rā·me·ṇa vi·di·tāt·ma·nā

aiśvaryaṃ vānarāṇāṃ ca durlabhaṃ vālipālitam / asyā nimitte sugrīvaḥ prāptavāṃl lokasatkṛtam

aiś·var·yaṃ vā·na·rā·ṇāṃ ca dur·la·bhaṃ vā·li·pā·li·tam / as·yā ni·mit·te sug·rī·vaḥ prāp·ta·vāṃl lo·ka·sat·kṛ·tam

sāgaraś ca mayā krāntaḥ śrīmān nadanadīpatiḥ / asyā hetor viśālākṣyāḥ purī ceyaṃ nirīkṣitā

sā·ga·raś ca ma·yā krān·taḥ śrī·mān na·da·na·dī·pa·tiḥ / as·yā he·tor vi·śā·lāk·ṣyāḥ pu·rī ce·yaṃ ni·rīk·ṣi·tā

yadi rāmaḥ samudrāntāṃ medinīṃ parivartayet / asyāḥ kṛte jagac cāpi yuktam ity eva me matiḥ

ya·di rā·maḥ sa·mud·rān·tāṃ me·di·nīṃ pa·ri·var·ta·yet / as·yāḥ kṛ·te ja·gac cā·pi yuk·tam ity e·va me ma·tiḥ

rājyaṃ vā triṣu lokeṣu sītā vā janakātmajā / trailokyarājyaṃ sakalaṃ sītāyā nāpnuyāt kalām

rāj·yaṃ vā tri·ṣu lo·ke·ṣu sī·tā vā ja·na·kāt·ma·jā / trai·lok·ya·rāj·yaṃ sa·ka·laṃ sī·tā·yā nāp·nu·yāt ka·lām

iyaṃ sā dharmaśīlasya maithilasya mahātmanaḥ / sutā janakarājasya sītā bhartṛdṛḍhavratā

i·yaṃ sā dhar·ma·śī·las·ya mai·thi·las·ya ma·hāt·ma·naḥ / su·tā ja·na·ka·rā·jas·ya sī·tā bhar·tṛ·dṛ·ḍhav·ra·tā

utthitā medinīṃ bhittvā kṣetre halamukhakṣate / padmareṇunibhaiḥ kīrṇā śubhaiḥ kedārapāṃsubhiḥ

ut·thi·tā me·di·nīṃ bhit·tvā kṣet·re ha·la·mu·khak·ṣa·te / pad·ma·re·ṇu·ni·bhaiḥ kīr·ṇā śu·bhaiḥ ke·dā·ra·pāṃ·su·bhiḥ

vikrāntasyāryaśīlasya saṃyugeṣv anivartinaḥ / snuṣā daśarathasyaiṣā jyeṣṭhā rājño yaśasvinī

vik·rān·tas·yār·ya·śī·las·ya saṃ·yu·geṣv a·ni·var·ti·naḥ / snu·ṣā da·śa·ra·thas·yai·ṣā jyeṣ·ṭhā rāj·ño ya·śas·vi·nī

dharmajñasya kṛtajñasya rāmasya viditātmanaḥ / iyaṃ sā dayitā bhāryā rākṣasī vaśam āgatā

dhar·maj·ñas·ya kṛ·taj·ñas·ya rā·mas·ya vi·di·tāt·ma·naḥ / i·yaṃ sā da·yi·tā bhār·yā rāk·ṣa·sī va·śam ā·ga·tā

sarvān bhogān parityajya bhartṛsnehabalāt kṛtā / acintayitvā duḥkhāni praviṣṭā nirjanaṃ vanam

sar·vān bho·gān pa·rit·yaj·ya bhar·tṛs·ne·ha·ba·lāt kṛ·tā / a·cin·ta·yit·vā duḥ·khā·ni pra·viṣ·ṭā nir·ja·naṃ va·nam

saṃtuṣṭā phalamūlena bhartṛśuśrūṣaṇe ratā / yā parāṃ bhajate prītiṃ vane 'pi bhavane yathā

saṃ·tuṣ·ṭā pha·la·mū·le·na bhar·tṛ·śuś·rū·ṣa·ṇe ra·tā / yā pa·rāṃ bha·ja·te prī·tiṃ va·ne 'pi bha·va·ne ya·thā

seyaṃ kanakavarṇāṅgī nityaṃ susmitabhāṣiṇī / sahate yātanām etām anarthānām abhāginī

se·yaṃ ka·na·ka·var·ṇāṅ·gī nit·yaṃ sus·mi·ta·bhā·ṣi·ṇī / sa·ha·te yā·ta·nām e·tām a·nar·thā·nām a·bhā·gi·nī

imāṃ tu śīlasaṃpannāṃ draṣṭum icchati rāghavaḥ / rāvaṇena pramathitāṃ prapām iva pipāsitaḥ

i·māṃ tu śī·la·saṃ·pan·nāṃ draṣ·ṭum ic·cha·ti rā·gha·vaḥ / rā·va·ṇe·na pra·ma·thi·tāṃ pra·pām i·va pi·pā·si·taḥ

asyā nūnaṃ punar lābhād rāghavaḥ prītim eṣyati / rājā rājyaparibhraṣṭaḥ punaḥ prāpyeva medinīm

as·yā nū·naṃ pu·nar lā·bhād rā·gha·vaḥ prī·tim eṣ·ya·ti / rā·jā rāj·ya·pa·ribh·raṣ·ṭaḥ pu·naḥ prāp·ye·va me·di·nīm

kāmabhogaiḥ parityaktā hīnā bandhujanena ca / dhārayaty ātmano dehaṃ tatsamāgamakāṅkṣiṇī

kā·ma·bho·gaiḥ pa·rit·yak·tā hī·nā ban·dhu·ja·ne·na ca / dhā·ra·yaty āt·ma·no de·haṃ tat·sa·mā·ga·ma·kāṅ·kṣi·ṇī

naiṣā paśyati rākṣasyo nemān puṣpaphaladrumān / ekasthahṛdayā nūnaṃ rāmam evānupaśyati

nai·ṣā paś·ya·ti rāk·ṣas·yo ne·mān puṣ·pa·pha·lad·ru·mān / e·kas·tha·hṛ·da·yā nū·naṃ rā·mam e·vā·nu·paś·ya·ti

bhartā nāma paraṃ nāryā bhūṣaṇaṃ bhūṣaṇād api / eṣā hi rahitā tena śobhanārhā na śobhate

bhar·tā nā·ma pa·raṃ nār·yā bhū·ṣa·ṇaṃ bhū·ṣa·ṇād a·pi / e·ṣā hi ra·hi·tā te·na śo·bha·nār·hā na śo·bha·te

duṣkaraṃ kurute rāmo hīno yad anayā prabhuḥ / dhārayaty ātmano dehaṃ na duḥkhenāvasīdati

duṣ·ka·raṃ ku·ru·te rā·mo hī·no yad a·na·yā pra·bhuḥ / dhā·ra·yaty āt·ma·no de·haṃ na duḥ·khe·nā·va·sī·da·ti

imām asitakeśāntāṃ śatapatranibhekṣaṇām / sukhārhāṃ duḥkhitāṃ dṛṣṭvā mamāpi vyathitaṃ manaḥ

i·mām a·si·ta·ke·śān·tāṃ śa·ta·pat·ra·ni·bhek·ṣa·ṇām / su·khār·hāṃ duḥ·khi·tāṃ dṛṣ·ṭvā ma·mā·pi vya·thi·taṃ ma·naḥ

kṣitikṣamā puṣkarasaṃnibhākṣī yā rakṣitā rāghavalakṣmaṇābhyām / sā rākṣasībhir vikṛtekṣaṇābhiḥ saṃrakṣyate saṃprati vṛkṣamūle

kṣi·tik·ṣa·mā puṣ·ka·ra·saṃ·ni·bhāk·ṣī yā rak·ṣi·tā rā·gha·va·lak·ṣma·ṇābh·yām / sā rāk·ṣa·sī·bhir vi·kṛ·tek·ṣa·ṇā·bhiḥ saṃ·rak·ṣya·te saṃp·ra·ti vṛk·ṣa·mū·le

himahatanalinīva naṣṭaśobhā vyasanaparamparayā nipīḍyamānā / sahacararahiteva cakravākī janakasutā kṛpaṇāṃ daśāṃ prapannā

hi·ma·ha·ta·na·li·nī·va naṣ·ṭa·śo·bhā vya·sa·na·pa·ram·pa·ra·yā ni·pīḍ·ya·mā·nā / sa·ha·ca·ra·ra·hi·te·va cak·ra·vā·kī ja·na·ka·su·tā kṛ·pa·ṇāṃ da·śāṃ pra·pan·nā

asyā hi puṣpāvanatāgraśākhāḥ śokaṃ dṛḍhaṃ vai janayaty aśokāḥ / himavyapāyena ca mandaraśmir abhyutthito naikasahasraraśmiḥ

as·yā hi puṣ·pā·va·na·tāg·ra·śā·khāḥ śo·kaṃ dṛ·ḍhaṃ vai ja·na·yaty a·śo·kāḥ / hi·mav·ya·pā·ye·na ca man·da·raś·mir abh·yut·thi·to nai·ka·sa·has·ra·raś·miḥ

ity evam arthaṃ kapir anvavekṣya sīteyam ity eva niviṣṭabuddhiḥ / saṃśritya tasmin niṣasāda vṛkṣe balī harīṇām ṛṣabhas tarasvī

ity e·vam ar·thaṃ ka·pir an·va·vek·ṣya sī·te·yam ity e·va ni·viṣ·ṭa·bud·dhiḥ / saṃś·rit·ya tas·min ni·ṣa·sā·da vṛk·ṣe ba·lī ha·rī·ṇām ṛ·ṣa·bhas ta·ras·vī

tataḥ kumudaṣaṇḍābho nirmalaṃ nirmalaḥ svayam / prajagāma nabhaś candro haṃso nīlam ivodakam

ta·taḥ ku·mu·da·ṣaṇ·ḍā·bho nir·ma·laṃ nir·ma·laḥ sva·yam / pra·ja·gā·ma na·bhaś can·dro haṃ·so nī·lam i·vo·da·kam

sācivyam iva kurvan sa prabhayā nirmalaprabhaḥ / candramā raśmibhiḥ śītaiḥ siṣeve pavanātmajam

sā·civ·yam i·va kur·van sa pra·bha·yā nir·ma·lap·ra·bhaḥ / can·dra·mā raś·mi·bhiḥ śī·taiḥ si·ṣe·ve pa·va·nāt·ma·jam

sa dadarśa tataḥ sītāṃ pūrṇacandranibhānanām / śokabhārair iva nyastāṃ bhārair nāvam ivāmbhasi

sa da·dar·śa ta·taḥ sī·tāṃ pūr·ṇa·can·dra·ni·bhā·na·nām / śo·ka·bhā·rair i·va nyas·tāṃ bhā·rair nā·vam i·vām·bha·si

didṛkṣamāṇo vaidehīṃ hanūmān mārutātmajaḥ / sa dadarśāvidūrasthā rākṣasīr ghoradarśanāḥ

di·dṛk·ṣa·mā·ṇo vai·de·hīṃ ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / sa da·dar·śā·vi·dū·ras·thā rāk·ṣa·sīr gho·ra·dar·śa·nāḥ

ekākṣīm ekakarṇāṃ ca karṇaprāvaraṇāṃ tathā / akarṇāṃ śaṅkukarṇāṃ ca mastakocchvāsanāsikām

e·kāk·ṣīm e·ka·kar·ṇāṃ ca kar·ṇap·rā·va·ra·ṇāṃ ta·thā / a·kar·ṇāṃ śaṅ·ku·kar·ṇāṃ ca mas·ta·koc·chvā·sa·nā·si·kām

atikāyottamāṅgīṃ ca tanudīrghaśirodharām / dhvastakeśīṃ tathākeśīṃ keśakambaladhāriṇīm

a·ti·kā·yot·ta·māṅ·gīṃ ca ta·nu·dīr·gha·śi·ro·dha·rām / dhvas·ta·ke·śīṃ ta·thā·ke·śīṃ ke·śa·kam·ba·la·dhā·ri·ṇīm

lambakarṇalalāṭāṃ ca lambodarapayodharām / lambauṣṭhīṃ cibukauṣṭhīṃ ca lambāsyāṃ lambajānukām

lam·ba·kar·ṇa·la·lā·ṭāṃ ca lam·bo·da·ra·pa·yo·dha·rām / lam·bauṣ·ṭhīṃ ci·bu·kauṣ·ṭhīṃ ca lam·bās·yāṃ lam·ba·jā·nu·kām

hrasvāṃ dīrghāṃ ca kubjāṃ ca vikaṭāṃ vāmanāṃ tathā / karālāṃ bhugnavastrāṃ ca piṅgākṣīṃ vikṛtānanām

hras·vāṃ dīr·ghāṃ ca kub·jāṃ ca vi·ka·ṭāṃ vā·ma·nāṃ ta·thā / ka·rā·lāṃ bhug·na·vas·trāṃ ca piṅ·gāk·ṣīṃ vi·kṛ·tā·na·nām

vikṛtāḥ piṅgalāḥ kālīḥ krodhanāḥ kalahapriyāḥ / kālāyasamahāśūlakūṭamudgaradhāriṇīḥ

vi·kṛ·tāḥ piṅ·ga·lāḥ kā·līḥ kro·dha·nāḥ ka·la·hap·ri·yāḥ / kā·lā·ya·sa·ma·hā·śū·la·kū·ṭa·mud·ga·ra·dhā·ri·ṇīḥ

varāhamṛgaśārdūlamahiṣājaśivā mukhāḥ / gajoṣṭrahayapādāś ca nikhātaśiraso 'parāḥ

va·rā·ha·mṛ·ga·śār·dū·la·ma·hi·ṣā·ja·śi·vā mu·khāḥ / ga·joṣ·ṭra·ha·ya·pā·dāś ca ni·khā·ta·śi·ra·so 'pa·rāḥ

ekahastaikapādāś ca kharakarṇyaśvakarṇikāḥ / gokarṇīr hastikarṇīś ca harikarṇīs tathāparāḥ

e·ka·has·tai·ka·pā·dāś ca kha·ra·kar·ṇyaś·va·kar·ṇi·kāḥ / go·kar·ṇīr has·ti·kar·ṇīś ca ha·ri·kar·ṇīs ta·thā·pa·rāḥ

anāsā atināsāś ca tiryan nāsā vināsikāḥ / gajasaṃnibhanāsāś ca lalāṭocchvāsanāsikāḥ

a·nā·sā a·ti·nā·sāś ca tir·yan nā·sā vi·nā·si·kāḥ / ga·ja·saṃ·ni·bha·nā·sāś ca la·lā·ṭoc·chvā·sa·nā·si·kāḥ

hastipādā mahāpādā gopādāḥ pādacūlikāḥ / atimātraśirogrīvā atimātrakucodarīḥ

has·ti·pā·dā ma·hā·pā·dā go·pā·dāḥ pā·da·cū·li·kāḥ / a·ti·māt·ra·śi·rog·rī·vā a·ti·māt·ra·ku·co·da·rīḥ

atimātrāsya netrāś ca dīrghajihvānakhās tathā / ajāmukhīr hastimukhīr gomukhīḥ sūkarīmukhīḥ

a·ti·māt·rās·ya net·rāś ca dīr·gha·jih·vā·na·khās ta·thā / a·jā·mu·khīr has·ti·mu·khīr go·mu·khīḥ sū·ka·rī·mu·khīḥ

hayoṣṭrakharavaktrāś ca rākṣasīr ghoradarśanāḥ / śūlamudgarahastāś ca krodhanāḥ kalahapriyāḥ

ha·yoṣ·ṭra·kha·ra·vak·trāś ca rāk·ṣa·sīr gho·ra·dar·śa·nāḥ / śū·la·mud·ga·ra·has·tāś ca kro·dha·nāḥ ka·la·hap·ri·yāḥ

karālā dhūmrakeśīś ca rakṣasīr vikṛtānanāḥ / pibantīḥ satataṃ pānaṃ sadā māṃsasurāpriyāḥ

ka·rā·lā dhūm·ra·ke·śīś ca rak·ṣa·sīr vi·kṛ·tā·na·nāḥ / pi·ban·tīḥ sa·ta·taṃ pā·naṃ sa·dā māṃ·sa·su·rāp·ri·yāḥ

māṃsaśoṇitadigdhāṅgīr māṃsaśoṇitabhojanāḥ / tā dadarśa kapiśreṣṭho romaharṣaṇadarśanāḥ

māṃ·sa·śo·ṇi·ta·dig·dhāṅ·gīr māṃ·sa·śo·ṇi·ta·bho·ja·nāḥ / tā da·dar·śa ka·piś·reṣ·ṭho ro·ma·har·ṣa·ṇa·dar·śa·nāḥ

skandhavantam upāsīnāḥ parivārya vanaspatim / tasyādhastāc ca tāṃ devīṃ rājaputrīm aninditām

skan·dha·van·tam u·pā·sī·nāḥ pa·ri·vār·ya va·nas·pa·tim / tas·yā·dhas·tāc ca tāṃ de·vīṃ rā·ja·put·rīm a·nin·di·tām

lakṣayām āsa lakṣmīvān hanūmāñ janakātmajām / niṣprabhāṃ śokasaṃtaptāṃ malasaṃkulamūrdhajām

lak·ṣa·yām ā·sa lak·ṣmī·vān ha·nū·māñ ja·na·kāt·ma·jām / niṣ·pra·bhāṃ śo·ka·saṃ·tap·tāṃ ma·la·saṃ·ku·la·mūr·dha·jām

kṣīṇapuṇyāṃ cyutāṃ bhūmau tārāṃ nipatitām iva / cāritrya vyapadeśāḍhyāṃ bhartṛdarśanadurgatām

kṣī·ṇa·puṇ·yāṃ cyu·tāṃ bhū·mau tā·rāṃ ni·pa·ti·tām i·va / cā·rit·rya vya·pa·de·śāḍh·yāṃ bhar·tṛ·dar·śa·na·dur·ga·tām

bhūṣaṇair uttamair hīnāṃ bhartṛvātsalyabhūṣitām / rākṣasādhipasaṃruddhāṃ bandhubhiś ca vinākṛtām

bhū·ṣa·ṇair ut·ta·mair hī·nāṃ bhar·tṛ·vāt·sal·ya·bhū·ṣi·tām / rāk·ṣa·sā·dhi·pa·saṃ·rud·dhāṃ ban·dhu·bhiś ca vi·nā·kṛ·tām

viyūthāṃ siṃhasaṃruddhāṃ baddhāṃ gajavadhūm iva / candralekhāṃ payodānte śāradābhrair ivāvṛtām

vi·yū·thāṃ siṃ·ha·saṃ·rud·dhāṃ bad·dhāṃ ga·ja·va·dhūm i·va / can·dra·le·khāṃ pa·yo·dān·te śā·ra·dābh·rair i·vā·vṛ·tām

kliṣṭarūpām asaṃsparśād ayuktām iva vallakīm / sītāṃ bhartṛhite yuktām ayuktāṃ rakṣasāṃ vaśe

kliṣ·ṭa·rū·pām a·saṃs·par·śād a·yuk·tām i·va val·la·kīm / sī·tāṃ bhar·tṛ·hi·te yuk·tām a·yuk·tāṃ rak·ṣa·sāṃ va·śe

aśokavanikāmadhye śokasāgaram āplutām / tābhiḥ parivṛtāṃ tatra sagrahām iva rohiṇīm / dadarśa hanumān devīṃ latām akusumām iva

a·śo·ka·va·ni·kā·madh·ye śo·ka·sā·ga·ram āp·lu·tām / tā·bhiḥ pa·ri·vṛ·tāṃ tat·ra sag·ra·hām i·va ro·hi·ṇīm / da·dar·śa ha·nu·mān de·vīṃ la·tām a·ku·su·mām i·va

sā malena ca digdhāṅgī vapuṣā cāpy alaṃkṛtā / mṛṇālī paṅkadigdheva vibhāti ca na bhāti ca

sā ma·le·na ca dig·dhāṅ·gī va·pu·ṣā cāpy a·laṃ·kṛ·tā / mṛ·ṇā·lī paṅ·ka·dig·dhe·va vi·bhā·ti ca na bhā·ti ca

malinena tu vastreṇa parikliṣṭena bhāminīm / saṃvṛtāṃ mṛgaśāvākṣīṃ dadarśa hanumān kapiḥ

ma·li·ne·na tu vas·tre·ṇa pa·rik·liṣ·ṭe·na bhā·mi·nīm / saṃ·vṛ·tāṃ mṛ·ga·śā·vāk·ṣīṃ da·dar·śa ha·nu·mān ka·piḥ

tāṃ devīṃ dīnavadanām adīnāṃ bhartṛtejasā / rakṣitāṃ svena śīlena sītām asitalocanām

tāṃ de·vīṃ dī·na·va·da·nām a·dī·nāṃ bhar·tṛ·te·ja·sā / rak·ṣi·tāṃ sve·na śī·le·na sī·tām a·si·ta·lo·ca·nām

tāṃ dṛṣṭvā hanumān sītāṃ mṛgaśāvanibhekṣaṇām / mṛgakanyām iva trastāṃ vīkṣamāṇāṃ samantataḥ

tāṃ dṛṣ·ṭvā ha·nu·mān sī·tāṃ mṛ·ga·śā·va·ni·bhek·ṣa·ṇām / mṛ·ga·kan·yām i·va tras·tāṃ vīk·ṣa·mā·ṇāṃ sa·man·ta·taḥ

dahantīm iva niḥśvāsair vṛkṣān pallavadhāriṇaḥ / saṃghātam iva śokānāṃ duḥkhasyormim ivotthitām

da·han·tīm i·va niḥś·vā·sair vṛk·ṣān pal·la·va·dhā·ri·ṇaḥ / saṃ·ghā·tam i·va śo·kā·nāṃ duḥ·khas·yor·mim i·vot·thi·tām

tāṃ kṣāmāṃ suvibhaktāṅgīṃ vinābharaṇaśobhinīm

tāṃ kṣā·māṃ su·vi·bhak·tāṅ·gīṃ vi·nā·bha·ra·ṇa·śo·bhi·nīm

praharṣam atulaṃ lebhe mārutiḥ prekṣya maithilīm / harṣajāni ca so 'śrūṇi tāṃ dṛṣṭvā madirekṣaṇām / mumoca hanumāṃs tatra namaś cakre ca rāghavam

pra·har·ṣam a·tu·laṃ le·bhe mā·ru·tiḥ prek·ṣya mai·thi·līm / har·ṣa·jā·ni ca so 'śrū·ṇi tāṃ dṛṣ·ṭvā ma·di·rek·ṣa·ṇām / mu·mo·ca ha·nu·māṃs tat·ra na·maś cak·re ca rā·gha·vam

namaskṛtvā ca rāmāya lakṣmaṇāya ca vīryavān / sītādarśanasaṃhṛṣṭo hanūmān saṃvṛto 'bhavat

na·mas·kṛt·vā ca rā·mā·ya lak·ṣma·ṇā·ya ca vīr·ya·vān / sī·tā·dar·śa·na·saṃ·hṛṣ·ṭo ha·nū·mān saṃ·vṛ·to 'bha·vat

tathā viprekṣamāṇasya vanaṃ puṣpitapādapam / vicinvataś ca vaidehīṃ kiṃ cic cheṣā niśābhavat

ta·thā vip·rek·ṣa·mā·ṇas·ya va·naṃ puṣ·pi·ta·pā·da·pam / vi·cin·va·taś ca vai·de·hīṃ kiṃ cic che·ṣā ni·śā·bha·vat

ṣaḍaṅgavedaviduṣāṃ kratupravarayājinām / śuśrāva brahmaghoṣāṃś ca virātre brahmarakṣasām

ṣa·ḍaṅ·ga·ve·da·vi·du·ṣāṃ kra·tup·ra·va·ra·yā·ji·nām / śuś·rā·va brah·ma·gho·ṣāṃś ca vi·rāt·re brah·ma·rak·ṣa·sām

atha maṅgalavāditraiḥ śabdaiḥ śrotramanoharaiḥ / prābodhyata mahābāhur daśagrīvo mahābalaḥ

a·tha maṅ·ga·la·vā·dit·raiḥ śab·daiḥ śrot·ra·ma·no·ha·raiḥ / prā·bodh·ya·ta ma·hā·bā·hur da·śag·rī·vo ma·hā·ba·laḥ

vibudhya tu yathākālaṃ rākṣasendraḥ pratāvapān / srastamālyāmbaradharo vaidehīm anvacintayat

vi·budh·ya tu ya·thā·kā·laṃ rāk·ṣa·sen·draḥ pra·tā·va·pān / sras·ta·māl·yām·ba·ra·dha·ro vai·de·hīm an·va·cin·ta·yat

bhṛśaṃ niyuktas tasyāṃ ca madanena madotkaṭaḥ / na sa taṃ rākṣasaḥ kāmaṃ śaśākātmani gūhitum

bhṛ·śaṃ ni·yuk·tas tas·yāṃ ca ma·da·ne·na ma·dot·ka·ṭaḥ / na sa taṃ rāk·ṣa·saḥ kā·maṃ śa·śā·kāt·ma·ni gū·hi·tum

sa sarvābharaṇair yukto bibhrac chriyam anuttamām / tāṃ nagair vividhair juṣṭāṃ sarvapuṣpaphalopagaiḥ

sa sar·vā·bha·ra·ṇair yuk·to bibh·rac chri·yam a·nut·ta·mām / tāṃ na·gair vi·vi·dhair juṣ·ṭāṃ sar·va·puṣ·pa·pha·lo·pa·gaiḥ

vṛtāṃ puṣkariṇībhiś ca nānāpuṣpopaśobhitām / sadāmadaiś ca vihagair vicitrāṃ paramādbhutām

vṛ·tāṃ puṣ·ka·ri·ṇī·bhiś ca nā·nā·puṣ·po·pa·śo·bhi·tām / sa·dā·ma·daiś ca vi·ha·gair vi·cit·rāṃ pa·ra·mād·bhu·tām

īhāmṛgaiś ca vividhaiś vṛtāṃ dṛṣṭimanoharaiḥ / vīthīḥ saṃprekṣamāṇaś ca maṇikāñcanatoraṇāḥ

ī·hā·mṛ·gaiś ca vi·vi·dhaiś vṛ·tāṃ dṛṣ·ṭi·ma·no·ha·raiḥ / vī·thīḥ saṃp·rek·ṣa·mā·ṇaś ca ma·ṇi·kāñ·ca·na·to·ra·ṇāḥ

nānāmṛgagaṇākīrṇāṃ phalaiḥ prapatitair vṛtām / aśokavanikām eva prāviśat saṃtatadrumām

nā·nā·mṛ·ga·ga·ṇā·kīr·ṇāṃ pha·laiḥ pra·pa·ti·tair vṛ·tām / a·śo·ka·va·ni·kām e·va prā·vi·śat saṃ·ta·tad·ru·mām

aṅganāśatamātraṃ tu taṃ vrajantam anuvrajat / mahendram iva paulastyaṃ devagandharvayoṣitaḥ

aṅ·ga·nā·śa·ta·māt·raṃ tu taṃ vra·jan·tam a·nuv·ra·jat / ma·hen·dram i·va pau·las·tyaṃ de·va·gan·dhar·va·yo·ṣi·taḥ

dīpikāḥ kāñcanīḥ kāś cij jagṛhus tatra yoṣitaḥ / bālavyajanahastāś ca tālavṛntāni cāparāḥ

dī·pi·kāḥ kāñ·ca·nīḥ kāś cij ja·gṛ·hus tat·ra yo·ṣi·taḥ / bā·lav·ya·ja·na·has·tāś ca tā·la·vṛn·tā·ni cā·pa·rāḥ

kāñcanair api bhṛṅgārair jahruḥ salilam agrataḥ / maṇḍalāgrān asīṃś caiva gṛhyānyāḥ pṛṣṭhato yayuḥ

kāñ·ca·nair a·pi bhṛṅ·gā·rair jah·ruḥ sa·li·lam ag·ra·taḥ / maṇ·ḍa·lāg·rān a·sīṃś cai·va gṛh·yān·yāḥ pṛṣ·ṭha·to ya·yuḥ

kā cid ratnamayīṃ pātrīṃ pūrṇāṃ pānasya bhāminī / dakṣiṇā dakṣiṇenaiva tadā jagrāha pāṇinā

kā cid rat·na·ma·yīṃ pāt·rīṃ pūr·ṇāṃ pā·nas·ya bhā·mi·nī / dak·ṣi·ṇā dak·ṣi·ṇe·nai·va ta·dā jag·rā·ha pā·ṇi·nā

rājahaṃsapratīkāśaṃ chatraṃ pūrṇaśaśiprabham / sauvarṇadaṇḍam aparā gṛhītvā pṛṣṭhato yayau

rā·ja·haṃ·sap·ra·tī·kā·śaṃ chat·raṃ pūr·ṇa·śa·śip·ra·bham / sau·var·ṇa·daṇ·ḍam a·pa·rā gṛ·hīt·vā pṛṣ·ṭha·to ya·yau

nidrāmadaparītākṣyo rāvaṇasyottamastriyaḥ / anujagmuḥ patiṃ vīraṃ ghanaṃ vidyullatā iva

nid·rā·ma·da·pa·rī·tāk·ṣyo rā·va·ṇas·yot·ta·mas·tri·yaḥ / a·nu·jag·muḥ pa·tiṃ vī·raṃ gha·naṃ vid·yul·la·tā i·va

tataḥ kāñcīninādaṃ ca nūpurāṇāṃ ca niḥsvanam / śuśrāva paramastrīṇāṃ sa kapir mārutātmajaḥ

ta·taḥ kāñ·cī·ni·nā·daṃ ca nū·pu·rā·ṇāṃ ca niḥs·va·nam / śuś·rā·va pa·ra·mas·trī·ṇāṃ sa ka·pir mā·ru·tāt·ma·jaḥ

taṃ cāpratimakarmāṇam acintyabalapauruṣam / dvāradeśam anuprāptaṃ dadarśa hanumān kapiḥ

taṃ cāp·ra·ti·ma·kar·mā·ṇam a·cin·tya·ba·la·pau·ru·ṣam / dvā·ra·de·śam a·nup·rāp·taṃ da·dar·śa ha·nu·mān ka·piḥ

dīpikābhir anekābhiḥ samantād avabhāsitam / gandhatailāvasiktābhir dhriyamāṇābhir agrataḥ

dī·pi·kā·bhir a·ne·kā·bhiḥ sa·man·tād a·va·bhā·si·tam / gan·dha·tai·lā·va·sik·tā·bhir dhri·ya·mā·ṇā·bhir ag·ra·taḥ

kāmadarpamadair yuktaṃ jihmatāmrāyatekṣaṇam / samakṣam iva kandarpam apaviddha śarāsanam

kā·ma·dar·pa·ma·dair yuk·taṃ jih·ma·tām·rā·ya·tek·ṣa·ṇam / sa·mak·ṣam i·va kan·dar·pam a·pa·vid·dha śa·rā·sa·nam

mathitāmṛtaphenābham arajo vastram uttamam / salīlam anukarṣantaṃ vimuktaṃ saktam aṅgade

ma·thi·tā·mṛ·ta·phe·nā·bham a·ra·jo vas·tram ut·ta·mam / sa·lī·lam a·nu·kar·ṣan·taṃ vi·muk·taṃ sak·tam aṅ·ga·de

taṃ patraviṭape līnaḥ patrapuṣpaghanāvṛtaḥ / samīpam upasaṃkrāntaṃ nidhyātum upacakrame

taṃ pat·ra·vi·ṭa·pe lī·naḥ pat·ra·puṣ·pa·gha·nā·vṛ·taḥ / sa·mī·pam u·pa·saṃk·rān·taṃ nidh·yā·tum u·pa·cak·ra·me

avekṣamāṇaś ca tato dadarśa kapikuñjaraḥ / rūpayauvanasaṃpannā rāvaṇasya varastriyaḥ

a·vek·ṣa·mā·ṇaś ca ta·to da·dar·śa ka·pi·kuñ·ja·raḥ / rū·pa·yau·va·na·saṃ·pan·nā rā·va·ṇas·ya va·ras·tri·yaḥ

tābhiḥ parivṛto rājā surūpābhir mahāyaśāḥ / tanmṛgadvijasaṃghuṣṭaṃ praviṣṭaḥ pramadāvanam

tā·bhiḥ pa·ri·vṛ·to rā·jā su·rū·pā·bhir ma·hā·ya·śāḥ / tan·mṛ·gad·vi·ja·saṃ·ghuṣ·ṭaṃ pra·viṣ·ṭaḥ pra·ma·dā·va·nam

kṣībo vicitrābharaṇaḥ śaṅkukarṇo mahābalaḥ / tena viśravasaḥ putraḥ sa dṛṣṭo rākṣasādhipaḥ

kṣī·bo vi·cit·rā·bha·ra·ṇaḥ śaṅ·ku·kar·ṇo ma·hā·ba·laḥ / te·na viś·ra·va·saḥ put·raḥ sa dṛṣ·ṭo rāk·ṣa·sā·dhi·paḥ

vṛtaḥ paramanārībhis tārābhir iva candramāḥ / taṃ dadarśa mahātejās tejovantaṃ mahākapiḥ

vṛ·taḥ pa·ra·ma·nā·rī·bhis tā·rā·bhir i·va can·dra·māḥ / taṃ da·dar·śa ma·hā·te·jās te·jo·van·taṃ ma·hā·ka·piḥ

rāvaṇo 'yaṃ mahābāhur iti saṃcintya vānaraḥ / avapluto mahātejā hanūmān mārutātmajaḥ

rā·va·ṇo 'yaṃ ma·hā·bā·hur i·ti saṃ·cin·tya vā·na·raḥ / a·vap·lu·to ma·hā·te·jā ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ

sa tathāpy ugratejāḥ san nirdhūtas tasya tejasā / patraguhyāntare sakto hanūmān saṃvṛto 'bhavat

sa ta·thāpy ug·ra·te·jāḥ san nir·dhū·tas tas·ya te·ja·sā / pat·ra·guh·yān·ta·re sak·to ha·nū·mān saṃ·vṛ·to 'bha·vat

sa tām asitakeśāntāṃ suśroṇīṃ saṃhatastanīm / didṛkṣur asitāpāṅgīm upāvartata rāvaṇaḥ

sa tām a·si·ta·ke·śān·tāṃ suś·ro·ṇīṃ saṃ·ha·tas·ta·nīm / di·dṛk·ṣur a·si·tā·pāṅ·gīm u·pā·var·ta·ta rā·va·ṇaḥ

tasminn eva tataḥ kāle rājaputrī tv aninditā / rūpayauvanasaṃpannaṃ bhūṣaṇottamabhūṣitam

tas·minn e·va ta·taḥ kā·le rā·ja·put·rī tv a·nin·di·tā / rū·pa·yau·va·na·saṃ·pan·naṃ bhū·ṣa·ṇot·ta·ma·bhū·ṣi·tam

tato dṛṣṭvaiva vaidehī rāvaṇaṃ rākṣasādhipam / prāvepata varārohā pravāte kadalī yathā

ta·to dṛṣ·ṭvai·va vai·de·hī rā·va·ṇaṃ rāk·ṣa·sā·dhi·pam / prā·ve·pa·ta va·rā·ro·hā pra·vā·te ka·da·lī ya·thā

ūrubhyām udaraṃ chādya bāhubhyāṃ ca payodharau / upaviṣṭā viśālākṣī rudantī varavarṇinī

ū·rubh·yām u·da·raṃ chād·ya bā·hubh·yāṃ ca pa·yo·dha·rau / u·pa·viṣ·ṭā vi·śā·lāk·ṣī ru·dan·tī va·ra·var·ṇi·nī

daśagrīvas tu vaidehīṃ rakṣitāṃ rākṣasīgaṇaiḥ / dadarśa dīnāṃ duḥkhārtaṃ nāvaṃ sannām ivārṇave

da·śag·rī·vas tu vai·de·hīṃ rak·ṣi·tāṃ rāk·ṣa·sī·ga·ṇaiḥ / da·dar·śa dī·nāṃ duḥ·khār·taṃ nā·vaṃ san·nām i·vār·ṇa·ve

asaṃvṛtāyām āsīnāṃ dharaṇyāṃ saṃśitavratām / chinnāṃ prapatitāṃ bhūmau śākhām iva vanaspateḥ / malamaṇḍanadigdhāṅgīṃ maṇḍanārhām amaṇḍitām

a·saṃ·vṛ·tā·yām ā·sī·nāṃ dha·raṇ·yāṃ saṃ·śi·tav·ra·tām / chin·nāṃ pra·pa·ti·tāṃ bhū·mau śā·khām i·va va·nas·pa·teḥ / ma·la·maṇ·ḍa·na·dig·dhāṅ·gīṃ maṇ·ḍa·nār·hām a·maṇ·ḍi·tām

samīpaṃ rājasiṃhasya rāmasya viditātmanaḥ / saṃkalpahayasaṃyuktair yāntīm iva manorathaiḥ

sa·mī·paṃ rā·ja·siṃ·has·ya rā·mas·ya vi·di·tāt·ma·naḥ / saṃ·kal·pa·ha·ya·saṃ·yuk·tair yān·tīm i·va ma·no·ra·thaiḥ

śuṣyantīṃ rudatīm ekāṃ dhyānaśokaparāyaṇām / duḥkhasyāntam apaśyantīṃ rāmāṃ rāmam anuvratām

śuṣ·yan·tīṃ ru·da·tīm e·kāṃ dhyā·na·śo·ka·pa·rā·ya·ṇām / duḥ·khas·yān·tam a·paś·yan·tīṃ rā·māṃ rā·mam a·nuv·ra·tām

veṣṭamānām athāviṣṭāṃ pannagendravadhūm iva / dhūpyamānāṃ graheṇeva rohiṇīṃ dhūmaketunā

veṣ·ṭa·mā·nām a·thā·viṣ·ṭāṃ pan·na·gen·dra·va·dhūm i·va / dhūp·ya·mā·nāṃ gra·he·ṇe·va ro·hi·ṇīṃ dhū·ma·ke·tu·nā

vṛttaśīle kule jātām ācāravati dhārmike / punaḥ saṃskāram āpannāṃ jātam iva ca duṣkule

vṛt·ta·śī·le ku·le jā·tām ā·cā·ra·va·ti dhār·mi·ke / pu·naḥ saṃs·kā·ram ā·pan·nāṃ jā·tam i·va ca duṣ·ku·le

sannām iva mahākīrtiṃ śraddhām iva vimānitām / prajñām iva parikṣīṇām āśāṃ pratihatām iva

san·nām i·va ma·hā·kīr·tiṃ śrad·dhām i·va vi·mā·ni·tām / praj·ñām i·va pa·rik·ṣī·ṇām ā·śāṃ pra·ti·ha·tām i·va

āyatīm iva vidhvastām ājñāṃ pratihatām iva / dīptām iva diśaṃ kāle pūjām apahṛtām iva

ā·ya·tīm i·va vidh·vas·tām āj·ñāṃ pra·ti·ha·tām i·va / dīp·tām i·va di·śaṃ kā·le pū·jām a·pa·hṛ·tām i·va

padminīm iva vidhvastāṃ hataśūrāṃ camūm iva / prabhām iva tapodhvastām upakṣīṇām ivāpagām

pad·mi·nīm i·va vidh·vas·tāṃ ha·ta·śū·rāṃ ca·mūm i·va / pra·bhām i·va ta·podh·vas·tām u·pak·ṣī·ṇām i·vā·pa·gām

vedīm iva parāmṛṣṭāṃ śāntām agniśikhām iva / paurṇamāsīm iva niśāṃ rāhugrastendumaṇḍalām

ve·dīm i·va pa·rā·mṛṣ·ṭāṃ śān·tām ag·ni·śi·khām i·va / paur·ṇa·mā·sīm i·va ni·śāṃ rā·hug·ras·ten·du·maṇ·ḍa·lām

utkṛṣṭaparṇakamalāṃ vitrāsitavihaṃgamām / hastihastaparāmṛṣṭām ākulāṃ padminīm iva

ut·kṛṣ·ṭa·par·ṇa·ka·ma·lāṃ vit·rā·si·ta·vi·haṃ·ga·mām / has·ti·has·ta·pa·rā·mṛṣ·ṭām ā·ku·lāṃ pad·mi·nīm i·va

patiśokāturāṃ śuṣkāṃ nadīṃ visrāvitām iva / parayā mṛjayā hīnāṃ kṛṣṇapakṣe niśām iva

pa·ti·śo·kā·tu·rāṃ śuṣ·kāṃ na·dīṃ vis·rā·vi·tām i·va / pa·ra·yā mṛ·ja·yā hī·nāṃ kṛṣ·ṇa·pak·ṣe ni·śām i·va

sukumārīṃ sujātāṅgīṃ ratnagarbhagṛhocitām / tapyamānām ivoṣṇena mṛṇālīm aciroddhṛtām

su·ku·mā·rīṃ su·jā·tāṅ·gīṃ rat·na·gar·bha·gṛ·ho·ci·tām / tap·ya·mā·nām i·voṣ·ṇe·na mṛ·ṇā·līm a·ci·rod·dhṛ·tām

gṛhītāmālitāṃ stambhe yūthapena vinākṛtām / niḥśvasantīṃ suduḥkhārtāṃ gajarājavadhūm iva

gṛ·hī·tā·mā·li·tāṃ stam·bhe yū·tha·pe·na vi·nā·kṛ·tām / niḥś·va·san·tīṃ su·duḥ·khār·tāṃ ga·ja·rā·ja·va·dhūm i·va

ekayā dīrghayā veṇyā śobhamānām ayatnataḥ / nīlayā nīradāpāye vanarājyā mahīm iva

e·ka·yā dīr·gha·yā veṇ·yā śo·bha·mā·nām a·yat·na·taḥ / nī·la·yā nī·ra·dā·pā·ye va·na·rāj·yā ma·hīm i·va

upavāsena śokena dhyānena ca bhayena ca / parikṣīṇāṃ kṛśāṃ dīnām alpāhārāṃ tapodhanām

u·pa·vā·se·na śo·ke·na dhyā·ne·na ca bha·ye·na ca / pa·rik·ṣī·ṇāṃ kṛ·śāṃ dī·nām al·pā·hā·rāṃ ta·po·dha·nām

āyācamānāṃ duḥkhārtāṃ prāñjaliṃ devatām iva / bhāvena raghumukhyasya daśagrīvaparābhavam

ā·yā·ca·mā·nāṃ duḥ·khār·tāṃ prāñ·ja·liṃ de·va·tām i·va / bhā·ve·na ra·ghu·mukh·yas·ya da·śag·rī·va·pa·rā·bha·vam

samīkṣamāṇāṃ rudatīm aninditāṃ supakṣmatāmrāyataśuklalocanām / anuvratāṃ rāmam atīva maithilīṃ pralobhayām āsa vadhāya rāvaṇaḥ

sa·mīk·ṣa·mā·ṇāṃ ru·da·tīm a·nin·di·tāṃ su·pak·ṣma·tām·rā·ya·ta·śuk·la·lo·ca·nām / a·nuv·ra·tāṃ rā·mam a·tī·va mai·thi·līṃ pra·lo·bha·yām ā·sa va·dhā·ya rā·va·ṇaḥ

sa tāṃ parivṛtāṃ dīnāṃ nirānandāṃ tapasvinīm / sākārair madhurair vākyair nyadarśayata rāvaṇaḥ

sa tāṃ pa·ri·vṛ·tāṃ dī·nāṃ ni·rā·nan·dāṃ ta·pas·vi·nīm / sā·kā·rair ma·dhu·rair vāk·yair nya·dar·śa·ya·ta rā·va·ṇaḥ

māṃ dṛṣṭvā nāganāsorugūhamānā stanodaram / adarśanam ivātmānaṃ bhayān netuṃ tvam icchasi

māṃ dṛṣ·ṭvā nā·ga·nā·so·ru·gū·ha·mā·nā sta·no·da·ram / a·dar·śa·nam i·vāt·mā·naṃ bha·yān ne·tuṃ tvam ic·cha·si

kāmaye tvāṃ viśālākṣi bahumanyasva māṃ priye / sarvāṅgaguṇasaṃpanne sarvalokamanohare

kā·ma·ye tvāṃ vi·śā·lāk·ṣi ba·hu·man·yas·va māṃ pri·ye / sar·vāṅ·ga·gu·ṇa·saṃ·pan·ne sar·va·lo·ka·ma·no·ha·re

neha ke cin manuṣyā vā rākṣasāḥ kāmarūpiṇaḥ / vyapasarpatu te sīte bhayaṃ mattaḥ samutthitam

ne·ha ke cin ma·nuṣ·yā vā rāk·ṣa·sāḥ kā·ma·rū·pi·ṇaḥ / vya·pa·sar·pa·tu te sī·te bha·yaṃ mat·taḥ sa·mut·thi·tam

svadharme rakṣasāṃ bhīru sarvathaiṣa na saṃśayaḥ / gamanaṃ vā parastrīṇāṃ haraṇaṃ saṃpramathya vā

sva·dhar·me rak·ṣa·sāṃ bhī·ru sar·va·thai·ṣa na saṃ·śa·yaḥ / ga·ma·naṃ vā pa·ras·trī·ṇāṃ ha·ra·ṇaṃ saṃp·ra·math·ya vā

evaṃ caitad akāmāṃ ca na tvāṃ sprakṣyāmi maithili / kāmaṃ kāmaḥ śarīre me yathākāmaṃ pravartatām

e·vaṃ cai·tad a·kā·māṃ ca na tvāṃ sprak·ṣyā·mi mai·thi·li / kā·maṃ kā·maḥ śa·rī·re me ya·thā·kā·maṃ pra·var·ta·tām

devi neha bhayaṃ kāryaṃ mayi viśvasihi priye / praṇayasva ca tattvena maivaṃ bhūḥ śokalālasā

de·vi ne·ha bha·yaṃ kār·yaṃ ma·yi viś·va·si·hi pri·ye / pra·ṇa·yas·va ca tat·tve·na mai·vaṃ bhūḥ śo·ka·lā·la·sā

ekaveṇī dharāśayyā dhyānaṃ malinam ambaram / asthāne 'py upavāsaś ca naitāny aupayikāni te

e·ka·ve·ṇī dha·rā·śay·yā dhyā·naṃ ma·li·nam am·ba·ram / as·thā·ne 'py u·pa·vā·saś ca nai·tāny au·pa·yi·kā·ni te

vicitrāṇi ca mālyāni candanāny agarūṇi ca / vividhāni ca vāsāṃsi divyāny ābharaṇāni ca

vi·cit·rā·ṇi ca māl·yā·ni can·da·nāny a·ga·rū·ṇi ca / vi·vi·dhā·ni ca vā·sāṃ·si div·yāny ā·bha·ra·ṇā·ni ca

mahārhāṇi ca pānāni yānāni śayanāni ca / gītaṃ nṛttaṃ ca vādyaṃ ca labha māṃ prāpya maithili

ma·hār·hā·ṇi ca pā·nā·ni yā·nā·ni śa·ya·nā·ni ca / gī·taṃ nṛt·taṃ ca vād·yaṃ ca la·bha māṃ prāp·ya mai·thi·li

strīratnam asi maivaṃ bhūḥ kuru gātreṣu bhūṣaṇam / māṃ prāpya tu kathaṃ hi syās tvam anarhā suvigrahe

strī·rat·nam a·si mai·vaṃ bhūḥ ku·ru gāt·re·ṣu bhū·ṣa·ṇam / māṃ prāp·ya tu ka·thaṃ hi syās tvam a·nar·hā su·vig·ra·he

idaṃ te cārusaṃjātaṃ yauvanaṃ vyativartate / yad atītaṃ punar naiti srotaḥ śīghram apām iva

i·daṃ te cā·ru·saṃ·jā·taṃ yau·va·naṃ vya·ti·var·ta·te / yad a·tī·taṃ pu·nar nai·ti sro·taḥ śīgh·ram a·pām i·va

tvāṃ kṛtvoparato manye rūpakartā sa viśvakṛt / na hi rūpopamā tv anyā tavāsti śubhadarśane

tvāṃ kṛt·vo·pa·ra·to man·ye rū·pa·kar·tā sa viś·va·kṛt / na hi rū·po·pa·mā tv an·yā ta·vās·ti śu·bha·dar·śa·ne

tvāṃ samāsādya vaidehi rūpayauvanaśālinīm / kaḥ pumān ativarteta sākṣād api pitāmahaḥ

tvāṃ sa·mā·sād·ya vai·de·hi rū·pa·yau·va·na·śā·li·nīm / kaḥ pu·mān a·ti·var·te·ta sāk·ṣād a·pi pi·tā·ma·haḥ

yad yat paśyāmi te gātraṃ śītāṃśusadṛśānane / tasmiṃs tasmin pṛthuśroṇi cakṣur mama nibadhyate

yad yat paś·yā·mi te gāt·raṃ śī·tāṃ·śu·sa·dṛ·śā·na·ne / tas·miṃs tas·min pṛ·thuś·ro·ṇi cak·ṣur ma·ma ni·badh·ya·te

bhava maithili bhāryā me moham enaṃ visarjaya / bahvīnām uttamastrīṇāṃ mamāgramahiṣī bhava

bha·va mai·thi·li bhār·yā me mo·ham e·naṃ vi·sar·ja·ya / bah·vī·nām ut·ta·mas·trī·ṇāṃ ma·māg·ra·ma·hi·ṣī bha·va

lokebhyo yāni ratnāni saṃpramathyāhṛtāni me / tāni te bhīru sarvāṇi rājyaṃ caitad ahaṃ ca te

lo·kebh·yo yā·ni rat·nā·ni saṃp·ra·math·yā·hṛ·tā·ni me / tā·ni te bhī·ru sar·vā·ṇi rāj·yaṃ cai·tad a·haṃ ca te

vijitya pṛthivīṃ sarvāṃ nānānagaramālinīm / janakāya pradāsyāmi tava hetor vilāsini

vi·jit·ya pṛ·thi·vīṃ sar·vāṃ nā·nā·na·ga·ra·mā·li·nīm / ja·na·kā·ya pra·dās·yā·mi ta·va he·tor vi·lā·si·ni

neha paśyāmi loke 'nyaṃ yo me pratibalo bhavet / paśya me sumahad vīryam apratidvandvam āhave

ne·ha paś·yā·mi lo·ke 'nyaṃ yo me pra·ti·ba·lo bha·vet / paś·ya me su·ma·had vīr·yam ap·ra·tid·van·dvam ā·ha·ve

asakṛt saṃyuge bhagnā mayā vimṛditadhvajāḥ / aśaktāḥ pratyanīkeṣu sthātuṃ mama surāsurāḥ

a·sa·kṛt saṃ·yu·ge bhag·nā ma·yā vi·mṛ·di·tadh·va·jāḥ / a·śak·tāḥ prat·ya·nī·ke·ṣu sthā·tuṃ ma·ma su·rā·su·rāḥ

iccha māṃ kriyatām adya pratikarma tavottamam / saprabhāṇy avasajjantāṃ tavāṅge bhūṣaṇāni ca / sādhu paśyāmi te rūpaṃ saṃyuktaṃ pratikarmaṇā

ic·cha māṃ kri·ya·tām ad·ya pra·ti·kar·ma ta·vot·ta·mam / sap·ra·bhāṇy a·va·saj·jan·tāṃ ta·vāṅ·ge bhū·ṣa·ṇā·ni ca / sā·dhu paś·yā·mi te rū·paṃ saṃ·yuk·taṃ pra·ti·kar·ma·ṇā

pratikarmābhisaṃyuktā dākṣiṇyena varānane / bhuṅkṣva bhogān yathākāmaṃ piba bhīru ramasva ca / yatheṣṭaṃ ca prayaccha tvaṃ pṛthivīṃ vā dhanāni ca

pra·ti·kar·mā·bhi·saṃ·yuk·tā dāk·ṣiṇ·ye·na va·rā·na·ne / bhuṅ·kṣva bho·gān ya·thā·kā·maṃ pi·ba bhī·ru ra·mas·va ca / ya·theṣ·ṭaṃ ca pra·yac·cha tvaṃ pṛ·thi·vīṃ vā dha·nā·ni ca

lalasva mayi visrabdhā dhṛṣṭam ājñāpayasva ca / matprabhāvāl lalantyāś ca lalantāṃ bāndhavās tava

la·las·va ma·yi vis·rab·dhā dhṛṣ·ṭam āj·ñā·pa·yas·va ca / mat·pra·bhā·vāl la·lan·tyāś ca la·lan·tāṃ bān·dha·vās ta·va

ṛddhiṃ mamānupaśya tvaṃ śriyaṃ bhadre yaśaś ca me / kiṃ kariṣyasi rāmeṇa subhage cīravāsasā

ṛd·dhiṃ ma·mā·nu·paś·ya tvaṃ śri·yaṃ bhad·re ya·śaś ca me / kiṃ ka·riṣ·ya·si rā·me·ṇa su·bha·ge cī·ra·vā·sa·sā

nikṣiptavijayo rāmo gataśrīr vanagocaraḥ / vratī sthaṇḍilaśāyī ca śaṅke jīvati vā na vā

nik·ṣip·ta·vi·ja·yo rā·mo ga·taś·rīr va·na·go·ca·raḥ / vra·tī sthaṇ·ḍi·la·śā·yī ca śaṅ·ke jī·va·ti vā na vā

na hi vaidehi rāmas tvāṃ draṣṭuṃ vāpy upalapsyate / puro balākair asitair meghair jyotsnām ivāvṛtām

na hi vai·de·hi rā·mas tvāṃ draṣ·ṭuṃ vāpy u·pa·lap·sya·te / pu·ro ba·lā·kair a·si·tair me·ghair jyot·snām i·vā·vṛ·tām

na cāpi mama hastāt tvāṃ prāptum arhati rāghavaḥ / hiraṇyakaśipuḥ kīrtim indrahastagatām iva

na cā·pi ma·ma has·tāt tvāṃ prāp·tum ar·ha·ti rā·gha·vaḥ / hi·raṇ·ya·ka·śi·puḥ kīr·tim in·dra·has·ta·ga·tām i·va

cārusmite cārudati cārunetre vilāsini / mano harasi me bhīru suparṇaḥ pannagaṃ yathā

cā·rus·mi·te cā·ru·da·ti cā·ru·net·re vi·lā·si·ni / ma·no ha·ra·si me bhī·ru su·par·ṇaḥ pan·na·gaṃ ya·thā

kliṣṭakauśeyavasanāṃ tanvīm apy analaṃkṛtām / tāṃ dṛṣṭvā sveṣu dāreṣu ratiṃ nopalabhāmy aham

kliṣ·ṭa·kau·śe·ya·va·sa·nāṃ tan·vīm apy a·na·laṃ·kṛ·tām / tāṃ dṛṣ·ṭvā sve·ṣu dā·re·ṣu ra·tiṃ no·pa·la·bhāmy a·ham

antaḥpuranivāsinyaḥ striyaḥ sarvaguṇānvitāḥ / yāvantyo mama sarvāsām aiśvaryaṃ kuru jānaki

an·taḥ·pu·ra·ni·vā·sin·yaḥ stri·yaḥ sar·va·gu·ṇān·vi·tāḥ / yā·van·tyo ma·ma sar·vā·sām aiś·var·yaṃ ku·ru jā·na·ki

mama hy asitakeśānte trailokyapravarāḥ striyaḥ / tās tvāṃ paricariṣyanti śriyam apsaraso yathā

ma·ma hy a·si·ta·ke·śān·te trai·lok·yap·ra·va·rāḥ stri·yaḥ / tās tvāṃ pa·ri·ca·riṣ·yan·ti śri·yam ap·sa·ra·so ya·thā

yāni vaiśravaṇe subhru ratnāni ca dhanāni ca / tāni lokāṃś ca suśroṇi māṃ ca bhuṅkṣva yathāsukham

yā·ni vaiś·ra·va·ṇe subh·ru rat·nā·ni ca dha·nā·ni ca / tā·ni lo·kāṃś ca suś·ro·ṇi māṃ ca bhuṅ·kṣva ya·thā·su·kham

na rāmas tapasā devi na balena na vikramaiḥ / na dhanena mayā tulyas tejasā yaśasāpi vā

na rā·mas ta·pa·sā de·vi na ba·le·na na vik·ra·maiḥ / na dha·ne·na ma·yā tul·yas te·ja·sā ya·śa·sā·pi vā

piba vihara ramasva bhuṅkṣva bhogān dhananicayaṃ pradiśāmi medinīṃ ca / mayi lala lalane yathāsukhaṃ tvaṃ tvayi ca sametya lalantu bāndhavās te

pi·ba vi·ha·ra ra·mas·va bhuṅ·kṣva bho·gān dha·na·ni·ca·yaṃ pra·di·śā·mi me·di·nīṃ ca / ma·yi la·la la·la·ne ya·thā·su·khaṃ tvaṃ tva·yi ca sa·met·ya la·lan·tu bān·dha·vās te

kusumitatarujālasaṃtatāni bhramarayutāni samudratīrajāni / kanakavimalahārabhūṣitāṅgī vihara mayā saha bhīru kānanāni

ku·su·mi·ta·ta·ru·jā·la·saṃ·ta·tā·ni bhra·ma·ra·yu·tā·ni sa·mud·ra·tī·ra·jā·ni / ka·na·ka·vi·ma·la·hā·ra·bhū·ṣi·tāṅ·gī vi·ha·ra ma·yā sa·ha bhī·ru kā·na·nā·ni

tasya tad vacanaṃ śrutvā sītā raudrasya rakṣasaḥ / ārtā dīnasvarā dīnaṃ pratyuvāca śanair vacaḥ

tas·ya tad va·ca·naṃ śrut·vā sī·tā raud·ras·ya rak·ṣa·saḥ / ār·tā dī·nas·va·rā dī·naṃ prat·yu·vā·ca śa·nair va·caḥ

duḥkhārtā rudatī sītā vepamānā tapasvinī / cintayantī varārohā patim eva pativratā

duḥ·khār·tā ru·da·tī sī·tā ve·pa·mā·nā ta·pas·vi·nī / cin·ta·yan·tī va·rā·ro·hā pa·tim e·va pa·tiv·ra·tā

tṛṇam antarataḥ kṛtvā pratyuvāca śucismitā / nivartaya mano mattaḥ svajane kriyatāṃ manaḥ

tṛ·ṇam an·ta·ra·taḥ kṛt·vā prat·yu·vā·ca śu·cis·mi·tā / ni·var·ta·ya ma·no mat·taḥ sva·ja·ne kri·ya·tāṃ ma·naḥ

na māṃ prārthayituṃ yuktas tvaṃ siddhim iva pāpakṛt / akāryaṃ na mayā kāryam ekapatnyā vigarhitam / kulaṃ saṃprāptayā puṇyaṃ kule mahati jātayā

na māṃ prār·tha·yi·tuṃ yuk·tas tvaṃ sid·dhim i·va pā·pa·kṛt / a·kār·yaṃ na ma·yā kār·yam e·ka·pat·nyā vi·gar·hi·tam / ku·laṃ saṃp·rāp·ta·yā puṇ·yaṃ ku·le ma·ha·ti jā·ta·yā

evam uktvā tu vaidehī rāvaṇaṃ taṃ yaśasvinī / rākṣasaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā bhūyo vacanam abravīt

e·vam uk·tvā tu vai·de·hī rā·va·ṇaṃ taṃ ya·śas·vi·nī / rāk·ṣa·saṃ pṛṣ·ṭha·taḥ kṛt·vā bhū·yo va·ca·nam ab·ra·vīt

nāham aupayikī bhāryā parabhāryā satī tava / sādhu dharmam avekṣasva sādhu sādhuvrataṃ cara

nā·ham au·pa·yi·kī bhār·yā pa·ra·bhār·yā sa·tī ta·va / sā·dhu dhar·mam a·vek·ṣas·va sā·dhu sā·dhuv·ra·taṃ ca·ra

yathā tava tathānyeṣāṃ rakṣyā dārā niśācara / ātmānam upamāṃ kṛtvā sveṣu dāreṣu ramyatām

ya·thā ta·va ta·thān·ye·ṣāṃ rak·ṣyā dā·rā ni·śā·ca·ra / āt·mā·nam u·pa·māṃ kṛt·vā sve·ṣu dā·re·ṣu ram·ya·tām

atuṣṭaṃ sveṣu dāreṣu capalaṃ calitendriyam / nayanti nikṛtiprajñāṃ paradārāḥ parābhavam

a·tuṣ·ṭaṃ sve·ṣu dā·re·ṣu ca·pa·laṃ ca·li·ten·dri·yam / na·yan·ti ni·kṛ·tip·raj·ñāṃ pa·ra·dā·rāḥ pa·rā·bha·vam

iha santo na vā santi sato vā nānuvartase / vaco mithyā praṇītātmā pathyam uktaṃ vicakṣaṇaiḥ

i·ha san·to na vā san·ti sa·to vā nā·nu·var·ta·se / va·co mith·yā pra·ṇī·tāt·mā path·yam uk·taṃ vi·cak·ṣa·ṇaiḥ

akṛtātmānam āsādya rājānam anaye ratam / samṛddhāni vinaśyanti rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca

a·kṛ·tāt·mā·nam ā·sād·ya rā·jā·nam a·na·ye ra·tam / sa·mṛd·dhā·ni vi·naś·yan·ti rāṣ·ṭrā·ṇi na·ga·rā·ṇi ca

tatheyaṃ tvāṃ samāsādya laṅkā ratnaugha saṃkulā / aparādhāt tavaikasya nacirād vinaśiṣyati

ta·the·yaṃ tvāṃ sa·mā·sād·ya laṅ·kā rat·nau·gha saṃ·ku·lā / a·pa·rā·dhāt ta·vai·kas·ya na·ci·rād vi·na·śiṣ·ya·ti

svakṛtair hanyamānasya rāvaṇādīrghadarśinaḥ / abhinandanti bhūtāni vināśe pāpakarmaṇaḥ

sva·kṛ·tair han·ya·mā·nas·ya rā·va·ṇā·dīr·gha·dar·śi·naḥ / a·bhi·nan·dan·ti bhū·tā·ni vi·nā·śe pā·pa·kar·ma·ṇaḥ

evaṃ tvāṃ pāpakarmāṇaṃ vakṣyanti nikṛtā janāḥ / diṣṭyaitad vyasanaṃ prāpto raudra ity eva harṣitāḥ

e·vaṃ tvāṃ pā·pa·kar·mā·ṇaṃ vak·ṣyan·ti ni·kṛ·tā ja·nāḥ / diṣ·ṭyai·tad vya·sa·naṃ prāp·to raud·ra ity e·va har·ṣi·tāḥ

śakyā lobhayituṃ nāham aiśvaryeṇa dhanena vā / ananyā rāghaveṇāhaṃ bhāskareṇa prabhā yathā

śak·yā lo·bha·yi·tuṃ nā·ham aiś·var·ye·ṇa dha·ne·na vā / a·nan·yā rā·gha·ve·ṇā·haṃ bhās·ka·re·ṇa pra·bhā ya·thā

upadhāya bhujaṃ tasya lokanāthasya satkṛtam / kathaṃ nāmopadhāsyāmi bhujam anyasya kasya cit

u·pa·dhā·ya bhu·jaṃ tas·ya lo·ka·nā·thas·ya sat·kṛ·tam / ka·thaṃ nā·mo·pa·dhās·yā·mi bhu·jam an·yas·ya kas·ya cit

aham aupayikī bhāryā tasyaiva vasudhāpateḥ / vratasnātasya viprasya vidyeva viditātmanaḥ

a·ham au·pa·yi·kī bhār·yā tas·yai·va va·su·dhā·pa·teḥ / vra·tas·nā·tas·ya vip·ras·ya vid·ye·va vi·di·tāt·ma·naḥ

sādhu rāvaṇa rāmeṇa māṃ samānaya duḥkhitām / vane vāśitayā sārdhaṃ kareṇveva gajādhipam

sā·dhu rā·va·ṇa rā·me·ṇa māṃ sa·mā·na·ya duḥ·khi·tām / va·ne vā·śi·ta·yā sār·dhaṃ ka·reṇ·ve·va ga·jā·dhi·pam

mitram aupayikaṃ kartuṃ rāmaḥ sthānaṃ parīpsatā / vadhaṃ cānicchatā ghoraṃ tvayāsau puruṣarṣabhaḥ

mit·ram au·pa·yi·kaṃ kar·tuṃ rā·maḥ sthā·naṃ pa·rīp·sa·tā / va·dhaṃ cā·nic·cha·tā gho·raṃ tva·yā·sau pu·ru·ṣar·ṣa·bhaḥ

varjayed vajram utsṛṣṭaṃ varjayed antakaś ciram / tvadvidhaṃ na tu saṃkruddho lokanāthaḥ sa rāghavaḥ

var·ja·yed vaj·ram ut·sṛṣ·ṭaṃ var·ja·yed an·ta·kaś ci·ram / tvad·vi·dhaṃ na tu saṃk·rud·dho lo·ka·nā·thaḥ sa rā·gha·vaḥ

rāmasya dhanuṣaḥ śabdaṃ śroṣyasi tvaṃ mahāsvanam / śatakratuvisṛṣṭasya nirghoṣam aśaner iva

rā·mas·ya dha·nu·ṣaḥ śab·daṃ śroṣ·ya·si tvaṃ ma·hās·va·nam / śa·tak·ra·tu·vi·sṛṣ·ṭas·ya nir·gho·ṣam a·śa·ner i·va

iha śīghraṃ suparvāṇo jvalitāsyā ivoragāḥ / iṣavo nipatiṣyanti rāmalakṣmaṇalakṣaṇāḥ

i·ha śīgh·raṃ su·par·vā·ṇo jva·li·tās·yā i·vo·ra·gāḥ / i·ṣa·vo ni·pa·tiṣ·yan·ti rā·ma·lak·ṣma·ṇa·lak·ṣa·ṇāḥ

rakṣāṃsi parinighnantaḥ puryām asyāṃ samantataḥ / asaṃpātaṃ kariṣyanti patantaḥ kaṅkavāsasaḥ

rak·ṣāṃ·si pa·ri·nigh·nan·taḥ pur·yām as·yāṃ sa·man·ta·taḥ / a·saṃ·pā·taṃ ka·riṣ·yan·ti pa·tan·taḥ kaṅ·ka·vā·sa·saḥ

rākṣasendramahāsarpān sa rāmagaruḍo mahān / uddhariṣyati vegena vainateya ivoragān

rāk·ṣa·sen·dra·ma·hā·sar·pān sa rā·ma·ga·ru·ḍo ma·hān / ud·dha·riṣ·ya·ti ve·ge·na vai·na·te·ya i·vo·ra·gān

apaneṣyati māṃ bhartā tvattaḥ śīghram ariṃdamaḥ / asurebhyaḥ śriyaṃ dīptāṃ viṣṇus tribhir iva kramaiḥ

a·pa·neṣ·ya·ti māṃ bhar·tā tvat·taḥ śīgh·ram a·riṃ·da·maḥ / a·su·rebh·yaḥ śri·yaṃ dīp·tāṃ viṣ·ṇus tri·bhir i·va kra·maiḥ

janasthāne hatasthāne nihate rakṣasāṃ bale / aśaktena tvayā rakṣaḥ kṛtam etad asādhu vai

ja·nas·thā·ne ha·tas·thā·ne ni·ha·te rak·ṣa·sāṃ ba·le / a·śak·te·na tva·yā rak·ṣaḥ kṛ·tam e·tad a·sā·dhu vai

āśramaṃ tu tayoḥ śūnyaṃ praviśya narasiṃhayoḥ / gocaraṃ gatayor bhrātror apanītā tvayādhama

āś·ra·maṃ tu ta·yoḥ śūn·yaṃ pra·viś·ya na·ra·siṃ·ha·yoḥ / go·ca·raṃ ga·ta·yor bhrāt·ror a·pa·nī·tā tva·yā·dha·ma

na hi gandham upāghrāya rāmalakṣmaṇayos tvayā / śakyaṃ saṃdarśane sthātuṃ śunā śārdūlayor iva

na hi gan·dham u·pāgh·rā·ya rā·ma·lak·ṣma·ṇa·yos tva·yā / śak·yaṃ saṃ·dar·śa·ne sthā·tuṃ śu·nā śār·dū·la·yor i·va

tasya te vigrahe tābhyāṃ yugagrahaṇam asthiram / vṛtrasyevendrabāhubhyāṃ bāhor ekasya nigrahaḥ

tas·ya te vig·ra·he tābh·yāṃ yu·gag·ra·ha·ṇam as·thi·ram / vṛt·ras·ye·ven·dra·bā·hubh·yāṃ bā·hor e·kas·ya nig·ra·haḥ

kṣipraṃ tava sa nātho me rāmaḥ saumitriṇā saha / toyam alpam ivādityaḥ prāṇān ādāsyate śaraiḥ

kṣip·raṃ ta·va sa nā·tho me rā·maḥ sau·mit·ri·ṇā sa·ha / to·yam al·pam i·vā·dit·yaḥ prā·ṇān ā·dās·ya·te śa·raiḥ

giriṃ kuberasya gato 'tha vālayaṃ sabhāṃ gato vā varuṇasya rājñaḥ / asaṃśayaṃ dāśarather na mokṣyase mahādrumaḥ kālahato 'śaner iva

gi·riṃ ku·be·ras·ya ga·to 'tha vā·la·yaṃ sa·bhāṃ ga·to vā va·ru·ṇas·ya rāj·ñaḥ / a·saṃ·śa·yaṃ dā·śa·ra·ther na mok·ṣya·se ma·hād·ru·maḥ kā·la·ha·to 'śa·ner i·va

sītāyā vacanaṃ śrutvā paruṣaṃ rākṣasādhipaḥ / pratyuvāca tataḥ sītāṃ vipriyaṃ priyadarśanām

sī·tā·yā va·ca·naṃ śrut·vā pa·ru·ṣaṃ rāk·ṣa·sā·dhi·paḥ / prat·yu·vā·ca ta·taḥ sī·tāṃ vip·ri·yaṃ pri·ya·dar·śa·nām

yathā yathā sāntvayitā vaśyaḥ strīṇāṃ tathā tathā / yathā yathā priyaṃ vaktā paribhūtas tathā tathā

ya·thā ya·thā sān·tva·yi·tā vaś·yaḥ strī·ṇāṃ ta·thā ta·thā / ya·thā ya·thā pri·yaṃ vak·tā pa·ri·bhū·tas ta·thā ta·thā

saṃniyacchati me krodhaṃ tvayi kāmaḥ samutthitaḥ / dravato mārgam āsādya hayān iva susārathiḥ

saṃ·ni·yac·cha·ti me kro·dhaṃ tva·yi kā·maḥ sa·mut·thi·taḥ / dra·va·to mār·gam ā·sād·ya ha·yān i·va su·sā·ra·thiḥ

vāmaḥ kāmo manuṣyāṇāṃ yasmin kila nibadhyate / jane tasmiṃs tv anukrośaḥ snehaś ca kila jāyate

vā·maḥ kā·mo ma·nuṣ·yā·ṇāṃ yas·min ki·la ni·badh·ya·te / ja·ne tas·miṃs tv a·nuk·ro·śaḥ sne·haś ca ki·la jā·ya·te

etasmāt kāraṇān na tāṃ ghatayāmi varānane / vadhārhām avamānārhāṃ mithyāpravrajite ratām

e·tas·māt kā·ra·ṇān na tāṃ gha·ta·yā·mi va·rā·na·ne / va·dhār·hām a·va·mā·nār·hāṃ mith·yāp·rav·ra·ji·te ra·tām

paruṣāṇi hi vākyāni yāni yāni bravīṣi mām / teṣu teṣu vadho yuktas tava maithili dāruṇaḥ

pa·ru·ṣā·ṇi hi vāk·yā·ni yā·ni yā·ni bra·vī·ṣi mām / te·ṣu te·ṣu va·dho yuk·tas ta·va mai·thi·li dā·ru·ṇaḥ

evam uktvā tu vaidehīṃ rāvaṇo rākṣasādhipaḥ / krodhasaṃrambhasaṃyuktaḥ sītām uttaram abravīt

e·vam uk·tvā tu vai·de·hīṃ rā·va·ṇo rāk·ṣa·sā·dhi·paḥ / kro·dha·saṃ·ram·bha·saṃ·yuk·taḥ sī·tām ut·ta·ram ab·ra·vīt

dvau māsau rakṣitavyau me yo 'vadhis te mayā kṛtaḥ / tataḥ śayanam āroha mama tvaṃ varavarṇini

dvau mā·sau rak·ṣi·tav·yau me yo 'va·dhis te ma·yā kṛ·taḥ / ta·taḥ śa·ya·nam ā·ro·ha ma·ma tvaṃ va·ra·var·ṇi·ni

dvābhyām ūrdhvaṃ tu māsābhyāṃ bhartāraṃ mām anicchatīm / mama tvāṃ prātarāśārtham ārabhante mahānase

dvābh·yām ūr·dhvaṃ tu mā·sābh·yāṃ bhar·tā·raṃ mām a·nic·cha·tīm / ma·ma tvāṃ prā·ta·rā·śār·tham ā·ra·bhan·te ma·hā·na·se

tāṃ tarjyamānāṃ saṃprekṣya rākṣasendreṇa jānakīm / devagandharvakanyās tā viṣedur vipulekṣaṇāḥ

tāṃ tar·jya·mā·nāṃ saṃp·rek·ṣya rāk·ṣa·sen·dre·ṇa jā·na·kīm / de·va·gan·dhar·va·kan·yās tā vi·ṣe·dur vi·pu·lek·ṣa·ṇāḥ

oṣṭhaprakārair aparā netravaktrais tathāparāḥ / sītām āśvāsayām āsus tarjitāṃ tena rakṣasā

oṣ·ṭhap·ra·kā·rair a·pa·rā net·ra·vak·trais ta·thā·pa·rāḥ / sī·tām āś·vā·sa·yām ā·sus tar·ji·tāṃ te·na rak·ṣa·sā

tābhir āśvāsitā sītā rāvaṇaṃ rākṣasādhipam / uvācātmahitaṃ vākyaṃ vṛttaśauṇḍīryagarvitam

tā·bhir āś·vā·si·tā sī·tā rā·va·ṇaṃ rāk·ṣa·sā·dhi·pam / u·vā·cāt·ma·hi·taṃ vāk·yaṃ vṛt·ta·śauṇ·ḍīr·ya·gar·vi·tam

nūnaṃ na te janaḥ kaś cid asin niḥśreyase sthitaḥ / nivārayati yo na tvāṃ karmaṇo 'smād vigarhitāt

nū·naṃ na te ja·naḥ kaś cid a·sin niḥś·re·ya·se sthi·taḥ / ni·vā·ra·ya·ti yo na tvāṃ kar·ma·ṇo 'smād vi·gar·hi·tāt

māṃ hi dharmātmanaḥ patnīṃ śacīm iva śacīpateḥ / tvadanyas triṣu lokeṣu prārthayen manasāpi kaḥ

māṃ hi dhar·māt·ma·naḥ pat·nīṃ śa·cīm i·va śa·cī·pa·teḥ / tva·dan·yas tri·ṣu lo·ke·ṣu prār·tha·yen ma·na·sā·pi kaḥ

rākṣasādhama rāmasya bhāryām amitatejasaḥ / uktavān asi yat pāpaṃ kva gatas tasya mokṣyase

rāk·ṣa·sā·dha·ma rā·mas·ya bhār·yām a·mi·ta·te·ja·saḥ / uk·ta·vān a·si yat pā·paṃ kva ga·tas tas·ya mok·ṣya·se

yathā dṛptaś ca mātaṅgaḥ śaśaś ca sahitau vane / tathā dviradavad rāmas tvaṃ nīca śaśavat smṛtaḥ

ya·thā dṛp·taś ca mā·taṅ·gaḥ śa·śaś ca sa·hi·tau va·ne / ta·thā dvi·ra·da·vad rā·mas tvaṃ nī·ca śa·śa·vat smṛ·taḥ

sa tvam ikṣvākunāthaṃ vai kṣipann iha na lajjase / cakṣuṣo viṣayaṃ tasya na tāvad upagacchasi

sa tvam ik·ṣvā·ku·nā·thaṃ vai kṣi·pann i·ha na laj·ja·se / cak·ṣu·ṣo vi·ṣa·yaṃ tas·ya na tā·vad u·pa·gac·cha·si

ime te nayane krūre virūpe kṛṣṇapiṅgale / kṣitau na patite kasmān mām anāryanirīkṣitaḥ

i·me te na·ya·ne krū·re vi·rū·pe kṛṣ·ṇa·piṅ·ga·le / kṣi·tau na pa·ti·te kas·mān mām a·nār·ya·ni·rīk·ṣi·taḥ

tasya dharmātmanaḥ patnīṃ snuṣāṃ daśarathasya ca / kathaṃ vyāharato māṃ te na jihvā pāpa śīryate

tas·ya dhar·māt·ma·naḥ pat·nīṃ snu·ṣāṃ da·śa·ra·thas·ya ca / ka·thaṃ vyā·ha·ra·to māṃ te na jih·vā pā·pa śīr·ya·te

asaṃdeśāt tu rāmasya tapasaś cānupālanāt / na tvāṃ kurmi daśagrīva bhasma bhasmārhatejasā

a·saṃ·de·śāt tu rā·mas·ya ta·pa·saś cā·nu·pā·la·nāt / na tvāṃ kur·mi da·śag·rī·va bhas·ma bhas·mār·ha·te·ja·sā

nāpahartum ahaṃ śakyā tasya rāmasya dhīmataḥ / vidhis tava vadhārthāya vihito nātra saṃśayaḥ

nā·pa·har·tum a·haṃ śak·yā tas·ya rā·mas·ya dhī·ma·taḥ / vi·dhis ta·va va·dhār·thā·ya vi·hi·to nāt·ra saṃ·śa·yaḥ

śūreṇa dhanadabhrātā balaiḥ samuditena ca / apohya rāmaṃ kasmād dhi dāracauryaṃ tvayā kṛtam

śū·re·ṇa dha·na·dabh·rā·tā ba·laiḥ sa·mu·di·te·na ca / a·poh·ya rā·maṃ kas·mād dhi dā·ra·caur·yaṃ tva·yā kṛ·tam

sītāyā vacanaṃ śrutvā rāvaṇo rākṣasādhipaḥ / vivṛtya nayane krūre jānakīm anvavaikṣata

sī·tā·yā va·ca·naṃ śrut·vā rā·va·ṇo rāk·ṣa·sā·dhi·paḥ / vi·vṛt·ya na·ya·ne krū·re jā·na·kīm an·va·vaik·ṣa·ta

nīlajīmūtasaṃkāśo mahābhujaśirodharaḥ / siṃhasattvagatiḥ śrīmān dīptajihvogralocanaḥ

nī·la·jī·mū·ta·saṃ·kā·śo ma·hā·bhu·ja·śi·ro·dha·raḥ / siṃ·ha·sat·tva·ga·tiḥ śrī·mān dīp·ta·jih·vog·ra·lo·ca·naḥ

calāgramakuṭaḥ prāṃśuś citramālyānulepanaḥ / raktamālyāmbaradharas taptāṅgadavibhūṣaṇaḥ

ca·lāg·ra·ma·ku·ṭaḥ prāṃ·śuś cit·ra·māl·yā·nu·le·pa·naḥ / rak·ta·māl·yām·ba·ra·dha·ras tap·tāṅ·ga·da·vi·bhū·ṣa·ṇaḥ

śroṇīsūtreṇa mahatā mekakena susaṃvṛtaḥ / amṛtotpādanaddhena bhujaṃgeneva mandaraḥ

śro·ṇī·sūt·re·ṇa ma·ha·tā me·ka·ke·na su·saṃ·vṛ·taḥ / a·mṛ·tot·pā·da·nad·dhe·na bhu·jaṃ·ge·ne·va man·da·raḥ

taruṇādityavarṇābhyāṃ kuṇḍalābhyāṃ vibhūṣitaḥ / raktapallavapuṣpābhyām aśokābhyām ivācalaḥ

ta·ru·ṇā·dit·ya·var·ṇābh·yāṃ kuṇ·ḍa·lābh·yāṃ vi·bhū·ṣi·taḥ / rak·ta·pal·la·va·puṣ·pābh·yām a·śo·kābh·yām i·vā·ca·laḥ

avekṣamāṇo vaidehīṃ kopasaṃraktalocanaḥ / uvāca rāvaṇaḥ sītāṃ bhujaṃga iva niḥśvasan

a·vek·ṣa·mā·ṇo vai·de·hīṃ ko·pa·saṃ·rak·ta·lo·ca·naḥ / u·vā·ca rā·va·ṇaḥ sī·tāṃ bhu·jaṃ·ga i·va niḥś·va·san

anayenābhisaṃpannam arthahīnam anuvrate / nāśayāmy aham adya tvāṃ sūryaḥ saṃdhyām ivaujasā

a·na·ye·nā·bhi·saṃ·pan·nam ar·tha·hī·nam a·nuv·ra·te / nā·śa·yāmy a·ham ad·ya tvāṃ sūr·yaḥ saṃdh·yām i·vau·ja·sā

ity uktvā maithilīṃ rājā rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ / saṃdideśa tataḥ sarvā rākṣasīr ghoradarśanāḥ

ity uk·tvā mai·thi·līṃ rā·jā rā·va·ṇaḥ śat·ru·rā·va·ṇaḥ / saṃ·di·de·śa ta·taḥ sar·vā rāk·ṣa·sīr gho·ra·dar·śa·nāḥ

ekākṣīm ekakarṇāṃ ca karṇaprāvaraṇāṃ tathā / gokarṇīṃ hastikarṇīṃ ca lambakarṇīm akarṇikām

e·kāk·ṣīm e·ka·kar·ṇāṃ ca kar·ṇap·rā·va·ra·ṇāṃ ta·thā / go·kar·ṇīṃ has·ti·kar·ṇīṃ ca lam·ba·kar·ṇīm a·kar·ṇi·kām

hastipadya śvapadyau ca gopadīṃ pādacūlikām / ekākṣīm ekapādīṃ ca pṛthupādīm apādikām

has·ti·pad·ya śva·pad·yau ca go·pa·dīṃ pā·da·cū·li·kām / e·kāk·ṣīm e·ka·pā·dīṃ ca pṛ·thu·pā·dīm a·pā·di·kām

atimātraśirogrīvām atimātrakucodarīm / atimātrāsyanetrāṃ ca dīrghajihvām ajihvikām / anāsikāṃ siṃhamukhīṃ gomukhīṃ sūkarīmukhīm

a·ti·māt·ra·śi·rog·rī·vām a·ti·māt·ra·ku·co·da·rīm / a·ti·māt·rās·ya·net·rāṃ ca dīr·gha·jih·vām a·jih·vi·kām / a·nā·si·kāṃ siṃ·ha·mu·khīṃ go·mu·khīṃ sū·ka·rī·mu·khīm

yathā madvaśagā sītā kṣipraṃ bhavati jānakī / tathā kuruta rākṣasyaḥ sarvāḥ kṣipraṃ sametya ca

ya·thā mad·va·śa·gā sī·tā kṣip·raṃ bha·va·ti jā·na·kī / ta·thā ku·ru·ta rāk·ṣas·yaḥ sar·vāḥ kṣip·raṃ sa·met·ya ca

pratilomānulomaiś ca sāmadānādibhedanaiḥ / āvartayata vaidehīṃ daṇḍasyodyamanena ca

pra·ti·lo·mā·nu·lo·maiś ca sā·ma·dā·nā·di·bhe·da·naiḥ / ā·var·ta·ya·ta vai·de·hīṃ daṇ·ḍas·yod·ya·ma·ne·na ca

iti pratisamādiśya rākṣasendraḥ punaḥ punaḥ / kāmamanyuparītātmā jānakīṃ paryatarjayat

i·ti pra·ti·sa·mā·diś·ya rāk·ṣa·sen·draḥ pu·naḥ pu·naḥ / kā·ma·man·yu·pa·rī·tāt·mā jā·na·kīṃ par·ya·tar·ja·yat

upagamya tataḥ kṣipraṃ rākṣasī dhānyamālinī / pariṣvajya daśagrīvam idaṃ vacanam abravīt

u·pa·gam·ya ta·taḥ kṣip·raṃ rāk·ṣa·sī dhān·ya·mā·li·nī / pa·riṣ·vaj·ya da·śag·rī·vam i·daṃ va·ca·nam ab·ra·vīt

mayā krīḍa mahārājasītayā kiṃ tavānayā / akāmāṃ kāmayānasya śarīram upatapyate / icchantīṃ kāmayānasya prītir bhavati śobhanā

ma·yā krī·ḍa ma·hā·rā·ja·sī·ta·yā kiṃ ta·vā·na·yā / a·kā·māṃ kā·ma·yā·nas·ya śa·rī·ram u·pa·tap·ya·te / ic·chan·tīṃ kā·ma·yā·nas·ya prī·tir bha·va·ti śo·bha·nā

evam uktas tu rākṣasyā samutkṣiptas tato balī / jvaladbhāskaravarṇābhaṃ praviveśa niveśanam

e·vam uk·tas tu rāk·ṣas·yā sa·mut·kṣip·tas ta·to ba·lī / jva·lad·bhās·ka·ra·var·ṇā·bhaṃ pra·vi·ve·śa ni·ve·śa·nam

devagandharvakanyāś ca nāgakanyāś ca tās tataḥ / parivārya daśagrīvaṃ viviśus tad gṛhottamam

de·va·gan·dhar·va·kan·yāś ca nā·ga·kan·yāś ca tās ta·taḥ / pa·ri·vār·ya da·śag·rī·vaṃ vi·vi·śus tad gṛ·hot·ta·mam

sa maithilīṃ dharmaparām avasthitāṃ pravepamānāṃ paribhartsya rāvaṇaḥ / vihāya sītāṃ madanena mohitaḥ svam eva veśma praviveśa bhāsvaram

sa mai·thi·līṃ dhar·ma·pa·rām a·vas·thi·tāṃ pra·ve·pa·mā·nāṃ pa·ri·bhar·tsya rā·va·ṇaḥ / vi·hā·ya sī·tāṃ ma·da·ne·na mo·hi·taḥ svam e·va veś·ma pra·vi·ve·śa bhās·va·ram

ity uktvā maithilīṃ rājā rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ / saṃdiśya ca tataḥ sarvā rākṣasīr nirjagāma ha

ity uk·tvā mai·thi·līṃ rā·jā rā·va·ṇaḥ śat·ru·rā·va·ṇaḥ / saṃ·diś·ya ca ta·taḥ sar·vā rāk·ṣa·sīr nir·ja·gā·ma ha

niṣkrānte rākṣasendre tu punar antaḥpuraṃ gate / rākṣasyo bhīmarūpās tāḥ sītāṃ samabhidudruvuḥ

niṣ·krān·te rāk·ṣa·sen·dre tu pu·nar an·taḥ·pu·raṃ ga·te / rāk·ṣas·yo bhī·ma·rū·pās tāḥ sī·tāṃ sa·ma·bhi·dud·ru·vuḥ

tataḥ sītām upāgamya rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ / paraṃ paruṣayā vācā vaidehīm idam abruvan

ta·taḥ sī·tām u·pā·gam·ya rāk·ṣas·yaḥ kro·dha·mūr·chi·tāḥ / pa·raṃ pa·ru·ṣa·yā vā·cā vai·de·hīm i·dam ab·ru·van

paulastyasya variṣṭhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ / daśagrīvasya bhāryātvaṃ sīte na bahu manyase

pau·las·tyas·ya va·riṣ·ṭhas·ya rā·va·ṇas·ya ma·hāt·ma·naḥ / da·śag·rī·vas·ya bhār·yāt·vaṃ sī·te na ba·hu man·ya·se

tatas tv ekajaṭā nāma rākṣasī vākyam abravīt / āmantrya krodhatāmrākṣī sītāṃ karatalodarīm

ta·tas tv e·ka·ja·ṭā nā·ma rāk·ṣa·sī vāk·yam ab·ra·vīt / ā·man·trya kro·dha·tām·rāk·ṣī sī·tāṃ ka·ra·ta·lo·da·rīm

prajāpatīnāṃ ṣaṇṇāṃ tu caturtho yaḥ prajāpatiḥ / mānaso brahmaṇaḥ putraḥ pulastya iti viśrutaḥ

pra·jā·pa·tī·nāṃ ṣaṇ·ṇāṃ tu ca·tur·tho yaḥ pra·jā·pa·tiḥ / mā·na·so brah·ma·ṇaḥ put·raḥ pu·las·tya i·ti viś·ru·taḥ

pulastyasya tu tejasvī maharṣir mānasaḥ sutaḥ / nāmnā sa viśravā nāma prajāpatisamaprabhaḥ

pu·las·tyas·ya tu te·jas·vī ma·har·ṣir mā·na·saḥ su·taḥ / nām·nā sa viś·ra·vā nā·ma pra·jā·pa·ti·sa·map·ra·bhaḥ

tasya putro viśālākṣi rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ / tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitum arhasi / mayoktaṃ cārusarvāṅgi vākyaṃ kiṃ nānumanyase

tas·ya put·ro vi·śā·lāk·ṣi rā·va·ṇaḥ śat·ru·rā·va·ṇaḥ / tas·ya tvaṃ rāk·ṣa·sen·dras·ya bhār·yā bha·vi·tum ar·ha·si / ma·yok·taṃ cā·ru·sar·vāṅ·gi vāk·yaṃ kiṃ nā·nu·man·ya·se

tato harijaṭā nāma rākṣasī vākyam abravīt / vivṛtya nayane kopān mārjārasadṛśekṣaṇā

ta·to ha·ri·ja·ṭā nā·ma rāk·ṣa·sī vāk·yam ab·ra·vīt / vi·vṛt·ya na·ya·ne ko·pān mār·jā·ra·sa·dṛ·śek·ṣa·ṇā

yena devās trayastriṃśad devarājaś ca nirjitaḥ / tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitum arhasi

ye·na de·vās tra·yas·triṃ·śad de·va·rā·jaś ca nir·ji·taḥ / tas·ya tvaṃ rāk·ṣa·sen·dras·ya bhār·yā bha·vi·tum ar·ha·si

vīryotsiktasya śūrasya saṃgrāmeṣv anivartinaḥ / balino vīryayuktasyā bhāryātvaṃ kiṃ na lapsyase

vīr·yot·sik·tas·ya śū·ras·ya saṃg·rā·meṣv a·ni·var·ti·naḥ / ba·li·no vīr·ya·yuk·tas·yā bhār·yāt·vaṃ kiṃ na lap·sya·se

priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ tyaktvā rājā mahābalaḥ / sarvāsāṃ ca mahābhāgāṃ tvām upaiṣyati rāvaṇaḥ

pri·yāṃ ba·hu·ma·tāṃ bhār·yāṃ tyak·tvā rā·jā ma·hā·ba·laḥ / sar·vā·sāṃ ca ma·hā·bhā·gāṃ tvām u·paiṣ·ya·ti rā·va·ṇaḥ

samṛddhaṃ strīsahasreṇa nānāratnopaśobhitam / antaḥpuraṃ samutsṛjya tvām upaiṣyati rāvaṇaḥ

sa·mṛd·dhaṃ strī·sa·has·re·ṇa nā·nā·rat·no·pa·śo·bhi·tam / an·taḥ·pu·raṃ sa·mut·sṛj·ya tvām u·paiṣ·ya·ti rā·va·ṇaḥ

asakṛd devatā yuddhe nāgagandharvadānavāḥ / nirjitāḥ samare yena sa te pārśvam upāgataḥ

a·sa·kṛd de·va·tā yud·dhe nā·ga·gan·dhar·va·dā·na·vāḥ / nir·ji·tāḥ sa·ma·re ye·na sa te pār·śvam u·pā·ga·taḥ

tasya sarvasamṛddhasyā rāvaṇasya mahātmanaḥ / kimarthaṃ rākṣasendrasya bhāryātvaṃ necchase 'dhame

tas·ya sar·va·sa·mṛd·dhas·yā rā·va·ṇas·ya ma·hāt·ma·naḥ / ki·mar·thaṃ rāk·ṣa·sen·dras·ya bhār·yāt·vaṃ nec·cha·se 'dha·me

yasya sūryo na tapati bhīto yasya ca mārutaḥ / na vāti smāyatāpāṅge kiṃ tvaṃ tasya na tiṣṭhasi

yas·ya sūr·yo na ta·pa·ti bhī·to yas·ya ca mā·ru·taḥ / na vā·ti smā·ya·tā·pāṅ·ge kiṃ tvaṃ tas·ya na tiṣ·ṭha·si

puṣpavṛṣṭiṃ ca taravo mumucur yasya vai bhayāt / śailāś ca subhru pānīyaṃ jaladāś ca yadecchati

puṣ·pa·vṛṣ·ṭiṃ ca ta·ra·vo mu·mu·cur yas·ya vai bha·yāt / śai·lāś ca subh·ru pā·nī·yaṃ ja·la·dāś ca ya·dec·cha·ti

tasya nairṛtarājasya rājarājasya bhāmini / kiṃ tvaṃ na kuruṣe buddhiṃ bhāryārthe rāvaṇasya hi

tas·ya nai·rṛ·ta·rā·jas·ya rā·ja·rā·jas·ya bhā·mi·ni / kiṃ tvaṃ na ku·ru·ṣe bud·dhiṃ bhār·yār·the rā·va·ṇas·ya hi

sādhu te tattvato devi kathitaṃ sādhu bhāmini / gṛhāṇa susmite vākyam anyathā na bhaviṣyasi

sā·dhu te tat·tva·to de·vi ka·thi·taṃ sā·dhu bhā·mi·ni / gṛ·hā·ṇa sus·mi·te vāk·yam an·ya·thā na bha·viṣ·ya·si

tataḥ sītām upāgamya rākṣasyo vikṛtānanāḥ / paruṣaṃ paruṣā nārya ūcus tā vākyam apriyam

ta·taḥ sī·tām u·pā·gam·ya rāk·ṣas·yo vi·kṛ·tā·na·nāḥ / pa·ru·ṣaṃ pa·ru·ṣā nār·ya ū·cus tā vāk·yam ap·ri·yam

kiṃ tvam antaḥpure sīte sarvabhūtamanohare / mahārhaśayanopete na vāsam anumanyase

kiṃ tvam an·taḥ·pu·re sī·te sar·va·bhū·ta·ma·no·ha·re / ma·hār·ha·śa·ya·no·pe·te na vā·sam a·nu·man·ya·se

mānuṣī mānuṣasyaiva bhāryātvaṃ bahu manyase / pratyāhara mano rāmān na tvaṃ jātu bhaviṣyasi

mā·nu·ṣī mā·nu·ṣas·yai·va bhār·yāt·vaṃ ba·hu man·ya·se / prat·yā·ha·ra ma·no rā·mān na tvaṃ jā·tu bha·viṣ·ya·si

mānuṣī mānuṣaṃ taṃ tu rāmam icchasi śobhane / rājyād bhraṣṭam asiddhārthaṃ viklavaṃ tam anindite

mā·nu·ṣī mā·nu·ṣaṃ taṃ tu rā·mam ic·cha·si śo·bha·ne / rāj·yād bhraṣ·ṭam a·sid·dhār·thaṃ vik·la·vaṃ tam a·nin·di·te

rākṣasīnāṃ vacaḥ śrutvā sītā padmanibhekṣaṇā / netrābhyām aśrupūrṇābhyām idaṃ vacanam abravīt

rāk·ṣa·sī·nāṃ va·caḥ śrut·vā sī·tā pad·ma·ni·bhek·ṣa·ṇā / net·rābh·yām aś·ru·pūr·ṇābh·yām i·daṃ va·ca·nam ab·ra·vīt

yad idaṃ lokavidviṣṭam udāharatha saṃgatāḥ / naitan manasi vākyaṃ me kilbiṣaṃ pratitiṣṭhati

yad i·daṃ lo·ka·vid·viṣ·ṭam u·dā·ha·ra·tha saṃ·ga·tāḥ / nai·tan ma·na·si vāk·yaṃ me kil·bi·ṣaṃ pra·ti·tiṣ·ṭha·ti

na mānuṣī rākṣasasya bhāryā bhavitum arhati / kāmaṃ khādata māṃ sarvā na kariṣyāmi vo vacaḥ / dīno vā rājyahīno vā yo me bhartā sa me guruḥ

na mā·nu·ṣī rāk·ṣa·sas·ya bhār·yā bha·vi·tum ar·ha·ti / kā·maṃ khā·da·ta māṃ sar·vā na ka·riṣ·yā·mi vo va·caḥ / dī·no vā rāj·ya·hī·no vā yo me bhar·tā sa me gu·ruḥ

sītāyā vacanaṃ śrutvā rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ / bhartsayanti sma paruṣair vākyai rāvaṇacoditāḥ

sī·tā·yā va·ca·naṃ śrut·vā rāk·ṣas·yaḥ kro·dha·mūr·chi·tāḥ / bhar·tsa·yan·ti sma pa·ru·ṣair vāk·yai rā·va·ṇa·co·di·tāḥ

avalīnaḥ sa nirvākyo hanumāñ śiṃśapādrume / sītāṃ saṃtarjayantīs tā rākṣasīr aśṛṇot kapiḥ

a·va·lī·naḥ sa nir·vāk·yo ha·nu·māñ śiṃ·śa·pād·ru·me / sī·tāṃ saṃ·tar·ja·yan·tīs tā rāk·ṣa·sīr a·śṛ·ṇot ka·piḥ

tām abhikramya saṃrabdhā vepamānāṃ samantataḥ / bhṛśaṃ saṃlilihur dīptān pralambadaśanacchadān

tām a·bhik·ram·ya saṃ·rab·dhā ve·pa·mā·nāṃ sa·man·ta·taḥ / bhṛ·śaṃ saṃ·li·li·hur dīp·tān pra·lam·ba·da·śa·nac·cha·dān

ūcuś ca paramakruddhāḥ pragṛhyāśu paraśvadhān / neyam arhati bhartāraṃ rāvaṇaṃ rākṣasādhipam

ū·cuś ca pa·ra·mak·rud·dhāḥ pra·gṛh·yā·śu pa·raś·va·dhān / ne·yam ar·ha·ti bhar·tā·raṃ rā·va·ṇaṃ rāk·ṣa·sā·dhi·pam

sā bhartsyamānā bhīmābhī rākṣasībhir varānanā / sā bāṣpam apamārjantī śiṃśapāṃ tām upāgamat

sā bhar·tsya·mā·nā bhī·mā·bhī rāk·ṣa·sī·bhir va·rā·na·nā / sā bāṣ·pam a·pa·mār·jan·tī śiṃ·śa·pāṃ tām u·pā·ga·mat

tatas tāṃ śiṃśapāṃ sītā rākṣasībhiḥ samāvṛtā / abhigamya viśālākṣī tasthau śokapariplutā

ta·tas tāṃ śiṃ·śa·pāṃ sī·tā rāk·ṣa·sī·bhiḥ sa·mā·vṛ·tā / a·bhi·gam·ya vi·śā·lāk·ṣī tas·thau śo·ka·pa·rip·lu·tā

tāṃ kṛśāṃ dīnavadanāṃ malināmbaradhāriṇīm / bhartsayāṃ cakrire bhīmā rākṣasyas tāḥ samantataḥ

tāṃ kṛ·śāṃ dī·na·va·da·nāṃ ma·li·nām·ba·ra·dhā·ri·ṇīm / bhar·tsa·yāṃ cak·ri·re bhī·mā rāk·ṣas·yas tāḥ sa·man·ta·taḥ

tatas tāṃ vinatā nāma rākṣasī bhīmadarśanā / abravīt kupitākārā karālā nirṇatodarī

ta·tas tāṃ vi·na·tā nā·ma rāk·ṣa·sī bhī·ma·dar·śa·nā / ab·ra·vīt ku·pi·tā·kā·rā ka·rā·lā nir·ṇa·to·da·rī

sīte paryāptam etāvad bhartṛsneho nidarśitaḥ / sarvatrātikṛtaṃ bhadre vyasanāyopakalpate

sī·te par·yāp·tam e·tā·vad bhar·tṛs·ne·ho ni·dar·śi·taḥ / sar·vat·rā·ti·kṛ·taṃ bhad·re vya·sa·nā·yo·pa·kal·pa·te

parituṣṭāsmi bhadraṃ te mānuṣas te kṛto vidhiḥ / mamāpi tu vacaḥ pathyaṃ bruvantyāḥ kuru maithili

pa·ri·tuṣ·ṭās·mi bhad·raṃ te mā·nu·ṣas te kṛ·to vi·dhiḥ / ma·mā·pi tu va·caḥ path·yaṃ bru·van·tyāḥ ku·ru mai·thi·li

rāvaṇaṃ bhaja bhartāraṃ bhartāraṃ sarvarakṣasām / vikrāntaṃ rūpavantaṃ ca sureśam iva vāsavam

rā·va·ṇaṃ bha·ja bhar·tā·raṃ bhar·tā·raṃ sar·va·rak·ṣa·sām / vik·rān·taṃ rū·pa·van·taṃ ca su·re·śam i·va vā·sa·vam

dakṣiṇaṃ tyāgaśīlaṃ ca sarvasya priyavādinam / mānuṣaṃ kṛpaṇaṃ rāmaṃ tyaktvā rāvaṇam āśraya

dak·ṣi·ṇaṃ tyā·ga·śī·laṃ ca sar·vas·ya pri·ya·vā·di·nam / mā·nu·ṣaṃ kṛ·pa·ṇaṃ rā·maṃ tyak·tvā rā·va·ṇam āś·ra·ya

divyāṅgarāgā vaidehi divyābharaṇabhūṣitā / adya prabhṛti sarveṣāṃ lokānām īśvarī bhava / agneḥ svāhā yathā devī śacīvendrasya śobhane

div·yāṅ·ga·rā·gā vai·de·hi div·yā·bha·ra·ṇa·bhū·ṣi·tā / ad·ya pra·bhṛ·ti sar·ve·ṣāṃ lo·kā·nām īś·va·rī bha·va / ag·neḥ svā·hā ya·thā de·vī śa·cī·ven·dras·ya śo·bha·ne

kiṃ te rāmeṇa vaidehi kṛpaṇena gatāyuṣā

kiṃ te rā·me·ṇa vai·de·hi kṛ·pa·ṇe·na ga·tā·yu·ṣā

etad uktaṃ ca me vākyaṃ yadi tvaṃ na kariṣyasi / asmin muhūrte sarvās tvāṃ bhakṣayiṣyāmahe vayam

e·tad uk·taṃ ca me vāk·yaṃ ya·di tvaṃ na ka·riṣ·ya·si / as·min mu·hūr·te sar·vās tvāṃ bhak·ṣa·yiṣ·yā·ma·he va·yam

anyā tu vikaṭā nāma lambamānapayodharā / abravīt kupitā sītāṃ muṣṭim udyamya garjatī

an·yā tu vi·ka·ṭā nā·ma lam·ba·mā·na·pa·yo·dha·rā / ab·ra·vīt ku·pi·tā sī·tāṃ muṣ·ṭim ud·yam·ya gar·ja·tī

bahūny apratirūpāṇi vacanāni sudurmate / anukrośān mṛdutvāc ca soḍhāni tava maithili / na ca naḥ kuruṣe vākyaṃ hitaṃ kālapuraskṛtam

ba·hūny ap·ra·ti·rū·pā·ṇi va·ca·nā·ni su·dur·ma·te / a·nuk·ro·śān mṛ·dut·vāc ca so·ḍhā·ni ta·va mai·thi·li / na ca naḥ ku·ru·ṣe vāk·yaṃ hi·taṃ kā·la·pu·ras·kṛ·tam

ānītāsi samudrasya pāram anyair durāsadam / rāvaṇāntaḥpuraṃ ghoraṃ praviṣṭā cāsi maithili

ā·nī·tā·si sa·mud·ras·ya pā·ram an·yair du·rā·sa·dam / rā·va·ṇān·taḥ·pu·raṃ gho·raṃ pra·viṣ·ṭā cā·si mai·thi·li

rāvaṇasya gṛhe rudhā asmābhis tu surakṣitā / na tvāṃ śaktaḥ paritrātum api sākṣāt puraṃdaraḥ

rā·va·ṇas·ya gṛ·he ru·dhā as·mā·bhis tu su·rak·ṣi·tā / na tvāṃ śak·taḥ pa·rit·rā·tum a·pi sāk·ṣāt pu·raṃ·da·raḥ

kuruṣva hitavādinyā vacanaṃ mama maithili / alam aśruprapātena tyaja śokam anarthakam

ku·ruṣ·va hi·ta·vā·din·yā va·ca·naṃ ma·ma mai·thi·li / a·lam aś·rup·ra·pā·te·na tya·ja śo·kam a·nar·tha·kam

bhaja prītiṃ praharṣaṃ ca tyajaitāṃ nityadainyatām / sīte rākṣasarājena saha krīḍa yathāsukham

bha·ja prī·tiṃ pra·har·ṣaṃ ca tya·jai·tāṃ nit·ya·dain·ya·tām / sī·te rāk·ṣa·sa·rā·je·na sa·ha krī·ḍa ya·thā·su·kham

jānāsi hi yathā bhīru strīṇāṃ yauvanam adhruvam / yāvan na te vyatikrāmet tāvat sukham avāpnuhi

jā·nā·si hi ya·thā bhī·ru strī·ṇāṃ yau·va·nam adh·ru·vam / yā·van na te vya·tik·rā·met tā·vat su·kham a·vāp·nu·hi

udyānāni ca ramyāṇi parvatopavanāni ca / saha rākṣasarājena cara tvaṃ madirekṣaṇe

ud·yā·nā·ni ca ram·yā·ṇi par·va·to·pa·va·nā·ni ca / sa·ha rāk·ṣa·sa·rā·je·na ca·ra tvaṃ ma·di·rek·ṣa·ṇe

strīsahasrāṇi te sapta vaśe sthāsyanti sundari / rāvaṇaṃ bhaja bhartāraṃ bhartāraṃ sarvarakṣasām

strī·sa·has·rā·ṇi te sap·ta va·śe sthās·yan·ti sun·da·ri / rā·va·ṇaṃ bha·ja bhar·tā·raṃ bhar·tā·raṃ sar·va·rak·ṣa·sām

utpāṭya vā te hṛdayaṃ bhakṣayiṣyāmi maithili / yadi me vyāhṛtaṃ vākyaṃ na yathāvat kariṣyasi

ut·pāṭ·ya vā te hṛ·da·yaṃ bhak·ṣa·yiṣ·yā·mi mai·thi·li / ya·di me vyā·hṛ·taṃ vāk·yaṃ na ya·thā·vat ka·riṣ·ya·si

tataś caṇḍodarī nāma rākṣasī krūradarśanā / bhrāmayantī mahac chūlam idaṃ vacanam abravīt

ta·taś caṇ·ḍo·da·rī nā·ma rāk·ṣa·sī krū·ra·dar·śa·nā / bhrā·ma·yan·tī ma·hac chū·lam i·daṃ va·ca·nam ab·ra·vīt

imāṃ hariṇalokākṣīṃ trāsotkampapayodharām / rāvaṇena hṛtāṃ dṛṣṭvā daurhṛdo me mahān abhūt

i·māṃ ha·ri·ṇa·lo·kāk·ṣīṃ trā·sot·kam·pa·pa·yo·dha·rām / rā·va·ṇe·na hṛ·tāṃ dṛṣ·ṭvā daur·hṛ·do me ma·hān a·bhūt

yakṛtplīham athotpīḍaṃ hṛdayaṃ ca sabandhanam / antrāṇy api tathā śīrṣaṃ khādeyam iti me matiḥ

ya·kṛt·plī·ham a·thot·pī·ḍaṃ hṛ·da·yaṃ ca sa·ban·dha·nam / an·trāṇy a·pi ta·thā śīr·ṣaṃ khā·de·yam i·ti me ma·tiḥ

tatas tu praghasā nāma rākṣasī vākyam abravīt / kaṇṭham asyā nṛśaṃsāyāḥ pīḍayāmaḥ kim āsyate

ta·tas tu pra·gha·sā nā·ma rāk·ṣa·sī vāk·yam ab·ra·vīt / kaṇ·ṭham as·yā nṛ·śaṃ·sā·yāḥ pī·ḍa·yā·maḥ kim ās·ya·te

nivedyatāṃ tato rājñe mānuṣī sā mṛteti ha / nātra kaś cana saṃdehaḥ khādateti sa vakṣyati

ni·ved·ya·tāṃ ta·to rāj·ñe mā·nu·ṣī sā mṛ·te·ti ha / nāt·ra kaś ca·na saṃ·de·haḥ khā·da·te·ti sa vak·ṣya·ti

tatas tv ajāmukhī nāma rākṣasī vākyam abravīt / viśasyemāṃ tataḥ sarvān samān kuruta pīlukān

ta·tas tv a·jā·mu·khī nā·ma rāk·ṣa·sī vāk·yam ab·ra·vīt / vi·śas·ye·māṃ ta·taḥ sar·vān sa·mān ku·ru·ta pī·lu·kān

vibhajāma tataḥ sarvā vivādo me na rocate / peyam ānīyatāṃ kṣipraṃ mālyaṃ ca vividhaṃ bahu

vi·bha·jā·ma ta·taḥ sar·vā vi·vā·do me na ro·ca·te / pe·yam ā·nī·ya·tāṃ kṣip·raṃ māl·yaṃ ca vi·vi·dhaṃ ba·hu

tataḥ śūrpaṇakhā nāma rākṣasī vākyam abravīt / ajāmukhā yad uktaṃ hi tad eva mama rocate

ta·taḥ śūr·pa·ṇa·khā nā·ma rāk·ṣa·sī vāk·yam ab·ra·vīt / a·jā·mu·khā yad uk·taṃ hi tad e·va ma·ma ro·ca·te

surā cānīyatāṃ kṣipraṃ sarvaśokavināśinī / mānuṣaṃ māṃsam āsādya nṛtyāmo 'tha nikumbhilām

su·rā cā·nī·ya·tāṃ kṣip·raṃ sar·va·śo·ka·vi·nā·śi·nī / mā·nu·ṣaṃ māṃ·sam ā·sād·ya nṛt·yā·mo 'tha ni·kum·bhi·lām

evaṃ saṃbhartsyamānā sā sītā surasutopamā / rākṣasībhiḥ sughorābhir dhairyam utsṛjya roditi

e·vaṃ saṃ·bhar·tsya·mā·nā sā sī·tā su·ra·su·to·pa·mā / rāk·ṣa·sī·bhiḥ su·gho·rā·bhir dhair·yam ut·sṛj·ya ro·di·ti

tathā tāsāṃ vadantīnāṃ paruṣaṃ dāruṇaṃ bahu / rākṣasīnām asaumyānāṃ ruroda janakātmajā

ta·thā tā·sāṃ va·dan·tī·nāṃ pa·ru·ṣaṃ dā·ru·ṇaṃ ba·hu / rāk·ṣa·sī·nām a·saum·yā·nāṃ ru·ro·da ja·na·kāt·ma·jā

evam uktā tu vaidehī rākṣasībhir manasvinī / uvāca paramatrastā bāṣpagadgadayā girā

e·vam uk·tā tu vai·de·hī rāk·ṣa·sī·bhir ma·nas·vi·nī / u·vā·ca pa·ra·mat·ras·tā bāṣ·pa·gad·ga·da·yā gi·rā

na mānuṣī rākṣasasya bhāryā bhavitum arhati / kāmaṃ khādata māṃ sarvā na kariṣyāmi vo vacaḥ

na mā·nu·ṣī rāk·ṣa·sas·ya bhār·yā bha·vi·tum ar·ha·ti / kā·maṃ khā·da·ta māṃ sar·vā na ka·riṣ·yā·mi vo va·caḥ

sā rākṣasī madhyagatā sītā surasutopamā / na śarma lebhe duḥkhārtā rāvaṇena ca tarjitā

sā rāk·ṣa·sī madh·ya·ga·tā sī·tā su·ra·su·to·pa·mā / na śar·ma le·bhe duḥ·khār·tā rā·va·ṇe·na ca tar·ji·tā

vepate smādhikaṃ sītā viśantīvāṅgam ātmanaḥ / vane yūthaparibhraṣṭā mṛgī kokair ivārditā

ve·pa·te smā·dhi·kaṃ sī·tā vi·śan·tī·vāṅ·gam āt·ma·naḥ / va·ne yū·tha·pa·ribh·raṣ·ṭā mṛ·gī ko·kair i·vār·di·tā

sā tv aśokasya vipulāṃ śākhām ālambya puṣpitām / cintayām āsa śokena bhartāraṃ bhagnamānasā

sā tv a·śo·kas·ya vi·pu·lāṃ śā·khām ā·lam·bya puṣ·pi·tām / cin·ta·yām ā·sa śo·ke·na bhar·tā·raṃ bhag·na·mā·na·sā

sā snāpayantī vipulau stanau netrajalasravaiḥ / cintayantī na śokasya tadāntam adhigacchati

sā snā·pa·yan·tī vi·pu·lau sta·nau net·ra·ja·las·ra·vaiḥ / cin·ta·yan·tī na śo·kas·ya ta·dān·tam a·dhi·gac·cha·ti

sā vepamānā patitā pravāte kadalī yathā / rākṣasīnāṃ bhayatrastā vivarṇavadanābhavat

sā ve·pa·mā·nā pa·ti·tā pra·vā·te ka·da·lī ya·thā / rāk·ṣa·sī·nāṃ bha·yat·ras·tā vi·var·ṇa·va·da·nā·bha·vat

tasyā sā dīrghavipulā vepantyāḥ sītayā tadā / dadṛśe kampinī veṇī vyālīva parisarpatī

tas·yā sā dīr·gha·vi·pu·lā ve·pan·tyāḥ sī·ta·yā ta·dā / da·dṛ·śe kam·pi·nī ve·ṇī vyā·lī·va pa·ri·sar·pa·tī

sā niḥśvasantī duḥkhārtā śokopahatacetanā / ārtā vyasṛjad aśrūṇi maithilī vilalāpa ha

sā niḥś·va·san·tī duḥ·khār·tā śo·ko·pa·ha·ta·ce·ta·nā / ār·tā vya·sṛ·jad aś·rū·ṇi mai·thi·lī vi·la·lā·pa ha

hā rāmeti ca duḥkhārtā punar hā lakṣmaṇeti ca / hā śvaśru mama kausalye hā sumitreti bhāvini

hā rā·me·ti ca duḥ·khār·tā pu·nar hā lak·ṣma·ṇe·ti ca / hā śvaś·ru ma·ma kau·sal·ye hā su·mit·re·ti bhā·vi·ni

lokapravādaḥ satyo 'yaṃ paṇḍitaiḥ samudāhṛtaḥ / akāle durlabho mṛtyuḥ striyā vā puruṣasya vā

lo·kap·ra·vā·daḥ sat·yo 'yaṃ paṇ·ḍi·taiḥ sa·mu·dā·hṛ·taḥ / a·kā·le dur·la·bho mṛt·yuḥ stri·yā vā pu·ru·ṣas·ya vā

yatrāham ābhiḥ krūrābhī rākṣasībhir ihārditā / jīvāmi hīnā rāmeṇa muhūrtam api duḥkhitā

yat·rā·ham ā·bhiḥ krū·rā·bhī rāk·ṣa·sī·bhir i·hār·di·tā / jī·vā·mi hī·nā rā·me·ṇa mu·hūr·tam a·pi duḥ·khi·tā

eṣālpapuṇyā kṛpaṇā vinaśiṣyāmy anāthavat / samudramadhye nau pūrṇā vāyuvegair ivāhatā

e·ṣāl·pa·puṇ·yā kṛ·pa·ṇā vi·na·śiṣ·yāmy a·nā·tha·vat / sa·mud·ra·madh·ye nau pūr·ṇā vā·yu·ve·gair i·vā·ha·tā

bhartāraṃ tam apaśyantī rākṣasīvaśam āgatā / sīdāmi khalu śokena kūlaṃ toyahataṃ yathā

bhar·tā·raṃ tam a·paś·yan·tī rāk·ṣa·sī·va·śam ā·ga·tā / sī·dā·mi kha·lu śo·ke·na kū·laṃ to·ya·ha·taṃ ya·thā

taṃ padmadalapatrākṣaṃ siṃhavikrāntagāminam / dhanyāḥ paśyanti me nāthaṃ kṛtajñaṃ priyavādinam

taṃ pad·ma·da·la·pat·rāk·ṣaṃ siṃ·ha·vik·rān·ta·gā·mi·nam / dhan·yāḥ paś·yan·ti me nā·thaṃ kṛ·taj·ñaṃ pri·ya·vā·di·nam

sarvathā tena hīnāyā rāmeṇa viditātmanā / tīṣkṇaṃ viṣam ivāsvādya durlabhaṃ mama jīvitam

sar·va·thā te·na hī·nā·yā rā·me·ṇa vi·di·tāt·ma·nā / tīṣ·kṇaṃ vi·ṣam i·vās·vād·ya dur·la·bhaṃ ma·ma jī·vi·tam

kīdṛśaṃ tu mayā pāpaṃ purā dehāntare kṛtam / yenedaṃ prāpyate duḥkhaṃ mayā ghoraṃ sudāruṇam

kī·dṛ·śaṃ tu ma·yā pā·paṃ pu·rā de·hān·ta·re kṛ·tam / ye·ne·daṃ prāp·ya·te duḥ·khaṃ ma·yā gho·raṃ su·dā·ru·ṇam

jīvitaṃ tyaktum icchāmi śokena mahatā vṛtā / rākṣasībhiś ca rakṣantyā rāmo nāsādyate mayā

jī·vi·taṃ tyak·tum ic·chā·mi śo·ke·na ma·ha·tā vṛ·tā / rāk·ṣa·sī·bhiś ca rak·ṣan·tyā rā·mo nā·sād·ya·te ma·yā

dhig astu khalu mānuṣyaṃ dhig astu paravaśyatām / na śakyaṃ yat parityaktum ātmacchandena jīvitam

dhig as·tu kha·lu mā·nuṣ·yaṃ dhig as·tu pa·ra·vaś·ya·tām / na śak·yaṃ yat pa·rit·yak·tum āt·mac·chan·de·na jī·vi·tam

prasaktāśrumukhīty evaṃ bruvantī janakātmajā / adhomukhamukhī bālā vilaptum upacakrame

pra·sak·tāś·ru·mu·khīty e·vaṃ bru·van·tī ja·na·kāt·ma·jā / a·dho·mu·kha·mu·khī bā·lā vi·lap·tum u·pa·cak·ra·me

unmatteva pramatteva bhrāntacitteva śocatī / upāvṛttā kiśorīva viveṣṭantī mahītale

un·mat·te·va pra·mat·te·va bhrān·ta·cit·te·va śo·ca·tī / u·pā·vṛt·tā ki·śo·rī·va vi·veṣ·ṭan·tī ma·hī·ta·le

rāghavasyāpramattasya rakṣasā kāmarūpiṇā / rāvaṇena pramathyāham ānītā krośatī balāt

rā·gha·vas·yāp·ra·mat·tas·ya rak·ṣa·sā kā·ma·rū·pi·ṇā / rā·va·ṇe·na pra·math·yā·ham ā·nī·tā kro·śa·tī ba·lāt

rākṣasī vaśam āpannā bhartyamānā sudāruṇam / cintayantī suduḥkhārtā nāhaṃ jīvitum utsahe

rāk·ṣa·sī va·śam ā·pan·nā bhar·tya·mā·nā su·dā·ru·ṇam / cin·ta·yan·tī su·duḥ·khār·tā nā·haṃ jī·vi·tum ut·sa·he

na hi me jīvitenārtho naivārthair na ca bhūṣaṇaiḥ / vasantyā rākṣasī madhye vinā rāmaṃ mahāratham

na hi me jī·vi·te·nār·tho nai·vār·thair na ca bhū·ṣa·ṇaiḥ / va·san·tyā rāk·ṣa·sī madh·ye vi·nā rā·maṃ ma·hā·ra·tham

dhiṅ mām anāryām asatīṃ yāhaṃ tena vinā kṛtā / muhūrtam api rakṣāmi jīvitaṃ pāpajīvitā

dhiṅ mām a·nār·yām a·sa·tīṃ yā·haṃ te·na vi·nā kṛ·tā / mu·hūr·tam a·pi rak·ṣā·mi jī·vi·taṃ pā·pa·jī·vi·tā

kā ca me jīvite śraddhā sukhe vā taṃ priyaṃ vinā / bhartāraṃ sāgarāntāyā vasudhāyāḥ priyaṃ vadam

kā ca me jī·vi·te śrad·dhā su·khe vā taṃ pri·yaṃ vi·nā / bhar·tā·raṃ sā·ga·rān·tā·yā va·su·dhā·yāḥ pri·yaṃ va·dam

bhidyatāṃ bhakṣyatāṃ vāpi śarīraṃ visṛjāmy aham / na cāpy ahaṃ ciraṃ duḥkhaṃ saheyaṃ priyavarjitā

bhid·ya·tāṃ bhak·ṣya·tāṃ vā·pi śa·rī·raṃ vi·sṛ·jāmy a·ham / na cāpy a·haṃ ci·raṃ duḥ·khaṃ sa·he·yaṃ pri·ya·var·ji·tā

caraṇenāpi savyena na spṛśeyaṃ niśācaram / rāvaṇaṃ kiṃ punar ahaṃ kāmayeyaṃ vigarhitam

ca·ra·ṇe·nā·pi sav·ye·na na spṛ·śe·yaṃ ni·śā·ca·ram / rā·va·ṇaṃ kiṃ pu·nar a·haṃ kā·ma·ye·yaṃ vi·gar·hi·tam

pratyākhyātaṃ na jānāti nātmānaṃ nātmanaḥ kulam / yo nṛśaṃsa svabhāvena māṃ prārthayitum icchati

prat·yākh·yā·taṃ na jā·nā·ti nāt·mā·naṃ nāt·ma·naḥ ku·lam / yo nṛ·śaṃ·sa sva·bhā·ve·na māṃ prār·tha·yi·tum ic·cha·ti

chinnā bhinnā vibhaktā vā dīpte vāgnau pradīpitā / rāvaṇaṃ nopatiṣṭheyaṃ kiṃ pralāpena vaś ciram

chin·nā bhin·nā vi·bhak·tā vā dīp·te vāg·nau pra·dī·pi·tā / rā·va·ṇaṃ no·pa·tiṣ·ṭhe·yaṃ kiṃ pra·lā·pe·na vaś ci·ram

khyātaḥ prājñaḥ kṛtajñaś ca sānukrośaś ca rāghavaḥ / sadvṛtto niranukrośaḥ śaṅke madbhāgyasaṃkṣayāt

khyā·taḥ prāj·ñaḥ kṛ·taj·ñaś ca sā·nuk·ro·śaś ca rā·gha·vaḥ / sad·vṛt·to ni·ra·nuk·ro·śaḥ śaṅ·ke mad·bhāg·ya·saṃk·ṣa·yāt

rākṣasānāṃ janasthāne sahasrāṇi caturdaśa / yenaikena nirastāni sa māṃ kiṃ nābhipadyate

rāk·ṣa·sā·nāṃ ja·nas·thā·ne sa·has·rā·ṇi ca·tur·da·śa / ye·nai·ke·na ni·ras·tā·ni sa māṃ kiṃ nā·bhi·pad·ya·te

niruddhā rāvaṇenāham alpavīryeṇa rakṣasā / samarthaḥ khalu me bhartā rāvaṇaṃ hantum āhave

ni·rud·dhā rā·va·ṇe·nā·ham al·pa·vīr·ye·ṇa rak·ṣa·sā / sa·mar·thaḥ kha·lu me bhar·tā rā·va·ṇaṃ han·tum ā·ha·ve

virādho daṇḍakāraṇye yena rākṣasapuṃgavaḥ / raṇe rāmeṇa nihataḥ sa māṃ kiṃ nābhipadyate

vi·rā·dho daṇ·ḍa·kā·raṇ·ye ye·na rāk·ṣa·sa·puṃ·ga·vaḥ / ra·ṇe rā·me·ṇa ni·ha·taḥ sa māṃ kiṃ nā·bhi·pad·ya·te

kāmaṃ madhye samudrasya laṅkeyaṃ duṣpradharṣaṇā / na tu rāghavabāṇānāṃ gatirodhī ha vidyate

kā·maṃ madh·ye sa·mud·ras·ya laṅ·ke·yaṃ duṣ·pra·dhar·ṣa·ṇā / na tu rā·gha·va·bā·ṇā·nāṃ ga·ti·ro·dhī ha vid·ya·te

kiṃ nu tat kāraṇaṃ yena rāmo dṛḍhaparākramaḥ / rakṣasāpahṛtāṃ bhāryām iṣṭāṃ nābhyavapadyate

kiṃ nu tat kā·ra·ṇaṃ ye·na rā·mo dṛ·ḍha·pa·rāk·ra·maḥ / rak·ṣa·sā·pa·hṛ·tāṃ bhār·yām iṣ·ṭāṃ nābh·ya·va·pad·ya·te

ihasthāṃ māṃ na jānīte śaṅke lakṣmaṇapūrvajaḥ / jānann api hi tejasvī dharṣaṇāṃ marṣayiṣyati

i·has·thāṃ māṃ na jā·nī·te śaṅ·ke lak·ṣma·ṇa·pūr·va·jaḥ / jā·nann a·pi hi te·jas·vī dhar·ṣa·ṇāṃ mar·ṣa·yiṣ·ya·ti

hṛteti yo 'dhigatvā māṃ rāghavāya nivedayet / gṛdhrarājo 'pi sa raṇe rāvaṇena nipātitaḥ

hṛ·te·ti yo 'dhi·gat·vā māṃ rā·gha·vā·ya ni·ve·da·yet / gṛdh·ra·rā·jo 'pi sa ra·ṇe rā·va·ṇe·na ni·pā·ti·taḥ

kṛtaṃ karma mahat tena māṃ tadābhyavapadyatā / tiṣṭhatā rāvaṇadvandve vṛddhenāpi jaṭāyuṣā

kṛ·taṃ kar·ma ma·hat te·na māṃ ta·dābh·ya·va·pad·ya·tā / tiṣ·ṭha·tā rā·va·ṇad·van·dve vṛd·dhe·nā·pi ja·ṭā·yu·ṣā

yadi mām iha jānīyād vartamānāṃ sa rāghavaḥ / adya bāṇair abhikruddhaḥ kuryāl lokam arākṣasaṃ

ya·di mām i·ha jā·nī·yād var·ta·mā·nāṃ sa rā·gha·vaḥ / ad·ya bā·ṇair a·bhik·rud·dhaḥ kur·yāl lo·kam a·rāk·ṣa·saṃ

vidhamec ca purīṃ laṅkāṃ śoṣayec ca mahodadhim / rāvaṇasya ca nīcasya kīrtiṃ nāma ca nāśayet

vi·dha·mec ca pu·rīṃ laṅ·kāṃ śo·ṣa·yec ca ma·ho·da·dhim / rā·va·ṇas·ya ca nī·cas·ya kīr·tiṃ nā·ma ca nā·śa·yet

tato nihatanathānāṃ rākṣasīnāṃ gṛhe gṛhe / yathāham evaṃ rudatī tathā bhūyo na saṃśayaḥ / anviṣya rakṣasāṃ laṅkāṃ kuryād rāmaḥ salakṣmaṇaḥ

ta·to ni·ha·ta·na·thā·nāṃ rāk·ṣa·sī·nāṃ gṛ·he gṛ·he / ya·thā·ham e·vaṃ ru·da·tī ta·thā bhū·yo na saṃ·śa·yaḥ / an·viṣ·ya rak·ṣa·sāṃ laṅ·kāṃ kur·yād rā·maḥ sa·lak·ṣma·ṇaḥ

na hi tābhyāṃ ripur dṛṣṭo muhūtam api jīvati / citā dhūmākulapathā gṛdhramaṇḍalasaṃkulā / acireṇa tu laṅkeyaṃ śmaśānasadṛśī bhavet

na hi tābh·yāṃ ri·pur dṛṣ·ṭo mu·hū·tam a·pi jī·va·ti / ci·tā dhū·mā·ku·la·pa·thā gṛdh·ra·maṇ·ḍa·la·saṃ·ku·lā / a·ci·re·ṇa tu laṅ·ke·yaṃ śma·śā·na·sa·dṛ·śī bha·vet

acireṇaiva kālena prāpsyāmy eva manoratham / duṣprasthāno 'yam ākhyāti sarveṣāṃ vo viparyayaḥ

a·ci·re·ṇai·va kā·le·na prāp·syāmy e·va ma·no·ra·tham / duṣ·pras·thā·no 'yam ākh·yā·ti sar·ve·ṣāṃ vo vi·par·ya·yaḥ

yādṛśāni tu dṛśyante laṅkāyām aśubhāni tu / acireṇaiva kālena bhaviṣyati hataprabhā

yā·dṛ·śā·ni tu dṛś·yan·te laṅ·kā·yām a·śu·bhā·ni tu / a·ci·re·ṇai·va kā·le·na bha·viṣ·ya·ti ha·tap·ra·bhā

nūnaṃ laṅkā hate pāpe rāvaṇe rākṣasādhipe / śoṣaṃ yāsyati durdharṣā pramadā vidhavā yathā

nū·naṃ laṅ·kā ha·te pā·pe rā·va·ṇe rāk·ṣa·sā·dhi·pe / śo·ṣaṃ yās·ya·ti dur·dhar·ṣā pra·ma·dā vi·dha·vā ya·thā

puṣyotsavasamṛddhā ca naṣṭabhartrī sarākṣasā / bhaviṣyati purī laṅkā naṣṭabhartrī yathāṅganā

puṣ·yot·sa·va·sa·mṛd·dhā ca naṣ·ṭa·bhar·trī sa·rāk·ṣa·sā / bha·viṣ·ya·ti pu·rī laṅ·kā naṣ·ṭa·bhar·trī ya·thāṅ·ga·nā

nūnaṃ rākṣasakanyānāṃ rudantīnāṃ gṛhe gṛhe / śroṣyāmi nacirād eva duḥkhārtānām iha dhvanim

nū·naṃ rāk·ṣa·sa·kan·yā·nāṃ ru·dan·tī·nāṃ gṛ·he gṛ·he / śroṣ·yā·mi na·ci·rād e·va duḥ·khār·tā·nām i·ha dhva·nim

sāndhakārā hatadyotā hatarākṣasapuṃgavā / bhaviṣyati purī laṅkā nirdagdhā rāmasāyakaiḥ

sān·dha·kā·rā ha·tad·yo·tā ha·ta·rāk·ṣa·sa·puṃ·ga·vā / bha·viṣ·ya·ti pu·rī laṅ·kā nir·dag·dhā rā·ma·sā·ya·kaiḥ

yadi nāma sa śūro māṃ rāmo raktāntalocanaḥ / jānīyād vartamānāṃ hi rāvaṇasya niveśane

ya·di nā·ma sa śū·ro māṃ rā·mo rak·tān·ta·lo·ca·naḥ / jā·nī·yād var·ta·mā·nāṃ hi rā·va·ṇas·ya ni·ve·śa·ne

anena tu nṛśaṃsena rāvaṇenādhamena me / samayo yas tu nirdiṣṭas tasya kālo 'yam āgataḥ

a·ne·na tu nṛ·śaṃ·se·na rā·va·ṇe·nā·dha·me·na me / sa·ma·yo yas tu nir·diṣ·ṭas tas·ya kā·lo 'yam ā·ga·taḥ

akāryaṃ ye na jānanti nairṛtāḥ pāpakāriṇaḥ / adharmāt tu mahotpāto bhaviṣyati hi sāmpratam

a·kār·yaṃ ye na jā·nan·ti nai·rṛ·tāḥ pā·pa·kā·ri·ṇaḥ / a·dhar·māt tu ma·hot·pā·to bha·viṣ·ya·ti hi sām·pra·tam

naite dharmaṃ vijānanti rākṣasāḥ piśitāśanāḥ / dhruvaṃ māṃ prātarāśārthe rākṣasaḥ kalpayiṣyati

nai·te dhar·maṃ vi·jā·nan·ti rāk·ṣa·sāḥ pi·śi·tā·śa·nāḥ / dhru·vaṃ māṃ prā·ta·rā·śār·the rāk·ṣa·saḥ kal·pa·yiṣ·ya·ti

sāhaṃ kathaṃ kariṣyāmi taṃ vinā priyadarśanam / rāmaṃ raktāntanayanam apaśyantī suduḥkhitā

sā·haṃ ka·thaṃ ka·riṣ·yā·mi taṃ vi·nā pri·ya·dar·śa·nam / rā·maṃ rak·tān·ta·na·ya·nam a·paś·yan·tī su·duḥ·khi·tā

yadi kaś cit pradātā me viṣasyādya bhaved iha / kṣipraṃ vaivasvataṃ devaṃ paśyeyaṃ patinā vinā

ya·di kaś cit pra·dā·tā me vi·ṣas·yād·ya bha·ved i·ha / kṣip·raṃ vai·vas·va·taṃ de·vaṃ paś·ye·yaṃ pa·ti·nā vi·nā

nājānāj jīvatīṃ rāmaḥ sa māṃ lakṣmaṇapūrvajaḥ / jānantau tau na kuryātāṃ norvyāṃ hi mama mārgaṇam

nā·jā·nāj jī·va·tīṃ rā·maḥ sa māṃ lak·ṣma·ṇa·pūr·va·jaḥ / jā·nan·tau tau na kur·yā·tāṃ nor·vyāṃ hi ma·ma mār·ga·ṇam

nūnaṃ mamaiva śokena sa vīro lakṣmaṇāgrajaḥ / devalokam ito yātas tyaktvā dehaṃ mahītale

nū·naṃ ma·mai·va śo·ke·na sa vī·ro lak·ṣma·ṇāg·ra·jaḥ / de·va·lo·kam i·to yā·tas tyak·tvā de·haṃ ma·hī·ta·le

dhanyā devāḥ sagandharvāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ / mama paśyanti ye nāthaṃ rāmaṃ rājīvalocanam

dhan·yā de·vāḥ sa·gan·dhar·vāḥ sid·dhāś ca pa·ra·mar·ṣa·yaḥ / ma·ma paś·yan·ti ye nā·thaṃ rā·maṃ rā·jī·va·lo·ca·nam

atha vā na hi tasyārthe dharmakāmasya dhīmataḥ / mayā rāmasya rājarṣer bhāryayā paramātmanaḥ

a·tha vā na hi tas·yār·the dhar·ma·kā·mas·ya dhī·ma·taḥ / ma·yā rā·mas·ya rā·jar·ṣer bhār·ya·yā pa·ra·māt·ma·naḥ

dṛśyamāne bhavet prītaḥ sauhṛdaṃ nāsty apaśyataḥ / nāśayanti kṛtaghrās tu na rāmo nāśayiṣyati

dṛś·ya·mā·ne bha·vet prī·taḥ sau·hṛ·daṃ nāsty a·paś·ya·taḥ / nā·śa·yan·ti kṛ·tagh·rās tu na rā·mo nā·śa·yiṣ·ya·ti

kiṃ nu me na guṇāḥ ke cit kiṃ vā bhāgya kṣayo hi me / yāhaṃ sītā varārheṇa hīnā rāmeṇa bhāminī

kiṃ nu me na gu·ṇāḥ ke cit kiṃ vā bhāg·ya kṣa·yo hi me / yā·haṃ sī·tā va·rār·he·ṇa hī·nā rā·me·ṇa bhā·mi·nī

śreyo me jīvitān martuṃ vihīnā yā mahātmanā / rāmād akliṣṭacāritrāc chūrāc chatrunibarhaṇāt

śre·yo me jī·vi·tān mar·tuṃ vi·hī·nā yā ma·hāt·ma·nā / rā·mād ak·liṣ·ṭa·cā·rit·rāc chū·rāc chat·ru·ni·bar·ha·ṇāt

atha vā nyastaśastrau tau vane mūlaphalāśanau / bhrātarau hi nara śreṣṭhau carantau vanagocarau

a·tha vā nyas·ta·śas·trau tau va·ne mū·la·pha·lā·śa·nau / bhrā·ta·rau hi na·ra śreṣ·ṭhau ca·ran·tau va·na·go·ca·rau

atha vā rākṣasendreṇa rāvaṇena durātmanā / chadmanā ghātitau śūrau bhrātarau rāmalakṣmaṇau

a·tha vā rāk·ṣa·sen·dre·ṇa rā·va·ṇe·na du·rāt·ma·nā / chad·ma·nā ghā·ti·tau śū·rau bhrā·ta·rau rā·ma·lak·ṣma·ṇau

sāham evaṃgate kāle martum icchāmi sarvathā / na ca me vihito mṛtyur asmin duḥkhe 'pi vartati

sā·ham e·vaṃ·ga·te kā·le mar·tum ic·chā·mi sar·va·thā / na ca me vi·hi·to mṛt·yur as·min duḥ·khe 'pi var·ta·ti

dhanyāḥ khalu mahātmāno munayaḥ satyasaṃmatāḥ / jitātmāno mahābhāgā yeṣāṃ na staḥ priyāpriye

dhan·yāḥ kha·lu ma·hāt·mā·no mu·na·yaḥ sat·ya·saṃ·ma·tāḥ / ji·tāt·mā·no ma·hā·bhā·gā ye·ṣāṃ na staḥ pri·yāp·ri·ye

priyān na saṃbhaved duḥkham apriyād adhikaṃ bhayam / tābhyāṃ hi ye viyujyante namas teṣāṃ mahātmanām

pri·yān na saṃ·bha·ved duḥ·kham ap·ri·yād a·dhi·kaṃ bha·yam / tābh·yāṃ hi ye vi·yuj·yan·te na·mas te·ṣāṃ ma·hāt·ma·nām

sāhaṃ tyaktā priyeṇeha rāmeṇa viditātmanā / prāṇāṃs tyakṣyāmi pāpasya rāvaṇasya gatā vaśam

sā·haṃ tyak·tā pri·ye·ṇe·ha rā·me·ṇa vi·di·tāt·ma·nā / prā·ṇāṃs tyak·ṣyā·mi pā·pas·ya rā·va·ṇas·ya ga·tā va·śam

ity uktāḥ sītayā ghoraṃ rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ / kāś cij jagmus tad ākhyātuṃ rāvaṇasya tarasvinaḥ

ity uk·tāḥ sī·ta·yā gho·raṃ rāk·ṣas·yaḥ kro·dha·mūr·chi·tāḥ / kāś cij jag·mus tad ākh·yā·tuṃ rā·va·ṇas·ya ta·ras·vi·naḥ

tataḥ sītām upāgamya rākṣasyo ghoradarśanāḥ / punaḥ paruṣam ekārtham anarthārtham athābruvan

ta·taḥ sī·tām u·pā·gam·ya rāk·ṣas·yo gho·ra·dar·śa·nāḥ / pu·naḥ pa·ru·ṣam e·kār·tham a·nar·thār·tham a·thāb·ru·van

hantedānīṃ tavānārye sīte pāpaviniścaye / rākṣasyo bhakṣayiṣyanti māṃsam etad yathāsukham

han·te·dā·nīṃ ta·vā·nār·ye sī·te pā·pa·vi·niś·ca·ye / rāk·ṣas·yo bhak·ṣa·yiṣ·yan·ti māṃ·sam e·tad ya·thā·su·kham

sītāṃ tābhir anāryābhir dṛṣṭvā saṃtarjitāṃ tadā / rākṣasī trijaṭāvṛddhā śayānā vākyam abravīt

sī·tāṃ tā·bhir a·nār·yā·bhir dṛṣ·ṭvā saṃ·tar·ji·tāṃ ta·dā / rāk·ṣa·sī tri·ja·ṭā·vṛd·dhā śa·yā·nā vāk·yam ab·ra·vīt

ātmānaṃ khādatānāryā na sītāṃ bhakṣayiṣyatha / janakasya sutām iṣṭāṃ snuṣāṃ daśarathasya ca

āt·mā·naṃ khā·da·tā·nār·yā na sī·tāṃ bhak·ṣa·yiṣ·ya·tha / ja·na·kas·ya su·tām iṣ·ṭāṃ snu·ṣāṃ da·śa·ra·thas·ya ca

svapno hy adya mayā dṛṣṭo dāruṇo romaharṣaṇaḥ / rākṣasānām abhāvāya bhartur asyā bhavāya ca

svap·no hy ad·ya ma·yā dṛṣ·ṭo dā·ru·ṇo ro·ma·har·ṣa·ṇaḥ / rāk·ṣa·sā·nām a·bhā·vā·ya bhar·tur as·yā bha·vā·ya ca

evam uktās trijaṭayā rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ / sarvā evābruvan bhītās trijaṭāṃ tām idaṃ vacaḥ

e·vam uk·tās tri·ja·ṭa·yā rāk·ṣas·yaḥ kro·dha·mūr·chi·tāḥ / sar·vā e·vāb·ru·van bhī·tās tri·ja·ṭāṃ tām i·daṃ va·caḥ

kathayasva tvayā dṛṣṭaḥ svapne 'yaṃ kīdṛśo niśi

ka·tha·yas·va tva·yā dṛṣ·ṭaḥ svap·ne 'yaṃ kī·dṛ·śo ni·śi

tāsāṃ śrutvā tu vacanaṃ rākṣasīnāṃ mukhodgatam / uvāca vacanaṃ kāle trijaṭāsvapnasaṃśritam

tā·sāṃ śrut·vā tu va·ca·naṃ rāk·ṣa·sī·nāṃ mu·khod·ga·tam / u·vā·ca va·ca·naṃ kā·le tri·ja·ṭās·vap·na·saṃś·ri·tam

gajadantamayīṃ divyāṃ śibikām antarikṣagām / yuktāṃ vājisahasreṇa svayam āsthāya rāghavaḥ

ga·ja·dan·ta·ma·yīṃ div·yāṃ śi·bi·kām an·ta·rik·ṣa·gām / yuk·tāṃ vā·ji·sa·has·re·ṇa sva·yam ās·thā·ya rā·gha·vaḥ

svapne cādya mayā dṛṣṭā sītā śuklāmbarāvṛtā / sāgareṇa parikṣiptaṃ śvetaparvatam āsthitā / rāmeṇa saṃgatā sītā bhāskareṇa prabhā yathā

svap·ne cād·ya ma·yā dṛṣ·ṭā sī·tā śuk·lām·ba·rā·vṛ·tā / sā·ga·re·ṇa pa·rik·ṣip·taṃ śve·ta·par·va·tam ās·thi·tā / rā·me·ṇa saṃ·ga·tā sī·tā bhās·ka·re·ṇa pra·bhā ya·thā

rāghavaś ca mayā dṛṣṭaś caturdantaṃ mahāgajam / ārūḍhaḥ śailasaṃkāśaṃ cacāra sahalakṣmaṇaḥ

rā·gha·vaś ca ma·yā dṛṣ·ṭaś ca·tur·dan·taṃ ma·hā·ga·jam / ā·rū·ḍhaḥ śai·la·saṃ·kā·śaṃ ca·cā·ra sa·ha·lak·ṣma·ṇaḥ

tatas tau naraśārdūlau dīpyamānau svatejasā / śuklamālyāmbaradharau jānakīṃ paryupasthitau

ta·tas tau na·ra·śār·dū·lau dīp·ya·mā·nau sva·te·ja·sā / śuk·la·māl·yām·ba·ra·dha·rau jā·na·kīṃ par·yu·pas·thi·tau

tatas tasya nagasyāgre ākāśasthasya dantinaḥ / bhartrā parigṛhītasya jānakī skandham āśritā

ta·tas tas·ya na·gas·yāg·re ā·kā·śas·thas·ya dan·ti·naḥ / bhar·trā pa·ri·gṛ·hī·tas·ya jā·na·kī skan·dham āś·ri·tā

bhartur aṅkāt samutpatya tataḥ kamalalocanā / candrasūryau mayā dṛṣṭā pāṇibhyāṃ parimārjatī

bhar·tur aṅ·kāt sa·mut·pat·ya ta·taḥ ka·ma·la·lo·ca·nā / can·dra·sūr·yau ma·yā dṛṣ·ṭā pā·ṇibh·yāṃ pa·ri·mār·ja·tī

tatas tābhyāṃ kumārābhyām āsthitaḥ sa gajottamaḥ / sītayā ca viśālākṣyā laṅkāyā upari sthitaḥ

ta·tas tābh·yāṃ ku·mā·rābh·yām ās·thi·taḥ sa ga·jot·ta·maḥ / sī·ta·yā ca vi·śā·lāk·ṣyā laṅ·kā·yā u·pa·ri sthi·taḥ

pāṇḍurarṣabhayuktena rathenāṣṭayujā svayam / śuklamālyāmbaradharo lakṣmaṇena samāgataḥ / lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā saha bhāryayā

pāṇ·ḍu·rar·ṣa·bha·yuk·te·na ra·the·nāṣ·ṭa·yu·jā sva·yam / śuk·la·māl·yām·ba·ra·dha·ro lak·ṣma·ṇe·na sa·mā·ga·taḥ / lak·ṣma·ṇe·na sa·ha bhrāt·rā sī·ta·yā sa·ha bhār·ya·yā

vimānāt puṣpakād adya rāvaṇaḥ patito bhuvi / kṛṣyapāṇaḥ striyā dṛṣṭo muṇḍaḥ kṛṣṇāmbaraḥ punaḥ

vi·mā·nāt puṣ·pa·kād ad·ya rā·va·ṇaḥ pa·ti·to bhu·vi / kṛṣ·ya·pā·ṇaḥ stri·yā dṛṣ·ṭo muṇ·ḍaḥ kṛṣ·ṇām·ba·raḥ pu·naḥ

rathena kharayuktena raktamālyānulepanaḥ / prayāto dakṣiṇām āśāṃ praviṣṭaḥ kardamaṃ hradam

ra·the·na kha·ra·yuk·te·na rak·ta·māl·yā·nu·le·pa·naḥ / pra·yā·to dak·ṣi·ṇām ā·śāṃ pra·viṣ·ṭaḥ kar·da·maṃ hra·dam

kaṇṭhe baddhvā daśagrīvaṃ pramadā raktavāsinī / kālī kardamaliptāṅgī diśaṃ yāmyāṃ prakarṣati

kaṇ·ṭhe bad·dhvā da·śag·rī·vaṃ pra·ma·dā rak·ta·vā·si·nī / kā·lī kar·da·ma·lip·tāṅ·gī di·śaṃ yām·yāṃ pra·kar·ṣa·ti

varāheṇa daśagrīvaḥ śiṃśumāreṇa cendrajit / uṣṭreṇa kumbhakarṇaś ca prayāto dakṣiṇāṃ diśam

va·rā·he·ṇa da·śag·rī·vaḥ śiṃ·śu·mā·re·ṇa cen·dra·jit / uṣ·ṭre·ṇa kum·bha·kar·ṇaś ca pra·yā·to dak·ṣi·ṇāṃ di·śam

samājaś ca mahān vṛtto gītavāditraniḥsvanaḥ / pibatāṃ raktamālyānāṃ rakṣasāṃ raktavāsasām

sa·mā·jaś ca ma·hān vṛt·to gī·ta·vā·dit·ra·niḥs·va·naḥ / pi·ba·tāṃ rak·ta·māl·yā·nāṃ rak·ṣa·sāṃ rak·ta·vā·sa·sām

laṅkā ceyaṃ purī ramyā savājirathasaṃkulā / sāgare patitā dṛṣṭā bhagnagopuratoraṇā

laṅ·kā ce·yaṃ pu·rī ram·yā sa·vā·ji·ra·tha·saṃ·ku·lā / sā·ga·re pa·ti·tā dṛṣ·ṭā bhag·na·go·pu·ra·to·ra·ṇā

pītva tailaṃ pranṛttāś ca prahasantyo mahāsvanāḥ / laṅkāyāṃ bhasmarūkṣāyāṃ sarvā rākṣasayoṣitaḥ

pīt·va tai·laṃ pra·nṛt·tāś ca pra·ha·san·tyo ma·hās·va·nāḥ / laṅ·kā·yāṃ bhas·ma·rūk·ṣā·yāṃ sar·vā rāk·ṣa·sa·yo·ṣi·taḥ

kumbhakarṇādayaś ceme sarve rākṣasapuṃgavāḥ / raktaṃ nivasanaṃ gṛhya praviṣṭā gomayahrade

kum·bha·kar·ṇā·da·yaś ce·me sar·ve rāk·ṣa·sa·puṃ·ga·vāḥ / rak·taṃ ni·va·sa·naṃ gṛh·ya pra·viṣ·ṭā go·ma·yah·ra·de

apagacchata naśyadhvaṃ sītām āpnoti rāghavaḥ / ghātayet paramāmarṣī sarvaiḥ sārdhaṃ hi rākṣasaiḥ

a·pa·gac·cha·ta naś·yadh·vaṃ sī·tām āp·no·ti rā·gha·vaḥ / ghā·ta·yet pa·ra·mā·mar·ṣī sar·vaiḥ sār·dhaṃ hi rāk·ṣa·saiḥ

priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ vanavāsam anuvratām / bhartsitāṃ tarjitāṃ vāpi nānumaṃsyati rāghavaḥ

pri·yāṃ ba·hu·ma·tāṃ bhār·yāṃ va·na·vā·sam a·nuv·ra·tām / bhar·tsi·tāṃ tar·ji·tāṃ vā·pi nā·nu·maṃs·ya·ti rā·gha·vaḥ

tad alaṃ krūravākyair vaḥ sāntvam evābhidhīyatām / abhiyācāma vaidehīm etad dhi mama rocate

tad a·laṃ krū·ra·vāk·yair vaḥ sān·tvam e·vā·bhi·dhī·ya·tām / a·bhi·yā·cā·ma vai·de·hīm e·tad dhi ma·ma ro·ca·te

yasyā hy evaṃ vidhaḥ svapno duḥkhitāyāḥ pradṛśyate / sā duḥkhair bahubhir muktā priyaṃ prāpnoty anuttamam

yas·yā hy e·vaṃ vi·dhaḥ svap·no duḥ·khi·tā·yāḥ pra·dṛś·ya·te / sā duḥ·khair ba·hu·bhir muk·tā pri·yaṃ prāp·noty a·nut·ta·mam

bhartsitām api yācadhvaṃ rākṣasyaḥ kiṃ vivakṣayā / rāghavād dhi bhayaṃ ghoraṃ rākṣasānām upasthitam

bhar·tsi·tām a·pi yā·cadh·vaṃ rāk·ṣas·yaḥ kiṃ vi·vak·ṣa·yā / rā·gha·vād dhi bha·yaṃ gho·raṃ rāk·ṣa·sā·nām u·pas·thi·tam

praṇipāta prasannā hi maithilī janakātmajā / alam eṣā paritrātuṃ rākṣasyo mahato bhayāt

pra·ṇi·pā·ta pra·san·nā hi mai·thi·lī ja·na·kāt·ma·jā / a·lam e·ṣā pa·rit·rā·tuṃ rāk·ṣas·yo ma·ha·to bha·yāt

api cāsyā viśālākṣyā na kiṃ cid upalakṣaye / viruddham api cāṅgeṣu susūkṣmam api lakṣmaṇam

a·pi cās·yā vi·śā·lāk·ṣyā na kiṃ cid u·pa·lak·ṣa·ye / vi·rud·dham a·pi cāṅ·ge·ṣu su·sūk·ṣmam a·pi lak·ṣma·ṇam

chāyā vaiguṇya mātraṃ tu śaṅke duḥkham upasthitam / aduḥkhārhām imāṃ devīṃ vaihāyasam upasthitām

chā·yā vai·guṇ·ya māt·raṃ tu śaṅ·ke duḥ·kham u·pas·thi·tam / a·duḥ·khār·hām i·māṃ de·vīṃ vai·hā·ya·sam u·pas·thi·tām

arthasiddhiṃ tu vaidehyāḥ paśyāmy aham upasthitām / rākṣasendravināśaṃ ca vijayaṃ rāghavasya ca

ar·tha·sid·dhiṃ tu vai·deh·yāḥ paś·yāmy a·ham u·pas·thi·tām / rāk·ṣa·sen·dra·vi·nā·śaṃ ca vi·ja·yaṃ rā·gha·vas·ya ca

nimittabhūtam etat tu śrotum asyā mahat priyam / dṛśyate ca sphurac cakṣuḥ padmapatram ivāyatam

ni·mit·ta·bhū·tam e·tat tu śro·tum as·yā ma·hat pri·yam / dṛś·ya·te ca sphu·rac cak·ṣuḥ pad·ma·pat·ram i·vā·ya·tam

īṣac ca hṛṣito vāsyā dakṣiṇāyā hy adakṣiṇaḥ / akasmād eva vaidehyā bāhur ekaḥ prakampate

ī·ṣac ca hṛ·ṣi·to vās·yā dak·ṣi·ṇā·yā hy a·dak·ṣi·ṇaḥ / a·kas·mād e·va vai·deh·yā bā·hur e·kaḥ pra·kam·pa·te

kareṇuhastapratimaḥ savyaś corur anuttamaḥ / vepan sūcayatīvāsyā rāghavaṃ purataḥ sthitam

ka·re·ṇu·has·tap·ra·ti·maḥ sav·yaś co·rur a·nut·ta·maḥ / ve·pan sū·ca·ya·tī·vās·yā rā·gha·vaṃ pu·ra·taḥ sthi·tam

pakṣī ca śākhā nilayaṃ praviṣṭaḥ punaḥ punaś cottamasāntvavādī / sukhāgatāṃ vācam udīrayāṇaḥ punaḥ punaś codayatīva hṛṣṭaḥ

pak·ṣī ca śā·khā ni·la·yaṃ pra·viṣ·ṭaḥ pu·naḥ pu·naś cot·ta·ma·sān·tva·vā·dī / su·khā·ga·tāṃ vā·cam u·dī·ra·yā·ṇaḥ pu·naḥ pu·naś co·da·ya·tī·va hṛṣ·ṭaḥ

sā rākṣasendrasya vaco niśamya tad rāvaṇasyāpriyam apriyārtā / sītā vitatrāsa yathā vanānte siṃhābhipannā gajarājakanyā

sā rāk·ṣa·sen·dras·ya va·co ni·śam·ya tad rā·va·ṇas·yāp·ri·yam ap·ri·yār·tā / sī·tā vi·tat·rā·sa ya·thā va·nān·te siṃ·hā·bhi·pan·nā ga·ja·rā·ja·kan·yā

sā rākṣasī madhyagatā ca bhīrur vāgbhir bhṛśaṃ rāvaṇatarjitā ca / kāntāramadhye vijane visṛṣṭā bāleva kanyā vilalāpa sītā

sā rāk·ṣa·sī madh·ya·ga·tā ca bhī·rur vāg·bhir bhṛ·śaṃ rā·va·ṇa·tar·ji·tā ca / kān·tā·ra·madh·ye vi·ja·ne vi·sṛṣ·ṭā bā·le·va kan·yā vi·la·lā·pa sī·tā

satyaṃ batedaṃ pravadanti loke nākālamṛtyur bhavatīti santaḥ / yatrāham evaṃ paribhartsyamānā jīvāmi kiṃ cit kṣaṇam apy apuṇyā

sat·yaṃ ba·te·daṃ pra·va·dan·ti lo·ke nā·kā·la·mṛt·yur bha·va·tī·ti san·taḥ / yat·rā·ham e·vaṃ pa·ri·bhar·tsya·mā·nā jī·vā·mi kiṃ cit kṣa·ṇam apy a·puṇ·yā

sukhād vihīnaṃ bahuduḥkhapūrṇam idaṃ tu nūnaṃ hṛdayaṃ sthiraṃ me / vidīryate yan na sahasradhādya vajrāhataṃ śṛṅgam ivācalasya

su·khād vi·hī·naṃ ba·hu·duḥ·kha·pūr·ṇam i·daṃ tu nū·naṃ hṛ·da·yaṃ sthi·raṃ me / vi·dīr·ya·te yan na sa·has·ra·dhād·ya vaj·rā·ha·taṃ śṛṅ·gam i·vā·ca·las·ya

naivāsti nūnaṃ mama doṣam atra vadhyāham asyāpriyadarśanasya / bhāvaṃ na cāsyāham anupradātum alaṃ dvijo mantram ivādvijāya

nai·vās·ti nū·naṃ ma·ma do·ṣam at·ra vadh·yā·ham as·yāp·ri·ya·dar·śa·nas·ya / bhā·vaṃ na cās·yā·ham a·nup·ra·dā·tum a·laṃ dvi·jo man·tram i·vād·vi·jā·ya

nūnaṃ mamāṅgāny acirād anāryaḥ śastraiḥ śitaiś chetsyati rākṣasendraḥ / tasminn anāgacchati lokanāthe garbhasthajantor iva śalyakṛntaḥ

nū·naṃ ma·māṅ·gāny a·ci·rād a·nār·yaḥ śas·traiḥ śi·taiś chet·sya·ti rāk·ṣa·sen·draḥ / tas·minn a·nā·gac·cha·ti lo·ka·nā·the gar·bhas·tha·jan·tor i·va śal·ya·kṛn·taḥ

duḥkhaṃ batedaṃ mama duḥkhitāyā māsau cirāyābhigamiṣyato dvau / baddhasya vadhyasya yathā niśānte rājāparādhād iva taskarasya

duḥ·khaṃ ba·te·daṃ ma·ma duḥ·khi·tā·yā mā·sau ci·rā·yā·bhi·ga·miṣ·ya·to dvau / bad·dhas·ya vadh·yas·ya ya·thā ni·śān·te rā·jā·pa·rā·dhād i·va tas·ka·ras·ya

hā rāma hā lakṣmaṇa hā sumitre hā rāma mātaḥ saha me jananyā / eṣā vipadyāmy aham alpabhāgyā mahārṇave naur iva mūḍha vātā

hā rā·ma hā lak·ṣma·ṇa hā su·mit·re hā rā·ma mā·taḥ sa·ha me ja·nan·yā / e·ṣā vi·pad·yāmy a·ham al·pa·bhāg·yā ma·hār·ṇa·ve naur i·va mū·ḍha vā·tā

tarasvinau dhārayatā mṛgasya sattvena rūpaṃ manujendraputrau / nūnaṃ viśastau mama kāraṇāt tau siṃharṣabhau dvāv iva vaidyutena

ta·ras·vi·nau dhā·ra·ya·tā mṛ·gas·ya sat·tve·na rū·paṃ ma·nu·jen·dra·put·rau / nū·naṃ vi·śas·tau ma·ma kā·ra·ṇāt tau siṃ·har·ṣa·bhau dvāv i·va vaid·yu·te·na

nūnaṃ sa kālo mṛgarūpadhārī mām alpabhāgyāṃ lulubhe tadānīm / yatrāryaputraṃ visasarja mūḍhā rāmānujaṃ lakṣmaṇapūrvakaṃ ca

nū·naṃ sa kā·lo mṛ·ga·rū·pa·dhā·rī mām al·pa·bhāg·yāṃ lu·lu·bhe ta·dā·nīm / yat·rār·ya·put·raṃ vi·sa·sar·ja mū·ḍhā rā·mā·nu·jaṃ lak·ṣma·ṇa·pūr·va·kaṃ ca

hā rāma satyavrata dīrghavāho hā pūrṇacandrapratimānavaktra / hā jīvalokasya hitaḥ priyaś ca vadhyāṃ na māṃ vetsi hi rākṣasānām

hā rā·ma sat·yav·ra·ta dīr·gha·vā·ho hā pūr·ṇa·can·drap·ra·ti·mā·na·vak·tra / hā jī·va·lo·kas·ya hi·taḥ pri·yaś ca vadh·yāṃ na māṃ vet·si hi rāk·ṣa·sā·nām

ananyadevatvam iyaṃ kṣamā ca bhūmau ca śayyā niyamaś ca dharme / pativratātvaṃ viphalaṃ mamedaṃ kṛtaṃ kṛtaghneṣv iva mānuṣāṇām

a·nan·ya·de·vat·vam i·yaṃ kṣa·mā ca bhū·mau ca śay·yā ni·ya·maś ca dhar·me / pa·tiv·ra·tāt·vaṃ vi·pha·laṃ ma·me·daṃ kṛ·taṃ kṛ·tagh·neṣv i·va mā·nu·ṣā·ṇām

mogho hi dharmaś carito mamāyaṃ tathaikapatnītvam idaṃ nirartham / yā tvāṃ na paśyāmi kṛśā vivarṇā hīnā tvayā saṃgamane nirāśā

mo·gho hi dhar·maś ca·ri·to ma·mā·yaṃ ta·thai·ka·pat·nīt·vam i·daṃ ni·rar·tham / yā tvāṃ na paś·yā·mi kṛ·śā vi·var·ṇā hī·nā tva·yā saṃ·ga·ma·ne ni·rā·śā

pitur nirdeśaṃ niyamena kṛtvā vanān nivṛttaś caritavrataś ca / strībhis tu manye vipulekṣaṇābhiḥ saṃraṃsyase vītabhayaḥ kṛtārthaḥ

pi·tur nir·de·śaṃ ni·ya·me·na kṛt·vā va·nān ni·vṛt·taś ca·ri·tav·ra·taś ca / strī·bhis tu man·ye vi·pu·lek·ṣa·ṇā·bhiḥ saṃ·raṃs·ya·se vī·ta·bha·yaḥ kṛ·tār·thaḥ

ahaṃ tu rāma tvayi jātakāmā ciraṃ vināśāya nibaddhabhāvā / moghaṃ caritvātha tapovrataṃ ca tyakṣyāmi dhig jīvitam alpabhāgyā

a·haṃ tu rā·ma tva·yi jā·ta·kā·mā ci·raṃ vi·nā·śā·ya ni·bad·dha·bhā·vā / mo·ghaṃ ca·rit·vā·tha ta·pov·ra·taṃ ca tyak·ṣyā·mi dhig jī·vi·tam al·pa·bhāg·yā

sā jīvitaṃ kṣipram ahaṃ tyajeyaṃ viṣeṇa śastreṇa śitena vāpi / viṣasya dātā na tu me 'sti kaś cic chastrasya vā veśmani rākṣasasya

sā jī·vi·taṃ kṣip·ram a·haṃ tya·je·yaṃ vi·ṣe·ṇa śas·tre·ṇa śi·te·na vā·pi / vi·ṣas·ya dā·tā na tu me 'sti kaś cic chas·tras·ya vā veś·ma·ni rāk·ṣa·sas·ya

śokābhitaptā bahudhā vicintya sītātha veṇyudgrathanaṃ gṛhītvā / udbadhya veṇyudgrathanena śīghram ahaṃ gamiṣyāmi yamasya mūlam

śo·kā·bhi·tap·tā ba·hu·dhā vi·cin·tya sī·tā·tha veṇ·yud·gra·tha·naṃ gṛ·hīt·vā / ud·badh·ya veṇ·yud·gra·tha·ne·na śīgh·ram a·haṃ ga·miṣ·yā·mi ya·mas·ya mū·lam

itīva sītā bahudhā vilapya sarvātmanā rāmam anusmarantī / pravepamānā pariśuṣkavaktrā nagottamaṃ puṣpitam āsasāda

i·tī·va sī·tā ba·hu·dhā vi·lap·ya sar·vāt·ma·nā rā·mam a·nus·ma·ran·tī / pra·ve·pa·mā·nā pa·ri·śuṣ·ka·vak·trā na·got·ta·maṃ puṣ·pi·tam ā·sa·sā·da

upasthitā sā mṛdur sarvagātrī śākhāṃ gṛhītvātha nagasya tasya / tasyās tu rāmaṃ pravicintayantyā rāmānujaṃ svaṃ ca kulaṃ śubhāṅgyāḥ

u·pas·thi·tā sā mṛ·dur sar·va·gāt·rī śā·khāṃ gṛ·hīt·vā·tha na·gas·ya tas·ya / tas·yās tu rā·maṃ pra·vi·cin·ta·yan·tyā rā·mā·nu·jaṃ svaṃ ca ku·laṃ śu·bhāṅ·gyāḥ

śokānimittāni tadā bahūni dhairyārjitāni pravarāṇi loke / prādurnimittāni tadā babhūvuḥ purāpi siddhāny upalakṣitāni

śo·kā·ni·mit·tā·ni ta·dā ba·hū·ni dhair·yār·ji·tā·ni pra·va·rā·ṇi lo·ke / prā·dur·ni·mit·tā·ni ta·dā ba·bhū·vuḥ pu·rā·pi sid·dhāny u·pa·lak·ṣi·tā·ni

tathāgatāṃ tāṃ vyathitām aninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām / śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭam ivopajīvinaḥ

ta·thā·ga·tāṃ tāṃ vya·thi·tām a·nin·di·tāṃ vya·pe·ta·har·ṣāṃ pa·ri·dī·na·mā·na·sām / śu·bhāṃ ni·mit·tā·ni śu·bhā·ni bhe·ji·re na·raṃ śri·yā juṣ·ṭam i·vo·pa·jī·vi·naḥ

tasyāḥ śubhaṃ vāmam arālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam / prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmam ivābhitāmram

tas·yāḥ śu·bhaṃ vā·mam a·rā·la·pak·ṣma rā·jī·vṛ·taṃ kṛṣ·ṇa·vi·śā·la·śuk·lam / prās·pan·da·tai·kaṃ na·ya·naṃ su·keś·yā mī·nā·ha·taṃ pad·mam i·vā·bhi·tām·ram

bhujaś ca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārdhya kālāgurucandanārhaḥ / anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatāśu

bhu·jaś ca cār·vañ·ci·ta·pī·na·vṛt·taḥ pa·rār·dhya kā·lā·gu·ru·can·da·nār·haḥ / a·nut·ta·me·nādh·yu·ṣi·taḥ pri·ye·ṇa ci·re·ṇa vā·maḥ sa·ma·ve·pa·tā·śu

gajendrahastapratimaś ca pīnas tayor dvayoḥ saṃhatayoḥ sujātaḥ / praspandamānaḥ punar ūrur asyā rāmaṃ purastāt sthitam ācacakṣe

ga·jen·dra·has·tap·ra·ti·maś ca pī·nas ta·yor dva·yoḥ saṃ·ha·ta·yoḥ su·jā·taḥ / pras·pan·da·mā·naḥ pu·nar ū·rur as·yā rā·maṃ pu·ras·tāt sthi·tam ā·ca·cak·ṣe

śubhaṃ punar hemasamānavarṇam īṣadrajodhvastam ivāmalākṣyāḥ / vāsaḥ sthitāyāḥ śikharāgradantyāḥ kiṃ cit parisraṃsata cārugātryāḥ

śu·bhaṃ pu·nar he·ma·sa·mā·na·var·ṇam ī·ṣad·ra·jodh·vas·tam i·vā·ma·lāk·ṣyāḥ / vā·saḥ sthi·tā·yāḥ śi·kha·rāg·ra·dan·tyāḥ kiṃ cit pa·ris·raṃ·sa·ta cā·ru·gāt·ryāḥ

etair nimittair aparaiś ca subhrūḥ saṃbodhitā prāg api sādhusiddhaiḥ / vātātapaklāntam iva pranaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisaṃjaharṣa

e·tair ni·mit·tair a·pa·raiś ca subh·rūḥ saṃ·bo·dhi·tā prāg a·pi sā·dhu·sid·dhaiḥ / vā·tā·ta·pak·lān·tam i·va pra·naṣ·ṭaṃ var·ṣe·ṇa bī·jaṃ pra·ti·saṃ·ja·har·ṣa

tasyāḥ punar bimbaphalopamauṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntam arālapakṣma / vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhor mukhāc candra iva pramuktaḥ

tas·yāḥ pu·nar bim·ba·pha·lo·pa·mauṣ·ṭhaṃ svak·ṣibh·ru·ke·śān·tam a·rā·la·pak·ṣma / vak·traṃ ba·bhā·se si·ta·śuk·la·daṃṣ·ṭraṃ rā·hor mu·khāc can·dra i·va pra·muk·taḥ

sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā / aśobhatāryā vadanena śukle śītānśunā rātrir ivoditena

sā vī·ta·śo·kā vya·pa·nī·ta·tan·drī śān·taj·va·rā har·ṣa·vi·bud·dha·sat·tvā / a·śo·bha·tār·yā va·da·ne·na śuk·le śī·tān·śu·nā rāt·rir i·vo·di·te·na

hanumān api vikrāntaḥ sarvaṃ śuśrāva tattvataḥ / sītāyās trijaṭāyāś ca rākṣasīnāṃ ca tarjanam

ha·nu·mān a·pi vik·rān·taḥ sar·vaṃ śuś·rā·va tat·tva·taḥ / sī·tā·yās tri·ja·ṭā·yāś ca rāk·ṣa·sī·nāṃ ca tar·ja·nam

avekṣamāṇas tāṃ devīṃ devatām iva nandane / tato bahuvidhāṃ cintāṃ cintayām āsa vānaraḥ

a·vek·ṣa·mā·ṇas tāṃ de·vīṃ de·va·tām i·va nan·da·ne / ta·to ba·hu·vi·dhāṃ cin·tāṃ cin·ta·yām ā·sa vā·na·raḥ

yāṃ kapīnāṃ sahasrāṇi subahūny ayutāni ca / dikṣu sarvāsu mārgante seyam āsāditā mayā

yāṃ ka·pī·nāṃ sa·has·rā·ṇi su·ba·hūny a·yu·tā·ni ca / dik·ṣu sar·vā·su mār·gan·te se·yam ā·sā·di·tā ma·yā

cāreṇa tu suyuktena śatroḥ śaktim avekṣitā / gūḍhena caratā tāvad avekṣitam idaṃ mayā

cā·re·ṇa tu su·yuk·te·na śat·roḥ śak·tim a·vek·ṣi·tā / gū·ḍhe·na ca·ra·tā tā·vad a·vek·ṣi·tam i·daṃ ma·yā

rākṣasānāṃ viśeṣaś ca purī ceyam avekṣitā / rākṣasādhipater asya prabhāvo rāvaṇasya ca

rāk·ṣa·sā·nāṃ vi·śe·ṣaś ca pu·rī ce·yam a·vek·ṣi·tā / rāk·ṣa·sā·dhi·pa·ter as·ya pra·bhā·vo rā·va·ṇas·ya ca

yuktaṃ tasyāprameyasya sarvasattvadayāvataḥ / samāśvāsayituṃ bhāryāṃ patidarśanakāṅkṣiṇīm

yuk·taṃ tas·yāp·ra·me·yas·ya sar·va·sat·tva·da·yā·va·taḥ / sa·māś·vā·sa·yi·tuṃ bhār·yāṃ pa·ti·dar·śa·na·kāṅ·kṣi·ṇīm

aham āśvāsayāmy enāṃ pūrṇacandranibhānanām / adṛṣṭaduḥkhāṃ duḥkhasya na hy antam adhigacchatīm

a·ham āś·vā·sa·yāmy e·nāṃ pūr·ṇa·can·dra·ni·bhā·na·nām / a·dṛṣ·ṭa·duḥ·khāṃ duḥ·khas·ya na hy an·tam a·dhi·gac·cha·tīm

yadi hy aham imāṃ devīṃ śokopahatacetanām / anāśvāsya gamiṣyāmi doṣavad gamanaṃ bhavet

ya·di hy a·ham i·māṃ de·vīṃ śo·ko·pa·ha·ta·ce·ta·nām / a·nāś·vās·ya ga·miṣ·yā·mi do·ṣa·vad ga·ma·naṃ bha·vet

gate hi mayi tatreyaṃ rājaputrī yaśasvinī / paritrāṇam avindantī jānakī jīvitaṃ tyajet

ga·te hi ma·yi tat·re·yaṃ rā·ja·put·rī ya·śas·vi·nī / pa·rit·rā·ṇam a·vin·dan·tī jā·na·kī jī·vi·taṃ tya·jet

mayā ca sa mahābāhuḥ pūrṇacandranibhānanaḥ / samāśvāsayituṃ nyāyyaḥ sītādarśanalālasaḥ

ma·yā ca sa ma·hā·bā·huḥ pūr·ṇa·can·dra·ni·bhā·na·naḥ / sa·māś·vā·sa·yi·tuṃ nyāy·yaḥ sī·tā·dar·śa·na·lā·la·saḥ

niśācarīṇāṃ pratyakṣam akṣamaṃ cābhibhāṣaṇam / kathaṃ nu khalu kartavyam idaṃ kṛcchra gato hy aham

ni·śā·ca·rī·ṇāṃ prat·yak·ṣam ak·ṣa·maṃ cā·bhi·bhā·ṣa·ṇam / ka·thaṃ nu kha·lu kar·tav·yam i·daṃ kṛc·chra ga·to hy a·ham

anena rātriśeṣeṇa yadi nāśvāsyate mayā / sarvathā nāsti saṃdehaḥ parityakṣyati jīvitam

a·ne·na rāt·ri·śe·ṣe·ṇa ya·di nāś·vās·ya·te ma·yā / sar·va·thā nās·ti saṃ·de·haḥ pa·rit·yak·ṣya·ti jī·vi·tam

rāmaś ca yadi pṛcchen māṃ kiṃ māṃ sītābravīd vacaḥ / kim ahaṃ taṃ pratibrūyām asaṃbhāṣya sumadhyamām

rā·maś ca ya·di pṛc·chen māṃ kiṃ māṃ sī·tāb·ra·vīd va·caḥ / kim a·haṃ taṃ pra·tib·rū·yām a·saṃ·bhāṣ·ya su·madh·ya·mām

sītāsaṃdeśarahitaṃ mām itas tvarayā gatam / nirdahed api kākutsthaḥ kruddhas tīvreṇa cakṣuṣā

sī·tā·saṃ·de·śa·ra·hi·taṃ mām i·tas tva·ra·yā ga·tam / nir·da·hed a·pi kā·kut·sthaḥ krud·dhas tīv·re·ṇa cak·ṣu·ṣā

yadi ced yojayiṣyāmi bhartāraṃ rāmakāraṇāt / vyartham āgamanaṃ tasya sasainyasya bhaviṣyati

ya·di ced yo·ja·yiṣ·yā·mi bhar·tā·raṃ rā·ma·kā·ra·ṇāt / vyar·tham ā·ga·ma·naṃ tas·ya sa·sain·yas·ya bha·viṣ·ya·ti

antaraṃ tv aham āsādya rākṣasīnām iha sthitaḥ / śanair āśvāsayiṣyāmi saṃtāpabahulām imām

an·ta·raṃ tv a·ham ā·sād·ya rāk·ṣa·sī·nām i·ha sthi·taḥ / śa·nair āś·vā·sa·yiṣ·yā·mi saṃ·tā·pa·ba·hu·lām i·mām

ahaṃ hy atitanuś caiva vanaraś ca viśeṣataḥ / vācaṃ codāhariṣyāmi mānuṣīm iha saṃskṛtām

a·haṃ hy a·ti·ta·nuś cai·va va·na·raś ca vi·śe·ṣa·taḥ / vā·caṃ co·dā·ha·riṣ·yā·mi mā·nu·ṣīm i·ha saṃs·kṛ·tām

yadi vācaṃ pradāsyāmi dvijātir iva saṃskṛtām / rāvaṇaṃ manyamānā māṃ sītā bhītā bhaviṣyati

ya·di vā·caṃ pra·dās·yā·mi dvi·jā·tir i·va saṃs·kṛ·tām / rā·va·ṇaṃ man·ya·mā·nā māṃ sī·tā bhī·tā bha·viṣ·ya·ti

avaśyam eva vaktavyaṃ mānuṣaṃ vākyam arthavat / mayā sāntvayituṃ śakyā nānyatheyam aninditā

a·vaś·yam e·va vak·tav·yaṃ mā·nu·ṣaṃ vāk·yam ar·tha·vat / ma·yā sān·tva·yi·tuṃ śak·yā nān·ya·the·yam a·nin·di·tā

seyam ālokya me rūpaṃ jānakī bhāṣitaṃ tathā / rakṣobhis trāsitā pūrvaṃ bhūyas trāsaṃ gamiṣyati

se·yam ā·lok·ya me rū·paṃ jā·na·kī bhā·ṣi·taṃ ta·thā / rak·ṣo·bhis trā·si·tā pūr·vaṃ bhū·yas trā·saṃ ga·miṣ·ya·ti

tato jātaparitrāsā śabdaṃ kuryān manasvinī / jānamānā viśālākṣī rāvaṇaṃ kāmarūpiṇam

ta·to jā·ta·pa·rit·rā·sā śab·daṃ kur·yān ma·nas·vi·nī / jā·na·mā·nā vi·śā·lāk·ṣī rā·va·ṇaṃ kā·ma·rū·pi·ṇam

sītayā ca kṛte śabde sahasā rākṣasīgaṇaḥ / nānāpraharaṇo ghoraḥ sameyād antakopamaḥ

sī·ta·yā ca kṛ·te śab·de sa·ha·sā rāk·ṣa·sī·ga·ṇaḥ / nā·nāp·ra·ha·ra·ṇo gho·raḥ sa·me·yād an·ta·ko·pa·maḥ

tato māṃ saṃparikṣipya sarvato vikṛtānanāḥ / vadhe ca grahaṇe caiva kuryur yatnaṃ yathābalam

ta·to māṃ saṃ·pa·rik·ṣip·ya sar·va·to vi·kṛ·tā·na·nāḥ / va·dhe ca gra·ha·ṇe cai·va kur·yur yat·naṃ ya·thā·ba·lam

taṃ māṃ śākhāḥ praśākhāś ca skandhāṃś cottamaśākhinām / dṛṣṭvā viparidhāvantaṃ bhaveyur bhayaśaṅkitāḥ

taṃ māṃ śā·khāḥ pra·śā·khāś ca skan·dhāṃś cot·ta·ma·śā·khi·nām / dṛṣ·ṭvā vi·pa·ri·dhā·van·taṃ bha·ve·yur bha·ya·śaṅ·ki·tāḥ

mama rūpaṃ ca saṃprekṣya vanaṃ vicarato mahat / rākṣasyo bhayavitrastā bhaveyur vikṛtānanāḥ

ma·ma rū·paṃ ca saṃp·rek·ṣya va·naṃ vi·ca·ra·to ma·hat / rāk·ṣas·yo bha·ya·vit·ras·tā bha·ve·yur vi·kṛ·tā·na·nāḥ

tataḥ kuryuḥ samāhvānaṃ rākṣasyo rakṣasām api / rākṣasendraniyuktānāṃ rākṣasendraniveśane

ta·taḥ kur·yuḥ sa·māh·vā·naṃ rāk·ṣas·yo rak·ṣa·sām a·pi / rāk·ṣa·sen·dra·ni·yuk·tā·nāṃ rāk·ṣa·sen·dra·ni·ve·śa·ne

te śūlaśaranistriṃśa vividhāyudhapāṇayaḥ / āpateyur vimarde 'smin vegenodvignakāriṇaḥ

te śū·la·śa·ra·nis·triṃ·śa vi·vi·dhā·yu·dha·pā·ṇa·yaḥ / ā·pa·te·yur vi·mar·de 'smin ve·ge·nod·vig·na·kā·ri·ṇaḥ

saṃkruddhas tais tu parito vidhaman rakṣasāṃ balam / śaknuyaṃ na tu saṃprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahodadheḥ

saṃk·rud·dhas tais tu pa·ri·to vi·dha·man rak·ṣa·sāṃ ba·lam / śak·nu·yaṃ na tu saṃp·rāp·tuṃ pa·raṃ pā·raṃ ma·ho·da·dheḥ

māṃ vā gṛhṇīyur āplutya bahavaḥ śīghrakāriṇaḥ / syād iyaṃ cāgṛhītārthā mama ca grahaṇaṃ bhavet

māṃ vā gṛh·ṇī·yur āp·lut·ya ba·ha·vaḥ śīgh·ra·kā·ri·ṇaḥ / syād i·yaṃ cā·gṛ·hī·tār·thā ma·ma ca gra·ha·ṇaṃ bha·vet

hiṃsābhirucayo hiṃsyur imāṃ vā janakātmajām / vipannaṃ syāt tataḥ kāryaṃ rāmasugrīvayor idam

hiṃ·sā·bhi·ru·ca·yo hiṃs·yur i·māṃ vā ja·na·kāt·ma·jām / vi·pan·naṃ syāt ta·taḥ kār·yaṃ rā·ma·sug·rī·va·yor i·dam

uddeśe naṣṭamārge 'smin rākṣasaiḥ parivārite / sāgareṇa parikṣipte gupte vasati jānakī

ud·de·śe naṣ·ṭa·mār·ge 'smin rāk·ṣa·saiḥ pa·ri·vā·ri·te / sā·ga·re·ṇa pa·rik·ṣip·te gup·te va·sa·ti jā·na·kī

viśaste vā gṛhīte vā rakṣobhir mayi saṃyuge / nānyaṃ paśyāmi rāmasya sahāyaṃ kāryasādhane

vi·śas·te vā gṛ·hī·te vā rak·ṣo·bhir ma·yi saṃ·yu·ge / nān·yaṃ paś·yā·mi rā·mas·ya sa·hā·yaṃ kār·ya·sā·dha·ne

vimṛśaṃś ca na paśyāmi yo hate mayi vānaraḥ / śatayojanavistīrṇaṃ laṅghayeta mahodadhim

vi·mṛ·śaṃś ca na paś·yā·mi yo ha·te ma·yi vā·na·raḥ / śa·ta·yo·ja·na·vis·tīr·ṇaṃ laṅ·gha·ye·ta ma·ho·da·dhim

kāmaṃ hantuṃ samartho 'smi sahasrāṇy api rakṣasām / na tu śakṣyāmi saṃprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahodadheḥ

kā·maṃ han·tuṃ sa·mar·tho 'smi sa·has·rāṇy a·pi rak·ṣa·sām / na tu śak·ṣyā·mi saṃp·rāp·tuṃ pa·raṃ pā·raṃ ma·ho·da·dheḥ

asatyāni ca yuddhāni saṃśayo me na rocate / kaś ca niḥsaṃśayaṃ kāryaṃ kuryāt prājñaḥ sasaṃśayam

a·sat·yā·ni ca yud·dhā·ni saṃ·śa·yo me na ro·ca·te / kaś ca niḥ·saṃ·śa·yaṃ kār·yaṃ kur·yāt prāj·ñaḥ sa·saṃ·śa·yam

eṣa doṣo mahān hi syān mama sītābhibhāṣaṇe / prāṇatyāgaś ca vaidehyā bhaved anabhibhāṣaṇe

e·ṣa do·ṣo ma·hān hi syān ma·ma sī·tā·bhi·bhā·ṣa·ṇe / prā·ṇat·yā·gaś ca vai·deh·yā bha·ved a·na·bhi·bhā·ṣa·ṇe

bhūtāś cārthā vinaśyanti deśakālavirodhitāḥ / viklavaṃ dūtam āsādya tamaḥ sūryodaye yathā

bhū·tāś cār·thā vi·naś·yan·ti de·śa·kā·la·vi·ro·dhi·tāḥ / vik·la·vaṃ dū·tam ā·sād·ya ta·maḥ sūr·yo·da·ye ya·thā

arthānarthāntare buddhir niścitāpi na śobhate / ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ

ar·thā·nar·thān·ta·re bud·dhir niś·ci·tā·pi na śo·bha·te / ghā·ta·yan·ti hi kār·yā·ṇi dū·tāḥ paṇ·ḍi·ta·mā·ni·naḥ

na vinaśyet kathaṃ kāryaṃ vaiklavyaṃ na kathaṃ bhavet / laṅghanaṃ ca samudrasya kathaṃ nu na vṛthā bhavet

na vi·naś·yet ka·thaṃ kār·yaṃ vaik·lav·yaṃ na ka·thaṃ bha·vet / laṅ·gha·naṃ ca sa·mud·ras·ya ka·thaṃ nu na vṛ·thā bha·vet

kathaṃ nu khalu vākyaṃ me śṛṇuyān nodvijeta ca / iti saṃcintya hanumāṃś cakāra matimān matim

ka·thaṃ nu kha·lu vāk·yaṃ me śṛ·ṇu·yān nod·vi·je·ta ca / i·ti saṃ·cin·tya ha·nu·māṃś ca·kā·ra ma·ti·mān ma·tim

rāmam akliṣṭakarmāṇaṃ svabandhum anukīrtayan / nainām udvejayiṣyāmi tad bandhugatamānasām

rā·mam ak·liṣ·ṭa·kar·mā·ṇaṃ sva·ban·dhum a·nu·kīr·ta·yan / nai·nām ud·ve·ja·yiṣ·yā·mi tad ban·dhu·ga·ta·mā·na·sām

ikṣvākūṇāṃ variṣṭhasya rāmasya viditātmanaḥ / śubhāni dharmayuktāni vacanāni samarpayan

ik·ṣvā·kū·ṇāṃ va·riṣ·ṭhas·ya rā·mas·ya vi·di·tāt·ma·naḥ / śu·bhā·ni dhar·ma·yuk·tā·ni va·ca·nā·ni sa·mar·pa·yan

śrāvayiṣyāmi sarvāṇi madhurāṃ prabruvan giram / śraddhāsyati yathā hīyaṃ tathā sarvaṃ samādadhe

śrā·va·yiṣ·yā·mi sar·vā·ṇi ma·dhu·rāṃ prab·ru·van gi·ram / śrad·dhās·ya·ti ya·thā hī·yaṃ ta·thā sar·vaṃ sa·mā·da·dhe

iti sa bahuvidhaṃ mahānubhāvo jagatipateḥ pramadām avekṣamāṇaḥ / madhuram avitathaṃ jagāda vākyaṃ drumaviṭapāntaram āsthito hanūmān

i·ti sa ba·hu·vi·dhaṃ ma·hā·nu·bhā·vo ja·ga·ti·pa·teḥ pra·ma·dām a·vek·ṣa·mā·ṇaḥ / ma·dhu·ram a·vi·ta·thaṃ ja·gā·da vāk·yaṃ dru·ma·vi·ṭa·pān·ta·ram ās·thi·to ha·nū·mān

evaṃ bahuvidhāṃ cintāṃ cintayitva mahākapiḥ / saṃśrave madhuraṃ vākyaṃ vaidehyā vyājahāra ha

e·vaṃ ba·hu·vi·dhāṃ cin·tāṃ cin·ta·yit·va ma·hā·ka·piḥ / saṃś·ra·ve ma·dhu·raṃ vāk·yaṃ vai·deh·yā vyā·ja·hā·ra ha

rājā daśaratho nāma rathakuñjaravājinām / puṇyaśīlo mahākīrtir ṛjur āsīn mahāyaśāḥ / cakravartikule jātaḥ puraṃdarasamo bale

rā·jā da·śa·ra·tho nā·ma ra·tha·kuñ·ja·ra·vā·ji·nām / puṇ·ya·śī·lo ma·hā·kīr·tir ṛ·jur ā·sīn ma·hā·ya·śāḥ / cak·ra·var·ti·ku·le jā·taḥ pu·raṃ·da·ra·sa·mo ba·le

ahiṃsāratir akṣudro ghṛṇī satyaparākramaḥ / mukhyaś cekṣvākuvaṃśasya lakṣmīvāṃl lakṣmivardhanaḥ

a·hiṃ·sā·ra·tir ak·ṣud·ro ghṛ·ṇī sat·ya·pa·rāk·ra·maḥ / mukh·yaś cek·ṣvā·ku·vaṃ·śas·ya lak·ṣmī·vāṃl lak·ṣmi·var·dha·naḥ

pārthivavyañjanair yuktaḥ pṛthuśrīḥ pārthivarṣabhaḥ / pṛthivyāṃ caturantayāṃ viśrutaḥ sukhadaḥ sukhī

pār·thi·vav·yañ·ja·nair yuk·taḥ pṛ·thuś·rīḥ pār·thi·var·ṣa·bhaḥ / pṛ·thiv·yāṃ ca·tu·ran·ta·yāṃ viś·ru·taḥ su·kha·daḥ su·khī

tasya putraḥ priyo jyeṣṭhas tārādhipanibhānanaḥ / rāmo nāma viśeṣajñaḥ śreṣṭhaḥ sarvadhanuṣmatām

tas·ya put·raḥ pri·yo jyeṣ·ṭhas tā·rā·dhi·pa·ni·bhā·na·naḥ / rā·mo nā·ma vi·śe·ṣaj·ñaḥ śreṣ·ṭhaḥ sar·va·dha·nuṣ·ma·tām

rakṣitā svasya vṛttasya svajanasyāpi rakṣitā / rakṣitā jīvalokasya dharmasya ca paraṃtapaḥ

rak·ṣi·tā svas·ya vṛt·tas·ya sva·ja·nas·yā·pi rak·ṣi·tā / rak·ṣi·tā jī·va·lo·kas·ya dhar·mas·ya ca pa·raṃ·ta·paḥ

tasya satyābhisaṃdhasya vṛddhasya vacanāt pituḥ / sabhāryaḥ saha ca bhrātrā vīraḥ pravrajito vanam

tas·ya sat·yā·bhi·saṃ·dhas·ya vṛd·dhas·ya va·ca·nāt pi·tuḥ / sa·bhār·yaḥ sa·ha ca bhrāt·rā vī·raḥ prav·ra·ji·to va·nam

tena tatra mahāraṇye mṛgayāṃ paridhāvatā / janasthānavadhaṃ śrutvā hatau ca kharadūṣaṇau / tatas tv amarṣāpahṛtā jānakī rāvaṇena tu

te·na tat·ra ma·hā·raṇ·ye mṛ·ga·yāṃ pa·ri·dhā·va·tā / ja·nas·thā·na·va·dhaṃ śrut·vā ha·tau ca kha·ra·dū·ṣa·ṇau / ta·tas tv a·mar·ṣā·pa·hṛ·tā jā·na·kī rā·va·ṇe·na tu

yathārūpāṃ yathāvarṇāṃ yathālakṣmīṃ viniścitām / aśrauṣaṃ rāghavasyāhaṃ seyam āsāditā mayā

ya·thā·rū·pāṃ ya·thā·var·ṇāṃ ya·thā·lak·ṣmīṃ vi·niś·ci·tām / aś·rau·ṣaṃ rā·gha·vas·yā·haṃ se·yam ā·sā·di·tā ma·yā

virarāmaivam uktvāsau vācaṃ vānarapuṃgavaḥ / jānakī cāpi tac chrutvā vismayaṃ paramaṃ gatā

vi·ra·rā·mai·vam uk·tvā·sau vā·caṃ vā·na·ra·puṃ·ga·vaḥ / jā·na·kī cā·pi tac chrut·vā vis·ma·yaṃ pa·ra·maṃ ga·tā

tataḥ sā vakrakeśāntā sukeśī keśasaṃvṛtam / unnamya vadanaṃ bhīruḥ śiṃśapāvṛkṣam aikṣata

ta·taḥ sā vak·ra·ke·śān·tā su·ke·śī ke·śa·saṃ·vṛ·tam / un·nam·ya va·da·naṃ bhī·ruḥ śiṃ·śa·pā·vṛk·ṣam aik·ṣa·ta

sā tiryag ūrdhvaṃ ca tathāpy adhastān nirīkṣamāṇā tam acintya buddhim / dadarśa piṅgādhipater amātyaṃ vātātmajaṃ sūryam ivodayastham

sā tir·yag ūr·dhvaṃ ca ta·thāpy a·dhas·tān ni·rīk·ṣa·mā·ṇā tam a·cin·tya bud·dhim / da·dar·śa piṅ·gā·dhi·pa·ter a·māt·yaṃ vā·tāt·ma·jaṃ sūr·yam i·vo·da·yas·tham

tataḥ śākhāntare līnaṃ dṛṣṭvā calitamānasā / sā dadarśa kapiṃ tatra praśritaṃ priyavādinam

ta·taḥ śā·khān·ta·re lī·naṃ dṛṣ·ṭvā ca·li·ta·mā·na·sā / sā da·dar·śa ka·piṃ tat·ra praś·ri·taṃ pri·ya·vā·di·nam

sā tu dṛṣṭvā hariśreṣṭhaṃ vinītavad upasthitam / maithilī cintayām āsa svapno 'yam iti bhāminī

sā tu dṛṣ·ṭvā ha·riś·reṣ·ṭhaṃ vi·nī·ta·vad u·pas·thi·tam / mai·thi·lī cin·ta·yām ā·sa svap·no 'yam i·ti bhā·mi·nī

sā taṃ samīkṣyaiva bhṛśaṃ visaṃjñā gatāsukalpeva babhūva sītā / cireṇa saṃjñāṃ pratilabhya caiva vicintayām āsa viśālanetrā

sā taṃ sa·mīk·ṣyai·va bhṛ·śaṃ vi·saṃj·ñā ga·tā·su·kal·pe·va ba·bhū·va sī·tā / ci·re·ṇa saṃj·ñāṃ pra·ti·labh·ya cai·va vi·cin·ta·yām ā·sa vi·śā·la·net·rā

svapno mayāyaṃ vikṛto 'dya dṛṣṭaḥ śākhāmṛgaḥ śāstragaṇair niṣiddhaḥ / svasty astu rāmāya salakṣmaṇāya tathā pitur me janakasya rājñaḥ

svap·no ma·yā·yaṃ vi·kṛ·to 'dya dṛṣ·ṭaḥ śā·khā·mṛ·gaḥ śās·tra·ga·ṇair ni·ṣid·dhaḥ / svasty as·tu rā·mā·ya sa·lak·ṣma·ṇā·ya ta·thā pi·tur me ja·na·kas·ya rāj·ñaḥ

svapno 'pi nāyaṃ na hi me 'sti nidrā śokena duḥkhena ca pīḍitāyāḥ / sukhaṃ hi me nāsti yato 'smi hīnā tenendupūrṇapratimānanena

svap·no 'pi nā·yaṃ na hi me 'sti nid·rā śo·ke·na duḥ·khe·na ca pī·ḍi·tā·yāḥ / su·khaṃ hi me nās·ti ya·to 'smi hī·nā te·nen·du·pūr·ṇap·ra·ti·mā·na·ne·na

ahaṃ hi tasyādya mano bhavena saṃpīḍitā tad gatasarvabhāvā / vicintayantī satataṃ tam eva tathaiva paśyāmi tathā śṛṇomi

a·haṃ hi tas·yād·ya ma·no bha·ve·na saṃ·pī·ḍi·tā tad ga·ta·sar·va·bhā·vā / vi·cin·ta·yan·tī sa·ta·taṃ tam e·va ta·thai·va paś·yā·mi ta·thā śṛ·ṇo·mi

manorathaḥ syād iti cintayāmi tathāpi buddhyā ca vitarkayāmi / kiṃ kāraṇaṃ tasya hi nāsti rūpaṃ suvyaktarūpaś ca vadaty ayaṃ mām

ma·no·ra·thaḥ syād i·ti cin·ta·yā·mi ta·thā·pi bud·dhyā ca vi·tar·ka·yā·mi / kiṃ kā·ra·ṇaṃ tas·ya hi nās·ti rū·paṃ suv·yak·ta·rū·paś ca va·daty a·yaṃ mām

namo 'stu vācaspataye savajriṇe svayambhuve caiva hutāśanāya / anena coktaṃ yad idaṃ mamāgrato vanaukasā tac ca tathāstu nānyathā

na·mo 'stu vā·cas·pa·ta·ye sa·vaj·ri·ṇe sva·yam·bhu·ve cai·va hu·tā·śa·nā·ya / a·ne·na cok·taṃ yad i·daṃ ma·māg·ra·to va·nau·ka·sā tac ca ta·thās·tu nān·ya·thā

tām abravīn mahātejā hanūmān mārutātmajaḥ / śirasy añjalim ādhāya sītāṃ madhurayā girā

tām ab·ra·vīn ma·hā·te·jā ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / śi·rasy añ·ja·lim ā·dhā·ya sī·tāṃ ma·dhu·ra·yā gi·rā

kā nu padmapalāśākṣī kliṣṭakauśeyavāsinī / drumasya śākhām ālambya tiṣṭhasi tvam aninditā

kā nu pad·ma·pa·lā·śāk·ṣī kliṣ·ṭa·kau·śe·ya·vā·si·nī / dru·mas·ya śā·khām ā·lam·bya tiṣ·ṭha·si tvam a·nin·di·tā

kimarthaṃ tava netrābhyāṃ vāri sravati śokajam / puṇḍarīkapalāśābhyāṃ viprakīrṇam ivodakam

ki·mar·thaṃ ta·va net·rābh·yāṃ vā·ri sra·va·ti śo·ka·jam / puṇ·ḍa·rī·ka·pa·lā·śābh·yāṃ vip·ra·kīr·ṇam i·vo·da·kam

surāṇām asurāṇāṃ ca nāgagandharvarakṣasām / yakṣāṇāṃ kiṃnarāṇāṃ ca kā tvaṃ bhavasi śobhane

su·rā·ṇām a·su·rā·ṇāṃ ca nā·ga·gan·dhar·va·rak·ṣa·sām / yak·ṣā·ṇāṃ kiṃ·na·rā·ṇāṃ ca kā tvaṃ bha·va·si śo·bha·ne

kā tvaṃ bhavasi rudrāṇāṃ marutāṃ vā varānane / vasūnāṃ vā varārohe devatā pratibhāsi me

kā tvaṃ bha·va·si rud·rā·ṇāṃ ma·ru·tāṃ vā va·rā·na·ne / va·sū·nāṃ vā va·rā·ro·he de·va·tā pra·ti·bhā·si me

kiṃ nu candramasā hīnā patitā vibudhālayāt / rohiṇī jyotiṣāṃ śreṣṭhā śreṣṭhā sarvaguṇānvitā

kiṃ nu can·dra·ma·sā hī·nā pa·ti·tā vi·bu·dhā·la·yāt / ro·hi·ṇī jyo·ti·ṣāṃ śreṣ·ṭhā śreṣ·ṭhā sar·va·gu·ṇān·vi·tā

kopād vā yadi vā mohād bhartāram asitekṣaṇā / vasiṣṭhaṃ kopayitvā tvaṃ nāsi kalyāṇy arundhatī

ko·pād vā ya·di vā mo·hād bhar·tā·ram a·si·tek·ṣa·ṇā / va·siṣ·ṭhaṃ ko·pa·yit·vā tvaṃ nā·si kal·yāṇy a·run·dha·tī

ko nau putraḥ pitā bhrāta bhartā vā te sumadhyame / asmāl lokād amuṃ lokaṃ gataṃ tvam anuśocasi

ko nau put·raḥ pi·tā bhrā·ta bhar·tā vā te su·madh·ya·me / as·māl lo·kād a·muṃ lo·kaṃ ga·taṃ tvam a·nu·śo·ca·si

vyañjanāni hi te yāni lakṣaṇāni ca lakṣaye / mahiṣī bhūmipālasya rājakanyāsi me matā

vyañ·ja·nā·ni hi te yā·ni lak·ṣa·ṇā·ni ca lak·ṣa·ye / ma·hi·ṣī bhū·mi·pā·las·ya rā·ja·kan·yā·si me ma·tā

rāvaṇena janasthānād balād apahṛtā yadi / sītā tvam asi bhadraṃ te tan mamācakṣva pṛcchataḥ

rā·va·ṇe·na ja·nas·thā·nād ba·lād a·pa·hṛ·tā ya·di / sī·tā tvam a·si bhad·raṃ te tan ma·mā·cak·ṣva pṛc·cha·taḥ

sā tasya vacanaṃ śrutvā rāmakīrtanaharṣitā / uvāca vākyaṃ vaidehī hanūmantaṃ drumāśritam

sā tas·ya va·ca·naṃ śrut·vā rā·ma·kīr·ta·na·har·ṣi·tā / u·vā·ca vāk·yaṃ vai·de·hī ha·nū·man·taṃ dru·māś·ri·tam

duhitā janakasyāhaṃ vaidehasya mahātmanaḥ / sītā ca nāma nāmnāhaṃ bhāryā rāmasya dhīmataḥ

du·hi·tā ja·na·kas·yā·haṃ vai·de·has·ya ma·hāt·ma·naḥ / sī·tā ca nā·ma nām·nā·haṃ bhār·yā rā·mas·ya dhī·ma·taḥ

samā dvādaśa tatrāhaṃ rāghavasya niveśane / bhuñjānā mānuṣān bhogān sarvakāmasamṛddhinī

sa·mā dvā·da·śa tat·rā·haṃ rā·gha·vas·ya ni·ve·śa·ne / bhuñ·jā·nā mā·nu·ṣān bho·gān sar·va·kā·ma·sa·mṛd·dhi·nī

tatas trayodaśe varṣe rājyenekṣvākunandanam / abhiṣecayituṃ rājā sopādhyāyaḥ pracakrame

ta·tas tra·yo·da·śe var·ṣe rāj·ye·nek·ṣvā·ku·nan·da·nam / a·bhi·ṣe·ca·yi·tuṃ rā·jā so·pādh·yā·yaḥ pra·cak·ra·me

tasmin saṃbhriyamāṇe tu rāghavasyābhiṣecane / kaikeyī nāma bhartāraṃ devī vacanam abravīt

tas·min saṃbh·ri·ya·mā·ṇe tu rā·gha·vas·yā·bhi·ṣe·ca·ne / kai·ke·yī nā·ma bhar·tā·raṃ de·vī va·ca·nam ab·ra·vīt

na pibeyaṃ na khādeyaṃ pratyahaṃ mama bhojanam / eṣa me jīvitasyānto rāmo yady abhiṣicyate

na pi·be·yaṃ na khā·de·yaṃ prat·ya·haṃ ma·ma bho·ja·nam / e·ṣa me jī·vi·tas·yān·to rā·mo yady a·bhi·ṣic·ya·te

yat tad uktaṃ tvayā vākyaṃ prītyā nṛpatisattama / tac cen na vitathaṃ kāryaṃ vanaṃ gacchatu rāghavaḥ

yat tad uk·taṃ tva·yā vāk·yaṃ prīt·yā nṛ·pa·ti·sat·ta·ma / tac cen na vi·ta·thaṃ kār·yaṃ va·naṃ gac·cha·tu rā·gha·vaḥ

sa rājā satyavāg devyā varadānam anusmaran / mumoha vacanaṃ śrutvā kaikeyyāḥ krūram apriyam

sa rā·jā sat·ya·vāg dev·yā va·ra·dā·nam a·nus·ma·ran / mu·mo·ha va·ca·naṃ śrut·vā kai·key·yāḥ krū·ram ap·ri·yam

tatas tu sthaviro rājā satyadharme vyavasthitaḥ / jyeṣṭhaṃ yaśasvinaṃ putraṃ rudan rājyam ayācata

ta·tas tu stha·vi·ro rā·jā sat·ya·dhar·me vya·vas·thi·taḥ / jyeṣ·ṭhaṃ ya·śas·vi·naṃ put·raṃ ru·dan rāj·yam a·yā·ca·ta

sa pitur vacanaṃ śrīmān abhiṣekāt paraṃ priyam / manasā pūrvam āsādya vācā pratigṛhītavān

sa pi·tur va·ca·naṃ śrī·mān a·bhi·ṣe·kāt pa·raṃ pri·yam / ma·na·sā pūr·vam ā·sād·ya vā·cā pra·ti·gṛ·hī·ta·vān

dadyān na pratigṛhṇīyān na brūyat kiṃ cid apriyam / api jīvitahetor hi rāmaḥ satyaparākramaḥ

dad·yān na pra·ti·gṛh·ṇī·yān na brū·yat kiṃ cid ap·ri·yam / a·pi jī·vi·ta·he·tor hi rā·maḥ sat·ya·pa·rāk·ra·maḥ

sa vihāyottarīyāṇi mahārhāṇi mahāyaśāḥ / visṛjya manasā rājyaṃ jananyai māṃ samādiśat

sa vi·hā·yot·ta·rī·yā·ṇi ma·hār·hā·ṇi ma·hā·ya·śāḥ / vi·sṛj·ya ma·na·sā rāj·yaṃ ja·nan·yai māṃ sa·mā·di·śat

sāhaṃ tasyāgratas tūrṇaṃ prasthitā vanacāriṇī / na hi me tena hīnāyā vāsaḥ svarge 'pi rocate

sā·haṃ tas·yāg·ra·tas tūr·ṇaṃ pras·thi·tā va·na·cā·ri·ṇī / na hi me te·na hī·nā·yā vā·saḥ svar·ge 'pi ro·ca·te

prāg eva tu mahābhāgaḥ saumitrir mitranandanaḥ / pūrvajasyānuyātrārthe drumacīrair alaṃkṛtaḥ

prāg e·va tu ma·hā·bhā·gaḥ sau·mit·rir mit·ra·nan·da·naḥ / pūr·va·jas·yā·nu·yāt·rār·the dru·ma·cī·rair a·laṃ·kṛ·taḥ

te vayaṃ bhartur ādeśaṃ bahu mānyadṛḍhavratāḥ / praviṣṭāḥ sma purād dṛṣṭaṃ vanaṃ gambhīradarśanam

te va·yaṃ bhar·tur ā·de·śaṃ ba·hu mān·ya·dṛ·ḍhav·ra·tāḥ / pra·viṣ·ṭāḥ sma pu·rād dṛṣ·ṭaṃ va·naṃ gam·bhī·ra·dar·śa·nam

vasato daṇḍakāraṇye tasyāham amitaujasaḥ / rakṣasāpahṛtā bhāryā rāvaṇena durātmanā

va·sa·to daṇ·ḍa·kā·raṇ·ye tas·yā·ham a·mi·tau·ja·saḥ / rak·ṣa·sā·pa·hṛ·tā bhār·yā rā·va·ṇe·na du·rāt·ma·nā

dvau māsau tena me kālo jīvitānugrahaḥ kṛtaḥ / ūrdhvaṃ dvābhyāṃ tu māsābhyāṃ tatas tyakṣyāmi jīvitam

dvau mā·sau te·na me kā·lo jī·vi·tā·nug·ra·haḥ kṛ·taḥ / ūr·dhvaṃ dvābh·yāṃ tu mā·sābh·yāṃ ta·tas tyak·ṣyā·mi jī·vi·tam

tasyās tad vacanaṃ śrutvā hanūmān hariyūthapaḥ / duḥkhād duḥkhābhibhūtāyāḥ sāntam uttaram abravīt

tas·yās tad va·ca·naṃ śrut·vā ha·nū·mān ha·ri·yū·tha·paḥ / duḥ·khād duḥ·khā·bhi·bhū·tā·yāḥ sān·tam ut·ta·ram ab·ra·vīt

ahaṃ rāmasya saṃdeśād devi dūtas tavāgataḥ / vaidehi kuśalī rāmas tvāṃ ca kauśalam abravīt

a·haṃ rā·mas·ya saṃ·de·śād de·vi dū·tas ta·vā·ga·taḥ / vai·de·hi ku·śa·lī rā·mas tvāṃ ca kau·śa·lam ab·ra·vīt

yo brāhmam astraṃ vedāṃś ca veda vedavidāṃ varaḥ / sa tvāṃ dāśarathī rāmo devi kauśalam abravīt

yo brāh·mam as·traṃ ve·dāṃś ca ve·da ve·da·vi·dāṃ va·raḥ / sa tvāṃ dā·śa·ra·thī rā·mo de·vi kau·śa·lam ab·ra·vīt

lakṣmaṇaś ca mahātejā bhartus te 'nucaraḥ priyaḥ / kṛtavāñ śokasaṃtaptaḥ śirasā te 'bhivādanam

lak·ṣma·ṇaś ca ma·hā·te·jā bhar·tus te 'nu·ca·raḥ pri·yaḥ / kṛ·ta·vāñ śo·ka·saṃ·tap·taḥ śi·ra·sā te 'bhi·vā·da·nam

sā tayoḥ kuśalaṃ devī niśamya narasiṃhayoḥ / prītisaṃhṛṣṭasarvāṅgī hanūmāntam athābravīt

sā ta·yoḥ ku·śa·laṃ de·vī ni·śam·ya na·ra·siṃ·ha·yoḥ / prī·ti·saṃ·hṛṣ·ṭa·sar·vāṅ·gī ha·nū·mān·tam a·thāb·ra·vīt

kalyāṇī bata gatheyaṃ laukikī pratibhāti me / ehi jīvantam ānado naraṃ varṣaśatād api

kal·yā·ṇī ba·ta ga·the·yaṃ lau·ki·kī pra·ti·bhā·ti me / e·hi jī·van·tam ā·na·do na·raṃ var·ṣa·śa·tād a·pi

tayoḥ samāgame tasmin prītir utpāditādbhutā / paraspareṇa cālāpaṃ viśvastau tau pracakratuḥ

ta·yoḥ sa·mā·ga·me tas·min prī·tir ut·pā·di·tād·bhu·tā / pa·ras·pa·re·ṇa cā·lā·paṃ viś·vas·tau tau pra·cak·ra·tuḥ

tasyās tad vacanaṃ śrutvā hanūmān hariyūthapaḥ / sītāyāḥ śokadīnāyāḥ samīpam upacakrame

tas·yās tad va·ca·naṃ śrut·vā ha·nū·mān ha·ri·yū·tha·paḥ / sī·tā·yāḥ śo·ka·dī·nā·yāḥ sa·mī·pam u·pa·cak·ra·me

yathā yathā samīpaṃ sa hanūmān upasarpati / tathā tathā rāvaṇaṃ sā taṃ sītā pariśaṅkate

ya·thā ya·thā sa·mī·paṃ sa ha·nū·mān u·pa·sar·pa·ti / ta·thā ta·thā rā·va·ṇaṃ sā taṃ sī·tā pa·ri·śaṅ·ka·te

aho dhig dhik kṛtam idaṃ kathitaṃ hi yad asya me / rūpāntaram upāgamya sa evāyaṃ hi rāvaṇaḥ

a·ho dhig dhik kṛ·tam i·daṃ ka·thi·taṃ hi yad as·ya me / rū·pān·ta·ram u·pā·gam·ya sa e·vā·yaṃ hi rā·va·ṇaḥ

tām aśokasya śākhāṃ sā vimuktvā śokakarśitā / tasyām evānavadyāṅgī dharaṇyāṃ samupāviśat

tām a·śo·kas·ya śā·khāṃ sā vi·muk·tvā śo·ka·kar·śi·tā / tas·yām e·vā·na·vad·yāṅ·gī dha·raṇ·yāṃ sa·mu·pā·vi·śat

avandata mahābāhus tatas tāṃ janakātmajām / sā cainaṃ bhayavitrastā bhūyo naivābhyudaikṣata

a·van·da·ta ma·hā·bā·hus ta·tas tāṃ ja·na·kāt·ma·jām / sā cai·naṃ bha·ya·vit·ras·tā bhū·yo nai·vābh·yu·daik·ṣa·ta

taṃ dṛṣṭvā vandamānaṃ tu sītā śaśinibhānanā / abravīd dīrgham ucchvasya vānaraṃ madhurasvarā

taṃ dṛṣ·ṭvā van·da·mā·naṃ tu sī·tā śa·śi·ni·bhā·na·nā / ab·ra·vīd dīr·gham uc·chvas·ya vā·na·raṃ ma·dhu·ras·va·rā

māyāṃ praviṣṭo māyāvī yadi tvaṃ rāvaṇaḥ svayam / utpādayasi me bhūyaḥ saṃtāpaṃ tan na śobhanam

mā·yāṃ pra·viṣ·ṭo mā·yā·vī ya·di tvaṃ rā·va·ṇaḥ sva·yam / ut·pā·da·ya·si me bhū·yaḥ saṃ·tā·paṃ tan na śo·bha·nam

svaṃ parityajya rūpaṃ yaḥ parivrājakarūpadhṛt / janasthāne mayā dṛṣṭas tvaṃ sa evāsi rāvaṇaḥ

svaṃ pa·rit·yaj·ya rū·paṃ yaḥ pa·riv·rā·ja·ka·rū·pa·dhṛt / ja·nas·thā·ne ma·yā dṛṣ·ṭas tvaṃ sa e·vā·si rā·va·ṇaḥ

upavāsakṛśāṃ dīnāṃ kāmarūpa niśācara / saṃtāpayasi māṃ bhūyaḥ saṃtāpaṃ tan na śobhanam

u·pa·vā·sa·kṛ·śāṃ dī·nāṃ kā·ma·rū·pa ni·śā·ca·ra / saṃ·tā·pa·ya·si māṃ bhū·yaḥ saṃ·tā·paṃ tan na śo·bha·nam

yadi rāmasya dūtas tvam āgato bhadram astu te / pṛcchāmi tvāṃ hariśreṣṭha priyā rāma kathā hi me

ya·di rā·mas·ya dū·tas tvam ā·ga·to bhad·ram as·tu te / pṛc·chā·mi tvāṃ ha·riś·reṣ·ṭha pri·yā rā·ma ka·thā hi me

guṇān rāmasya kathaya priyasya mama vānara / cittaṃ harasi me saumya nadīkūlaṃ yathā rayaḥ

gu·ṇān rā·mas·ya ka·tha·ya pri·yas·ya ma·ma vā·na·ra / cit·taṃ ha·ra·si me saum·ya na·dī·kū·laṃ ya·thā ra·yaḥ

aho svapnasya sukhatā yāham evaṃ cirāhṛtā / preṣitaṃ nāma paśyāmi rāghaveṇa vanaukasaṃ

a·ho svap·nas·ya su·kha·tā yā·ham e·vaṃ ci·rā·hṛ·tā / pre·ṣi·taṃ nā·ma paś·yā·mi rā·gha·ve·ṇa va·nau·ka·saṃ

svapne 'pi yady ahaṃ vīraṃ rāghavaṃ sahalakṣmaṇam / paśyeyaṃ nāvasīdeyaṃ svapno 'pi mama matsarī

svap·ne 'pi yady a·haṃ vī·raṃ rā·gha·vaṃ sa·ha·lak·ṣma·ṇam / paś·ye·yaṃ nā·va·sī·de·yaṃ svap·no 'pi ma·ma mat·sa·rī

nāhaṃ svapnam imaṃ manye svapne dṛṣṭvā hi vānaram / na śakyo 'bhyudayaḥ prāptuṃ prāptaś cābhyudayo mama

nā·haṃ svap·nam i·maṃ man·ye svap·ne dṛṣ·ṭvā hi vā·na·ram / na śak·yo 'bhyu·da·yaḥ prāp·tuṃ prāp·taś cābh·yu·da·yo ma·ma

kiṃ nu syāc cittamoho 'yaṃ bhaved vātagatis tv iyam / unmādajo vikāro vā syād iyaṃ mṛgatṛṣṇikā

kiṃ nu syāc cit·ta·mo·ho 'yaṃ bha·ved vā·ta·ga·tis tv i·yam / un·mā·da·jo vi·kā·ro vā syād i·yaṃ mṛ·ga·tṛṣ·ṇi·kā

atha vā nāyam unmādo moho 'py unmādalakṣmaṇaḥ / saṃbudhye cāham ātmānam imaṃ cāpi vanaukasaṃ

a·tha vā nā·yam un·mā·do mo·ho 'py un·mā·da·lak·ṣma·ṇaḥ / saṃ·budh·ye cā·ham āt·mā·nam i·maṃ cā·pi va·nau·ka·saṃ

ity evaṃ bahudhā sītā saṃpradhārya balābalam / rakṣasāṃ kāmarūpatvān mene taṃ rākṣasādhipam

ity e·vaṃ ba·hu·dhā sī·tā saṃp·ra·dhār·ya ba·lā·ba·lam / rak·ṣa·sāṃ kā·ma·rū·pat·vān me·ne taṃ rāk·ṣa·sā·dhi·pam

etāṃ buddhiṃ tadā kṛtvā sītā sā tanumadhyamā / na prativyājahārātha vānaraṃ janakātmajā

e·tāṃ bud·dhiṃ ta·dā kṛt·vā sī·tā sā ta·nu·madh·ya·mā / na pra·tiv·yā·ja·hā·rā·tha vā·na·raṃ ja·na·kāt·ma·jā

sītāyāś cintitaṃ buddhvā hanūmān mārutātmajaḥ / śrotrānukūlair vacanais tadā tāṃ saṃpraharṣayat

sī·tā·yāś cin·ti·taṃ bud·dhvā ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / śrot·rā·nu·kū·lair va·ca·nais ta·dā tāṃ saṃp·ra·har·ṣa·yat

āditya iva tejasvī lokakāntaḥ śaśī yathā / rājā sarvasya lokasya devo vaiśravaṇo yathā

ā·dit·ya i·va te·jas·vī lo·ka·kān·taḥ śa·śī ya·thā / rā·jā sar·vas·ya lo·kas·ya de·vo vaiś·ra·va·ṇo ya·thā

vikrameṇopapannaś ca yathā viṣṇur mahāyaśāḥ / satyavādī madhuravāg devo vācaspatir yathā

vik·ra·me·ṇo·pa·pan·naś ca ya·thā viṣ·ṇur ma·hā·ya·śāḥ / sat·ya·vā·dī ma·dhu·ra·vāg de·vo vā·cas·pa·tir ya·thā

rūpavān subhagaḥ śrīmān kandarpa iva mūrtimān / sthānakrodhaprahartā ca śreṣṭho loke mahārathaḥ / bāhucchāyām avaṣṭabdho yasya loko mahātmanaḥ

rū·pa·vān su·bha·gaḥ śrī·mān kan·dar·pa i·va mūr·ti·mān / sthā·nak·ro·dhap·ra·har·tā ca śreṣ·ṭho lo·ke ma·hā·ra·thaḥ / bā·huc·chā·yām a·vaṣ·ṭab·dho yas·ya lo·ko ma·hāt·ma·naḥ

apakṛṣyāśramapadān mṛgarūpeṇa rāghavam / śūnye yenāpanītāsi tasya drakṣyasi yat phalam

a·pa·kṛṣ·yāś·ra·ma·pa·dān mṛ·ga·rū·pe·ṇa rā·gha·vam / śūn·ye ye·nā·pa·nī·tā·si tas·ya drak·ṣya·si yat pha·lam

nacirād rāvaṇaṃ saṃkhye yo vadhiṣyati vīryavān / roṣapramuktair iṣubhir jvaladbhir iva pāvakaiḥ

na·ci·rād rā·va·ṇaṃ saṃkh·ye yo va·dhiṣ·ya·ti vīr·ya·vān / ro·ṣap·ra·muk·tair i·ṣu·bhir jva·lad·bhir i·va pā·va·kaiḥ

tenāhaṃ preṣito dūtas tvatsakāśam ihāgataḥ / tvadviyogena duḥkhārtaḥ sa tvāṃ kauśalam abravīt

te·nā·haṃ pre·ṣi·to dū·tas tvat·sa·kā·śam i·hā·ga·taḥ / tvad·vi·yo·ge·na duḥ·khār·taḥ sa tvāṃ kau·śa·lam ab·ra·vīt

lakṣmaṇaś ca mahātejāḥ sumitrānandavardhanaḥ / abhivādya mahābāhuḥ so 'pi kauśalam abravīt

lak·ṣma·ṇaś ca ma·hā·te·jāḥ su·mit·rā·nan·da·var·dha·naḥ / a·bhi·vād·ya ma·hā·bā·huḥ so 'pi kau·śa·lam ab·ra·vīt

rāmasya ca sakhā devi sugrīvo nāma vānaraḥ / rājā vānaramukhyānāṃ sa tvāṃ kauśalam abravīt

rā·mas·ya ca sa·khā de·vi sug·rī·vo nā·ma vā·na·raḥ / rā·jā vā·na·ra·mukh·yā·nāṃ sa tvāṃ kau·śa·lam ab·ra·vīt

nityaṃ smarati rāmas tvāṃ sasugrīvaḥ salakṣmaṇaḥ / diṣṭyā jīvasi vaidehi rākṣasī vaśam āgatā

nit·yaṃ sma·ra·ti rā·mas tvāṃ sa·sug·rī·vaḥ sa·lak·ṣma·ṇaḥ / diṣ·ṭyā jī·va·si vai·de·hi rāk·ṣa·sī va·śam ā·ga·tā

nacirād drakṣyase rāmaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahāratham / madhye vānarakoṭīnāṃ sugrīvaṃ cāmitaujasaṃ

na·ci·rād drak·ṣya·se rā·maṃ lak·ṣma·ṇaṃ ca ma·hā·ra·tham / madh·ye vā·na·ra·ko·ṭī·nāṃ sug·rī·vaṃ cā·mi·tau·ja·saṃ

ahaṃ sugrīvasacivo hanūmān nāma vānaraḥ / praviṣṭo nagarīṃ laṅkāṃ laṅghayitvā mahodadhim

a·haṃ sug·rī·va·sa·ci·vo ha·nū·mān nā·ma vā·na·raḥ / pra·viṣ·ṭo na·ga·rīṃ laṅ·kāṃ laṅ·gha·yit·vā ma·ho·da·dhim

kṛtvā mūrdhni padanyāsaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ / tvāṃ draṣṭum upayāto 'haṃ samāśritya parākramam

kṛt·vā mūr·dhni pa·dan·yā·saṃ rā·va·ṇas·ya du·rāt·ma·naḥ / tvāṃ draṣ·ṭum u·pa·yā·to 'haṃ sa·māś·rit·ya pa·rāk·ra·mam

nāham asmi tathā devi yathā mām avagacchasi / viśaṅkā tyajyatām eṣā śraddhatsva vadato mama

nā·ham as·mi ta·thā de·vi ya·thā mām a·va·gac·cha·si / vi·śaṅ·kā tyaj·ya·tām e·ṣā śrad·dhat·sva va·da·to ma·ma

tāṃ tu rāma kathāṃ śrutvā vaidehī vānararṣabhāt / uvāca vacanaṃ sāntvam idaṃ madhurayā girā

tāṃ tu rā·ma ka·thāṃ śrut·vā vai·de·hī vā·na·rar·ṣa·bhāt / u·vā·ca va·ca·naṃ sān·tvam i·daṃ ma·dhu·ra·yā gi·rā

kva te rāmeṇa saṃsargaḥ kathaṃ jānāsi lakṣmaṇam / vānarāṇāṃ narāṇāṃ ca katham āsīt samāgamaḥ

kva te rā·me·ṇa saṃ·sar·gaḥ ka·thaṃ jā·nā·si lak·ṣma·ṇam / vā·na·rā·ṇāṃ na·rā·ṇāṃ ca ka·tham ā·sīt sa·mā·ga·maḥ

yāni rāmasya liṅgāni lakṣmaṇasya ca vānara / tāni bhūyaḥ samācakṣva na māṃ śokaḥ samāviśet

yā·ni rā·mas·ya liṅ·gā·ni lak·ṣma·ṇas·ya ca vā·na·ra / tā·ni bhū·yaḥ sa·mā·cak·ṣva na māṃ śo·kaḥ sa·mā·vi·śet

kīdṛśaṃ tasya saṃsthānaṃ rūpaṃ rāmasya kīdṛśam / katham ūrū kathaṃ bāhū lakṣmaṇasya ca śaṃsa me

kī·dṛ·śaṃ tas·ya saṃs·thā·naṃ rū·paṃ rā·mas·ya kī·dṛ·śam / ka·tham ū·rū ka·thaṃ bā·hū lak·ṣma·ṇas·ya ca śaṃ·sa me

evam uktas tu vaidehyā hanūmān mārutātmajaḥ / tato rāmaṃ yathātattvam ākhyātum upacakrame

e·vam uk·tas tu vai·deh·yā ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / ta·to rā·maṃ ya·thā·tat·tvam ākh·yā·tum u·pa·cak·ra·me

jānantī bata diṣṭyā māṃ vaidehi paripṛcchasi / bhartuḥ kamalapatrākṣi saṃkhyānaṃ lakṣmaṇasya ca

jā·nan·tī ba·ta diṣ·ṭyā māṃ vai·de·hi pa·ri·pṛc·cha·si / bhar·tuḥ ka·ma·la·pat·rāk·ṣi saṃkh·yā·naṃ lak·ṣma·ṇas·ya ca

yāni rāmasya cihnāni lakṣmaṇasya ca yāni vai / lakṣitāni viśālākṣi vadataḥ śṛṇu tāni me

yā·ni rā·mas·ya cih·nā·ni lak·ṣma·ṇas·ya ca yā·ni vai / lak·ṣi·tā·ni vi·śā·lāk·ṣi va·da·taḥ śṛ·ṇu tā·ni me

rāmaḥ kamalapatrākṣaḥ sarvabhūtamanoharaḥ / rūpadākṣiṇyasaṃpannaḥ prasūto janakātmaje

rā·maḥ ka·ma·la·pat·rāk·ṣaḥ sar·va·bhū·ta·ma·no·ha·raḥ / rū·pa·dāk·ṣiṇ·ya·saṃ·pan·naḥ pra·sū·to ja·na·kāt·ma·je

tejasādityasaṃkāśaḥ kṣamayā pṛthivīsamaḥ / bṛhaspatisamo buddhyā yaśasā vāsavopamaḥ

te·ja·sā·dit·ya·saṃ·kā·śaḥ kṣa·ma·yā pṛ·thi·vī·sa·maḥ / bṛ·has·pa·ti·sa·mo bud·dhyā ya·śa·sā vā·sa·vo·pa·maḥ

rakṣitā jīvalokasya svajanasya ca rakṣitā / rakṣitā svasya vṛttasya dharmasya ca paraṃtapaḥ

rak·ṣi·tā jī·va·lo·kas·ya sva·ja·nas·ya ca rak·ṣi·tā / rak·ṣi·tā svas·ya vṛt·tas·ya dhar·mas·ya ca pa·raṃ·ta·paḥ

rāmo bhāmini lokasya cāturvarṇyasya rakṣitā / maryādānāṃ ca lokasya kartā kārayitā ca saḥ

rā·mo bhā·mi·ni lo·kas·ya cā·tur·var·ṇyas·ya rak·ṣi·tā / mar·yā·dā·nāṃ ca lo·kas·ya kar·tā kā·ra·yi·tā ca saḥ

arciṣmān arcito 'tyarthaṃ brahmacaryavrate sthitaḥ / sādhūnām upakārajñaḥ pracārajñaś ca karmaṇām

ar·ciṣ·mān ar·ci·to 'tyar·thaṃ brah·ma·car·yav·ra·te sthi·taḥ / sā·dhū·nām u·pa·kā·raj·ñaḥ pra·cā·raj·ñaś ca kar·ma·ṇām

rājavidyāvinītaś ca brāhmaṇānām upāsitā / śrutavāñ śīlasaṃpanno vinītaś ca paraṃtapaḥ

rā·ja·vid·yā·vi·nī·taś ca brāh·ma·ṇā·nām u·pā·si·tā / śru·ta·vāñ śī·la·saṃ·pan·no vi·nī·taś ca pa·raṃ·ta·paḥ

yajurvedavinītaś ca vedavidbhiḥ supūjitaḥ / dhanurvede ca vede ca vedāṅgeṣu ca niṣṭhitaḥ

ya·jur·ve·da·vi·nī·taś ca ve·da·vid·bhiḥ su·pū·ji·taḥ / dha·nur·ve·de ca ve·de ca ve·dāṅ·ge·ṣu ca niṣ·ṭhi·taḥ

vipulāṃso mahābāhuḥ kambugrīvaḥ śubhānanaḥ / gūḍhajatruḥ sutāmrākṣo rāmo devi janaiḥ śrutaḥ

vi·pu·lāṃ·so ma·hā·bā·huḥ kam·bug·rī·vaḥ śu·bhā·na·naḥ / gū·ḍha·jat·ruḥ su·tām·rāk·ṣo rā·mo de·vi ja·naiḥ śru·taḥ

dundubhisvananirghoṣaḥ snigdhavarṇaḥ pratāpavān / samaḥ samavibhaktāṅgo varṇaṃ śyāmaṃ samāśritaḥ

dun·du·bhis·va·na·nir·gho·ṣaḥ snig·dha·var·ṇaḥ pra·tā·pa·vān / sa·maḥ sa·ma·vi·bhak·tāṅ·go var·ṇaṃ śyā·maṃ sa·māś·ri·taḥ

tristhiras tripralambaś ca trisamas triṣu connataḥ / trivalīvāṃs tryavaṇataś caturvyaṅgas triśīrṣavān

tris·thi·ras trip·ra·lam·baś ca tri·sa·mas tri·ṣu con·na·taḥ / tri·va·lī·vāṃs trya·va·ṇa·taś ca·tur·vyaṅ·gas tri·śīr·ṣa·vān

catuṣkalaś caturlekhaś catuṣkiṣkuś catuḥsamaḥ / caturdaśasamadvandvaś caturdaṣṭaś caturgatiḥ

ca·tuṣ·ka·laś ca·tur·le·khaś ca·tuṣ·kiṣ·kuś ca·tuḥ·sa·maḥ / ca·tur·da·śa·sa·mad·van·dvaś ca·tur·daṣ·ṭaś ca·tur·ga·tiḥ

mahauṣṭhahanunāsaś ca pañcasnigdho 'ṣṭavaṃśavān / daśapadmo daśabṛhat tribhir vyāpto dviśuklavān / ṣaḍunnato navatanus tribhir vyāpnoti rāghavaḥ

ma·hauṣ·ṭha·ha·nu·nā·saś ca pañ·cas·nig·dho 'ṣṭa·vaṃ·śa·vān / da·śa·pad·mo da·śa·bṛ·hat tri·bhir vyāp·to dvi·śuk·la·vān / ṣa·ḍun·na·to na·va·ta·nus tri·bhir vyāp·no·ti rā·gha·vaḥ

satyadharmaparaḥ śrīmān saṃgrahānugrahe rataḥ / deśakālavibhāgajñaḥ sarvalokapriyaṃvadaḥ

sat·ya·dhar·ma·pa·raḥ śrī·mān saṃg·ra·hā·nug·ra·he ra·taḥ / de·śa·kā·la·vi·bhā·gaj·ñaḥ sar·va·lo·kap·ri·yaṃ·va·daḥ

bhrātā ca tasya dvaimātraḥ saumitrir aparājitaḥ / anurāgeṇa rūpeṇa guṇaiś caiva tathāvidhaḥ

bhrā·tā ca tas·ya dvai·māt·raḥ sau·mit·rir a·pa·rā·ji·taḥ / a·nu·rā·ge·ṇa rū·pe·ṇa gu·ṇaiś cai·va ta·thā·vi·dhaḥ

tvām eva mārgamāṇo tau vicarantau vasuṃdharām / dadarśatur mṛgapatiṃ pūrvajenāvaropitam

tvām e·va mār·ga·mā·ṇo tau vi·ca·ran·tau va·suṃ·dha·rām / da·dar·śa·tur mṛ·ga·pa·tiṃ pūr·va·je·nā·va·ro·pi·tam

ṛśyamūkasya pṛṣṭhe tu bahupādapasaṃkule / bhrātur bhāryārtam āsīnaṃ sugrīvaṃ priyadarśanam

ṛś·ya·mū·kas·ya pṛṣ·ṭhe tu ba·hu·pā·da·pa·saṃ·ku·le / bhrā·tur bhār·yār·tam ā·sī·naṃ sug·rī·vaṃ pri·ya·dar·śa·nam

vayaṃ tu harirājaṃ taṃ sugrīvaṃ satyasaṃgaram / paricaryāmahe rājyāt pūrvajenāvaropitam

va·yaṃ tu ha·ri·rā·jaṃ taṃ sug·rī·vaṃ sat·ya·saṃ·ga·ram / pa·ri·car·yā·ma·he rāj·yāt pūr·va·je·nā·va·ro·pi·tam

tatas tau cīravasanau dhanuḥpravarapāṇinau / ṛśyamūkasya śailasya ramyaṃ deśam upāgatau

ta·tas tau cī·ra·va·sa·nau dha·nuḥp·ra·va·ra·pā·ṇi·nau / ṛś·ya·mū·kas·ya śai·las·ya ram·yaṃ de·śam u·pā·ga·tau

sa tau dṛṣṭvā naravyāghrau dhanvinau vānararṣabhaḥ / abhipluto gires tasya śikharaṃ bhayamohitaḥ

sa tau dṛṣ·ṭvā na·rav·yāgh·rau dhan·vi·nau vā·na·rar·ṣa·bhaḥ / a·bhip·lu·to gi·res tas·ya śi·kha·raṃ bha·ya·mo·hi·taḥ

tataḥ sa śikhare tasmin vānarendro vyavasthitaḥ / tayoḥ samīpaṃ mām eva preṣayām āsa satvaraḥ

ta·taḥ sa śi·kha·re tas·min vā·na·ren·dro vya·vas·thi·taḥ / ta·yoḥ sa·mī·paṃ mām e·va pre·ṣa·yām ā·sa sat·va·raḥ

tāv ahaṃ puruṣavyāghrau sugrīvavacanāt prabhū / rūpalakṣaṇasaṃpannau kṛtāñjalir upasthitaḥ

tāv a·haṃ pu·ru·ṣav·yāgh·rau sug·rī·va·va·ca·nāt pra·bhū / rū·pa·lak·ṣa·ṇa·saṃ·pan·nau kṛ·tāñ·ja·lir u·pas·thi·taḥ

tau parijñātatattvārthau mayā prītisamanvitau / pṛṣṭham āropya taṃ deśaṃ prāpitau puruṣarṣabhau

tau pa·rij·ñā·ta·tat·tvār·thau ma·yā prī·ti·sa·man·vi·tau / pṛṣ·ṭham ā·rop·ya taṃ de·śaṃ prā·pi·tau pu·ru·ṣar·ṣa·bhau

niveditau ca tattvena sugrīvāya mahātmane / tayor anyonyasaṃbhāṣād bhṛśaṃ prītir ajāyata

ni·ve·di·tau ca tat·tve·na sug·rī·vā·ya ma·hāt·ma·ne / ta·yor an·yon·ya·saṃ·bhā·ṣād bhṛ·śaṃ prī·tir a·jā·ya·ta

tatra tau kīrtisaṃpannau harīśvaranareśvarau / parasparakṛtāśvāsau kathayā pūrvavṛttayā

tat·ra tau kīr·ti·saṃ·pan·nau ha·rīś·va·ra·na·reś·va·rau / pa·ras·pa·ra·kṛ·tāś·vā·sau ka·tha·yā pūr·va·vṛt·ta·yā

taṃ tataḥ sāntvayām āsa sugrīvaṃ lakṣmaṇāgrajaḥ / strīhetor vālinā bhrātrā nirastam uru tejasā

taṃ ta·taḥ sān·tva·yām ā·sa sug·rī·vaṃ lak·ṣma·ṇāg·ra·jaḥ / strī·he·tor vā·li·nā bhrāt·rā ni·ras·tam u·ru te·ja·sā

tatas tvan nāśajaṃ śokaṃ rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ / lakṣmaṇo vānarendrāya sugrīvāya nyavedayat

ta·tas tvan nā·śa·jaṃ śo·kaṃ rā·mas·yāk·liṣ·ṭa·kar·ma·ṇaḥ / lak·ṣma·ṇo vā·na·ren·drā·ya sug·rī·vā·ya nya·ve·da·yat

sa śrutvā vānarendras tu lakṣmaṇeneritaṃ vacaḥ / tadāsīn niṣprabho 'tyarthaṃ grahagrasta ivāṃśumān

sa śrut·vā vā·na·ren·dras tu lak·ṣma·ṇe·ne·ri·taṃ va·caḥ / ta·dā·sīn niṣ·pra·bho 'tyar·thaṃ gra·hag·ras·ta i·vāṃ·śu·mān

tatas tvadgātraśobhīni rakṣasā hriyamāṇayā / yāny ābharaṇajālāni pātitāni mahītale

ta·tas tvad·gāt·ra·śo·bhī·ni rak·ṣa·sā hri·ya·mā·ṇa·yā / yāny ā·bha·ra·ṇa·jā·lā·ni pā·ti·tā·ni ma·hī·ta·le

tāni sarvāṇi rāmāya ānīya hariyūthapāḥ / saṃhṛṣṭā darśayām āsur gatiṃ tu na vidus tava

tā·ni sar·vā·ṇi rā·mā·ya ā·nī·ya ha·ri·yū·tha·pāḥ / saṃ·hṛṣ·ṭā dar·śa·yām ā·sur ga·tiṃ tu na vi·dus ta·va

tāni rāmāya dattāni mayaivopahṛtāni ca / svanavanty avakīrṇanti tasmin vihatacetasi

tā·ni rā·mā·ya dat·tā·ni ma·yai·vo·pa·hṛ·tā·ni ca / sva·na·vanty a·va·kīr·ṇan·ti tas·min vi·ha·ta·ce·ta·si

tāny aṅke darśanīyāni kṛtvā bahuvidhaṃ tataḥ / tena devaprakāśena devena paridevitam

tāny aṅ·ke dar·śa·nī·yā·ni kṛt·vā ba·hu·vi·dhaṃ ta·taḥ / te·na de·vap·ra·kā·śe·na de·ve·na pa·ri·de·vi·tam

paśyatas tasyā rudatas tāmyataś ca punaḥ punaḥ / prādīpayan dāśarathes tāni śokahutāśanam

paś·ya·tas tas·yā ru·da·tas tām·ya·taś ca pu·naḥ pu·naḥ / prā·dī·pa·yan dā·śa·ra·thes tā·ni śo·ka·hu·tā·śa·nam

śayitaṃ ca ciraṃ tena duḥkhārtena mahātmanā / mayāpi vividhair vākyaiḥ kṛcchrād utthāpitaḥ punaḥ

śa·yi·taṃ ca ci·raṃ te·na duḥ·khār·te·na ma·hāt·ma·nā / ma·yā·pi vi·vi·dhair vāk·yaiḥ kṛc·chrād ut·thā·pi·taḥ pu·naḥ

tāni dṛṣṭvā mahārhāṇi darśayitvā muhur muhuḥ / rāghavaḥ sahasaumitriḥ sugrīve sa nyavedayat

tā·ni dṛṣ·ṭvā ma·hār·hā·ṇi dar·śa·yit·vā mu·hur mu·huḥ / rā·gha·vaḥ sa·ha·sau·mit·riḥ sug·rī·ve sa nya·ve·da·yat

sa tavādarśanād ārye rāghavaḥ paritapyate / mahatā jvalatā nityam agninevāgniparvataḥ

sa ta·vā·dar·śa·nād ār·ye rā·gha·vaḥ pa·ri·tap·ya·te / ma·ha·tā jva·la·tā nit·yam ag·ni·ne·vāg·ni·par·va·taḥ

tvatkṛte tam anidrā ca śokaś cintā ca rāghavam / tāpayanti mahātmānam agnyagāram ivāgnayaḥ

tvat·kṛ·te tam a·nid·rā ca śo·kaś cin·tā ca rā·gha·vam / tā·pa·yan·ti ma·hāt·mā·nam ag·nya·gā·ram i·vāg·na·yaḥ

tavādarśanaśokena rāghavaḥ pravicālyate / mahatā bhūmikampena mahān iva śiloccayaḥ

ta·vā·dar·śa·na·śo·ke·na rā·gha·vaḥ pra·vi·cāl·ya·te / ma·ha·tā bhū·mi·kam·pe·na ma·hān i·va śi·loc·ca·yaḥ

kānānāni suramyāṇi nadīprasravaṇāni ca / caran na ratim āpnoti tvam apaśyan nṛpātmaje

kā·nā·nā·ni su·ram·yā·ṇi na·dīp·ras·ra·va·ṇā·ni ca / ca·ran na ra·tim āp·no·ti tvam a·paś·yan nṛ·pāt·ma·je

sa tvāṃ manujaśārdūlaḥ kṣipraṃ prāpsyati rāghavaḥ / samitrabāndhavaṃ hatvā rāvaṇaṃ janakātmaje

sa tvāṃ ma·nu·ja·śār·dū·laḥ kṣip·raṃ prāp·sya·ti rā·gha·vaḥ / sa·mit·ra·bān·dha·vaṃ hat·vā rā·va·ṇaṃ ja·na·kāt·ma·je

sahitau rāmasugrīvāv ubhāv akurutāṃ tadā / samayaṃ vālinaṃ hantuṃ tava cānveṣaṇaṃ tathā

sa·hi·tau rā·ma·sug·rī·vāv u·bhāv a·ku·ru·tāṃ ta·dā / sa·ma·yaṃ vā·li·naṃ han·tuṃ ta·va cān·ve·ṣa·ṇaṃ ta·thā

tato nihatya tarasā rāmo vālinam āhave / sarvarkṣaharisaṃghānāṃ sugrīvam akarot patim

ta·to ni·hat·ya ta·ra·sā rā·mo vā·li·nam ā·ha·ve / sar·var·kṣa·ha·ri·saṃ·ghā·nāṃ sug·rī·vam a·ka·rot pa·tim

rāmasugrīvayor aikyaṃ devy evaṃ samajāyata / hanūmantaṃ ca māṃ viddhi tayor dūtam ihāgatam

rā·ma·sug·rī·va·yor aik·yaṃ devy e·vaṃ sa·ma·jā·ya·ta / ha·nū·man·taṃ ca māṃ vid·dhi ta·yor dū·tam i·hā·ga·tam

svarājyaṃ prāpya sugrīvaḥ samanīya mahāharīn / tvadarthaṃ preṣayām āsa diśo daśa mahābalān

sva·rāj·yaṃ prāp·ya sug·rī·vaḥ sa·ma·nī·ya ma·hā·ha·rīn / tva·dar·thaṃ pre·ṣa·yām ā·sa di·śo da·śa ma·hā·ba·lān

ādiṣṭā vānarendreṇa sugrīveṇa mahaujasaḥ / adrirājapratīkāśāḥ sarvataḥ prasthitā mahīm

ā·diṣ·ṭā vā·na·ren·dre·ṇa sug·rī·ve·ṇa ma·hau·ja·saḥ / ad·ri·rā·jap·ra·tī·kā·śāḥ sar·va·taḥ pras·thi·tā ma·hīm

aṅgado nāma lakṣmīvān vālisūnur mahābalaḥ / prasthitaḥ kapiśārdūlas tribhāgabalasaṃvṛtaḥ

aṅ·ga·do nā·ma lak·ṣmī·vān vā·li·sū·nur ma·hā·ba·laḥ / pras·thi·taḥ ka·pi·śār·dū·las tri·bhā·ga·ba·la·saṃ·vṛ·taḥ

teṣāṃ no vipranaṣṭānāṃ vindhye parvatasattame / bhṛśaṃ śokaparītanām ahorātragaṇā gatāḥ

te·ṣāṃ no vip·ra·naṣ·ṭā·nāṃ vin·dhye par·va·ta·sat·ta·me / bhṛ·śaṃ śo·ka·pa·rī·ta·nām a·ho·rāt·ra·ga·ṇā ga·tāḥ

te vayaṃ kāryanairāśyāt kālasyātikrameṇa ca / bhayāc ca kapirājasya prāṇāṃs tyaktuṃ vyavasthitāḥ

te va·yaṃ kār·ya·nai·rāś·yāt kā·las·yā·tik·ra·me·ṇa ca / bha·yāc ca ka·pi·rā·jas·ya prā·ṇāṃs tyak·tuṃ vya·vas·thi·tāḥ

vicitya vanadurgāṇi giriprasravaṇāni ca / anāsādya padaṃ devyāḥ prāṇāṃs tyaktuṃ vyavasthitāḥ

vi·cit·ya va·na·dur·gā·ṇi gi·rip·ras·ra·va·ṇā·ni ca / a·nā·sād·ya pa·daṃ dev·yāḥ prā·ṇāṃs tyak·tuṃ vya·vas·thi·tāḥ

bhṛśaṃ śokārṇave magnaḥ paryadevayad aṅgadaḥ / tava nāśaṃ ca vaidehi vālinaś ca tathā vadham / prāyopaveśam asmākaṃ maraṇaṃ ca jaṭāyuṣaḥ

bhṛ·śaṃ śo·kār·ṇa·ve mag·naḥ par·ya·de·va·yad aṅ·ga·daḥ / ta·va nā·śaṃ ca vai·de·hi vā·li·naś ca ta·thā va·dham / prā·yo·pa·ve·śam as·mā·kaṃ ma·ra·ṇaṃ ca ja·ṭā·yu·ṣaḥ

teṣāṃ naḥ svāmisaṃdeśān nirāśānāṃ mumūrṣatām / kāryahetor ivāyātaḥ śakunir vīryavān mahān

te·ṣāṃ naḥ svā·mi·saṃ·de·śān ni·rā·śā·nāṃ mu·mūr·ṣa·tām / kār·ya·he·tor i·vā·yā·taḥ śa·ku·nir vīr·ya·vān ma·hān

gṛdhrarājasya sodaryaḥ saṃpātir nāma gṛdhrarāṭ / śrutvā bhrātṛvadhaṃ kopād idaṃ vacanam abravīt

gṛdh·ra·rā·jas·ya so·dar·yaḥ saṃ·pā·tir nā·ma gṛdh·ra·rāṭ / śrut·vā bhrā·tṛ·va·dhaṃ ko·pād i·daṃ va·ca·nam ab·ra·vīt

yavīyān kena me bhrātā hataḥ kva ca vināśitaḥ / etad ākhyātum icchāmi bhavadbhir vānarottamāḥ

ya·vī·yān ke·na me bhrā·tā ha·taḥ kva ca vi·nā·śi·taḥ / e·tad ākh·yā·tum ic·chā·mi bha·vad·bhir vā·na·rot·ta·māḥ

aṅgado 'kathayat tasya janasthāne mahad vadham / rakṣasā bhīmarūpeṇa tvām uddiśya yathātatham

aṅ·ga·do 'ka·tha·yat tas·ya ja·nas·thā·ne ma·had va·dham / rak·ṣa·sā bhī·ma·rū·pe·ṇa tvām ud·diś·ya ya·thā·ta·tham

jaṭāyos tu vadhaṃ śrutvā duḥkhitaḥ so 'ruṇātmajaḥ / tvām āha sa varārohe vasantīṃ rāvaṇālaye

ja·ṭā·yos tu va·dhaṃ śrut·vā duḥ·khi·taḥ so 'ru·ṇāt·ma·jaḥ / tvām ā·ha sa va·rā·ro·he va·san·tīṃ rā·va·ṇā·la·ye

tasya tad vacanaṃ śrutvā saṃpāteḥ prītivardhanam / aṅgadapramukhāḥ sarve tataḥ saṃprasthitā vayam / tvaddarśanakṛtotsāhā hṛṣṭās tuṣṭāḥ plavaṃgamāḥ

tas·ya tad va·ca·naṃ śrut·vā saṃ·pā·teḥ prī·ti·var·dha·nam / aṅ·ga·dap·ra·mu·khāḥ sar·ve ta·taḥ saṃp·ras·thi·tā va·yam / tvad·dar·śa·na·kṛ·tot·sā·hā hṛṣ·ṭās tuṣ·ṭāḥ pla·vaṃ·ga·māḥ

athāhaṃ harisainyasya sāgaraṃ dṛśya sīdataḥ / vyavadhūya bhayaṃ tīvraṃ yojanānāṃ śataṃ plutaḥ

a·thā·haṃ ha·ri·sain·yas·ya sā·ga·raṃ dṛś·ya sī·da·taḥ / vya·va·dhū·ya bha·yaṃ tīv·raṃ yo·ja·nā·nāṃ śa·taṃ plu·taḥ

laṅkā cāpi mayā rātrau praviṣṭā rākṣasākulā / rāvaṇaś ca mayā dṛṣṭas tvaṃ ca śokanipīḍitā

laṅ·kā cā·pi ma·yā rāt·rau pra·viṣ·ṭā rāk·ṣa·sā·ku·lā / rā·va·ṇaś ca ma·yā dṛṣ·ṭas tvaṃ ca śo·ka·ni·pī·ḍi·tā

etat te sarvam ākhyātaṃ yathāvṛttam anindite / abhibhāṣasva māṃ devi dūto dāśarather aham

e·tat te sar·vam ākh·yā·taṃ ya·thā·vṛt·tam a·nin·di·te / a·bhi·bhā·ṣas·va māṃ de·vi dū·to dā·śa·ra·ther a·ham

tvaṃ māṃ rāmakṛtodyogaṃ tvannimittam ihāgatam / sugrīva sacivaṃ devi budhyasva pavanātmajam

tvaṃ māṃ rā·ma·kṛ·tod·yo·gaṃ tvan·ni·mit·tam i·hā·ga·tam / sug·rī·va sa·ci·vaṃ de·vi budh·yas·va pa·va·nāt·ma·jam

kuśalī tava kākutsthaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ / guror ārādhane yukto lakṣmaṇaś ca sulakṣaṇaḥ

ku·śa·lī ta·va kā·kut·sthaḥ sar·va·śas·tra·bhṛ·tāṃ va·raḥ / gu·ror ā·rā·dha·ne yuk·to lak·ṣma·ṇaś ca su·lak·ṣa·ṇaḥ

tasya vīryavato devi bhartus tava hite rataḥ / aham ekas tu saṃprāptaḥ sugrīvavacanād iha

tas·ya vīr·ya·va·to de·vi bhar·tus ta·va hi·te ra·taḥ / a·ham e·kas tu saṃp·rāp·taḥ sug·rī·va·va·ca·nād i·ha

mayeyam asahāyena caratā kāmarūpiṇā / dakṣiṇā dig anukrāntā tvanmārgavicayaiṣiṇā

ma·ye·yam a·sa·hā·ye·na ca·ra·tā kā·ma·rū·pi·ṇā / dak·ṣi·ṇā dig a·nuk·rān·tā tvan·mār·ga·vi·ca·yai·ṣi·ṇā

diṣṭyāhaṃ harisainyānāṃ tvannāśam anuśocatām / apaneṣyāmi saṃtāpaṃ tavābhigamaśaṃsanāt

diṣ·ṭyā·haṃ ha·ri·sain·yā·nāṃ tvan·nā·śam a·nu·śo·ca·tām / a·pa·neṣ·yā·mi saṃ·tā·paṃ ta·vā·bhi·ga·ma·śaṃ·sa·nāt

diṣṭyā hi na mama vyarthaṃ devi sāgaralaṅghanam / prāpsyāmy aham idaṃ diṣṭyā tvaddarśanakṛtaṃ yaśaḥ

diṣ·ṭyā hi na ma·ma vyar·thaṃ de·vi sā·ga·ra·laṅ·gha·nam / prāp·syāmy a·ham i·daṃ diṣ·ṭyā tvad·dar·śa·na·kṛ·taṃ ya·śaḥ

rāghavaś ca mahāvīryaḥ kṣipraṃ tvām abhipatsyate / samitrabāndhavaṃ hatvā rāvaṇaṃ rākṣasādhipam

rā·gha·vaś ca ma·hā·vīr·yaḥ kṣip·raṃ tvām a·bhi·pat·sya·te / sa·mit·ra·bān·dha·vaṃ hat·vā rā·va·ṇaṃ rāk·ṣa·sā·dhi·pam

kaurajo nāma vaidehi girīṇām uttamo giriḥ / tato gacchati gokarṇaṃ parvataṃ kesarī hariḥ

kau·ra·jo nā·ma vai·de·hi gi·rī·ṇām ut·ta·mo gi·riḥ / ta·to gac·cha·ti go·kar·ṇaṃ par·va·taṃ ke·sa·rī ha·riḥ

sa ca devarṣibhir dṛṣṭaḥ pitā mama mahākapiḥ / tīrthe nadīpateḥ puṇye śambasādanam uddharat

sa ca de·var·ṣi·bhir dṛṣ·ṭaḥ pi·tā ma·ma ma·hā·ka·piḥ / tīr·the na·dī·pa·teḥ puṇ·ye śam·ba·sā·da·nam ud·dha·rat

tasyāhaṃ hariṇaḥ kṣetre jāto vātena maithili / hanūmān iti vikhyāto loke svenaiva karmaṇā / viśvāsārthaṃ tu vaidehi bhartur uktā mayā guṇāḥ

tas·yā·haṃ ha·ri·ṇaḥ kṣet·re jā·to vā·te·na mai·thi·li / ha·nū·mān i·ti vikh·yā·to lo·ke sve·nai·va kar·ma·ṇā / viś·vā·sār·thaṃ tu vai·de·hi bhar·tur uk·tā ma·yā gu·ṇāḥ

evaṃ viśvāsitā sītā hetubhiḥ śokakarśitā / upapannair abhijñānair dūtaṃ tam avagacchati

e·vaṃ viś·vā·si·tā sī·tā he·tu·bhiḥ śo·ka·kar·śi·tā / u·pa·pan·nair a·bhij·ñā·nair dū·taṃ tam a·va·gac·cha·ti

atulaṃ ca gatā harṣaṃ praharṣeṇa tu jānakī / netrābhyāṃ vakrapakṣmābhyāṃ mumocānandajaṃ jalam

a·tu·laṃ ca ga·tā har·ṣaṃ pra·har·ṣe·ṇa tu jā·na·kī / net·rābh·yāṃ vak·ra·pak·ṣmābh·yāṃ mu·mo·cā·nan·da·jaṃ ja·lam

cāru tac cānanaṃ tasyās tāmraśuklāyatekṣaṇam / aśobhata viśālākṣyā rāhumukta ivoḍurāṭ / hanūmantaṃ kapiṃ vyaktaṃ manyate nānyatheti sā

cā·ru tac cā·na·naṃ tas·yās tām·ra·śuk·lā·ya·tek·ṣa·ṇam / a·śo·bha·ta vi·śā·lāk·ṣyā rā·hu·muk·ta i·vo·ḍu·rāṭ / ha·nū·man·taṃ ka·piṃ vyak·taṃ man·ya·te nān·ya·the·ti sā

athovāca hanūmāṃs tām uttaraṃ priyadarśanām

a·tho·vā·ca ha·nū·māṃs tām ut·ta·raṃ pri·ya·dar·śa·nām

hate 'sure saṃyati śambasādane kapipravīreṇa maharṣicodanāt / tato 'smi vāyuprabhavo hi maithili prabhāvatas tatpratimaś ca vānaraḥ

ha·te 'su·re saṃ·ya·ti śam·ba·sā·da·ne ka·pip·ra·vī·re·ṇa ma·har·ṣi·co·da·nāt / ta·to 'smi vā·yup·ra·bha·vo hi mai·thi·li pra·bhā·va·tas tat·pra·ti·maś ca vā·na·raḥ

bhūya eva mahātejā hanūmān mārutātmajaḥ / abravīt praśritaṃ vākyaṃ sītāpratyayakāraṇāt

bhū·ya e·va ma·hā·te·jā ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / ab·ra·vīt praś·ri·taṃ vāk·yaṃ sī·tāp·rat·ya·ya·kā·ra·ṇāt

vānaro 'haṃ mahābhāge dūto rāmasya dhīmataḥ / rāmanāmāṅkitaṃ cedaṃ paśya devy aṅgulīyakam / samāśvasihi bhadraṃ te kṣīṇaduḥkhaphalā hy asi

vā·na·ro 'haṃ ma·hā·bhā·ge dū·to rā·mas·ya dhī·ma·taḥ / rā·ma·nā·māṅ·ki·taṃ ce·daṃ paś·ya devy aṅ·gu·lī·ya·kam / sa·māś·va·si·hi bhad·raṃ te kṣī·ṇa·duḥ·kha·pha·lā hy a·si

gṛhītvā prekṣamāṇā sā bhartuḥ karavibhūṣaṇam / bhartāram iva saṃprāptā jānakī muditābhavat

gṛ·hīt·vā prek·ṣa·mā·ṇā sā bhar·tuḥ ka·ra·vi·bhū·ṣa·ṇam / bhar·tā·ram i·va saṃp·rāp·tā jā·na·kī mu·di·tā·bha·vat

cāru tad vadanaṃ tasyās tāmraśuklāyatekṣaṇam / babhūva praharṣodagraṃ rāhumukta ivoḍurāṭ

cā·ru tad va·da·naṃ tas·yās tām·ra·śuk·lā·ya·tek·ṣa·ṇam / ba·bhū·va pra·har·ṣo·dag·raṃ rā·hu·muk·ta i·vo·ḍu·rāṭ

tataḥ sā hrīmatī bālā bhartuḥ saṃdeśaharṣitā / parituṭṣā priyaṃ śrutvā prāśaṃsata mahākapim

ta·taḥ sā hrī·ma·tī bā·lā bhar·tuḥ saṃ·de·śa·har·ṣi·tā / pa·ri·tuṭ·ṣā pri·yaṃ śrut·vā prā·śaṃ·sa·ta ma·hā·ka·pim

vikrāntas tvaṃ samarthas tvaṃ prājñas tvaṃ vānarottama / yenedaṃ rākṣasapadaṃ tvayaikena pradharṣitam

vik·rān·tas tvaṃ sa·mar·thas tvaṃ prāj·ñas tvaṃ vā·na·rot·ta·ma / ye·ne·daṃ rāk·ṣa·sa·pa·daṃ tva·yai·ke·na pra·dhar·ṣi·tam

śatayojanavistīrṇaḥ sāgaro makarālayaḥ / vikramaślāghanīyena kramatā goṣpadīkṛtaḥ

śa·ta·yo·ja·na·vis·tīr·ṇaḥ sā·ga·ro ma·ka·rā·la·yaḥ / vik·ra·maś·lā·gha·nī·ye·na kra·ma·tā goṣ·pa·dī·kṛ·taḥ

na hi tvāṃ prākṛtaṃ manye vanaraṃ vanararṣabha / yasya te nāsti saṃtrāso rāvaṇān nāpi saṃbhramaḥ

na hi tvāṃ prā·kṛ·taṃ man·ye va·na·raṃ va·na·rar·ṣa·bha / yas·ya te nās·ti saṃt·rā·so rā·va·ṇān nā·pi saṃbh·ra·maḥ

arhase ca kapiśreṣṭha mayā samabhibhāṣitum / yady asi preṣitas tena rāmeṇa viditātmanā

ar·ha·se ca ka·piś·reṣ·ṭha ma·yā sa·ma·bhi·bhā·ṣi·tum / yady a·si pre·ṣi·tas te·na rā·me·ṇa vi·di·tāt·ma·nā

preṣayiṣyati durdharṣo rāmo na hy aparīkṣitam / parākramam avijñāya matsakāśaṃ viśeṣataḥ

pre·ṣa·yiṣ·ya·ti dur·dhar·ṣo rā·mo na hy a·pa·rīk·ṣi·tam / pa·rāk·ra·mam a·vij·ñā·ya mat·sa·kā·śaṃ vi·śe·ṣa·taḥ

diṣṭyā ca kuśalī rāmo dharmātmā dharmavatsalaḥ / lakṣmaṇaś ca mahātejāḥ sumitrānandavardhanaḥ

diṣ·ṭyā ca ku·śa·lī rā·mo dhar·māt·mā dhar·ma·vat·sa·laḥ / lak·ṣma·ṇaś ca ma·hā·te·jāḥ su·mit·rā·nan·da·var·dha·naḥ

kuśalī yadi kākutsthaḥ kiṃ nu sāgaramekhalām / mahīṃ dahati kopena yugāntāgnir ivotthitaḥ

ku·śa·lī ya·di kā·kut·sthaḥ kiṃ nu sā·ga·ra·me·kha·lām / ma·hīṃ da·ha·ti ko·pe·na yu·gān·tāg·nir i·vot·thi·taḥ

atha vā śaktimantau tau surāṇām api nigrahe / mamaiva tu na duḥkhānām asti manye viparyayaḥ

a·tha vā śak·ti·man·tau tau su·rā·ṇām a·pi nig·ra·he / ma·mai·va tu na duḥ·khā·nām as·ti man·ye vi·par·ya·yaḥ

kaccic ca vyathate rāmaḥ kaccin na paripatyate / uttarāṇi ca kāryāṇi kurute puruṣottamaḥ

kac·cic ca vya·tha·te rā·maḥ kac·cin na pa·ri·pat·ya·te / ut·ta·rā·ṇi ca kār·yā·ṇi ku·ru·te pu·ru·ṣot·ta·maḥ

kaccin na dīnaḥ saṃbhrāntaḥ kāryeṣu ca na muhyati / kaccin puruṣakāryāṇi kurute nṛpateḥ sutaḥ

kac·cin na dī·naḥ saṃbh·rān·taḥ kār·ye·ṣu ca na muh·ya·ti / kac·cin pu·ru·ṣa·kār·yā·ṇi ku·ru·te nṛ·pa·teḥ su·taḥ

dvividhaṃ trividhopāyam upāyam api sevate / vijigīṣuḥ suhṛt kaccin mitreṣu ca paraṃtapaḥ

dvi·vi·dhaṃ tri·vi·dho·pā·yam u·pā·yam a·pi se·va·te / vi·ji·gī·ṣuḥ su·hṛt kac·cin mit·re·ṣu ca pa·raṃ·ta·paḥ

kaccin mitrāṇi labhate mitraiś cāpy abhigamyate / kaccit kalyāṇamitraś ca mitraiś cāpi puraskṛtaḥ

kac·cin mit·rā·ṇi la·bha·te mit·raiś cāpy a·bhi·gam·ya·te / kac·cit kal·yā·ṇa·mit·raś ca mit·raiś cā·pi pu·ras·kṛ·taḥ

kaccid āśāsti devānāṃ prasādaṃ pārthivātmajaḥ / kaccit puruṣakāraṃ ca daivaṃ ca pratipadyate

kac·cid ā·śās·ti de·vā·nāṃ pra·sā·daṃ pār·thi·vāt·ma·jaḥ / kac·cit pu·ru·ṣa·kā·raṃ ca dai·vaṃ ca pra·ti·pad·ya·te

kaccin na vigatasneho vivāsān mayi rāghavaḥ / kaccin māṃ vyasanād asmān mokṣayiṣyati vānaraḥ

kac·cin na vi·ga·tas·ne·ho vi·vā·sān ma·yi rā·gha·vaḥ / kac·cin māṃ vya·sa·nād as·mān mok·ṣa·yiṣ·ya·ti vā·na·raḥ

sukhānām ucito nityam asukhānām anūcitaḥ / duḥkham uttaram āsādya kaccid rāmo na sīdati

su·khā·nām u·ci·to nit·yam a·su·khā·nām a·nū·ci·taḥ / duḥ·kham ut·ta·ram ā·sād·ya kac·cid rā·mo na sī·da·ti

kausalyāyās tathā kaccit sumitrāyās tathaiva ca / abhīkṣṇaṃ śrūyate kaccit kuśalaṃ bharatasya ca

kau·sal·yā·yās ta·thā kac·cit su·mit·rā·yās ta·thai·va ca / a·bhīk·ṣṇaṃ śrū·ya·te kac·cit ku·śa·laṃ bha·ra·tas·ya ca

mannimittena mānārhaḥ kaccic chokena rāghavaḥ / kaccin nānyamanā rāmaḥ kaccin māṃ tārayiṣyati

man·ni·mit·te·na mā·nār·haḥ kac·cic cho·ke·na rā·gha·vaḥ / kac·cin nān·ya·ma·nā rā·maḥ kac·cin māṃ tā·ra·yiṣ·ya·ti

kaccid akṣauhiṇīṃ bhīmāṃ bharato bhrātṛvatsalaḥ / dhvajinīṃ mantribhir guptāṃ preṣayiṣyati matkṛte

kac·cid ak·ṣau·hi·ṇīṃ bhī·māṃ bha·ra·to bhrā·tṛ·vat·sa·laḥ / dhva·ji·nīṃ man·tri·bhir gup·tāṃ pre·ṣa·yiṣ·ya·ti mat·kṛ·te

vānarādhipatiḥ śrīmān sugrīvaḥ kaccid eṣyati / matkṛte haribhir vīrair vṛto dantanakhāyudhaiḥ

vā·na·rā·dhi·pa·tiḥ śrī·mān sug·rī·vaḥ kac·cid eṣ·ya·ti / mat·kṛ·te ha·ri·bhir vī·rair vṛ·to dan·ta·na·khā·yu·dhaiḥ

kaccic ca lakṣmaṇaḥ śūraḥ sumitrānandavardhanaḥ / astravic charajālena rākṣasān vidhamiṣyati

kac·cic ca lak·ṣma·ṇaḥ śū·raḥ su·mit·rā·nan·da·var·dha·naḥ / as·tra·vic cha·ra·jā·le·na rāk·ṣa·sān vi·dha·miṣ·ya·ti

raudreṇa kaccid astreṇa rāmeṇa nihataṃ raṇe / drakṣyāmy alpena kālena rāvaṇaṃ sasuhṛjjanam

raud·re·ṇa kac·cid as·tre·ṇa rā·me·ṇa ni·ha·taṃ ra·ṇe / drak·ṣyāmy al·pe·na kā·le·na rā·va·ṇaṃ sa·su·hṛj·ja·nam

kaccin na tad dhemasamānavarṇaṃ tasyānanaṃ padmasamānagandhi / mayā vinā śuṣyati śokadīnaṃ jalakṣaye padmam ivātapena

kac·cin na tad dhe·ma·sa·mā·na·var·ṇaṃ tas·yā·na·naṃ pad·ma·sa·mā·na·gan·dhi / ma·yā vi·nā śuṣ·ya·ti śo·ka·dī·naṃ ja·lak·ṣa·ye pad·mam i·vā·ta·pe·na

dharmāpadeśāt tyajataś ca rājyāṃ māṃ cāpy araṇyaṃ nayataḥ padātim / nāsīd vyathā yasya na bhīr na śokaḥ kaccit sa dhairyaṃ hṛdaye karoti

dhar·mā·pa·de·śāt tya·ja·taś ca rāj·yāṃ māṃ cāpy a·raṇ·yaṃ na·ya·taḥ pa·dā·tim / nā·sīd vya·thā yas·ya na bhīr na śo·kaḥ kac·cit sa dhair·yaṃ hṛ·da·ye ka·ro·ti

na cāsya mātā na pitā na cānyaḥ snehād viśiṣṭo 'sti mayā samo vā / tāvad dhy ahaṃ dūtajijīviṣeyaṃ yāvat pravṛttiṃ śṛṇuyāṃ priyasya

na cās·ya mā·tā na pi·tā na cān·yaḥ sne·hād vi·śiṣ·ṭo 'sti ma·yā sa·mo vā / tā·vad dhy a·haṃ dū·ta·ji·jī·vi·ṣe·yaṃ yā·vat pra·vṛt·tiṃ śṛ·ṇu·yāṃ pri·yas·ya

itīva devī vacanaṃ mahārthaṃ taṃ vānarendraṃ madhurārtham uktvā / śrotuṃ punas tasya vaco 'bhirāmaṃ rāmārthayuktaṃ virarāma rāmā

i·tī·va de·vī va·ca·naṃ ma·hār·thaṃ taṃ vā·na·ren·draṃ ma·dhu·rār·tham uk·tvā / śro·tuṃ pu·nas tas·ya va·co 'bhi·rā·maṃ rā·mār·tha·yuk·taṃ vi·ra·rā·ma rā·mā

sītāyā vacanaṃ śrutvā mārutir bhīmavikramaḥ / śirasy añjalim ādhāya vākyam uttaram abravīt

sī·tā·yā va·ca·naṃ śrut·vā mā·ru·tir bhī·ma·vik·ra·maḥ / śi·rasy añ·ja·lim ā·dhā·ya vāk·yam ut·ta·ram ab·ra·vīt

na tvām ihasthāṃ jānīte rāmaḥ kamalalocanaḥ / śrutvaiva tu vaco mahyaṃ kṣipram eṣyati rāghavaḥ

na tvām i·has·thāṃ jā·nī·te rā·maḥ ka·ma·la·lo·ca·naḥ / śrut·vai·va tu va·co mah·yaṃ kṣip·ram eṣ·ya·ti rā·gha·vaḥ

camūṃ prakarṣan mahatīṃ haryṛṣkagaṇasaṃkulām / viṣṭambhayitvā bāṇaughair akṣobhyaṃ varuṇālayam / kariṣyati purīṃ laṅkāṃ kākutsthaḥ śāntarākṣasām

ca·mūṃ pra·kar·ṣan ma·ha·tīṃ har·yṛṣ·ka·ga·ṇa·saṃ·ku·lām / viṣ·ṭam·bha·yit·vā bā·ṇau·ghair ak·ṣobh·yaṃ va·ru·ṇā·la·yam / ka·riṣ·ya·ti pu·rīṃ laṅ·kāṃ kā·kut·sthaḥ śān·ta·rāk·ṣa·sām

tatra yady antarā mṛtyur yadi devāḥ sahāsurāḥ / sthāsyanti pathi rāmasya sa tān api vadhiṣyati

tat·ra yady an·ta·rā mṛt·yur ya·di de·vāḥ sa·hā·su·rāḥ / sthās·yan·ti pa·thi rā·mas·ya sa tān a·pi va·dhiṣ·ya·ti

tavādarśanajenārye śokena sa pariplutaḥ / na śarma labhate rāmaḥ siṃhārdita iva dvipaḥ

ta·vā·dar·śa·na·je·nār·ye śo·ke·na sa pa·rip·lu·taḥ / na śar·ma la·bha·te rā·maḥ siṃ·hār·di·ta i·va dvi·paḥ

dardareṇa ca te devi śape mūlaphalena ca / malayena ca vindhyena meruṇā mandareṇa ca

dar·da·re·ṇa ca te de·vi śa·pe mū·la·pha·le·na ca / ma·la·ye·na ca vin·dhye·na me·ru·ṇā man·da·re·ṇa ca

yathā sunayanaṃ valgu bimbauṣṭhaṃ cārukuṇḍalam / mukhaṃ drakṣyasi rāmasya pūrṇacandram ivoditam

ya·thā su·na·ya·naṃ val·gu bim·bauṣ·ṭhaṃ cā·ru·kuṇ·ḍa·lam / mu·khaṃ drak·ṣya·si rā·mas·ya pūr·ṇa·can·dram i·vo·di·tam

kṣipraṃ drakṣyasi vaidehi rāmaṃ prasravaṇe girau / śatakratum ivāsīnaṃ nākapṛṣṭhasya mūrdhani

kṣip·raṃ drak·ṣya·si vai·de·hi rā·maṃ pras·ra·va·ṇe gi·rau / śa·tak·ra·tum i·vā·sī·naṃ nā·ka·pṛṣ·ṭhas·ya mūr·dha·ni

na māṃsaṃ rāghavo bhuṅkte na cāpi madhusevate / vanyaṃ suvihitaṃ nityaṃ bhaktam aśnāti pañcamam

na māṃ·saṃ rā·gha·vo bhuṅ·kte na cā·pi ma·dhu·se·va·te / van·yaṃ su·vi·hi·taṃ nit·yaṃ bhak·tam aś·nā·ti pañ·ca·mam

naiva daṃśān na maśakān na kīṭān na sarīsṛpān / rāghavo 'panayed gatrāt tvadgatenāntarātmanā

nai·va daṃ·śān na ma·śa·kān na kī·ṭān na sa·rī·sṛ·pān / rā·gha·vo 'pa·na·yed gat·rāt tvad·ga·te·nān·ta·rāt·ma·nā

nityaṃ dhyānaparo rāmo nityaṃ śokaparāyaṇaḥ / nānyac cintayate kiṃ cit sa tu kāmavaśaṃ gataḥ

nit·yaṃ dhyā·na·pa·ro rā·mo nit·yaṃ śo·ka·pa·rā·ya·ṇaḥ / nān·yac cin·ta·ya·te kiṃ cit sa tu kā·ma·va·śaṃ ga·taḥ

anidraḥ satataṃ rāmaḥ supto 'pi ca narottamaḥ / sīteti madhurāṃ vāṇīṃ vyāharan pratibudhyate

a·nid·raḥ sa·ta·taṃ rā·maḥ sup·to 'pi ca na·rot·ta·maḥ / sī·te·ti ma·dhu·rāṃ vā·ṇīṃ vyā·ha·ran pra·ti·budh·ya·te

dṛṣṭvā phalaṃ vā puṣpaṃ vā yac cānyat strīmanoharam / bahuśo hā priyety evaṃ śvasaṃs tvām abhibhāṣate

dṛṣ·ṭvā pha·laṃ vā puṣ·paṃ vā yac cān·yat strī·ma·no·ha·ram / ba·hu·śo hā pri·yety e·vaṃ śva·saṃs tvām a·bhi·bhā·ṣa·te

sa devi nityaṃ paritapyamānas tvām eva sītety abhibhāṣamāṇaḥ / dhṛtavrato rājasuto mahātmā tavaiva lābhāya kṛtaprayatnaḥ

sa de·vi nit·yaṃ pa·ri·tap·ya·mā·nas tvām e·va sī·tety a·bhi·bhā·ṣa·mā·ṇaḥ / dhṛ·tav·ra·to rā·ja·su·to ma·hāt·mā ta·vai·va lā·bhā·ya kṛ·tap·ra·yat·naḥ

sā rāmasaṃkīrtanavītaśokā rāmasya śokena samānaśokā / śaranmukhenāmbudaśeṣacandrā niśeva vaidehasutā babhūva

sā rā·ma·saṃ·kīr·ta·na·vī·ta·śo·kā rā·mas·ya śo·ke·na sa·mā·na·śo·kā / śa·ran·mu·khe·nām·bu·da·śe·ṣa·can·drā ni·śe·va vai·de·ha·su·tā ba·bhū·va

sītā tad vacanaṃ śrutvā pūrṇacandranibhānanā / hanūmantam uvācedaṃ dharmārthasahitaṃ vacaḥ

sī·tā tad va·ca·naṃ śrut·vā pūr·ṇa·can·dra·ni·bhā·na·nā / ha·nū·man·tam u·vā·ce·daṃ dhar·mār·tha·sa·hi·taṃ va·caḥ

amṛtaṃ viṣasaṃsṛṣṭaṃ tvayā vānarabhāṣitam / yac ca nānyamanā rāmo yac ca śokaparāyaṇaḥ

a·mṛ·taṃ vi·ṣa·saṃ·sṛṣ·ṭaṃ tva·yā vā·na·ra·bhā·ṣi·tam / yac ca nān·ya·ma·nā rā·mo yac ca śo·ka·pa·rā·ya·ṇaḥ

aiśvarye vā suvistīrṇe vyasane vā sudāruṇe / rajjveva puruṣaṃ baddhvā kṛtāntaḥ parikarṣati

aiś·var·ye vā su·vis·tīr·ṇe vya·sa·ne vā su·dā·ru·ṇe / raj·jve·va pu·ru·ṣaṃ bad·dhvā kṛ·tān·taḥ pa·ri·kar·ṣa·ti

vidhir nūnam asaṃhāryaḥ prāṇināṃ plavagottama / saumitriṃ māṃ ca rāmaṃ ca vyasanaiḥ paśya mohitān

vi·dhir nū·nam a·saṃ·hār·yaḥ prā·ṇi·nāṃ pla·va·got·ta·ma / sau·mit·riṃ māṃ ca rā·maṃ ca vya·sa·naiḥ paś·ya mo·hi·tān

śokasyāsya kadā pāraṃ rāghavo 'dhigamiṣyati / plavamānaḥ pariśrānto hatanauḥ sāgare yathā

śo·kas·yās·ya ka·dā pā·raṃ rā·gha·vo 'dhi·ga·miṣ·ya·ti / pla·va·mā·naḥ pa·riś·rān·to ha·ta·nauḥ sā·ga·re ya·thā

rākṣasānāṃ kṣayaṃ kṛtvā sūdayitvā ca rāvaṇam / laṅkām unmūlitāṃ kṛtvā kadā drakṣyati māṃ patiḥ

rāk·ṣa·sā·nāṃ kṣa·yaṃ kṛt·vā sū·da·yit·vā ca rā·va·ṇam / laṅ·kām un·mū·li·tāṃ kṛt·vā ka·dā drak·ṣya·ti māṃ pa·tiḥ

sa vācyaḥ saṃtvarasveti yāvad eva na pūryate / ayaṃ saṃvatsaraḥ kālas tāvad dhi mama jīvitam

sa vāc·yaḥ saṃt·va·ras·ve·ti yā·vad e·va na pūr·ya·te / a·yaṃ saṃ·vat·sa·raḥ kā·las tā·vad dhi ma·ma jī·vi·tam

vartate daśamo māso dvau tu śeṣau plavaṃgama / rāvaṇena nṛśaṃsena samayo yaḥ kṛto mama

var·ta·te da·śa·mo mā·so dvau tu śe·ṣau pla·vaṃ·ga·ma / rā·va·ṇe·na nṛ·śaṃ·se·na sa·ma·yo yaḥ kṛ·to ma·ma

vibhīṣaṇena ca bhrātrā mama niryātanaṃ prati / anunītaḥ prayatnena na ca tat kurute matim

vi·bhī·ṣa·ṇe·na ca bhrāt·rā ma·ma nir·yā·ta·naṃ pra·ti / a·nu·nī·taḥ pra·yat·ne·na na ca tat ku·ru·te ma·tim

mama pratipradānaṃ hi rāvaṇasya na rocate / rāvaṇaṃ mārgate saṃkhye mṛtyuḥ kālavaśaṃ gatam

ma·ma pra·tip·ra·dā·naṃ hi rā·va·ṇas·ya na ro·ca·te / rā·va·ṇaṃ mār·ga·te saṃkh·ye mṛt·yuḥ kā·la·va·śaṃ ga·tam

jyeṣṭhā kanyānalā nama vibhīṣaṇasutā kape / tayā mamaitad ākhyātaṃ mātrā prahitayā svayam

jyeṣ·ṭhā kan·yā·na·lā na·ma vi·bhī·ṣa·ṇa·su·tā ka·pe / ta·yā ma·mai·tad ākh·yā·taṃ māt·rā pra·hi·ta·yā sva·yam

avindhyo nāma medhāvī vidvān rākṣasapuṃgavaḥ / dhṛtimāñ śīlavān vṛddho rāvaṇasya susaṃmataḥ

a·vin·dhyo nā·ma me·dhā·vī vid·vān rāk·ṣa·sa·puṃ·ga·vaḥ / dhṛ·ti·māñ śī·la·vān vṛd·dho rā·va·ṇas·ya su·saṃ·ma·taḥ

rāmāt kṣayam anuprāptaṃ rakṣasāṃ pratyacodayat / na ca tasyāpi duṣṭātmā śṛṇoti vacanaṃ hitam

rā·māt kṣa·yam a·nup·rāp·taṃ rak·ṣa·sāṃ prat·ya·co·da·yat / na ca tas·yā·pi duṣ·ṭāt·mā śṛ·ṇo·ti va·ca·naṃ hi·tam

āśaṃseti hariśreṣṭha kṣipraṃ māṃ prāpsyate patiḥ / antarātmā hi me śuddhas tasmiṃś ca bahavo guṇāḥ

ā·śaṃ·se·ti ha·riś·reṣ·ṭha kṣip·raṃ māṃ prāp·sya·te pa·tiḥ / an·ta·rāt·mā hi me śud·dhas tas·miṃś ca ba·ha·vo gu·ṇāḥ

utsāhaḥ pauruṣaṃ sattvam ānṛśaṃsyaṃ kṛtajñatā / vikramaś ca prabhāvaś ca santi vānararāghave

ut·sā·haḥ pau·ru·ṣaṃ sat·tvam ā·nṛ·śaṃs·yaṃ kṛ·taj·ña·tā / vik·ra·maś ca pra·bhā·vaś ca san·ti vā·na·ra·rā·gha·ve

caturdaśasahasrāṇi rākṣasānāṃ jaghāna yaḥ / janasthāne vinā bhrātrā śatruḥ kas tasya nodvijet

ca·tur·da·śa·sa·has·rā·ṇi rāk·ṣa·sā·nāṃ ja·ghā·na yaḥ / ja·nas·thā·ne vi·nā bhrāt·rā śat·ruḥ kas tas·ya nod·vi·jet

na sa śakyas tulayituṃ vyasanaiḥ puruṣarṣabhaḥ / ahaṃ tasyānubhāvajñā śakrasyeva pulomajā

na sa śak·yas tu·la·yi·tuṃ vya·sa·naiḥ pu·ru·ṣar·ṣa·bhaḥ / a·haṃ tas·yā·nu·bhā·vaj·ñā śak·ras·ye·va pu·lo·ma·jā

śarajālāṃśumāñ śūraḥ kape rāmadivākaraḥ / śatrurakṣomayaṃ toyam upaśoṣaṃ nayiṣyati

śa·ra·jā·lāṃ·śu·māñ śū·raḥ ka·pe rā·ma·di·vā·ka·raḥ / śat·ru·rak·ṣo·ma·yaṃ to·yam u·pa·śo·ṣaṃ na·yiṣ·ya·ti

iti saṃjalpamānāṃ tāṃ rāmārthe śokakarśitām / aśrusaṃpūrṇavadanām uvāca hanumān kapiḥ

i·ti saṃ·jal·pa·mā·nāṃ tāṃ rā·mār·the śo·ka·kar·śi·tām / aś·ru·saṃ·pūr·ṇa·va·da·nām u·vā·ca ha·nu·mān ka·piḥ

śrutvaiva tu vaco mahyaṃ kṣipram eṣyati rāghavaḥ / camūṃ prakarṣan mahatīṃ haryṛkṣagaṇasaṃkulām

śrut·vai·va tu va·co mah·yaṃ kṣip·ram eṣ·ya·ti rā·gha·vaḥ / ca·mūṃ pra·kar·ṣan ma·ha·tīṃ har·yṛk·ṣa·ga·ṇa·saṃ·ku·lām

atha vā mocayiṣyāmi tām adyaiva hi rākṣasāt / asmād duḥkhād upāroha mama pṛṣṭham anindite

a·tha vā mo·ca·yiṣ·yā·mi tām ad·yai·va hi rāk·ṣa·sāt / as·mād duḥ·khād u·pā·ro·ha ma·ma pṛṣ·ṭham a·nin·di·te

tvaṃ hi pṛṣṭhagatāṃ kṛtvā saṃtariṣyāmi sāgaram / śaktir asti hi me voḍhuṃ laṅkām api sarāvaṇām

tvaṃ hi pṛṣ·ṭha·ga·tāṃ kṛt·vā saṃ·ta·riṣ·yā·mi sā·ga·ram / śak·tir as·ti hi me vo·ḍhuṃ laṅ·kām a·pi sa·rā·va·ṇām

ahaṃ prasravaṇasthāya rāghavāyādya maithili / prāpayiṣyāmi śakrāya havyaṃ hutam ivānalaḥ

a·haṃ pras·ra·va·ṇas·thā·ya rā·gha·vā·yād·ya mai·thi·li / prā·pa·yiṣ·yā·mi śak·rā·ya hav·yaṃ hu·tam i·vā·na·laḥ

drakṣyasy adyaiva vaidehi rāghavaṃ sahalakṣmaṇam / vyavasāya samāyuktaṃ viṣṇuṃ daityavadhe yathā

drak·ṣyasy ad·yai·va vai·de·hi rā·gha·vaṃ sa·ha·lak·ṣma·ṇam / vya·va·sā·ya sa·mā·yuk·taṃ viṣ·ṇuṃ dait·ya·va·dhe ya·thā

tvaddarśanakṛtotsāham āśramasthaṃ mahābalam / puraṃdaram ivāsīnaṃ nāgarājasya mūrdhani

tvad·dar·śa·na·kṛ·tot·sā·ham āś·ra·mas·thaṃ ma·hā·ba·lam / pu·raṃ·da·ram i·vā·sī·naṃ nā·ga·rā·jas·ya mūr·dha·ni

pṛṣṭham āroha me devi mā vikāṅkṣasva śobhane / yogam anviccha rāmeṇa śaśāṅkeneva rohiṇī

pṛṣ·ṭham ā·ro·ha me de·vi mā vi·kāṅ·kṣas·va śo·bha·ne / yo·gam an·vic·cha rā·me·ṇa śa·śāṅ·ke·ne·va ro·hi·ṇī

kathayantīva candreṇa sūryeṇeva suvarcalā / matpṛṣṭham adhiruhya tvaṃ tarākāśamahārṇavam

ka·tha·yan·tī·va can·dre·ṇa sūr·ye·ṇe·va su·var·ca·lā / mat·pṛṣ·ṭham a·dhi·ruh·ya tvaṃ ta·rā·kā·śa·ma·hār·ṇa·vam

na hi me saṃprayātasya tvām ito nayato 'ṅgane / anugantuṃ gatiṃ śaktāḥ sarve laṅkānivāsinaḥ

na hi me saṃp·ra·yā·tas·ya tvām i·to na·ya·to 'ṅga·ne / a·nu·gan·tuṃ ga·tiṃ śak·tāḥ sar·ve laṅ·kā·ni·vā·si·naḥ

yathaivāham iha prāptas tathaivāham asaṃśayam / yāsyāmi paśya vaidehi tvām udyamya vihāyasaṃ

ya·thai·vā·ham i·ha prāp·tas ta·thai·vā·ham a·saṃ·śa·yam / yās·yā·mi paś·ya vai·de·hi tvām ud·yam·ya vi·hā·ya·saṃ

maithilī tu hariśreṣṭhāc chrutvā vacanam adbhutam / harṣavismitasarvāṅgī hanūmantam athābravīt

mai·thi·lī tu ha·riś·reṣ·ṭhāc chrut·vā va·ca·nam ad·bhu·tam / har·ṣa·vis·mi·ta·sar·vāṅ·gī ha·nū·man·tam a·thāb·ra·vīt

hanūman dūram adhvanaṃ kathaṃ māṃ voḍhum icchasi / tad eva khalu te manye kapitvaṃ hariyūthapa

ha·nū·man dū·ram adh·va·naṃ ka·thaṃ māṃ vo·ḍhum ic·cha·si / tad e·va kha·lu te man·ye ka·pit·vaṃ ha·ri·yū·tha·pa

kathaṃ vālpaśarīras tvaṃ mām ito netum icchasi / sakāśaṃ mānavendrasya bhartur me plavagarṣabha

ka·thaṃ vāl·pa·śa·rī·ras tvaṃ mām i·to ne·tum ic·cha·si / sa·kā·śaṃ mā·na·ven·dras·ya bhar·tur me pla·va·gar·ṣa·bha

sītāyā vacanaṃ śrutvā hanūmān mārutātmajaḥ / cintayām āsa lakṣmīvān navaṃ paribhavaṃ kṛtam

sī·tā·yā va·ca·naṃ śrut·vā ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / cin·ta·yām ā·sa lak·ṣmī·vān na·vaṃ pa·ri·bha·vaṃ kṛ·tam

na me jānāti sattvaṃ vā prabhāvaṃ vāsitekṣaṇā / tasmāt paśyatu vaidehī yad rūpaṃ mama kāmataḥ

na me jā·nā·ti sat·tvaṃ vā pra·bhā·vaṃ vā·si·tek·ṣa·ṇā / tas·māt paś·ya·tu vai·de·hī yad rū·paṃ ma·ma kā·ma·taḥ

iti saṃcintya hanumāṃs tadā plavagasattamaḥ / darśayām āsa vaidehyāḥ svarūpam arimardanaḥ

i·ti saṃ·cin·tya ha·nu·māṃs ta·dā pla·va·ga·sat·ta·maḥ / dar·śa·yām ā·sa vai·deh·yāḥ sva·rū·pam a·ri·mar·da·naḥ

sa tasmāt pādapād dhīmān āplutya plavagarṣabhaḥ / tato vardhitum ārebhe sītāpratyayakāraṇāt

sa tas·māt pā·da·pād dhī·mān āp·lut·ya pla·va·gar·ṣa·bhaḥ / ta·to var·dhi·tum ā·re·bhe sī·tāp·rat·ya·ya·kā·ra·ṇāt

merumandārasaṃkāśo babhau dīptānalaprabhaḥ / agrato vyavatasthe ca sītāyā vānararṣabhaḥ

me·ru·man·dā·ra·saṃ·kā·śo ba·bhau dīp·tā·na·lap·ra·bhaḥ / ag·ra·to vya·va·tas·the ca sī·tā·yā vā·na·rar·ṣa·bhaḥ

hariḥ parvatasaṃkāśas tāmravaktro mahābalaḥ / vajradaṃṣṭranakho bhīmo vaidehīm idam abravīt

ha·riḥ par·va·ta·saṃ·kā·śas tām·ra·vak·tro ma·hā·ba·laḥ / vaj·ra·daṃṣ·ṭra·na·kho bhī·mo vai·de·hīm i·dam ab·ra·vīt

saparvatavanoddeśāṃ sāṭṭaprākāratoraṇām / laṅkām imāṃ sanathāṃ vā nayituṃ śaktir asti me

sa·par·va·ta·va·nod·de·śāṃ sāṭ·ṭap·rā·kā·ra·to·ra·ṇām / laṅ·kām i·māṃ sa·na·thāṃ vā na·yi·tuṃ śak·tir as·ti me

tad avasthāpya tāṃ buddhir alaṃ devi vikāṅkṣayā / viśokaṃ kuru vaidehi rāghavaṃ sahalakṣmaṇam

tad a·vas·thāp·ya tāṃ bud·dhir a·laṃ de·vi vi·kāṅ·kṣa·yā / vi·śo·kaṃ ku·ru vai·de·hi rā·gha·vaṃ sa·ha·lak·ṣma·ṇam

taṃ dṛṣṭvācalasaṃkāśam uvāca janakātmajā / padmapatraviśālākṣī mārutasyaurasaṃ sutam

taṃ dṛṣ·ṭvā·ca·la·saṃ·kā·śam u·vā·ca ja·na·kāt·ma·jā / pad·ma·pat·ra·vi·śā·lāk·ṣī mā·ru·tas·yau·ra·saṃ su·tam

tava sattvaṃ balaṃ caiva vijānāmi mahākape / vāyor iva gatiṃ cāpi tejaś cāgnir ivādbhutam

ta·va sat·tvaṃ ba·laṃ cai·va vi·jā·nā·mi ma·hā·ka·pe / vā·yor i·va ga·tiṃ cā·pi te·jaś cāg·nir i·vād·bhu·tam

prākṛto 'nyaḥ kathaṃ cemāṃ bhūmim āgantum arhati / udadher aprameyasya pāraṃ vānarapuṃgava

prā·kṛ·to 'nyaḥ ka·thaṃ ce·māṃ bhū·mim ā·gan·tum ar·ha·ti / u·da·dher ap·ra·me·yas·ya pā·raṃ vā·na·ra·puṃ·ga·va

jānāmi gamane śaktiṃ nayane cāpi te mama / avaśyaṃ sāmpradhāryāśu kāryasiddhir ihātmanaḥ

jā·nā·mi ga·ma·ne śak·tiṃ na·ya·ne cā·pi te ma·ma / a·vaś·yaṃ sām·pra·dhār·yā·śu kār·ya·sid·dhir i·hāt·ma·naḥ

ayuktaṃ tu kapiśreṣṭha mayā gantuṃ tvayā saha / vāyuvegasavegasya vego māṃ mohayet tava

a·yuk·taṃ tu ka·piś·reṣ·ṭha ma·yā gan·tuṃ tva·yā sa·ha / vā·yu·ve·ga·sa·ve·gas·ya ve·go māṃ mo·ha·yet ta·va

aham ākāśam āsaktā upary upari sāgaram / prapateyaṃ hi te pṛṣṭhād bhayād vegena gacchataḥ

a·ham ā·kā·śam ā·sak·tā u·pary u·pa·ri sā·ga·ram / pra·pa·te·yaṃ hi te pṛṣ·ṭhād bha·yād ve·ge·na gac·cha·taḥ

patitā sāgare cāhaṃ timinakrajhaṣākule / bhayeyam āśu vivaśā yādasām annam uttamam

pa·ti·tā sā·ga·re cā·haṃ ti·mi·nak·ra·jha·ṣā·ku·le / bha·ye·yam ā·śu vi·va·śā yā·da·sām an·nam ut·ta·mam

na ca śakṣye tvayā sārdhaṃ gantuṃ śatruvināśana / kalatravati saṃdehas tvayy api syād asaṃśayam

na ca śak·ṣye tva·yā sār·dhaṃ gan·tuṃ śat·ru·vi·nā·śa·na / ka·lat·ra·va·ti saṃ·de·has tvayy a·pi syād a·saṃ·śa·yam

hriyamāṇāṃ tu māṃ dṛṣṭvā rākṣasā bhīmavikramāḥ / anugaccheyur ādiṣṭā rāvaṇena durātmanā

hri·ya·mā·ṇāṃ tu māṃ dṛṣ·ṭvā rāk·ṣa·sā bhī·ma·vik·ra·māḥ / a·nu·gac·che·yur ā·diṣ·ṭā rā·va·ṇe·na du·rāt·ma·nā

tais tvaṃ parivṛtaḥ śūraiḥ śūlam udgara pāṇibhiḥ / bhaves tvaṃ saṃśayaṃ prāpto mayā vīra kalatravān

tais tvaṃ pa·ri·vṛ·taḥ śū·raiḥ śū·lam ud·ga·ra pā·ṇi·bhiḥ / bha·ves tvaṃ saṃ·śa·yaṃ prāp·to ma·yā vī·ra ka·lat·ra·vān

sāyudhā bahavo vyomni rākṣasās tvaṃ nirāyudhaḥ / kathaṃ śakṣyasi saṃyātuṃ māṃ caiva parirakṣitum

sā·yu·dhā ba·ha·vo vyom·ni rāk·ṣa·sās tvaṃ ni·rā·yu·dhaḥ / ka·thaṃ śak·ṣya·si saṃ·yā·tuṃ māṃ cai·va pa·ri·rak·ṣi·tum

yudhyamānasya rakṣobhis tatas taiḥ krūrakarmabhiḥ / prapateyaṃ hi te pṛṣṭhad bhayārtā kapisattama

yudh·ya·mā·nas·ya rak·ṣo·bhis ta·tas taiḥ krū·ra·kar·ma·bhiḥ / pra·pa·te·yaṃ hi te pṛṣ·ṭhad bha·yār·tā ka·pi·sat·ta·ma

atha rakṣāṃsi bhīmāni mahānti balavanti ca / kathaṃ cit sāmparāye tvāṃ jayeyuḥ kapisattama

a·tha rak·ṣāṃ·si bhī·mā·ni ma·hān·ti ba·la·van·ti ca / ka·thaṃ cit sām·pa·rā·ye tvāṃ ja·ye·yuḥ ka·pi·sat·ta·ma

atha vā yudhyamānasya pateyaṃ vimukhasya te / patitāṃ ca gṛhītvā māṃ nayeyuḥ pāparākṣasāḥ

a·tha vā yudh·ya·mā·nas·ya pa·te·yaṃ vi·mu·khas·ya te / pa·ti·tāṃ ca gṛ·hīt·vā māṃ na·ye·yuḥ pā·pa·rāk·ṣa·sāḥ

māṃ vā hareyus tvaddhastād viśaseyur athāpi vā / avyavasthau hi dṛśyete yuddhe jayaparājayau

māṃ vā ha·re·yus tvad·dhas·tād vi·śa·se·yur a·thā·pi vā / av·ya·vas·thau hi dṛś·ye·te yud·dhe ja·ya·pa·rā·ja·yau

ahaṃ vāpi vipadyeyaṃ rakṣobhir abhitarjitā / tvatprayatno hariśreṣṭha bhaven niṣphala eva tu

a·haṃ vā·pi vi·pad·ye·yaṃ rak·ṣo·bhir a·bhi·tar·ji·tā / tvat·pra·yat·no ha·riś·reṣ·ṭha bha·ven niṣ·pha·la e·va tu

kāmaṃ tvam api paryāpto nihantuṃ sarvarākṣasān / rāghavasya yaśo hīyet tvayā śastais tu rākṣasaiḥ

kā·maṃ tvam a·pi par·yāp·to ni·han·tuṃ sar·va·rāk·ṣa·sān / rā·gha·vas·ya ya·śo hī·yet tva·yā śas·tais tu rāk·ṣa·saiḥ

atha vādāya rakṣāṃsi nyasyeyuḥ saṃvṛte hi mām / yatra te nābhijānīyur harayo nāpi rāghavaḥ

a·tha vā·dā·ya rak·ṣāṃ·si nyas·ye·yuḥ saṃ·vṛ·te hi mām / yat·ra te nā·bhi·jā·nī·yur ha·ra·yo nā·pi rā·gha·vaḥ

ārambhas tu madartho 'yaṃ tatas tava nirarthakaḥ / tvayā hi saha rāmasya mahān āgamane guṇaḥ

ā·ram·bhas tu ma·dar·tho 'yaṃ ta·tas ta·va ni·rar·tha·kaḥ / tva·yā hi sa·ha rā·mas·ya ma·hān ā·ga·ma·ne gu·ṇaḥ

mayi jīvitam āyattaṃ rāghavasya mahātmanaḥ / bhrātṝṇāṃ ca mahābāho tava rājakulasya ca

ma·yi jī·vi·tam ā·yat·taṃ rā·gha·vas·ya ma·hāt·ma·naḥ / bhrā·tṝ·ṇāṃ ca ma·hā·bā·ho ta·va rā·ja·ku·las·ya ca

tau nirāśau madarthe tu śokasaṃtāpakarśitau / saha sarvarkṣaharibhis tyakṣyataḥ prāṇasaṃgraham

tau ni·rā·śau ma·dar·the tu śo·ka·saṃ·tā·pa·kar·śi·tau / sa·ha sar·var·kṣa·ha·ri·bhis tyak·ṣya·taḥ prā·ṇa·saṃg·ra·ham

bhartur bhaktiṃ puraskṛtya rāmād anyasya vānara / nāhaṃ spraṣṭuṃ padā gātram iccheyaṃ vānarottama

bhar·tur bhak·tiṃ pu·ras·kṛt·ya rā·mād an·yas·ya vā·na·ra / nā·haṃ spraṣ·ṭuṃ pa·dā gāt·ram ic·che·yaṃ vā·na·rot·ta·ma

yad ahaṃ gātrasaṃsparśaṃ rāvaṇasya gatā balāt / anīśā kiṃ kariṣyāmi vināthā vivaśā satī

yad a·haṃ gāt·ra·saṃs·par·śaṃ rā·va·ṇas·ya ga·tā ba·lāt / a·nī·śā kiṃ ka·riṣ·yā·mi vi·nā·thā vi·va·śā sa·tī

yadi rāmo daśagrīvam iha hatvā sarākṣasaṃ / mām ito gṛhya gaccheta tat tasya sadṛśaṃ bhavet

ya·di rā·mo da·śag·rī·vam i·ha hat·vā sa·rāk·ṣa·saṃ / mām i·to gṛh·ya gac·che·ta tat tas·ya sa·dṛ·śaṃ bha·vet

śrutā hi dṛṣṭāś ca mayā parākramā mahātmanas tasya raṇāvamardinaḥ / na devagandharvabhujaṃgarākṣasā bhavanti rāmeṇa samā hi saṃyuge

śru·tā hi dṛṣ·ṭāś ca ma·yā pa·rāk·ra·mā ma·hāt·ma·nas tas·ya ra·ṇā·va·mar·di·naḥ / na de·va·gan·dhar·va·bhu·jaṃ·ga·rāk·ṣa·sā bha·van·ti rā·me·ṇa sa·mā hi saṃ·yu·ge

samīkṣya taṃ saṃyati citrakārmukaṃ mahābalaṃ vāsavatulyavikramam / salakṣmaṇaṃ ko viṣaheta rāghavaṃ hutāśanaṃ dīptam ivānileritam

sa·mīk·ṣya taṃ saṃ·ya·ti cit·ra·kār·mu·kaṃ ma·hā·ba·laṃ vā·sa·va·tul·ya·vik·ra·mam / sa·lak·ṣma·ṇaṃ ko vi·ṣa·he·ta rā·gha·vaṃ hu·tā·śa·naṃ dīp·tam i·vā·ni·le·ri·tam

salakṣmaṇaṃ rāghavam ājimardanaṃ diśāgajaṃ mattam iva vyavasthitam / saheta ko vānaramukhya saṃyuge yugāntasūryapratimaṃ śarārciṣam

sa·lak·ṣma·ṇaṃ rā·gha·vam ā·ji·mar·da·naṃ di·śā·ga·jaṃ mat·tam i·va vya·vas·thi·tam / sa·he·ta ko vā·na·ra·mukh·ya saṃ·yu·ge yu·gān·ta·sūr·yap·ra·ti·maṃ śa·rār·ci·ṣam

sa me hariśreṣṭha salakṣmaṇaṃ patiṃ sayūthapaṃ kṣipram ihopapādaya / cirāya rāmaṃ prati śokakarśitāṃ kuruṣva māṃ vānaramukhya harṣitām

sa me ha·riś·reṣ·ṭha sa·lak·ṣma·ṇaṃ pa·tiṃ sa·yū·tha·paṃ kṣip·ram i·ho·pa·pā·da·ya / ci·rā·ya rā·maṃ pra·ti śo·ka·kar·śi·tāṃ ku·ruṣ·va māṃ vā·na·ra·mukh·ya har·ṣi·tām

tataḥ sa kapiśārdūlas tena vākyena harṣitaḥ / sītām uvāca tac chrutvā vākyaṃ vākyaviśāradaḥ

ta·taḥ sa ka·pi·śār·dū·las te·na vāk·ye·na har·ṣi·taḥ / sī·tām u·vā·ca tac chrut·vā vāk·yaṃ vāk·ya·vi·śā·ra·daḥ

yuktarūpaṃ tvayā devi bhāṣitaṃ śubhadarśane / sadṛśaṃ strīsvabhāvasya sādhvīnāṃ vinayasya ca

yuk·ta·rū·paṃ tva·yā de·vi bhā·ṣi·taṃ śu·bha·dar·śa·ne / sa·dṛ·śaṃ strīs·va·bhā·vas·ya sādh·vī·nāṃ vi·na·yas·ya ca

strītvaṃ na tu samarthaṃ hi sāgaraṃ vyativartitum / mām adhiṣṭhāya vistīrṇaṃ śatayojanam āyatam

strīt·vaṃ na tu sa·mar·thaṃ hi sā·ga·raṃ vya·ti·var·ti·tum / mām a·dhiṣ·ṭhā·ya vis·tīr·ṇaṃ śa·ta·yo·ja·nam ā·ya·tam

dvitīyaṃ kāraṇaṃ yac ca bravīṣi vinayānvite / rāmād anyasya nārhāmi saṃsparśam iti jānaki

dvi·tī·yaṃ kā·ra·ṇaṃ yac ca bra·vī·ṣi vi·na·yān·vi·te / rā·mād an·yas·ya nār·hā·mi saṃs·par·śam i·ti jā·na·ki

etat te devi sadṛśaṃ patnyās tasya mahātmanaḥ / kā hy anyā tvām ṛte devi brūyād vacanam īdṛśam

e·tat te de·vi sa·dṛ·śaṃ pat·nyās tas·ya ma·hāt·ma·naḥ / kā hy an·yā tvām ṛ·te de·vi brū·yād va·ca·nam ī·dṛ·śam

śroṣyate caiva kākutsthaḥ sarvaṃ niravaśeṣataḥ / ceṣṭitaṃ yat tvayā devi bhāṣitaṃ mama cāgrataḥ

śroṣ·ya·te cai·va kā·kut·sthaḥ sar·vaṃ ni·ra·va·śe·ṣa·taḥ / ceṣ·ṭi·taṃ yat tva·yā de·vi bhā·ṣi·taṃ ma·ma cāg·ra·taḥ

kāraṇair bahubhir devi rāma priyacikīrṣayā / snehapraskannamanasā mayaitat samudīritam

kā·ra·ṇair ba·hu·bhir de·vi rā·ma pri·ya·ci·kīr·ṣa·yā / sne·hap·ras·kan·na·ma·na·sā ma·yai·tat sa·mu·dī·ri·tam

laṅkāyā duṣpraveśatvād dustaratvān mahodadheḥ / sāmarthyād ātmanaś caiva mayaitat samudāhṛtam

laṅ·kā·yā duṣ·pra·ve·śat·vād dus·ta·rat·vān ma·ho·da·dheḥ / sā·mar·thyād āt·ma·naś cai·va ma·yai·tat sa·mu·dā·hṛ·tam

icchāmi tvāṃ samānetum adyaiva raghubandhunā / gurusnehena bhaktyā ca nānyathā tad udāhṛtam

ic·chā·mi tvāṃ sa·mā·ne·tum ad·yai·va ra·ghu·ban·dhu·nā / gu·rus·ne·he·na bhak·tyā ca nān·ya·thā tad u·dā·hṛ·tam

yadi notsahase yātuṃ mayā sārdham anindite / abhijñānaṃ prayaccha tvaṃ jānīyād rāghavo hi yat

ya·di not·sa·ha·se yā·tuṃ ma·yā sār·dham a·nin·di·te / a·bhij·ñā·naṃ pra·yac·cha tvaṃ jā·nī·yād rā·gha·vo hi yat

evam uktā hanumatā sītā surasutopamā / uvāca vacanaṃ mandaṃ bāṣpapragrathitākṣaram

e·vam uk·tā ha·nu·ma·tā sī·tā su·ra·su·to·pa·mā / u·vā·ca va·ca·naṃ man·daṃ bāṣ·pap·rag·ra·thi·tāk·ṣa·ram

idaṃ śreṣṭham abhijñānaṃ brūyās tvaṃ tu mama priyam / śailasya citrakūṭasya pāde pūrvottare tadā

i·daṃ śreṣ·ṭham a·bhij·ñā·naṃ brū·yās tvaṃ tu ma·ma pri·yam / śai·las·ya cit·ra·kū·ṭas·ya pā·de pūr·vot·ta·re ta·dā

tāpasāśramavāsinyāḥ prājyamūlaphalodake / tasmin siddhāśrame deśe mandākinyā adūrataḥ

tā·pa·sāś·ra·ma·vā·sin·yāḥ prāj·ya·mū·la·pha·lo·da·ke / tas·min sid·dhāś·ra·me de·śe man·dā·kin·yā a·dū·ra·taḥ

tasyopavanaṣaṇḍeṣu nānāpuṣpasugandhiṣu / vihṛtya salilaklinnā tavāṅke samupāviśam

tas·yo·pa·va·na·ṣaṇ·ḍe·ṣu nā·nā·puṣ·pa·su·gan·dhi·ṣu / vi·hṛt·ya sa·li·lak·lin·nā ta·vāṅ·ke sa·mu·pā·vi·śam

paryāyeṇa prasuptaś ca mamāṅke bharatāgrajaḥ

par·yā·ye·ṇa pra·sup·taś ca ma·māṅ·ke bha·ra·tāg·ra·jaḥ

tato māṃsasamāyukto vāyasaḥ paryatuṇḍayat / tam ahaṃ loṣṭam udyamya vārayāmi sma vāyasaṃ

ta·to māṃ·sa·sa·mā·yuk·to vā·ya·saḥ par·ya·tuṇ·ḍa·yat / tam a·haṃ loṣ·ṭam ud·yam·ya vā·ra·yā·mi sma vā·ya·saṃ

dārayan sa ca māṃ kākas tatraiva parilīyate / na cāpy uparaman māṃsād bhakṣārthī balibhojanaḥ

dā·ra·yan sa ca māṃ kā·kas tat·rai·va pa·ri·lī·ya·te / na cāpy u·pa·ra·man māṃ·sād bhak·ṣār·thī ba·li·bho·ja·naḥ

utkarṣantyāṃ ca raśanāṃ kruddhāyāṃ mayi pakṣiṇe / sraṃsamāne ca vasane tato dṛṣṭā tvayā hy aham

ut·kar·ṣan·tyāṃ ca ra·śa·nāṃ krud·dhā·yāṃ ma·yi pak·ṣi·ṇe / sraṃ·sa·mā·ne ca va·sa·ne ta·to dṛṣ·ṭā tva·yā hy a·ham

tvayā vihasitā cāhaṃ kruddhā saṃlajjitā tadā / bhakṣya gṛddhena kālena dāritā tvām upāgatā

tva·yā vi·ha·si·tā cā·haṃ krud·dhā saṃ·laj·ji·tā ta·dā / bhak·ṣya gṛd·dhe·na kā·le·na dā·ri·tā tvām u·pā·ga·tā

āsīnasya ca te śrāntā punar utsaṅgam āviśam / krudhyantī ca prahṛṣṭena tvayāhaṃ parisāntvitā

ā·sī·nas·ya ca te śrān·tā pu·nar ut·saṅ·gam ā·vi·śam / krudh·yan·tī ca pra·hṛṣ·ṭe·na tva·yā·haṃ pa·ri·sān·tvi·tā

bāṣpapūrṇamukhī mandaṃ cakṣuṣī parimārjatī / lakṣitāhaṃ tvayā nātha vāyasena prakopitā

bāṣ·pa·pūr·ṇa·mu·khī man·daṃ cak·ṣu·ṣī pa·ri·mār·ja·tī / lak·ṣi·tā·haṃ tva·yā nā·tha vā·ya·se·na pra·ko·pi·tā

āśīviṣa iva kruddhaḥ śvasān vākyam abhāṣathāḥ / kena te nāganāsoru vikṣataṃ vai stanāntaram / kaḥ krīḍati saroṣeṇa pañcavaktreṇa bhoginā

ā·śī·vi·ṣa i·va krud·dhaḥ śva·sān vāk·yam a·bhā·ṣa·thāḥ / ke·na te nā·ga·nā·so·ru vik·ṣa·taṃ vai sta·nān·ta·ram / kaḥ krī·ḍa·ti sa·ro·ṣe·ṇa pañ·ca·vak·tre·ṇa bho·gi·nā

vīkṣamāṇas tatas taṃ vai vāyasaṃ samavaikṣathāḥ / nakhaiḥ sarudhirais tīkṣṇair mām evābhimukhaṃ sthitam

vīk·ṣa·mā·ṇas ta·tas taṃ vai vā·ya·saṃ sa·ma·vaik·ṣa·thāḥ / na·khaiḥ sa·ru·dhi·rais tīk·ṣṇair mām e·vā·bhi·mu·khaṃ sthi·tam

putraḥ kila sa śakrasya vāyasaḥ patatāṃ varaḥ / dharāntaracaraḥ śīghraṃ pavanasya gatau samaḥ

put·raḥ ki·la sa śak·ras·ya vā·ya·saḥ pa·ta·tāṃ va·raḥ / dha·rān·ta·ra·ca·raḥ śīgh·raṃ pa·va·nas·ya ga·tau sa·maḥ

tatas tasmin mahābāhuḥ kopasaṃvartitekṣaṇaḥ / vāyase kṛtavān krūrāṃ matiṃ matimatāṃ vara

ta·tas tas·min ma·hā·bā·huḥ ko·pa·saṃ·var·ti·tek·ṣa·ṇaḥ / vā·ya·se kṛ·ta·vān krū·rāṃ ma·tiṃ ma·ti·ma·tāṃ va·ra

sa darbhasaṃstarād gṛhya brahmaṇo 'streṇa yojayaḥ / sa dīpta iva kālāgnir jajvālābhimukho dvijam

sa dar·bha·saṃs·ta·rād gṛh·ya brah·ma·ṇo 'stre·ṇa yo·ja·yaḥ / sa dīp·ta i·va kā·lāg·nir jaj·vā·lā·bhi·mu·kho dvi·jam

cikṣepitha pradīptāṃ tām iṣīkāṃ vāyasaṃ prati / anusṛṣṭas tadā kālo jagāma vividhāṃ gatim / trāṇakāma imaṃ lokaṃ sarvaṃ vai vicacāra ha

cik·ṣe·pi·tha pra·dīp·tāṃ tām i·ṣī·kāṃ vā·ya·saṃ pra·ti / a·nu·sṛṣ·ṭas ta·dā kā·lo ja·gā·ma vi·vi·dhāṃ ga·tim / trā·ṇa·kā·ma i·maṃ lo·kaṃ sar·vaṃ vai vi·ca·cā·ra ha

sa pitrā ca parityaktaḥ suraiḥ sarvair maharṣibhiḥ / trīṃl lokān saṃparikramya tvām eva śaraṇaṃ gataḥ

sa pit·rā ca pa·rit·yak·taḥ su·raiḥ sar·vair ma·har·ṣi·bhiḥ / trīṃl lo·kān saṃ·pa·rik·ram·ya tvām e·va śa·ra·ṇaṃ ga·taḥ

taṃ tvaṃ nipatitaṃ bhūmau śaraṇyaḥ śaraṇāgatam / vadhārham api kākutstha kṛpayā paryapālayaḥ / na śarma labdhvā lokeṣu tvām eva śaraṇaṃ gataḥ

taṃ tvaṃ ni·pa·ti·taṃ bhū·mau śa·raṇ·yaḥ śa·ra·ṇā·ga·tam / va·dhār·ham a·pi kā·kut·stha kṛ·pa·yā par·ya·pā·la·yaḥ / na śar·ma lab·dhvā lo·ke·ṣu tvām e·va śa·ra·ṇaṃ ga·taḥ

paridyūnaṃ viṣaṇṇaṃ ca sa tvam āyāntam uktavān / moghaṃ kartuṃ na śakyaṃ tu brāhmam astraṃ tad ucyatām

pa·rid·yū·naṃ vi·ṣaṇ·ṇaṃ ca sa tvam ā·yān·tam uk·ta·vān / mo·ghaṃ kar·tuṃ na śak·yaṃ tu brāh·mam as·traṃ tad uc·ya·tām

tatas tasyākṣi kākasya hinasti sma sa dakṣiṇam

ta·tas tas·yāk·ṣi kā·kas·ya hi·nas·ti sma sa dak·ṣi·ṇam

sa te tadā namaskṛtvā rājñe daśarathāya ca / tvayā vīra visṛṣṭas tu pratipede svam ālayam

sa te ta·dā na·mas·kṛt·vā rāj·ñe da·śa·ra·thā·ya ca / tva·yā vī·ra vi·sṛṣ·ṭas tu pra·ti·pe·de svam ā·la·yam

matkṛte kākamātre 'pi brahmāstraṃ samudīritam / kasmād yo māṃ harat tvattaḥ kṣamase taṃ mahīpate

mat·kṛ·te kā·ka·māt·re 'pi brah·mās·traṃ sa·mu·dī·ri·tam / kas·mād yo māṃ ha·rat tvat·taḥ kṣa·ma·se taṃ ma·hī·pa·te

sa kuruṣva mahotsāhaṃ kṛpāṃ mayi nararṣabha / ānṛśaṃsyaṃ paro dharmas tvatta eva mayā śrutaḥ

sa ku·ruṣ·va ma·hot·sā·haṃ kṛ·pāṃ ma·yi na·rar·ṣa·bha / ā·nṛ·śaṃs·yaṃ pa·ro dhar·mas tvat·ta e·va ma·yā śru·taḥ

jānāmi tvāṃ mahāvīryaṃ mahotsāhaṃ mahābalam / apārapāram akṣobhyaṃ gāmbhīryāt sāgaropamam / bhartāraṃ sasamudrāyā dharaṇyā vāsavopamam

jā·nā·mi tvāṃ ma·hā·vīr·yaṃ ma·hot·sā·haṃ ma·hā·ba·lam / a·pā·ra·pā·ram ak·ṣobh·yaṃ gām·bhīr·yāt sā·ga·ro·pa·mam / bhar·tā·raṃ sa·sa·mud·rā·yā dha·raṇ·yā vā·sa·vo·pa·mam

evam astravidāṃ śreṣṭhaḥ sattvavān balavān api / kimartham astraṃ rakṣaḥsu na yojayasi rāghava

e·vam as·tra·vi·dāṃ śreṣ·ṭhaḥ sat·tva·vān ba·la·vān a·pi / ki·mar·tham as·traṃ rak·ṣaḥ·su na yo·ja·ya·si rā·gha·va

na nāgā nāpi gandharvā nāsurā na marudgaṇāḥ / rāmasya samare vegaṃ śaktāḥ prati samādhitum

na nā·gā nā·pi gan·dhar·vā nā·su·rā na ma·rud·ga·ṇāḥ / rā·mas·ya sa·ma·re ve·gaṃ śak·tāḥ pra·ti sa·mā·dhi·tum

tasyā vīryavataḥ kaś cid yady asti mayi saṃbhramaḥ / kimarthaṃ na śarais tīkṣṇaiḥ kṣayaṃ nayati rākṣasān

tas·yā vīr·ya·va·taḥ kaś cid yady as·ti ma·yi saṃbh·ra·maḥ / ki·mar·thaṃ na śa·rais tīk·ṣṇaiḥ kṣa·yaṃ na·ya·ti rāk·ṣa·sān

bhrātur ādeśam ādāya lakṣmaṇo vā paraṃtapaḥ / kasya hetor na māṃ vīraḥ paritrāti mahābalaḥ

bhrā·tur ā·de·śam ā·dā·ya lak·ṣma·ṇo vā pa·raṃ·ta·paḥ / kas·ya he·tor na māṃ vī·raḥ pa·rit·rā·ti ma·hā·ba·laḥ

yadi tau puruṣavyāghrau vāyvindrasamatejasau / surāṇām api durdharṣo kimarthaṃ mām upekṣataḥ

ya·di tau pu·ru·ṣav·yāgh·rau vāy·vin·dra·sa·ma·te·ja·sau / su·rā·ṇām a·pi dur·dhar·ṣo ki·mar·thaṃ mām u·pek·ṣa·taḥ

mamaiva duṣkṛtaṃ kiṃ cin mahad asti na saṃśayaḥ / samarthāv api tau yan māṃ nāvekṣete paraṃtapau

ma·mai·va duṣ·kṛ·taṃ kiṃ cin ma·had as·ti na saṃ·śa·yaḥ / sa·mar·thāv a·pi tau yan māṃ nā·vek·ṣe·te pa·raṃ·ta·pau

kausalyā lokabhartāraṃ suṣuve yaṃ manasvinī / taṃ mamārthe sukhaṃ pṛccha śirasā cābhivādaya

kau·sal·yā lo·ka·bhar·tā·raṃ su·ṣu·ve yaṃ ma·nas·vi·nī / taṃ ma·mār·the su·khaṃ pṛc·cha śi·ra·sā cā·bhi·vā·da·ya

srajaś ca sarvaratnāni priyā yāś ca varāṅganāḥ / aiśvaryaṃ ca viśālāyāṃ pṛthivyām api durlabham

sra·jaś ca sar·va·rat·nā·ni pri·yā yāś ca va·rāṅ·ga·nāḥ / aiś·var·yaṃ ca vi·śā·lā·yāṃ pṛ·thiv·yām a·pi dur·la·bham

pitaraṃ mātaraṃ caiva saṃmānyābhiprasādya ca / anupravrajito rāmaṃ sumitrā yena suprajāḥ / ānukūlyena dharmātmā tyaktvā sukham anuttamam

pi·ta·raṃ mā·ta·raṃ cai·va saṃ·mān·yā·bhip·ra·sād·ya ca / a·nup·rav·ra·ji·to rā·maṃ su·mit·rā ye·na sup·ra·jāḥ / ā·nu·kūl·ye·na dhar·māt·mā tyak·tvā su·kham a·nut·ta·mam

anugacchati kākutsthaṃ bhrātaraṃ pālayan vane / siṃhaskandho mahābāhur manasvī priyadarśanaḥ

a·nu·gac·cha·ti kā·kut·sthaṃ bhrā·ta·raṃ pā·la·yan va·ne / siṃ·has·kan·dho ma·hā·bā·hur ma·nas·vī pri·ya·dar·śa·naḥ

pitṛvad vartate rāme mātṛvan māṃ samācaran / hriyamāṇāṃ tadā vīro na tu māṃ veda lakṣmaṇaḥ

pi·tṛ·vad var·ta·te rā·me mā·tṛ·van māṃ sa·mā·ca·ran / hri·ya·mā·ṇāṃ ta·dā vī·ro na tu māṃ ve·da lak·ṣma·ṇaḥ

vṛddhopasevī lakṣmīvāñ śakto na bahubhāṣitā / rājaputraḥ priyaśreṣṭhaḥ sadṛśaḥ śvaśurasya me

vṛd·dho·pa·se·vī lak·ṣmī·vāñ śak·to na ba·hu·bhā·ṣi·tā / rā·ja·put·raḥ pri·yaś·reṣ·ṭhaḥ sa·dṛ·śaḥ śva·śu·ras·ya me

mattaḥ priyataro nityaṃ bhrātā rāmasya lakṣmaṇaḥ / niyukto dhuri yasyāṃ tu tām udvahati vīryavān

mat·taḥ pri·ya·ta·ro nit·yaṃ bhrā·tā rā·mas·ya lak·ṣma·ṇaḥ / ni·yuk·to dhu·ri yas·yāṃ tu tām ud·va·ha·ti vīr·ya·vān

yaṃ dṛṣṭvā rāghavo naiva vṛddham āryam anusmarat / sa mamārthāya kuśalaṃ vaktavyo vacanān mama / mṛdur nityaṃ śucir dakṣaḥ priyo rāmasya lakṣmaṇaḥ

yaṃ dṛṣ·ṭvā rā·gha·vo nai·va vṛd·dham ār·yam a·nus·ma·rat / sa ma·mār·thā·ya ku·śa·laṃ vak·tav·yo va·ca·nān ma·ma / mṛ·dur nit·yaṃ śu·cir dak·ṣaḥ pri·yo rā·mas·ya lak·ṣma·ṇaḥ

idaṃ brūyāś ca me nāthaṃ śūraṃ rāmaṃ punaḥ punaḥ / jīvitaṃ dhārayiṣyāmi māsaṃ daśarathātmaja / ūrdhvaṃ māsān na jīveyaṃ satyenāhaṃ bravīmi te

i·daṃ brū·yāś ca me nā·thaṃ śū·raṃ rā·maṃ pu·naḥ pu·naḥ / jī·vi·taṃ dhā·ra·yiṣ·yā·mi mā·saṃ da·śa·ra·thāt·ma·ja / ūr·dhvaṃ mā·sān na jī·ve·yaṃ sat·ye·nā·haṃ bra·vī·mi te

rāvaṇenoparuddhāṃ māṃ nikṛtyā pāpakarmaṇā / trātum arhasi vīra tvaṃ pātālād iva kauśikīm

rā·va·ṇe·no·pa·rud·dhāṃ māṃ ni·kṛt·yā pā·pa·kar·ma·ṇā / trā·tum ar·ha·si vī·ra tvaṃ pā·tā·lād i·va kau·śi·kīm

tato vastragataṃ muktvā divyaṃ cūḍāmaṇiṃ śubham / pradeyo rāghavāyeti sītā hanumate dadau

ta·to vas·tra·ga·taṃ muk·tvā div·yaṃ cū·ḍā·ma·ṇiṃ śu·bham / pra·de·yo rā·gha·vā·ye·ti sī·tā ha·nu·ma·te da·dau

pratigṛhya tato vīro maṇiratnam anuttamam / aṅgulyā yojayām āsa na hy asyā prābhavad bhujaḥ

pra·ti·gṛh·ya ta·to vī·ro ma·ṇi·rat·nam a·nut·ta·mam / aṅ·gul·yā yo·ja·yām ā·sa na hy as·yā prā·bha·vad bhu·jaḥ

maṇiratnaṃ kapivaraḥ pratigṛhyābhivādya ca / sītāṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā praṇataḥ pārśvataḥ sthitaḥ

ma·ṇi·rat·naṃ ka·pi·va·raḥ pra·ti·gṛh·yā·bhi·vād·ya ca / sī·tāṃ pra·dak·ṣi·ṇaṃ kṛt·vā pra·ṇa·taḥ pār·śva·taḥ sthi·taḥ

harṣeṇa mahatā yuktaḥ sītādarśanajena saḥ / hṛdayena gato rāmaṃ śarīreṇa tu viṣṭhitaḥ

har·ṣe·ṇa ma·ha·tā yuk·taḥ sī·tā·dar·śa·na·je·na saḥ / hṛ·da·ye·na ga·to rā·maṃ śa·rī·re·ṇa tu viṣ·ṭhi·taḥ

maṇivaram upagṛhya taṃ mahārhaṃ janakanṛpātmajayā dhṛtaṃ prabhāvāt / girivarapavanāvadhūtamuktaḥ sukhitamanāḥ pratisaṃkramaṃ prapede

ma·ṇi·va·ram u·pa·gṛh·ya taṃ ma·hār·haṃ ja·na·ka·nṛ·pāt·ma·ja·yā dhṛ·taṃ pra·bhā·vāt / gi·ri·va·ra·pa·va·nā·va·dhū·ta·muk·taḥ su·khi·ta·ma·nāḥ pra·ti·saṃk·ra·maṃ pra·pe·de

maṇiṃ dattvā tataḥ sītā hanūmantam athābravīt / abhijñānam abhijñātam etad rāmasya tattvataḥ

ma·ṇiṃ dat·tvā ta·taḥ sī·tā ha·nū·man·tam a·thāb·ra·vīt / a·bhij·ñā·nam a·bhij·ñā·tam e·tad rā·mas·ya tat·tva·taḥ

maṇiṃ tu dṛṣṭvā rāmo vai trayāṇāṃ saṃsmariṣyati / vīro jananyā mama ca rājño daśarathasya ca

ma·ṇiṃ tu dṛṣ·ṭvā rā·mo vai tra·yā·ṇāṃ saṃs·ma·riṣ·ya·ti / vī·ro ja·nan·yā ma·ma ca rāj·ño da·śa·ra·thas·ya ca

sa bhūyas tvaṃ samutsāhe codito harisattama / asmin kāryasamārambhe pracintaya yaduttaram

sa bhū·yas tvaṃ sa·mut·sā·he co·di·to ha·ri·sat·ta·ma / as·min kār·ya·sa·mā·ram·bhe pra·cin·ta·ya ya·dut·ta·ram

tvam asmin kāryaniryoge pramāṇaṃ harisattama / tasya cintaya yo yatno duḥkhakṣayakaro bhavet

tvam as·min kār·ya·nir·yo·ge pra·mā·ṇaṃ ha·ri·sat·ta·ma / tas·ya cin·ta·ya yo yat·no duḥ·khak·ṣa·ya·ka·ro bha·vet

sa tatheti pratijñāya mārutir bhīmavikramaḥ / śirasāvandya vaidehīṃ gamanāyopacakrame

sa ta·the·ti pra·tij·ñā·ya mā·ru·tir bhī·ma·vik·ra·maḥ / śi·ra·sā·van·dya vai·de·hīṃ ga·ma·nā·yo·pa·cak·ra·me

jñātvā saṃprasthitaṃ devī vānaraṃ mārutātmajam / bāṣpagadgadayā vācā maithilī vākyam abravīt

jñāt·vā saṃp·ras·thi·taṃ de·vī vā·na·raṃ mā·ru·tāt·ma·jam / bāṣ·pa·gad·ga·da·yā vā·cā mai·thi·lī vāk·yam ab·ra·vīt

kuśalaṃ hanuman brūyāḥ sahitau rāmalakṣmaṇau / sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ vṛddhān sarvāṃś ca vānarān

ku·śa·laṃ ha·nu·man brū·yāḥ sa·hi·tau rā·ma·lak·ṣma·ṇau / sug·rī·vaṃ ca sa·hā·māt·yaṃ vṛd·dhān sar·vāṃś ca vā·na·rān

yathā ca sa mahābāhur māṃ tārayati rāghavaḥ / asmād duḥkhāmbusaṃrodhāt tvaṃ samādhātum arhasi

ya·thā ca sa ma·hā·bā·hur māṃ tā·ra·ya·ti rā·gha·vaḥ / as·mād duḥ·khām·bu·saṃ·ro·dhāt tvaṃ sa·mā·dhā·tum ar·ha·si

jīvantīṃ māṃ yathā rāmaḥ saṃbhāvayati kīrtimān / tat tvayā hanuman vācyaṃ vācā dharmam avāpnuhi

jī·van·tīṃ māṃ ya·thā rā·maḥ saṃ·bhā·va·ya·ti kīr·ti·mān / tat tva·yā ha·nu·man vāc·yaṃ vā·cā dhar·mam a·vāp·nu·hi

nityam utsāhayuktāś ca vācaḥ śrutvā mayeritāḥ / vardhiṣyate dāśaratheḥ pauruṣaṃ madavāptaye

nit·yam ut·sā·ha·yuk·tāś ca vā·caḥ śrut·vā ma·ye·ri·tāḥ / var·dhiṣ·ya·te dā·śa·ra·theḥ pau·ru·ṣaṃ ma·da·vāp·ta·ye

matsaṃdeśayutā vācas tvattaḥ śrutvaiva rāghavaḥ / parākramavidhiṃ vīro vidhivat saṃvidhāsyati

mat·saṃ·de·śa·yu·tā vā·cas tvat·taḥ śrut·vai·va rā·gha·vaḥ / pa·rāk·ra·ma·vi·dhiṃ vī·ro vi·dhi·vat saṃ·vi·dhās·ya·ti

sītāyās tad vacaḥ śrutvā hanumān mārutātmajaḥ / śirasy añjalim ādhāya vākyam uttaram abravīt

sī·tā·yās tad va·caḥ śrut·vā ha·nu·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / śi·rasy añ·ja·lim ā·dhā·ya vāk·yam ut·ta·ram ab·ra·vīt

kṣipram eṣyati kākutstho haryṛkṣapravarair vṛtaḥ / yas te yudhi vijityārīñ śokaṃ vyapanayiṣyati

kṣip·ram eṣ·ya·ti kā·kut·stho har·yṛk·ṣap·ra·va·rair vṛ·taḥ / yas te yu·dhi vi·jit·yā·rīñ śo·kaṃ vya·pa·na·yiṣ·ya·ti

na hi paśyāmi martyeṣu nāmareṣv asureṣu vā / yas tasya vamato bāṇān sthātum utsahate 'grataḥ

na hi paś·yā·mi mar·tye·ṣu nā·ma·reṣv a·su·re·ṣu vā / yas tas·ya va·ma·to bā·ṇān sthā·tum ut·sa·ha·te 'gra·taḥ

apy arkam api parjanyam api vaivasvataṃ yamam / sa hi soḍhuṃ raṇe śaktas tavahetor viśeṣataḥ

apy ar·kam a·pi par·jan·yam a·pi vai·vas·va·taṃ ya·mam / sa hi so·ḍhuṃ ra·ṇe śak·tas ta·va·he·tor vi·śe·ṣa·taḥ

sa hi sāgaraparyantāṃ mahīṃ śāsitum īhate / tvan nimitto hi rāmasya jayo janakanandini

sa hi sā·ga·ra·par·yan·tāṃ ma·hīṃ śā·si·tum ī·ha·te / tvan ni·mit·to hi rā·mas·ya ja·yo ja·na·ka·nan·di·ni

tasya tad vacanaṃ śrutvā samyak satyaṃ subhāṣitam / jānakī bahu mene 'tha vacanaṃ cedam abravīt

tas·ya tad va·ca·naṃ śrut·vā sam·yak sat·yaṃ su·bhā·ṣi·tam / jā·na·kī ba·hu me·ne 'tha va·ca·naṃ ce·dam ab·ra·vīt

tatas taṃ prasthitaṃ sītā vīkṣamāṇā punaḥ punaḥ / bhartuḥ snehānvitaṃ vākyaṃ sauhārdād anumānayat

ta·tas taṃ pras·thi·taṃ sī·tā vīk·ṣa·mā·ṇā pu·naḥ pu·naḥ / bhar·tuḥ sne·hān·vi·taṃ vāk·yaṃ sau·hār·dād a·nu·mā·na·yat

yadi vā manyase vīra vasaikāham ariṃdama / kasmiṃś cit saṃvṛte deśe viśrāntaḥ śvo gamiṣyasi

ya·di vā man·ya·se vī·ra va·sai·kā·ham a·riṃ·da·ma / kas·miṃś cit saṃ·vṛ·te de·śe viś·rān·taḥ śvo ga·miṣ·ya·si

mama ced alpabhāgyāyāḥ sāmnidhyāt tava vīryavān / asya śokasya mahato muhūrtaṃ mokṣaṇaṃ bhavet

ma·ma ced al·pa·bhāg·yā·yāḥ sām·nidh·yāt ta·va vīr·ya·vān / as·ya śo·kas·ya ma·ha·to mu·hūr·taṃ mok·ṣa·ṇaṃ bha·vet

gate hi hariśārdūla punarāgamanāya tu / prāṇānām api saṃdeho mama syān nātra saṃśayaḥ

ga·te hi ha·ri·śār·dū·la pu·na·rā·ga·ma·nā·ya tu / prā·ṇā·nām a·pi saṃ·de·ho ma·ma syān nāt·ra saṃ·śa·yaḥ

tavādarśanajaḥ śoko bhūyo māṃ paritāpayet / duḥkhād duḥkhaparāmṛṣṭāṃ dīpayann iva vānara

ta·vā·dar·śa·na·jaḥ śo·ko bhū·yo māṃ pa·ri·tā·pa·yet / duḥ·khād duḥ·kha·pa·rā·mṛṣ·ṭāṃ dī·pa·yann i·va vā·na·ra

ayaṃ ca vīra saṃdehas tiṣṭhatīva mamāgrataḥ / sumahāṃs tvatsahāyeṣu haryṛkṣeṣu harīśvara

a·yaṃ ca vī·ra saṃ·de·has tiṣ·ṭha·tī·va ma·māg·ra·taḥ / su·ma·hāṃs tvat·sa·hā·ye·ṣu har·yṛk·ṣe·ṣu ha·rīś·va·ra

kathaṃ nu khalu duṣpāraṃ tariṣyanti mahodadhim / tāni haryṛkṣasainyāni tau vā naravarātmajau

ka·thaṃ nu kha·lu duṣ·pā·raṃ ta·riṣ·yan·ti ma·ho·da·dhim / tā·ni har·yṛk·ṣa·sain·yā·ni tau vā na·ra·va·rāt·ma·jau

trayāṇām eva bhūtānāṃ sāgarasyeha laṅghane / śaktiḥ syād vainateyasya tava vā mārutasya vā

tra·yā·ṇām e·va bhū·tā·nāṃ sā·ga·ras·ye·ha laṅ·gha·ne / śak·tiḥ syād vai·na·te·yas·ya ta·va vā mā·ru·tas·ya vā

tad asmin kāryaniryoge vīraivaṃ duratikrame / kiṃ paśyasi samādhānaṃ tvaṃ hi kāryavidāṃ varaḥ

tad as·min kār·ya·nir·yo·ge vī·rai·vaṃ du·ra·tik·ra·me / kiṃ paś·ya·si sa·mā·dhā·naṃ tvaṃ hi kār·ya·vi·dāṃ va·raḥ

kāmam asya tvam evaikaḥ kāryasya parisādhane / paryāptaḥ paravīraghna yaśasyas te balodayaḥ

kā·mam as·ya tvam e·vai·kaḥ kār·yas·ya pa·ri·sā·dha·ne / par·yāp·taḥ pa·ra·vī·ragh·na ya·śas·yas te ba·lo·da·yaḥ

balaiḥ samagrair yadi māṃ rāvaṇaṃ jitya saṃyuge / vijayī svapuraṃ yāyāt tat tu me syād yaśaskaram

ba·laiḥ sa·mag·rair ya·di māṃ rā·va·ṇaṃ jit·ya saṃ·yu·ge / vi·ja·yī sva·pu·raṃ yā·yāt tat tu me syād ya·śas·ka·ram

balais tu saṃkulāṃ kṛtvā laṅkāṃ parabalārdanaḥ / māṃ nayed yadi kākutsthas tat tasya sadṛśaṃ bhavet

ba·lais tu saṃ·ku·lāṃ kṛt·vā laṅ·kāṃ pa·ra·ba·lār·da·naḥ / māṃ na·yed ya·di kā·kut·sthas tat tas·ya sa·dṛ·śaṃ bha·vet

tad yathā tasya vikrāntam anurūpaṃ mahātmanaḥ / bhaved āhava śūrasya tathā tvam upapādaya

tad ya·thā tas·ya vik·rān·tam a·nu·rū·paṃ ma·hāt·ma·naḥ / bha·ved ā·ha·va śū·ras·ya ta·thā tvam u·pa·pā·da·ya

tad arthopahitaṃ vākyaṃ sahitaṃ hetusaṃhitam / niśamya hanumāñ śeṣaṃ vākyam uttaram abravīt

tad ar·tho·pa·hi·taṃ vāk·yaṃ sa·hi·taṃ he·tu·saṃ·hi·tam / ni·śam·ya ha·nu·māñ śe·ṣaṃ vāk·yam ut·ta·ram ab·ra·vīt

devi haryṛkṣasainyānām īśvaraḥ plavatāṃ varaḥ / sugrīvaḥ sattvasaṃpannas tavārthe kṛtaniścayaḥ

de·vi har·yṛk·ṣa·sain·yā·nām īś·va·raḥ pla·va·tāṃ va·raḥ / sug·rī·vaḥ sat·tva·saṃ·pan·nas ta·vār·the kṛ·ta·niś·ca·yaḥ

sa vānarasahasrāṇāṃ koṭībhir abhisaṃvṛtaḥ / kṣipram eṣyati vaidehi rākṣasānāṃ nibarhaṇaḥ

sa vā·na·ra·sa·has·rā·ṇāṃ ko·ṭī·bhir a·bhi·saṃ·vṛ·taḥ / kṣip·ram eṣ·ya·ti vai·de·hi rāk·ṣa·sā·nāṃ ni·bar·ha·ṇaḥ

tasya vikramasaṃpannāḥ sattvavanto mahābalāḥ / manaḥsaṃkalpasaṃpātā nideśe harayaḥ sthitāḥ

tas·ya vik·ra·ma·saṃ·pan·nāḥ sat·tva·van·to ma·hā·ba·lāḥ / ma·naḥ·saṃ·kal·pa·saṃ·pā·tā ni·de·śe ha·ra·yaḥ sthi·tāḥ

yeṣāṃ nopari nādhastān na tiryak sajjate gatiḥ / na ca karmasu sīdanti mahatsv amitatejasaḥ

ye·ṣāṃ no·pa·ri nā·dhas·tān na tir·yak saj·ja·te ga·tiḥ / na ca kar·ma·su sī·dan·ti ma·hatsv a·mi·ta·te·ja·saḥ

asakṛt tair mahotsahaiḥ sasāgaradharādharā / pradakṣiṇīkṛtā bhūmir vāyumārgānusāribhiḥ

a·sa·kṛt tair ma·hot·sa·haiḥ sa·sā·ga·ra·dha·rā·dha·rā / pra·dak·ṣi·ṇī·kṛ·tā bhū·mir vā·yu·mār·gā·nu·sā·ri·bhiḥ

madviśiṣṭāś ca tulyāś ca santi tatra vanaukasaḥ / mattaḥ pratyavaraḥ kaś cin nāsti sugrīvasaṃnidhau

mad·vi·śiṣ·ṭāś ca tul·yāś ca san·ti tat·ra va·nau·ka·saḥ / mat·taḥ prat·ya·va·raḥ kaś cin nās·ti sug·rī·va·saṃ·ni·dhau

ahaṃ tāvad iha prāptaḥ kiṃ punas te mahābalāḥ / na hi prakṛṣṭāḥ preṣyante preṣyante hītare janāḥ

a·haṃ tā·vad i·ha prāp·taḥ kiṃ pu·nas te ma·hā·ba·lāḥ / na hi pra·kṛṣ·ṭāḥ preṣ·yan·te preṣ·yan·te hī·ta·re ja·nāḥ

tad alaṃ paritāpena devi śoko vyapaitu te / ekotpātena te laṅkām eṣyanti hariyūthapāḥ

tad a·laṃ pa·ri·tā·pe·na de·vi śo·ko vya·pai·tu te / e·kot·pā·te·na te laṅ·kām eṣ·yan·ti ha·ri·yū·tha·pāḥ

mama pṛṣṭhagatau tau ca candrasūryāv ivoditau / tvatsakāśaṃ mahāsattvau nṛsiṃhāv āgamiṣyataḥ

ma·ma pṛṣ·ṭha·ga·tau tau ca can·dra·sūr·yāv i·vo·di·tau / tvat·sa·kā·śaṃ ma·hā·sat·tvau nṛ·siṃ·hāv ā·ga·miṣ·ya·taḥ

tau hi vīrau naravarau sahitau rāmalakṣmaṇau / āgamya nagarīṃ laṅkāṃ sāyakair vidhamiṣyataḥ

tau hi vī·rau na·ra·va·rau sa·hi·tau rā·ma·lak·ṣma·ṇau / ā·gam·ya na·ga·rīṃ laṅ·kāṃ sā·ya·kair vi·dha·miṣ·ya·taḥ

sagaṇaṃ rāvaṇaṃ hatvā rāghavo raghunandanaḥ / tvām ādāya varārohe svapuraṃ pratiyāsyati

sa·ga·ṇaṃ rā·va·ṇaṃ hat·vā rā·gha·vo ra·ghu·nan·da·naḥ / tvām ā·dā·ya va·rā·ro·he sva·pu·raṃ pra·ti·yās·ya·ti

tad āśvasihi bhadraṃ te bhava tvaṃ kālakāṅkṣiṇī / nacirād drakṣyase rāmaṃ prajvajantam ivānilam

tad āś·va·si·hi bhad·raṃ te bha·va tvaṃ kā·la·kāṅ·kṣi·ṇī / na·ci·rād drak·ṣya·se rā·maṃ praj·va·jan·tam i·vā·ni·lam

nihate rākṣasendre ca saputrāmātyabāndhave / tvaṃ sameṣyasi rāmeṇa śaśāṅkeneva rohiṇī

ni·ha·te rāk·ṣa·sen·dre ca sa·put·rā·māt·ya·bān·dha·ve / tvaṃ sa·meṣ·ya·si rā·me·ṇa śa·śāṅ·ke·ne·va ro·hi·ṇī

kṣipraṃ tvaṃ devi śokasya pāraṃ yāsyasi maithili / rāvaṇaṃ caiva rāmeṇa nihataṃ drakṣyase 'cirāt

kṣip·raṃ tvaṃ de·vi śo·kas·ya pā·raṃ yās·ya·si mai·thi·li / rā·va·ṇaṃ cai·va rā·me·ṇa ni·ha·taṃ drak·ṣya·se 'ci·rāt

evam āśvasya vaidehīṃ hanūmān mārutātmajaḥ / gamanāya matiṃ kṛtvā vaidehīṃ punar abravīt

e·vam āś·vas·ya vai·de·hīṃ ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / ga·ma·nā·ya ma·tiṃ kṛt·vā vai·de·hīṃ pu·nar ab·ra·vīt

tam arighnaṃ kṛtātmānaṃ kṣipraṃ drakṣyasi rāghavam / lakṣmaṇaṃ ca dhanuṣpāṇiṃ laṅkādvāram upasthitam

tam a·righ·naṃ kṛ·tāt·mā·naṃ kṣip·raṃ drak·ṣya·si rā·gha·vam / lak·ṣma·ṇaṃ ca dha·nuṣ·pā·ṇiṃ laṅ·kād·vā·ram u·pas·thi·tam

nakhadaṃṣṭrāyudhān vīrān siṃhaśārdūlavikramān / vānarān vāraṇendrābhān kṣipraṃ drakṣyasi saṃgatān

na·kha·daṃṣ·ṭrā·yu·dhān vī·rān siṃ·ha·śār·dū·la·vik·ra·mān / vā·na·rān vā·ra·ṇen·drā·bhān kṣip·raṃ drak·ṣya·si saṃ·ga·tān

śailāmbudanikāśānāṃ laṅkāmalayasānuṣu / nardatāṃ kapimukhyānām ārye yūthāny anekaśaḥ

śai·lām·bu·da·ni·kā·śā·nāṃ laṅ·kā·ma·la·ya·sā·nu·ṣu / nar·da·tāṃ ka·pi·mukh·yā·nām ār·ye yū·thāny a·ne·ka·śaḥ

sa tu marmaṇi ghoreṇa tāḍito manmatheṣuṇā / na śarma labhate rāmaḥ siṃhārdita iva dvipaḥ

sa tu mar·ma·ṇi gho·re·ṇa tā·ḍi·to man·ma·the·ṣu·ṇā / na śar·ma la·bha·te rā·maḥ siṃ·hār·di·ta i·va dvi·paḥ

mā rudo devi śokena mā bhūt te manaso 'priyam / śacīva pathyā śakreṇa bhartrā nāthavatī hy asi

mā ru·do de·vi śo·ke·na mā bhūt te ma·na·so 'pri·yam / śa·cī·va path·yā śak·re·ṇa bhar·trā nā·tha·va·tī hy a·si

rāmād viśiṣṭaḥ ko 'nyo 'sti kaś cit saumitriṇā samaḥ / agnimārutakalpau tau bhrātarau tava saṃśrayau

rā·mād vi·śiṣ·ṭaḥ ko 'nyo 'sti kaś cit sau·mit·ri·ṇā sa·maḥ / ag·ni·mā·ru·ta·kal·pau tau bhrā·ta·rau ta·va saṃś·ra·yau

nāsmiṃś ciraṃ vatsyasi devi deśe rakṣogaṇair adhyuṣito 'tiraudre / na te cirād āgamanaṃ priyasya kṣamasva matsaṃgamakālamātram

nās·miṃś ci·raṃ vat·sya·si de·vi de·śe rak·ṣo·ga·ṇair adh·yu·ṣi·to 'ti·raud·re / na te ci·rād ā·ga·ma·naṃ pri·yas·ya kṣa·mas·va mat·saṃ·ga·ma·kā·la·māt·ram

śrutvā tu vacanaṃ tasya vāyusūnor mahātmanaḥ / uvācātmahitaṃ vākyaṃ sītā surasutopamā

śrut·vā tu va·ca·naṃ tas·ya vā·yu·sū·nor ma·hāt·ma·naḥ / u·vā·cāt·ma·hi·taṃ vāk·yaṃ sī·tā su·ra·su·to·pa·mā

tvāṃ dṛṣṭvā priyavaktāraṃ saṃprahṛṣyāmi vānara / ardhasaṃjātasasyeva vṛṣṭiṃ prāpya vasuṃdharā

tvāṃ dṛṣ·ṭvā pri·ya·vak·tā·raṃ saṃp·ra·hṛṣ·yā·mi vā·na·ra / ar·dha·saṃ·jā·ta·sas·ye·va vṛṣ·ṭiṃ prāp·ya va·suṃ·dha·rā

yathā taṃ puruṣavyāghraṃ gātraiḥ śokābhikarśitaiḥ / saṃspṛśeyaṃ sakāmāhaṃ tathā kuru dayāṃ mayi

ya·thā taṃ pu·ru·ṣav·yāgh·raṃ gāt·raiḥ śo·kā·bhi·kar·śi·taiḥ / saṃs·pṛ·śe·yaṃ sa·kā·mā·haṃ ta·thā ku·ru da·yāṃ ma·yi

abhijñānaṃ ca rāmasya dattaṃ harigaṇottama / kṣiptām īṣikāṃ kākasya kopād ekākṣiśātanīm

a·bhij·ñā·naṃ ca rā·mas·ya dat·taṃ ha·ri·ga·ṇot·ta·ma / kṣip·tām ī·ṣi·kāṃ kā·kas·ya ko·pād e·kāk·ṣi·śā·ta·nīm

manaḥśilāyās tikalo gaṇḍapārśve niveśitaḥ / tvayā pranaṣṭe tilake taṃ kila smartum arhasi

ma·naḥ·śi·lā·yās ti·ka·lo gaṇ·ḍa·pār·śve ni·ve·śi·taḥ / tva·yā pra·naṣ·ṭe ti·la·ke taṃ ki·la smar·tum ar·ha·si

sa vīryavān kathaṃ sītāṃ hṛtāṃ samanumanyase / vasantīṃ rakṣasāṃ madhye mahendravaruṇopama

sa vīr·ya·vān ka·thaṃ sī·tāṃ hṛ·tāṃ sa·ma·nu·man·ya·se / va·san·tīṃ rak·ṣa·sāṃ madh·ye ma·hen·dra·va·ru·ṇo·pa·ma

eṣa cūḍāmaṇir divyo mayā suparirakṣitaḥ / etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvām ivānagha

e·ṣa cū·ḍā·ma·ṇir div·yo ma·yā su·pa·ri·rak·ṣi·taḥ / e·taṃ dṛṣ·ṭvā pra·hṛṣ·yā·mi vya·sa·ne tvām i·vā·na·gha

eṣa niryātitaḥ śrīmān mayā te vārisaṃbhavaḥ / ataḥ paraṃ na śakṣyāmi jīvituṃ śokalālasā

e·ṣa nir·yā·ti·taḥ śrī·mān ma·yā te vā·ri·saṃ·bha·vaḥ / a·taḥ pa·raṃ na śak·ṣyā·mi jī·vi·tuṃ śo·ka·lā·la·sā

asahyāni ca duḥkhāni vācaś ca hṛdayacchidaḥ / rākṣasīnāṃ sughorāṇāṃ tvatkṛte marṣayāmy aham

a·sah·yā·ni ca duḥ·khā·ni vā·caś ca hṛ·da·yac·chi·daḥ / rāk·ṣa·sī·nāṃ su·gho·rā·ṇāṃ tvat·kṛ·te mar·ṣa·yāmy a·ham

dhārayiṣyāmi māsaṃ tu jīvitaṃ śatrusūdana / māsād ūrdhvaṃ na jīviṣye tvayā hīnā nṛpātmaja

dhā·ra·yiṣ·yā·mi mā·saṃ tu jī·vi·taṃ śat·ru·sū·da·na / mā·sād ūr·dhvaṃ na jī·viṣ·ye tva·yā hī·nā nṛ·pāt·ma·ja

ghoro rākṣasarājo 'yaṃ dṛṣṭiś ca na sukhā mayi / tvāṃ ca śrutvā vipadyantaṃ na jīveyam ahaṃ kṣaṇam

gho·ro rāk·ṣa·sa·rā·jo 'yaṃ dṛṣ·ṭiś ca na su·khā ma·yi / tvāṃ ca śrut·vā vi·pad·yan·taṃ na jī·ve·yam a·haṃ kṣa·ṇam

vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśrubhāṣitam / athābravīn mahātejā hanumān mārutātmajaḥ

vai·deh·yā va·ca·naṃ śrut·vā ka·ru·ṇaṃ sāś·ru·bhā·ṣi·tam / a·thāb·ra·vīn ma·hā·te·jā ha·nu·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ

tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape / rāme śokābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate

tvac·cho·ka·vi·mu·kho rā·mo de·vi sat·ye·na te śa·pe / rā·me śo·kā·bhi·bhū·te tu lak·ṣma·ṇaḥ pa·ri·tap·ya·te

dṛṣṭā kathaṃ cid bhavatī na kālaḥ pariśocitum / imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānām antaṃ drakṣyasi bhāmini

dṛṣ·ṭā ka·thaṃ cid bha·va·tī na kā·laḥ pa·ri·śo·ci·tum / i·maṃ mu·hūr·taṃ duḥ·khā·nām an·taṃ drak·ṣya·si bhā·mi·ni

tāv ubhau puruṣavyāghrau rājaputrāv aninditau / tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ

tāv u·bhau pu·ru·ṣav·yāgh·rau rā·ja·put·rāv a·nin·di·tau / tvad·dar·śa·na·kṛ·tot·sā·hau laṅ·kāṃ bhas·mī·ka·riṣ·ya·taḥ

hatvā tu samare krūraṃ rāvaṇaṃ saha bāndhavam / rāghavau tvāṃ viśālākṣi svāṃ purīṃ prāpayiṣyataḥ

hat·vā tu sa·ma·re krū·raṃ rā·va·ṇaṃ sa·ha bān·dha·vam / rā·gha·vau tvāṃ vi·śā·lāk·ṣi svāṃ pu·rīṃ prā·pa·yiṣ·ya·taḥ

yat tu rāmo vijānīyād abhijñānam anindite / prītisaṃjananaṃ tasya bhūyas tvaṃ dātum arhasi

yat tu rā·mo vi·jā·nī·yād a·bhij·ñā·nam a·nin·di·te / prī·ti·saṃ·ja·na·naṃ tas·ya bhū·yas tvaṃ dā·tum ar·ha·si

sābravīd dattam eveha mayābhijñānam uttamam / etad eva hi rāmasya dṛṣṭvā matkeśabhūṣaṇam / śraddheyaṃ hanuman vākyaṃ tava vīra bhaviṣyati

sāb·ra·vīd dat·tam e·ve·ha ma·yā·bhij·ñā·nam ut·ta·mam / e·tad e·va hi rā·mas·ya dṛṣ·ṭvā mat·ke·śa·bhū·ṣa·ṇam / śrad·dhe·yaṃ ha·nu·man vāk·yaṃ ta·va vī·ra bha·viṣ·ya·ti

sa taṃ maṇivaraṃ gṛhya śrīmān plavagasattamaḥ / praṇamya śirasā devīṃ gamanāyopacakrame

sa taṃ ma·ṇi·va·raṃ gṛh·ya śrī·mān pla·va·ga·sat·ta·maḥ / pra·ṇam·ya śi·ra·sā de·vīṃ ga·ma·nā·yo·pa·cak·ra·me

tam utpātakṛtotsāham avekṣya haripuṃgavam / vardhamānaṃ mahāvegam uvāca janakātmajā / aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadayā girā

tam ut·pā·ta·kṛ·tot·sā·ham a·vek·ṣya ha·ri·puṃ·ga·vam / var·dha·mā·naṃ ma·hā·ve·gam u·vā·ca ja·na·kāt·ma·jā / aś·ru·pūr·ṇa·mu·khī dī·nā bāṣ·pa·gad·ga·da·yā gi·rā

hanūman siṃhasaṃkāśau bhrātarau rāmalakṣmaṇau / sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvān brūyā anāmayam

ha·nū·man siṃ·ha·saṃ·kā·śau bhrā·ta·rau rā·ma·lak·ṣma·ṇau / sug·rī·vaṃ ca sa·hā·māt·yaṃ sar·vān brū·yā a·nā·ma·yam

yathā ca sa mahābāhur māṃ tārayati rāghavaḥ / asmād duḥkhāmbusaṃrodhāt tat samādhātum arhasi

ya·thā ca sa ma·hā·bā·hur māṃ tā·ra·ya·ti rā·gha·vaḥ / as·mād duḥ·khām·bu·saṃ·ro·dhāt tat sa·mā·dhā·tum ar·ha·si

imaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ rakṣobhir ebhiḥ paribhartsanaṃ ca / brūyās tu rāmasya gataḥ samīpaṃ śivaś ca te 'dhvāstu haripravīra

i·maṃ ca tīv·raṃ ma·ma śo·ka·ve·gaṃ rak·ṣo·bhir e·bhiḥ pa·ri·bhar·tsa·naṃ ca / brū·yās tu rā·mas·ya ga·taḥ sa·mī·paṃ śi·vaś ca te 'dhvās·tu ha·rip·ra·vī·ra

sa rājaputryā prativeditārthaḥ kapiḥ kṛtārthaḥ parihṛṣṭacetāḥ / tad alpaśeṣaṃ prasamīkṣya kāryaṃ diśaṃ hy udīcīṃ manasā jagāma

sa rā·ja·put·ryā pra·ti·ve·di·tār·thaḥ ka·piḥ kṛ·tār·thaḥ pa·ri·hṛṣ·ṭa·ce·tāḥ / tad al·pa·śe·ṣaṃ pra·sa·mīk·ṣya kār·yaṃ di·śaṃ hy u·dī·cīṃ ma·na·sā ja·gā·ma

sa ca vāgbhiḥ praśastābhir gamiṣyan pūjitas tayā / tasmād deśād apakramya cintayām āsa vānaraḥ

sa ca vāg·bhiḥ pra·śas·tā·bhir ga·miṣ·yan pū·ji·tas ta·yā / tas·mād de·śād a·pak·ram·ya cin·ta·yām ā·sa vā·na·raḥ

alpaśeṣam idaṃ kāryaṃ dṛṣṭeyam asitekṣaṇā / trīn upāyān atikramya caturtha iha dṛśyate

al·pa·śe·ṣam i·daṃ kār·yaṃ dṛṣ·ṭe·yam a·si·tek·ṣa·ṇā / trīn u·pā·yān a·tik·ram·ya ca·tur·tha i·ha dṛś·ya·te

na sāma rakṣaḥsu guṇāya kalpate na danam arthopaciteṣu vartate / na bhedasādhyā baladarpitā janāḥ parākramas tv eṣa mameha rocate

na sā·ma rak·ṣaḥ·su gu·ṇā·ya kal·pa·te na da·nam ar·tho·pa·ci·te·ṣu var·ta·te / na bhe·da·sādh·yā ba·la·dar·pi·tā ja·nāḥ pa·rāk·ra·mas tv e·ṣa ma·me·ha ro·ca·te

na cāsya kāryasya parākramād ṛte viniścayaḥ kaś cid ihopapadyate / hṛtapravīrās tu raṇe hi rākṣasāḥ kathaṃ cid īyur yad ihādya mārdavam

na cās·ya kār·yas·ya pa·rāk·ra·mād ṛ·te vi·niś·ca·yaḥ kaś cid i·ho·pa·pad·ya·te / hṛ·tap·ra·vī·rās tu ra·ṇe hi rāk·ṣa·sāḥ ka·thaṃ cid ī·yur yad i·hād·ya mār·da·vam

kārye karmaṇi nirdiṣṭo yo bahūny api sādhayet / pūrvakāryavirodhena sa kāryaṃ kartum arhati

kār·ye kar·ma·ṇi nir·diṣ·ṭo yo ba·hūny a·pi sā·dha·yet / pūr·va·kār·ya·vi·ro·dhe·na sa kār·yaṃ kar·tum ar·ha·ti

na hy ekaḥ sādhako hetuḥ svalpasyāpīha karmaṇaḥ / yo hy arthaṃ bahudhā veda sa samartho 'rthasādhane

na hy e·kaḥ sā·dha·ko he·tuḥ sval·pas·yā·pī·ha kar·ma·ṇaḥ / yo hy ar·thaṃ ba·hu·dhā ve·da sa sa·mar·tho 'rtha·sā·dha·ne

ihaiva tāvat kṛtaniścayo hy ahaṃ yadi vrajeyaṃ plavageśvarālayam / parātmasaṃmarda viśeṣatattvavit tataḥ kṛtaṃ syān mama bhartṛśāsanam

i·hai·va tā·vat kṛ·ta·niś·ca·yo hy a·haṃ ya·di vra·je·yaṃ pla·va·geś·va·rā·la·yam / pa·rāt·ma·saṃ·mar·da vi·śe·ṣa·tat·tva·vit ta·taḥ kṛ·taṃ syān ma·ma bhar·tṛ·śā·sa·nam

kathaṃ nu khalv adya bhavet sukhāgataṃ prasahya yuddhaṃ mama rākṣasaiḥ saha / tathaiva khalv ātmabalaṃ ca sāravat samānayen māṃ ca raṇe daśānanaḥ

ka·thaṃ nu khalv ad·ya bha·vet su·khā·ga·taṃ pra·sah·ya yud·dhaṃ ma·ma rāk·ṣa·saiḥ sa·ha / ta·thai·va khalv āt·ma·ba·laṃ ca sā·ra·vat sa·mā·na·yen māṃ ca ra·ṇe da·śā·na·naḥ

idam asya nṛśaṃsasya nandanopamam uttamam / vanaṃ netramanaḥkāntaṃ nānādrumalatāyutam

i·dam as·ya nṛ·śaṃ·sas·ya nan·da·no·pa·mam ut·ta·mam / va·naṃ net·ra·ma·naḥ·kān·taṃ nā·nād·ru·ma·la·tā·yu·tam

idaṃ vidhvaṃsayiṣyāmi śuṣkaṃ vanam ivānalaḥ / asmin bhagne tataḥ kopaṃ kariṣyati sa rāvaṇaḥ

i·daṃ vidh·vaṃ·sa·yiṣ·yā·mi śuṣ·kaṃ va·nam i·vā·na·laḥ / as·min bhag·ne ta·taḥ ko·paṃ ka·riṣ·ya·ti sa rā·va·ṇaḥ

tato mahat sāśvamahārathadvipaṃ balaṃ samāneṣv api rākṣasādhipaḥ / triśūlakālāyasapaṭṭiśāyudhaṃ tato mahad yuddham idaṃ bhaviṣyati

ta·to ma·hat sāś·va·ma·hā·ra·thad·vi·paṃ ba·laṃ sa·mā·neṣv a·pi rāk·ṣa·sā·dhi·paḥ / tri·śū·la·kā·lā·ya·sa·paṭ·ṭi·śā·yu·dhaṃ ta·to ma·had yud·dham i·daṃ bha·viṣ·ya·ti

ahaṃ tu taiḥ saṃyati caṇḍavikramaiḥ sametya rakṣobhir asaṃgavikramaḥ / nihatya tad rāvaṇacoditaṃ balaṃ sukhaṃ gamiṣyāmi kapīśvarālayam

a·haṃ tu taiḥ saṃ·ya·ti caṇ·ḍa·vik·ra·maiḥ sa·met·ya rak·ṣo·bhir a·saṃ·ga·vik·ra·maḥ / ni·hat·ya tad rā·va·ṇa·co·di·taṃ ba·laṃ su·khaṃ ga·miṣ·yā·mi ka·pīś·va·rā·la·yam

tato mārutavat kruddho mārutir bhīmavikramaḥ / ūruvegena mahatā drumān kṣeptum athārabhat

ta·to mā·ru·ta·vat krud·dho mā·ru·tir bhī·ma·vik·ra·maḥ / ū·ru·ve·ge·na ma·ha·tā dru·mān kṣep·tum a·thā·ra·bhat

tatas tad dhanumān vīro babhañja pramadāvanam / mattadvijasamāghuṣṭaṃ nānādrumalatāyutam

ta·tas tad dha·nu·mān vī·ro ba·bhañ·ja pra·ma·dā·va·nam / mat·tad·vi·ja·sa·mā·ghuṣ·ṭaṃ nā·nād·ru·ma·la·tā·yu·tam

tad vanaṃ mathitair vṛkṣair bhinnaiś ca salilāśayaiḥ / cūrṇitaiḥ parvatāgraiś ca babhūvāpriyadarśanam

tad va·naṃ ma·thi·tair vṛk·ṣair bhin·naiś ca sa·li·lā·śa·yaiḥ / cūr·ṇi·taiḥ par·va·tāg·raiś ca ba·bhū·vāp·ri·ya·dar·śa·nam

latāgṛhaiś citragṛhaiś ca nāśitair mahoragair vyālamṛgaiś ca nirdhutaiḥ / śilāgṛhair unmathitais tathā gṛhaiḥ pranaṣṭarūpaṃ tad abhūn mahad vanam

la·tā·gṛ·haiś cit·ra·gṛ·haiś ca nā·śi·tair ma·ho·ra·gair vyā·la·mṛ·gaiś ca nir·dhu·taiḥ / śi·lā·gṛ·hair un·ma·thi·tais ta·thā gṛ·haiḥ pra·naṣ·ṭa·rū·paṃ tad a·bhūn ma·had va·nam

sa tasya kṛtvārthapater mahākapir mahad vyalīkaṃ manaso mahātmanaḥ / yuyutsur eko bahubhir mahābalaiḥ śriyā jvalaṃs toraṇam āśritaḥ kapiḥ

sa tas·ya kṛt·vār·tha·pa·ter ma·hā·ka·pir ma·had vya·lī·kaṃ ma·na·so ma·hāt·ma·naḥ / yu·yut·sur e·ko ba·hu·bhir ma·hā·ba·laiḥ śri·yā jva·laṃs to·ra·ṇam āś·ri·taḥ ka·piḥ

tataḥ pakṣininādena vṛkṣabhaṅgasvanena ca / babhūvus trāsasaṃbhrāntāḥ sarve laṅkānivāsinaḥ

ta·taḥ pak·ṣi·ni·nā·de·na vṛk·ṣa·bhaṅ·gas·va·ne·na ca / ba·bhū·vus trā·sa·saṃbh·rān·tāḥ sar·ve laṅ·kā·ni·vā·si·naḥ

vidrutāś ca bhayatrastā vinedur mṛgapakṣuṇaḥ / rakṣasāṃ ca nimittāni krūrāṇi pratipedire

vid·ru·tāś ca bha·yat·ras·tā vi·ne·dur mṛ·ga·pak·ṣu·ṇaḥ / rak·ṣa·sāṃ ca ni·mit·tā·ni krū·rā·ṇi pra·ti·pe·di·re

tato gatāyāṃ nidrāyāṃ rākṣasyo vikṛtānanāḥ / tad vanaṃ dadṛśur bhagnaṃ taṃ ca vīraṃ mahākapim

ta·to ga·tā·yāṃ nid·rā·yāṃ rāk·ṣas·yo vi·kṛ·tā·na·nāḥ / tad va·naṃ da·dṛ·śur bhag·naṃ taṃ ca vī·raṃ ma·hā·ka·pim

sa tā dṛṣṭva mahābāhur mahāsattvo mahābalaḥ / cakāra sumahad rūpaṃ rākṣasīnāṃ bhayāvaham

sa tā dṛṣ·ṭva ma·hā·bā·hur ma·hā·sat·tvo ma·hā·ba·laḥ / ca·kā·ra su·ma·had rū·paṃ rāk·ṣa·sī·nāṃ bha·yā·va·ham

tatas taṃ girisaṃkāśam atikāyaṃ mahābalam / rākṣasyo vānaraṃ dṛṣṭvā papracchur janakātmajām

ta·tas taṃ gi·ri·saṃ·kā·śam a·ti·kā·yaṃ ma·hā·ba·lam / rāk·ṣas·yo vā·na·raṃ dṛṣ·ṭvā pap·rac·chur ja·na·kāt·ma·jām

ko 'yaṃ kasya kuto vāyaṃ kiṃnimittam ihāgataḥ / kathaṃ tvayā sahānena saṃvādaḥ kṛta ity uta

ko 'yaṃ kas·ya ku·to vā·yaṃ kiṃ·ni·mit·tam i·hā·ga·taḥ / ka·thaṃ tva·yā sa·hā·ne·na saṃ·vā·daḥ kṛ·ta ity u·ta

ācakṣva no viśālākṣi mā bhūt te subhage bhayam / saṃvādam asitāpāṅge tvayā kiṃ kṛtavān ayam

ā·cak·ṣva no vi·śā·lāk·ṣi mā bhūt te su·bha·ge bha·yam / saṃ·vā·dam a·si·tā·pāṅ·ge tva·yā kiṃ kṛ·ta·vān a·yam

athābravīt tadā sādhvī sītā sarvāṅgaśobhanā / rakṣasāṃ kāmarūpāṇāṃ vijñāne mama kā gatiḥ

a·thāb·ra·vīt ta·dā sādh·vī sī·tā sar·vāṅ·ga·śo·bha·nā / rak·ṣa·sāṃ kā·ma·rū·pā·ṇāṃ vij·ñā·ne ma·ma kā ga·tiḥ

yūyam evāsya jānīta yo 'yaṃ yad vā kariṣyati / ahir eva aheḥ pādān vijānāti na saṃśayaḥ

yū·yam e·vās·ya jā·nī·ta yo 'yaṃ yad vā ka·riṣ·ya·ti / a·hir e·va a·heḥ pā·dān vi·jā·nā·ti na saṃ·śa·yaḥ

aham apy asya bhītāsmi nainaṃ jānāmi ko 'nvayam / vedmi rākṣasam evainaṃ kāmarūpiṇam āgatam

a·ham apy as·ya bhī·tās·mi nai·naṃ jā·nā·mi ko 'nva·yam / ved·mi rāk·ṣa·sam e·vai·naṃ kā·ma·rū·pi·ṇam ā·ga·tam

vaidehyā vacanaṃ śrutvā rākṣasyo vidrutā drutam / sthitāḥ kāś cid gatāḥ kāś cid rāvaṇāya niveditum

vai·deh·yā va·ca·naṃ śrut·vā rāk·ṣas·yo vid·ru·tā dru·tam / sthi·tāḥ kāś cid ga·tāḥ kāś cid rā·va·ṇā·ya ni·ve·di·tum

rāvaṇasya samīpe tu rākṣasyo vikṛtānanāḥ / virūpaṃ vānaraṃ bhīmam ākhyātum upacakramuḥ

rā·va·ṇas·ya sa·mī·pe tu rāk·ṣas·yo vi·kṛ·tā·na·nāḥ / vi·rū·paṃ vā·na·raṃ bhī·mam ākh·yā·tum u·pa·cak·ra·muḥ

aśokavanikā madhye rājan bhīmavapuḥ kapiḥ / sītayā kṛtasaṃvādas tiṣṭhaty amitavikramaḥ

a·śo·ka·va·ni·kā madh·ye rā·jan bhī·ma·va·puḥ ka·piḥ / sī·ta·yā kṛ·ta·saṃ·vā·das tiṣ·ṭhaty a·mi·ta·vik·ra·maḥ

na ca taṃ jānakī sītā hariṃ hariṇalocaṇā / asmābhir bahudhā pṛṣṭā nivedayitum icchati

na ca taṃ jā·na·kī sī·tā ha·riṃ ha·ri·ṇa·lo·ca·ṇā / as·mā·bhir ba·hu·dhā pṛṣ·ṭā ni·ve·da·yi·tum ic·cha·ti

vāsavasya bhaved dūto dūto vaiśravaṇasya vā / preṣito vāpi rāmeṇa sītānveṣaṇakāṅkṣayā

vā·sa·vas·ya bha·ved dū·to dū·to vaiś·ra·va·ṇas·ya vā / pre·ṣi·to vā·pi rā·me·ṇa sī·tān·ve·ṣa·ṇa·kāṅ·kṣa·yā

tena tvadbhūtarūpeṇa yat tat tava manoharam / nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ pramṛṣṭaṃ pramadāvanam

te·na tvad·bhū·ta·rū·pe·ṇa yat tat ta·va ma·no·ha·ram / nā·nā·mṛ·ga·ga·ṇā·kīr·ṇaṃ pra·mṛṣ·ṭaṃ pra·ma·dā·va·nam

na tatra kaś cid uddeśo yas tena na vināśitaḥ / yatra sā jānakī sītā sa tena na vināśitaḥ

na tat·ra kaś cid ud·de·śo yas te·na na vi·nā·śi·taḥ / yat·ra sā jā·na·kī sī·tā sa te·na na vi·nā·śi·taḥ

jānakīrakṣaṇārthaṃ vā śramād vā nopalabhyate / atha vā kaḥ śramas tasya saiva tenābhirakṣitā

jā·na·kī·rak·ṣa·ṇār·thaṃ vā śra·mād vā no·pa·labh·ya·te / a·tha vā kaḥ śra·mas tas·ya sai·va te·nā·bhi·rak·ṣi·tā

cārupallavapatrāḍhyaṃ yaṃ sītā svayam āsthitā / pravṛddhaḥ śiṃśapāvṛkṣaḥ sa ca tenābhirakṣitaḥ

cā·ru·pal·la·va·pat·rāḍh·yaṃ yaṃ sī·tā sva·yam ās·thi·tā / pra·vṛd·dhaḥ śiṃ·śa·pā·vṛk·ṣaḥ sa ca te·nā·bhi·rak·ṣi·taḥ

tasyograrūpasyograṃ tvaṃ daṇḍam ājñātum arhasi / sītā saṃbhāṣitā yena tad vanaṃ ca vināśitam

tas·yog·ra·rū·pas·yog·raṃ tvaṃ daṇ·ḍam āj·ñā·tum ar·ha·si / sī·tā saṃ·bhā·ṣi·tā ye·na tad va·naṃ ca vi·nā·śi·tam

manaḥparigṛhītāṃ tāṃ tava rakṣogaṇeśvara / kaḥ sītām abhibhāṣeta yo na syāt tyaktajīvitaḥ

ma·naḥ·pa·ri·gṛ·hī·tāṃ tāṃ ta·va rak·ṣo·ga·ṇeś·va·ra / kaḥ sī·tām a·bhi·bhā·ṣe·ta yo na syāt tyak·ta·jī·vi·taḥ

rākṣasīnāṃ vacaḥ śrutvā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ / hutāgir iva jajvāla kopasaṃvartitekṣaṇaḥ

rāk·ṣa·sī·nāṃ va·caḥ śrut·vā rā·va·ṇo rāk·ṣa·seś·va·raḥ / hu·tā·gir i·va jaj·vā·la ko·pa·saṃ·var·ti·tek·ṣa·ṇaḥ

ātmanaḥ sadṛśāñ śūrān kiṃkarān nāma rākṣasān / vyādideśa mahātejā nigrahārthaṃ hanūmataḥ

āt·ma·naḥ sa·dṛ·śāñ śū·rān kiṃ·ka·rān nā·ma rāk·ṣa·sān / vyā·di·de·śa ma·hā·te·jā nig·ra·hār·thaṃ ha·nū·ma·taḥ

teṣām aśītisāhasraṃ kiṃkarāṇāṃ tarasvinām / niryayur bhavanāt tasmāt kūṭamudgarapāṇayaḥ

te·ṣām a·śī·ti·sā·has·raṃ kiṃ·ka·rā·ṇāṃ ta·ras·vi·nām / nir·ya·yur bha·va·nāt tas·māt kū·ṭa·mud·ga·ra·pā·ṇa·yaḥ

mahodarā mahādaṃṣṭrā ghorarūpā mahābalāḥ / yuddhābhimanasaḥ sarve hanūmadgrahaṇonmukhāḥ

ma·ho·da·rā ma·hā·daṃṣ·ṭrā gho·ra·rū·pā ma·hā·ba·lāḥ / yud·dhā·bhi·ma·na·saḥ sar·ve ha·nū·mad·gra·ha·ṇon·mu·khāḥ

te kapiṃ taṃ samāsādya toraṇastham avasthitam / abhipetur mahāvegāḥ pataṅgā iva pāvakam

te ka·piṃ taṃ sa·mā·sād·ya to·ra·ṇas·tham a·vas·thi·tam / a·bhi·pe·tur ma·hā·ve·gāḥ pa·taṅ·gā i·va pā·va·kam

te gadābhir vicitrābhiḥ parighaiḥ kāñcanāṅgadaiḥ / ājaghnur vānaraśreṣṭhaṃ śarair ādityasaṃnibhaiḥ

te ga·dā·bhir vi·cit·rā·bhiḥ pa·ri·ghaiḥ kāñ·ca·nāṅ·ga·daiḥ / ā·jagh·nur vā·na·raś·reṣ·ṭhaṃ śa·rair ā·dit·ya·saṃ·ni·bhaiḥ

hanūmān api tejasvī śrīmān parvatasaṃnibhaḥ / kṣitāv āvidhya lāṅgūlaṃ nanāda ca mahāsvanam

ha·nū·mān a·pi te·jas·vī śrī·mān par·va·ta·saṃ·ni·bhaḥ / kṣi·tāv ā·vidh·ya lāṅ·gū·laṃ na·nā·da ca ma·hās·va·nam

tasya saṃnādaśabdena te 'bhavan bhayaśaṅkitāḥ / dadṛśuś ca hanūmantaṃ saṃdhyāmegham ivonnatam

tas·ya saṃ·nā·da·śab·de·na te 'bha·van bha·ya·śaṅ·ki·tāḥ / da·dṛ·śuś ca ha·nū·man·taṃ saṃdh·yā·me·gham i·von·na·tam

svāmisaṃdeśaniḥśaṅkās tatas te rākṣasāḥ kapim / citraiḥ praharaṇair bhīmair abhipetus tatas tataḥ

svā·mi·saṃ·de·śa·niḥ·śaṅ·kās ta·tas te rāk·ṣa·sāḥ ka·pim / cit·raiḥ pra·ha·ra·ṇair bhī·mair a·bhi·pe·tus ta·tas ta·taḥ

sa taiḥ parivṛtaḥ śūraiḥ sarvataḥ sa mahābalaḥ / āsasādāyasaṃ bhīmaṃ parighaṃ toraṇāśritam

sa taiḥ pa·ri·vṛ·taḥ śū·raiḥ sar·va·taḥ sa ma·hā·ba·laḥ / ā·sa·sā·dā·ya·saṃ bhī·maṃ pa·ri·ghaṃ to·ra·ṇāś·ri·tam

sa taṃ parigham ādāya jaghāna rajanīcarān

sa taṃ pa·ri·gham ā·dā·ya ja·ghā·na ra·ja·nī·ca·rān

sa pannagam ivādāya sphurantaṃ vinatāsutaḥ / vicacārāmbare vīraḥ parigṛhya ca mārutiḥ

sa pan·na·gam i·vā·dā·ya sphu·ran·taṃ vi·na·tā·su·taḥ / vi·ca·cā·rām·ba·re vī·raḥ pa·ri·gṛh·ya ca mā·ru·tiḥ

sa hatvā rākṣasān vīraḥ kiṃkarān mārutātmajaḥ / yuddhākāṅkṣī punar vīras toraṇaṃ samupasthitaḥ

sa hat·vā rāk·ṣa·sān vī·raḥ kiṃ·ka·rān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / yud·dhā·kāṅ·kṣī pu·nar vī·ras to·ra·ṇaṃ sa·mu·pas·thi·taḥ

tatas tasmād bhayān muktāḥ kati cit tatra rākṣasāḥ / nihatān kiṃkarān sarvān rāvaṇāya nyavedayan

ta·tas tas·mād bha·yān muk·tāḥ ka·ti cit tat·ra rāk·ṣa·sāḥ / ni·ha·tān kiṃ·ka·rān sar·vān rā·va·ṇā·ya nya·ve·da·yan

sa rākṣasānāṃ nihataṃ mahābalaṃ niśamya rājā parivṛttalocanaḥ / samādideśāpratimaṃ parākrame prahastaputraṃ samare sudurjayam

sa rāk·ṣa·sā·nāṃ ni·ha·taṃ ma·hā·ba·laṃ ni·śam·ya rā·jā pa·ri·vṛt·ta·lo·ca·naḥ / sa·mā·di·de·śāp·ra·ti·maṃ pa·rāk·ra·me pra·has·ta·put·raṃ sa·ma·re su·dur·ja·yam

tataḥ sa kiṃkarān hatvā hanūmān dhyānam āsthitaḥ / vanaṃ bhagnaṃ mayā caityaprāsādo na vināśitaḥ / tasmāt prāsādam apy evam imaṃ vidhvaṃsayāmy aham

ta·taḥ sa kiṃ·ka·rān hat·vā ha·nū·mān dhyā·nam ās·thi·taḥ / va·naṃ bhag·naṃ ma·yā cait·yap·rā·sā·do na vi·nā·śi·taḥ / tas·māt prā·sā·dam apy e·vam i·maṃ vidh·vaṃ·sa·yāmy a·ham

iti saṃcintya hanumān manasā darśayan balam / caityaprāsādam āplutya meruśṛṅgam ivonnatam / āruroha hariśreṣṭho hanūmān mārutātmajaḥ

i·ti saṃ·cin·tya ha·nu·mān ma·na·sā dar·śa·yan ba·lam / cait·yap·rā·sā·dam āp·lut·ya me·ru·śṛṅ·gam i·von·na·tam / ā·ru·ro·ha ha·riś·reṣ·ṭho ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ

saṃpradhṛṣya ca durdharṣaś caityaprāsādam unnatam / hanūmān prajvalaṃl lakṣmyā pāriyātropamo 'bhavat

saṃp·ra·dhṛṣ·ya ca dur·dhar·ṣaś cait·yap·rā·sā·dam un·na·tam / ha·nū·mān praj·va·laṃl lak·ṣmyā pā·ri·yāt·ro·pa·mo 'bha·vat

sa bhūtvā tu mahākāyo hanūmān mārutātmajaḥ / dhṛṣṭam āsphoṭayām āsa laṅkāṃ śabdena pūrayan

sa bhūt·vā tu ma·hā·kā·yo ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / dhṛṣ·ṭam ās·pho·ṭa·yām ā·sa laṅ·kāṃ śab·de·na pū·ra·yan

tasyāsphoṭitaśabdena mahatā śrotraghātinā / petur vihaṃgā gaganād uccaiś cedam aghoṣayat

tas·yās·pho·ṭi·ta·śab·de·na ma·ha·tā śrot·ra·ghā·ti·nā / pe·tur vi·haṃ·gā ga·ga·nād uc·caiś ce·dam a·gho·ṣa·yat

jayaty atibalo rāmo lakṣmaṇaś ca mahābalaḥ / rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ

ja·yaty a·ti·ba·lo rā·mo lak·ṣma·ṇaś ca ma·hā·ba·laḥ / rā·jā ja·ya·ti sug·rī·vo rā·gha·ve·ṇā·bhi·pā·li·taḥ

dāso 'haṃ kosalendrasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ / hanumāñ śatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ

dā·so 'haṃ ko·sa·len·dras·ya rā·mas·yāk·liṣ·ṭa·kar·ma·ṇaḥ / ha·nu·māñ śat·ru·sain·yā·nāṃ ni·han·tā mā·ru·tāt·ma·jaḥ

na rāvaṇasahasraṃ me yuddhe pratibalaṃ bhavet / śilābhis tu praharataḥ pādapaiś ca sahasraśaḥ

na rā·va·ṇa·sa·has·raṃ me yud·dhe pra·ti·ba·laṃ bha·vet / śi·lā·bhis tu pra·ha·ra·taḥ pā·da·paiś ca sa·has·ra·śaḥ

ardayitvā purīṃ laṅkām abhivādya ca maithilīm / samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām

ar·da·yit·vā pu·rīṃ laṅ·kām a·bhi·vād·ya ca mai·thi·līm / sa·mṛd·dhār·tho ga·miṣ·yā·mi mi·ṣa·tāṃ sar·va·rak·ṣa·sām

evam uktvā vimānasthaś caityasthān haripuṃgavaḥ / nanāda bhīmanirhrādo rakṣasāṃ janayan bhayam

e·vam uk·tvā vi·mā·nas·thaś cait·yas·thān ha·ri·puṃ·ga·vaḥ / na·nā·da bhī·ma·nir·hrā·do rak·ṣa·sāṃ ja·na·yan bha·yam

tena śabdena mahatā caityapālāḥ śataṃ yayuḥ / gṛhītvā vividhān astrān prāsān khaḍgān paraśvadhān / visṛjanto mahākṣayā mārutiṃ paryavārayan

te·na śab·de·na ma·ha·tā cait·ya·pā·lāḥ śa·taṃ ya·yuḥ / gṛ·hīt·vā vi·vi·dhān as·trān prā·sān khaḍ·gān pa·raś·va·dhān / vi·sṛ·jan·to ma·hāk·ṣa·yā mā·ru·tiṃ par·ya·vā·ra·yan

āvarta iva gaṅgāyās toyasya vipulo mahān / parikṣipya hariśreṣṭhaṃ sa babhau rakṣasāṃ gaṇaḥ

ā·var·ta i·va gaṅ·gā·yās to·yas·ya vi·pu·lo ma·hān / pa·rik·ṣip·ya ha·riś·reṣ·ṭhaṃ sa ba·bhau rak·ṣa·sāṃ ga·ṇaḥ

tato vātātmajaḥ kruddho bhīmarūpaṃ samāsthitaḥ

ta·to vā·tāt·ma·jaḥ krud·dho bhī·ma·rū·paṃ sa·mās·thi·taḥ

prāsādasya mahāṃs tasya stambhaṃ hemapariṣkṛtam / utpāṭayitvā vegena hanūmān mārutātmajaḥ / tatas taṃ bhrāmayām āsa śatadhāraṃ mahābalaḥ

prā·sā·das·ya ma·hāṃs tas·ya stam·bhaṃ he·ma·pa·riṣ·kṛ·tam / ut·pā·ṭa·yit·vā ve·ge·na ha·nū·mān mā·ru·tāt·ma·jaḥ / ta·tas taṃ bhrā·ma·yām ā·sa śa·ta·dhā·raṃ ma·hā·ba·laḥ

sa rākṣasaśataṃ hatvā vajreṇendra ivāsurān / antarikṣasthitaḥ śrīmān idaṃ vacanam abravīt

sa rāk·ṣa·sa·śa·taṃ hat·vā vaj·re·ṇen·dra i·vā·su·rān / an·ta·rik·ṣas·thi·taḥ śrī·mān i·daṃ va·ca·nam ab·ra·vīt

mādṛśānāṃ sahasrāṇi visṛṣṭāni mahātmanām / balināṃ vānarendrāṇāṃ sugrīvavaśavartinām

mā·dṛ·śā·nāṃ sa·has·rā·ṇi vi·sṛṣ·ṭā·ni ma·hāt·ma·nām / ba·li·nāṃ vā·na·ren·drā·ṇāṃ sug·rī·va·va·śa·var·ti·nām

śataiḥ śatasahasraiś ca koṭībhir ayutair api / āgamiṣyati sugrīvaḥ sarveṣāṃ vo niṣūdanaḥ

śa·taiḥ śa·ta·sa·has·raiś ca ko·ṭī·bhir a·yu·tair a·pi / ā·ga·miṣ·ya·ti sug·rī·vaḥ sar·ve·ṣāṃ vo ni·ṣū·da·naḥ

neyam asti purī laṅkā na yūyaṃ na ca rāvaṇaḥ / yasmād ikṣvākunāthena baddhaṃ vairaṃ mahātmanā

ne·yam as·ti pu·rī laṅ·kā na yū·yaṃ na ca rā·va·ṇaḥ / yas·mād ik·ṣvā·ku·nā·the·na bad·dhaṃ vai·raṃ ma·hāt·ma·nā

saṃdiṣṭo rākṣasendreṇa prahastasya suto balī / jambumālī mahādaṃṣṭro nirjagāma dhanurdharaḥ

saṃ·diṣ·ṭo rāk·ṣa·sen·dre·ṇa pra·has·tas·ya su·to ba·lī / jam·bu·mā·lī ma·hā·daṃṣ·ṭro nir·ja·gā·ma dha·nur·dha·raḥ

raktamālyāmbaradharaḥ sragvī rucirakuṇḍalaḥ / mahān vivṛttanayanaś caṇḍaḥ samaradurjayaḥ

rak·ta·māl·yām·ba·ra·dha·raḥ srag·vī ru·ci·ra·kuṇ·ḍa·laḥ / ma·hān vi·vṛt·ta·na·ya·naś caṇ·ḍaḥ sa·ma·ra·dur·ja·yaḥ

dhanuḥ śakradhanuḥ prakhyaṃ mahad rucirasāyakam / visphārayāṇo vegena vajrāśanisamasvanam

dha·nuḥ śak·ra·dha·nuḥ prakh·yaṃ ma·had ru·ci·ra·sā·ya·kam / vis·phā·ra·yā·ṇo ve·ge·na vaj·rā·śa·ni·sa·mas·va·nam

tasya visphāraghoṣeṇa dhanuṣo mahatā diśaḥ / pradiśaś ca nabhaś caiva sahasā samapūryata

tas·ya vis·phā·ra·gho·ṣe·ṇa dha·nu·ṣo ma·ha·tā di·śaḥ / pra·di·śaś ca na·bhaś cai·va sa·ha·sā sa·ma·pūr·ya·ta

rathena kharayuktena tam āgatam udīkṣya saḥ / hanūmān vegasaṃpanno jaharṣa ca nanāda ca

ra·the·na kha·ra·yuk·te·na tam ā·ga·tam u·dīk·ṣya saḥ / ha·nū·mān ve·ga·saṃ·pan·no ja·har·ṣa ca na·nā·da ca

taṃ toraṇaviṭaṅkasthaṃ hanūmantaṃ mahākapim / jambumālī mahābāhur vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ

taṃ to·ra·ṇa·vi·ṭaṅ·kas·thaṃ ha·nū·man·taṃ ma·hā·ka·pim / jam·bu·mā·lī ma·hā·bā·hur viv·yā·dha ni·śi·taiḥ śa·raiḥ

ardhacandreṇa vadane śirasy ekena karṇinā / bāhvor vivyādha nārācair daśabhis taṃ kapīśvaram

ar·dha·can·dre·ṇa va·da·ne śi·rasy e·ke·na kar·ṇi·nā / bāh·vor viv·yā·dha nā·rā·cair da·śa·bhis taṃ ka·pīś·va·ram

tasya tac chuśubhe tāmraṃ śareṇābhihataṃ mukham / śaradīvāmbujaṃ phullaṃ viddhaṃ bhāskararaśminā

tas·ya tac chu·śu·bhe tām·raṃ śa·re·ṇā·bhi·ha·taṃ mu·kham / śa·ra·dī·vām·bu·jaṃ phul·laṃ vid·dhaṃ bhās·ka·ra·raś·mi·nā

cukopa bāṇābhihato rākṣasasya mahākapiḥ / tataḥ pārśve 'tivipulāṃ dadarśa mahatīṃ śilām

cu·ko·pa bā·ṇā·bhi·ha·to rāk·ṣa·sas·ya ma·hā·ka·piḥ / ta·taḥ pār·śve 'ti·vi·pu·lāṃ da·dar·śa ma·ha·tīṃ śi·lām

tarasā tāṃ samutpāṭya cikṣepa balavad balī / tāṃ śarair daśabhiḥ kruddhas tāḍayām āsa rākṣasaḥ

ta·ra·sā tāṃ sa·mut·pāṭ·ya cik·ṣe·pa ba·la·vad ba·lī / tāṃ śa·rair da·śa·bhiḥ krud·dhas tā·ḍa·yām ā·sa rāk·ṣa·saḥ

vipannaṃ karma tad dṛṣṭvā hanūmāṃś caṇḍavikramaḥ / sālaṃ vipulam utpāṭya bhrāmayām āsa vīryavān

vi·pan·naṃ kar·ma tad dṛṣ·ṭvā ha·nū·māṃś caṇ·ḍa·vik·ra·maḥ / sā·laṃ vi·pu·lam ut·pāṭ·ya bhrā·ma·yām ā·sa vīr·ya·vān

bhrāmayantaṃ kapiṃ dṛṣṭvā sālavṛkṣaṃ mahābalam / cikṣepa subahūn bāṇāñ jambumālī mahābalaḥ

bhrā·ma·yan·taṃ ka·piṃ dṛṣ·ṭvā sā·la·vṛk·ṣaṃ ma·hā·ba·lam / cik·ṣe·pa su·ba·hūn bā·ṇāñ jam·bu·mā·lī ma·hā·ba·laḥ

sālaṃ caturbhir ciccheda vānaraṃ pañcabhir bhuje / urasy ekena bāṇena daśabhis tu stanāntare

sā·laṃ ca·tur·bhir cic·che·da vā·na·raṃ pañ·ca·bhir bhu·je / u·rasy e·ke·na bā·ṇe·na da·śa·bhis tu sta·nān·ta·re

sa śaraiḥ pūritatanuḥ krodhena mahatā vṛtaḥ / tam eva parighaṃ gṛhya bhrāmayām āsa vegitaḥ

sa śa·raiḥ pū·ri·ta·ta·nuḥ kro·dhe·na ma·ha·tā vṛ·taḥ / tam e·va pa·ri·ghaṃ gṛh·ya bhrā·ma·yām ā·sa ve·gi·taḥ

ativego 'tivegena bhrāmayitvā balotkaṭaḥ / parighaṃ pātayām āsa jambumāler mahorasi

a·ti·ve·go 'ti·ve·ge·na bhrā·ma·yit·vā ba·lot·ka·ṭaḥ / pa·ri·ghaṃ pā·ta·yām ā·sa jam·bu·mā·ler ma·ho·ra·si

tasya caiva śiro nāsti na bāhū na ca jānunī / na dhanur na ratho nāśvās tatrādṛśyanta neṣavaḥ

tas·ya cai·va śi·ro nās·ti na bā·hū na ca jā·nu·nī / na dha·nur na ra·tho nāś·vās tat·rā·dṛś·yan·ta ne·ṣa·vaḥ

sa hatas tarasā tena jambumālī mahārathaḥ / papāta nihato bhūmau cūrṇitāṅgavibhūṣaṇaḥ

sa ha·tas ta·ra·sā te·na jam·bu·mā·lī ma·hā·ra·thaḥ / pa·pā·ta ni·ha·to bhū·mau cūr·ṇi·tāṅ·ga·vi·bhū·ṣa·ṇaḥ

jambumāliṃ ca nihataṃ kiṃkarāṃś ca mahābalān / cukrodha rāvaṇaḥ śrutvā kopasaṃraktalocanaḥ

jam·bu·mā·liṃ ca ni·ha·taṃ kiṃ·ka·rāṃś ca ma·hā·ba·lān / cuk·ro·dha rā·va·ṇaḥ śrut·vā ko·pa·saṃ·rak·ta·lo·ca·naḥ

sa roṣasaṃvartitatāmralocanaḥ prahastaputre nihate mahābale / amātyaputrān ativīryavikramān samādideśāśu niśācareśvaraḥ

sa ro·ṣa·saṃ·var·ti·ta·tām·ra·lo·ca·naḥ pra·has·ta·put·re ni·ha·te ma·hā·ba·le / a·māt·ya·put·rān a·ti·vīr·ya·vik·ra·mān sa·mā·di·de·śā·śu ni·śā·ca·reś·va·raḥ

tatas te rākṣasendreṇa coditā mantriṇaḥ sutāḥ / niryayur bhavanāt tasmāt sapta saptārcivarcasaḥ

ta·tas te rāk·ṣa·sen·dre·ṇa co·di·tā man·tri·ṇaḥ su·tāḥ / nir·ya·yur bha·va·nāt tas·māt sap·ta sap·tār·ci·var·ca·saḥ

mahābalaparīvārā dhanuṣmanto mahābalāḥ / kṛtāstrāstravidāṃ śreṣṭhāḥ parasparajayaiṣiṇaḥ

ma·hā·ba·la·pa·rī·vā·rā dha·nuṣ·man·to ma·hā·ba·lāḥ / kṛ·tās·trās·tra·vi·dāṃ śreṣ·ṭhāḥ pa·ras·pa·ra·ja·yai·ṣi·ṇaḥ

hemajālaparikṣiptair dhvajavadbhiḥ patākibhiḥ / toyadasvananirghoṣair vājiyuktair mahārathaiḥ

he·ma·jā·la·pa·rik·ṣip·tair dhva·ja·vad·bhiḥ pa·tā·ki·bhiḥ / to·ya·das·va·na·nir·gho·ṣair vā·ji·yuk·tair ma·hā·ra·thaiḥ

taptakāñcanacitrāṇi cāpāny amitavikramāḥ / visphārayantaḥ saṃhṛṣṭās taḍidvanta ivāmbudāḥ

tap·ta·kāñ·ca·na·cit·rā·ṇi cā·pāny a·mi·ta·vik·ra·māḥ / vis·phā·ra·yan·taḥ saṃ·hṛṣ·ṭās ta·ḍid·van·ta i·vām·bu·dāḥ

jananyas tās tatas teṣāṃ viditvā kiṃkarān hatān / babhūvuḥ śokasaṃbhrāntāḥ sabāndhavasuhṛjjanāḥ

ja·nan·yas tās ta·tas te·ṣāṃ vi·dit·vā kiṃ·ka·rān ha·tān / ba·bhū·vuḥ śo·ka·saṃbh·rān·tāḥ sa·bān·dha·va·su·hṛj·ja·nāḥ

te parasparasaṃgharṣās taptakāñcanabhūṣaṇāḥ / abhipetur hanūmantaṃ toraṇastham avasthitam

te pa·ras·pa·ra·saṃ·ghar·ṣās tap·ta·kāñ·ca·na·bhū·ṣa·ṇāḥ / a·bhi·pe·tur ha·nū·man·taṃ to·ra·ṇas·tham a·vas·thi·tam

sṛjanto bāṇavṛṣṭiṃ te rathagarjitaniḥsvanāḥ / vṛṣṭimanta ivāmbhodā vicerur nairṛtarṣabhāḥ

sṛ·jan·to bā·ṇa·vṛṣ·ṭiṃ te ra·tha·gar·ji·ta·niḥs·va·nāḥ / vṛṣ·ṭi·man·ta i·vām·bho·dā vi·ce·rur nai·rṛ·tar·ṣa·bhāḥ

avakīrṇas tatas tābhir hanūmāñ śaravṛṣṭibhiḥ / abhavat saṃvṛtākāraḥ śailarāḍ iva vṛṣṭibhiḥ

a·va·kīr·ṇas ta·tas tā·bhir ha·nū·māñ śa·ra·vṛṣ·ṭi·bhiḥ / a·bha·vat saṃ·vṛ·tā·kā·raḥ śai·la·rāḍ i·va vṛṣ·ṭi·bhiḥ

sa śarān vañcayām āsa teṣām āśucaraḥ kapiḥ / rathavegāṃś ca vīrāṇāṃ vicaran vimale 'mbare

sa śa·rān vañ·ca·yām ā·sa te·ṣām ā·śu·ca·raḥ ka·piḥ / ra·tha·ve·gāṃś ca vī·rā·ṇāṃ vi·ca·ran vi·ma·le 'mba·re

sa taiḥ krīḍan dhanuṣmadbhir vyomni vīraḥ prakāśate / dhanuṣmadbhir yathā meghair mārutaḥ prabhur ambare

sa taiḥ krī·ḍan dha·nuṣ·mad·bhir vyom·ni vī·raḥ pra·kā·śa·te / dha·nuṣ·mad·bhir ya·thā me·ghair mā·ru·taḥ pra·bhur am·ba·re

sa kṛtvā ninadaṃ ghoraṃ trāsayaṃs tāṃ mahācamūm / cakāra hanumān vegaṃ teṣu rakṣaḥsu vīryavān

sa kṛt·vā ni·na·daṃ gho·raṃ trā·sa·yaṃs tāṃ ma·hā·ca·mūm / ca·kā·ra ha·nu·mān ve·gaṃ te·ṣu rak·ṣaḥ·su vīr·ya·vān

talenābhihanat kāṃś cit pādaiḥ kāṃś cit paraṃtapaḥ / muṣṭinābhyahanat kāṃś cin nakhaiḥ kāṃś cid vyadārayat

ta·le·nā·bhi·ha·nat kāṃś cit pā·daiḥ kāṃś cit pa·raṃ·ta·paḥ / muṣ·ṭi·nābh·ya·ha·nat kāṃś cin na·khaiḥ kāṃś cid vya·dā·ra·yat

pramamāthorasā kāṃś cid ūrubhyām aparān kapiḥ / ke cit tasyaiva nādena tatraiva patitā bhuvi

pra·ma·mā·tho·ra·sā kāṃś cid ū·rubh·yām a·pa·rān ka·piḥ / ke cit tas·yai·va nā·de·na tat·rai·va pa·ti·tā bhu·vi

tatas teṣv avapanneṣu bhūmau nipatiteṣu ca / tat sainyam agamat sarvaṃ diśo daśabhayārditam

ta·tas teṣv a·va·pan·ne·ṣu bhū·mau ni·pa·ti·te·ṣu ca / tat sain·yam a·ga·mat sar·vaṃ di·śo da·śa·bha·yār·di·tam

vinedur visvaraṃ nāgā nipetur bhuvi vājinaḥ / bhagnanīḍadhvajacchatrair bhūś ca kīrṇābhavad rathaiḥ

vi·ne·dur vis·va·raṃ nā·gā ni·pe·tur bhu·vi vā·ji·naḥ / bhag·na·nī·ḍadh·va·jac·chat·rair bhūś ca kīr·ṇā·bha·vad ra·thaiḥ

sa tān pravṛddhān vinihatya rākṣasān mahābalaś caṇḍaparākramaḥ kapiḥ / yuyutsur anyaiḥ punar eva rākṣasais tad eva vīro 'bhijagāma toraṇam

sa tān pra·vṛd·dhān vi·ni·hat·ya rāk·ṣa·sān ma·hā·ba·laś caṇ·ḍa·pa·rāk·ra·maḥ ka·piḥ / yu·yut·sur an·yaiḥ pu·nar e·va rāk·ṣa·sais tad e·va vī·ro 'bhi·ja·gā·ma to·ra·ṇam

hatān mantrisutān buddhvā vānareṇa mahātmanā / rāvaṇaḥ saṃvṛtākāraś cakāra matim uttamām

ha·tān man·tri·su·tān bud·dhvā vā·na·re·ṇa ma·hāt·ma·nā / rā·va·ṇaḥ saṃ·vṛ·tā·kā·raś ca·kā·ra ma·tim ut·ta·mām

sa virūpākṣayūpākṣau durdharaṃ caiva rākṣasaṃ / praghasaṃ bhāsakarṇaṃ ca pañcasenāgranāyakān

sa vi·rū·pāk·ṣa·yū·pāk·ṣau dur·dha·raṃ cai·va rāk·ṣa·saṃ / pra·gha·saṃ bhā·sa·kar·ṇaṃ ca pañ·ca·se·nāg·ra·nā·ya·kān

saṃdideśa daśagrīvo vīrān nayaviśāradān / hanūmadgrahaṇe vyagrān vāyuvegasamān yudhi

saṃ·di·de·śa da·śag·rī·vo vī·rān na·ya·vi·śā·ra·dān / ha·nū·mad·gra·ha·ṇe vyag·rān vā·yu·ve·ga·sa·mān yu·dhi

yāta senāgragāḥ sarve mahābalaparigrahāḥ / savājirathamātaṅgāḥ sa kapiḥ śāsyatām iti

yā·ta se·nāg·ra·gāḥ sar·ve ma·hā·ba·la·pa·rig·ra·hāḥ / sa·vā·ji·ra·tha·mā·taṅ·gāḥ sa ka·piḥ śās·ya·tām i·ti

yat taiś ca khalu bhāvyaṃ syāt tam āsādya vanālayam / karma cāpi samādheyaṃ deśakālavirodhitam

yat taiś ca kha·lu bhāv·yaṃ syāt tam ā·sād·ya va·nā·la·yam / kar·ma cā·pi sa·mā·dhe·yaṃ de·śa·kā·la·vi·ro·dhi·tam

na hy ahaṃ taṃ kapiṃ manye karmaṇā pratitarkayan / sarvathā tan mahad bhūtaṃ mahābalaparigraham / bhaved indreṇa vā sṛṣṭam asmadarthaṃ tapobalāt

na hy a·haṃ taṃ ka·piṃ man·ye kar·ma·ṇā pra·ti·tar·ka·yan / sar·va·thā tan ma·had bhū·taṃ ma·hā·ba·la·pa·rig·ra·ham / bha·ved in·dre·ṇa vā sṛṣ·ṭam as·ma·dar·thaṃ ta·po·ba·lāt

sanāgayakṣagandharvā devāsuramaharṣayaḥ / yuṣmābhiḥ sahitaiḥ sarvair mayā saha vinirjitāḥ

sa·nā·ga·yak·ṣa·gan·dhar·vā de·vā·su·ra·ma·har·ṣa·yaḥ / yuṣ·mā·bhiḥ sa·hi·taiḥ sar·vair ma·yā sa·ha vi·nir·ji·tāḥ

tair avaśyaṃ vidhātavyaṃ vyalīkaṃ kiṃ cid eva naḥ / tad eva nātra saṃdehaḥ prasahya parigṛhyatām

tair a·vaś·yaṃ vi·dhā·tav·yaṃ vya·lī·kaṃ kiṃ cid e·va naḥ / tad e·va nāt·ra saṃ·de·haḥ pra·sah·ya pa·ri·gṛh·ya·tām

nāvamanyo bhavadbhiś ca hariḥ krūraparākramaḥ / dṛṣṭā hi harayaḥ śīghrā mayā vipulavikramāḥ

nā·va·man·yo bha·vad·bhiś ca ha·riḥ krū·ra·pa·rāk·ra·maḥ / dṛṣ·ṭā hi ha·ra·yaḥ śīgh·rā ma·yā vi·pu·la·vik·ra·māḥ

vālī ca saha sugrīvo jāmbavāṃś ca mahābalaḥ / nīlaḥ senāpatiś caiva ye cānye dvividādayaḥ

vā·lī ca sa·ha sug·rī·vo jām·ba·vāṃś ca ma·hā·ba·laḥ / nī·laḥ se·nā·pa·tiś cai·va ye cān·ye dvi·vi·dā·da·yaḥ

naiva teṣāṃ gatir bhīmā na tejo na parākramaḥ / na matir na balotsāho na rūpaparikalpanam

nai·va te·ṣāṃ ga·tir bhī·mā na te·jo na pa·rāk·ra·maḥ / na ma·tir na ba·lot·sā·ho na rū·pa·pa·ri·kal·pa·nam

mahat sattvam idaṃ jñeyaṃ kapirūpaṃ vyavasthitam / prayatnaṃ mahad āsthāya kriyatām asya nigrahaḥ

ma·hat sat·tvam i·daṃ jñe·yaṃ ka·pi·rū·paṃ vya·vas·thi·tam / pra·yat·naṃ ma·had ās·thā·ya kri·ya·tām as·ya nig·ra·haḥ

kāmaṃ lokās trayaḥ sendrāḥ sasurāsuramānavāḥ / bhavatām agrataḥ sthātuṃ na paryāptā raṇājire

kā·maṃ lo·kās tra·yaḥ sen·drāḥ sa·su·rā·su·ra·mā·na·vāḥ / bha·va·tām ag·ra·taḥ sthā·tuṃ na par·yāp·tā ra·ṇā·ji·re

tathāpi tu nayajñena jayam ākāṅkṣatā raṇe / ātmā rakṣyaḥ prayatnena yuddhasiddhir hi cañcalā

ta·thā·pi tu na·yaj·ñe·na ja·yam ā·kāṅ·kṣa·tā ra·ṇe / āt·mā rak·ṣyaḥ pra·yat·ne·na yud·dha·sid·dhir hi cañ·ca·lā

te svāmivacanaṃ sarve pratigṛhya mahaujasaḥ / samutpetur mahāvegā hutāśasamatejasaḥ

te svā·mi·va·ca·naṃ sar·ve pra·ti·gṛh·ya ma·hau·ja·saḥ / sa·mut·pe·tur ma·hā·ve·gā hu·tā·śa·sa·ma·te·ja·saḥ

rathaiś ca mattair nāgaiś ca vājibhiś ca mahājavaiḥ / śastraiś ca vividhais tīkṣṇaiḥ sarvaiś copacitā balaiḥ

ra·thaiś ca mat·tair nā·gaiś ca vā·ji·bhiś ca ma·hā·ja·vaiḥ / śas·traiś ca vi·vi·dhais tīk·ṣṇaiḥ sar·vaiś co·pa·ci·tā ba·laiḥ

tatas taṃ dadṛśur vīrā dīpyamānaṃ mahākapim / raśmimantam ivodyantaṃ svatejoraśmimālinam

ta·tas taṃ da·dṛ·śur vī·rā dīp·ya·mā·naṃ ma·hā·ka·pim / raś·mi·man·tam i·vod·yan·taṃ sva·te·jo·raś·mi·mā·li·nam

toraṇasthaṃ mahāvegaṃ mahāsattvaṃ mahābalam / mahāmatiṃ mahotsāhaṃ mahākāyaṃ mahābalam

to·ra·ṇas·thaṃ ma·hā·ve·gaṃ ma·hā·sat·tvaṃ ma·hā·ba·lam / ma·hā·ma·tiṃ ma·hot·sā·haṃ ma·hā·kā·yaṃ ma·hā·ba·lam

taṃ samīkṣyaiva te sarve dikṣu sarvāsv avasthitāḥ / tais taiḥ praharaṇair bhīmair abhipetus tatas tataḥ

taṃ sa·mīk·ṣyai·va te sar·ve dik·ṣu sar·vāsv a·vas·thi·tāḥ / tais taiḥ pra·ha·ra·ṇair bhī·mair a·bhi·pe·tus ta·tas ta·taḥ

tasya pañcāyasās tīkṣṇāḥ sitāḥ pītamukhāḥ śarāḥ / śirasty utpalapatrābhā durdhareṇa nipātitāḥ

tas·ya pañ·cā·ya·sās tīk·ṣṇāḥ si·tāḥ pī·ta·mu·khāḥ śa·rāḥ / śi·rasty ut·pa·la·pat·rā·bhā dur·dha·re·ṇa ni·pā·ti·tāḥ

sa taiḥ pañcabhir āviddhaḥ śaraiḥ śirasi vānaraḥ / utpapāta nadan vyomni diśo daśa vinādayan

sa taiḥ pañ·ca·bhir ā·vid·dhaḥ śa·raiḥ śi·ra·si vā·na·raḥ / ut·pa·pā·ta na·dan vyom·ni di·śo da·śa vi·nā·da·yan

tatas tu durdharo vīraḥ sarathaḥ sajjakārmukaḥ / kirañ śaraśatair naikair abhipede mahābalaḥ

ta·tas tu dur·dha·ro vī·raḥ sa·ra·thaḥ saj·ja·kār·mu·kaḥ / ki·rañ śa·ra·śa·tair nai·kair a·bhi·pe·de ma·hā·ba·laḥ

sa kapir vārayām āsa taṃ vyomni śaravarṣiṇam / vṛṣṭimantaṃ payodānte payodam iva mārutaḥ

sa ka·pir vā·ra·yām ā·sa taṃ vyom·ni śa·ra·var·ṣi·ṇam / vṛṣ·ṭi·man·taṃ pa·yo·dān·te pa·yo·dam i·va mā·ru·taḥ

ardyamānas tatas tena durdhareṇānilātmajaḥ / cakāra ninadaṃ bhūyo vyavardhata ca vegavān

ar·dya·mā·nas ta·tas te·na dur·dha·re·ṇā·ni·lāt·ma·jaḥ / ca·kā·ra ni·na·daṃ bhū·yo vya·var·dha·ta ca ve·ga·vān

sa dūraṃ sahasotpatya durdharasya rathe hariḥ / nipapāta mahāvego vidyudrāśir girāv iva

sa dū·raṃ sa·ha·sot·pat·ya dur·dha·ras·ya ra·the ha·riḥ / ni·pa·pā·ta ma·hā·ve·go vid·yud·rā·śir gi·rāv i·va

tatas taṃ mathitāṣṭāśvaṃ rathaṃ bhagnākṣakūvaram / vihāya nyapatad bhūmau durdharas tyaktajīvitaḥ

ta·tas taṃ ma·thi·tāṣ·ṭāś·vaṃ ra·thaṃ bhag·nāk·ṣa·kū·va·ram / vi·hā·ya nya·pa·tad bhū·mau dur·dha·ras tyak·ta·jī·vi·taḥ

taṃ virūpākṣayūpākṣau dṛṣṭvā nipatitaṃ bhuvi / saṃjātaroṣau durdharṣāv utpetatur ariṃdamau

taṃ vi·rū·pāk·ṣa·yū·pāk·ṣau dṛṣ·ṭvā ni·pa·ti·taṃ bhu·vi / saṃ·jā·ta·ro·ṣau dur·dhar·ṣāv ut·pe·ta·tur a·riṃ·da·mau

sa tābhyāṃ sahasotpatya viṣṭhito vimale 'mbare / mudgarābhyāṃ mahābāhur vakṣasy abhihataḥ kapiḥ

sa tābh·yāṃ sa·ha·sot·pat·ya viṣ·ṭhi·to vi·ma·le 'mba·re / mud·ga·rābh·yāṃ ma·hā·bā·hur vak·ṣasy a·bhi·ha·taḥ ka·piḥ

tayor vegavator vegaṃ vinihatya mahābalaḥ / nipapāta punar bhūmau suparṇasamavikramaḥ

ta·yor ve·ga·va·tor ve·gaṃ vi·ni·hat·ya ma·hā·ba·laḥ / ni·pa·pā·ta pu·nar bhū·mau su·par·ṇa·sa·ma·vik·ra·maḥ

sa sālavṛkṣam āsādya samutpāṭya ca vānaraḥ / tāv ubhau rākṣasau vīrau jaghāna pavanātmajaḥ

sa sā·la·vṛk·ṣam ā·sād·ya sa·mut·pāṭ·ya ca vā·na·raḥ / tāv u·bhau rāk·ṣa·sau vī·rau ja·ghā·na pa·va·nāt·ma·jaḥ

tatas tāṃs trīn hatāñ jñātvā vānareṇa tarasvinā / abhipede mahāvegaḥ prasahya praghaso harim

ta·tas tāṃs trīn ha·tāñ jñāt·vā vā·na·re·ṇa ta·ras·vi·nā / a·bhi·pe·de ma·hā·ve·gaḥ pra·sah·ya pra·gha·so ha·rim

bhāsakarṇaś ca saṃkruddhaḥ śūlam ādāya vīryavān / ekataḥ kapiśārdūlaṃ yaśasvinam avasthitau

bhā·sa·kar·ṇaś ca saṃk·rud·dhaḥ śū·lam ā·dā·ya vīr·ya·vān / e·ka·taḥ ka·pi·śār·dū·laṃ ya·śas·vi·nam a·vas·thi·tau

paṭṭiśena śitāgreṇa praghasaḥ pratyapothayat / bhāsakarṇaś ca śūlena rākṣasaḥ kapisattamam

paṭ·ṭi·śe·na śi·tāg·re·ṇa pra·gha·saḥ prat·ya·po·tha·yat / bhā·sa·kar·ṇaś ca śū·le·na rāk·ṣa·saḥ ka·pi·sat·ta·mam

sa tābhyāṃ vikṣatair gātrair asṛgdigdhatanūruhaḥ / abhavad vānaraḥ kruddho bālasūryasamaprabhaḥ

sa tābh·yāṃ vik·ṣa·tair gāt·rair a·sṛg·dig·dha·ta·nū·ru·haḥ / a·bha·vad vā·na·raḥ krud·dho bā·la·sūr·ya·sa·map·ra·bhaḥ

samutpāṭya gireḥ śṛṅgaṃ samṛgavyālapādapam / jaghāna hanumān vīro rākṣasau kapikuñjaraḥ

sa·mut·pāṭ·ya gi·reḥ śṛṅ·gaṃ sa·mṛ·gav·yā·la·pā·da·pam / ja·ghā·na ha·nu·mān vī·ro rāk·ṣa·sau ka·pi·kuñ·ja·raḥ

tatas teṣv avasanneṣu senāpatiṣu pañcasu / balaṃ tad avaśeṣaṃ tu nāśayām āsa vānaraḥ

ta·tas teṣv a·va·san·ne·ṣu se·nā·pa·ti·ṣu pañ·ca·su / ba·laṃ tad a·va·śe·ṣaṃ tu nā·śa·yām ā·sa vā·na·raḥ

aśvair aśvān gajair nāgān yodhair yodhān rathai rathān / sa kapir nāśayām āsa sahasrākṣa ivāsurān

aś·vair aś·vān ga·jair nā·gān yo·dhair yo·dhān ra·thai ra·thān / sa ka·pir nā·śa·yām ā·sa sa·has·rāk·ṣa i·vā·su·rān

hatair nāgaiś ca turagair bhagnākṣaiś ca mahārathaiḥ / hataiś ca rākṣasair bhūmī ruddhamārgā samantataḥ

ha·tair nā·gaiś ca tu·ra·gair bhag·nāk·ṣaiś ca ma·hā·ra·thaiḥ / ha·taiś ca rāk·ṣa·sair bhū·mī rud·dha·mār·gā sa·man·ta·taḥ

tataḥ kapis tān dhvajinīpatīn raṇe nihatya vīrān sabalān savāhanān / tad eva vīraḥ parigṛhya toraṇaṃ kṛtakṣaṇaḥ kāla iva prajākṣaye

ta·taḥ ka·pis tān dhva·ji·nī·pa·tīn ra·ṇe ni·hat·ya vī·rān sa·ba·lān sa·vā·ha·nān / tad e·va vī·raḥ pa·ri·gṛh·ya to·ra·ṇaṃ kṛ·tak·ṣa·ṇaḥ kā·la i·va pra·jāk·ṣa·ye

senāpatīn pañca sa tu pramāpitān hanūmatā sānucarān savāhanān / samīkṣya rājā samaroddhatonmukhaṃ kumāram akṣaṃ prasamaikṣatākṣatam

se·nā·pa·tīn pañ·ca sa tu pra·mā·pi·tān ha·nū·ma·tā sā·nu·ca·rān sa·vā·ha·nān / sa·mīk·ṣya rā·jā sa·ma·rod·dha·ton·mu·khaṃ ku·mā·ram ak·ṣaṃ pra·sa·maik·ṣa·tāk·ṣa·tam

sa tasya dṛṣṭyarpaṇasaṃpracoditaḥ pratāpavān kāñcanacitrakārmukaḥ / samutpapātātha sadasy udīrito dvijātimukhyair haviṣeva pāvakaḥ

sa tas·ya dṛṣ·ṭyar·pa·ṇa·saṃp·ra·co·di·taḥ pra·tā·pa·vān kāñ·ca·na·cit·ra·kār·mu·kaḥ / sa·mut·pa·pā·tā·tha sa·dasy u·dī·ri·to dvi·jā·ti·mukh·yair ha·vi·ṣe·va pā·va·kaḥ

tato mahad bāladivākaraprabhaṃ prataptajāmbūnadajālasaṃtatam / rathāṃ samāsthāya yayau sa vīryavān mahāhariṃ taṃ prati nairṛtarṣabhaḥ

ta·to ma·had bā·la·di·vā·ka·rap·ra·bhaṃ pra·tap·ta·jām·bū·na·da·jā·la·saṃ·ta·tam / ra·thāṃ sa·mās·thā·ya ya·yau sa vīr·ya·vān ma·hā·ha·riṃ taṃ pra·ti nai·rṛ·tar·ṣa·bhaḥ

tatas tapaḥsaṃgrahasaṃcayārjitaṃ prataptajāmbūnadajālaśobhitam / patākinaṃ ratnavibhūṣitadhvajaṃ manojavāṣṭāśvavaraiḥ suyojitam

ta·tas ta·paḥ·saṃg·ra·ha·saṃ·ca·yār·ji·taṃ pra·tap·ta·jām·bū·na·da·jā·la·śo·bhi·tam / pa·tā·ki·naṃ rat·na·vi·bhū·ṣi·tadh·va·jaṃ ma·no·ja·vāṣ·ṭāś·va·va·raiḥ su·yo·ji·tam

surāsurādhṛṣyam asaṃgacāriṇaṃ raviprabhaṃ vyomacaraṃ samāhitam / satūṇam aṣṭāsinibaddhabandhuraṃ yathākramāveśitaśaktitomaram

su·rā·su·rā·dhṛṣ·yam a·saṃ·ga·cā·ri·ṇaṃ ra·vip·ra·bhaṃ vyo·ma·ca·raṃ sa·mā·hi·tam / sa·tū·ṇam aṣ·ṭā·si·ni·bad·dha·ban·dhu·raṃ ya·thāk·ra·mā·ve·śi·ta·śak·ti·to·ma·ram

virājamānaṃ pratipūrṇavastunā sahemadāmnā śaśisūryavarvasā / divākarābhaṃ ratham āsthitas tataḥ sa nirjagāmāmaratulyavikramaḥ

vi·rā·ja·mā·naṃ pra·ti·pūr·ṇa·vas·tu·nā sa·he·ma·dām·nā śa·śi·sūr·ya·var·va·sā / di·vā·ka·rā·bhaṃ ra·tham ās·thi·tas ta·taḥ sa nir·ja·gā·mā·ma·ra·tul·ya·vik·ra·maḥ

sa pūrayan khaṃ ca mahīṃ ca sācalāṃ turaṃgamataṅgamahārathasvanaiḥ / balaiḥ sametaiḥ sa hi toraṇasthitaṃ samartham āsīnam upāgamat kapim

sa pū·ra·yan khaṃ ca ma·hīṃ ca sā·ca·lāṃ tu·raṃ·ga·ma·taṅ·ga·ma·hā·ra·thas·va·naiḥ / ba·laiḥ sa·me·taiḥ sa hi to·ra·ṇas·thi·taṃ sa·mar·tham ā·sī·nam u·pā·ga·mat ka·pim

sa taṃ samāsādya hariṃ harīkṣaṇo yugāntakālāgnim iva prajākṣaye / avasthitaṃ vismitajātasaṃbhramaḥ samaikṣatākṣo bahumānacakṣuṣā

sa taṃ sa·mā·sād·ya ha·riṃ ha·rīk·ṣa·ṇo yu·gān·ta·kā·lāg·nim i·va pra·jāk·ṣa·ye / a·vas·thi·taṃ vis·mi·ta·jā·ta·saṃbh·ra·maḥ sa·maik·ṣa·tāk·ṣo ba·hu·mā·na·cak·ṣu·ṣā

sa tasya vegaṃ ca kaper mahātmanaḥ parākramaṃ cāriṣu pārthivātmajaḥ / vicārayan khaṃ ca balaṃ mahābalo himakṣaye sūrya ivābhivardhate

sa tas·ya ve·gaṃ ca ka·per ma·hāt·ma·naḥ pa·rāk·ra·maṃ cā·ri·ṣu pār·thi·vāt·ma·jaḥ / vi·cā·ra·yan khaṃ ca ba·laṃ ma·hā·ba·lo hi·mak·ṣa·ye sūr·ya i·vā·bhi·var·dha·te

sa jātamanyuḥ prasamīkṣya vikramaṃ sthiraḥ sthitaḥ saṃyati durnivāraṇam / samāhitātmā hanumantam āhave pracodayām āsa śarais tribhiḥ śitaiḥ

sa jā·ta·man·yuḥ pra·sa·mīk·ṣya vik·ra·maṃ sthi·raḥ sthi·taḥ saṃ·ya·ti dur·ni·vā·ra·ṇam / sa·mā·hi·tāt·mā ha·nu·man·tam ā·ha·ve pra·co·da·yām ā·sa śa·rais tri·bhiḥ śi·taiḥ

tataḥ kapiṃ taṃ prasamīkṣya garvitaṃ jitaśramaṃ śatruparājayor jitam / avaikṣatākṣaḥ samudīrṇamānasaḥ sabāṇapāṇiḥ pragṛhītakārmukaḥ

ta·taḥ ka·piṃ taṃ pra·sa·mīk·ṣya gar·vi·taṃ ji·taś·ra·maṃ śat·ru·pa·rā·ja·yor ji·tam / a·vaik·ṣa·tāk·ṣaḥ sa·mu·dīr·ṇa·mā·na·saḥ sa·bā·ṇa·pā·ṇiḥ pra·gṛ·hī·ta·kār·mu·kaḥ

sa hemaniṣkāṅgadacārukuṇḍalaḥ samāsasādāśu parākramaḥ kapim / tayor babhūvāpratimaḥ samāgamaḥ surāsurāṇām api saṃbhramapradaḥ

sa he·ma·niṣ·kāṅ·ga·da·cā·ru·kuṇ·ḍa·laḥ sa·mā·sa·sā·dā·śu pa·rāk·ra·maḥ ka·pim / ta·yor ba·bhū·vāp·ra·ti·maḥ sa·mā·ga·maḥ su·rā·su·rā·ṇām a·pi saṃbh·ra·map·ra·daḥ

rarāsa bhūmir na tatāpa bhānumān vavau na vāyuḥ pracacāla cācalaḥ / kapeḥ kumārasya ca vīkṣya saṃyugaṃ nanāda ca dyaur udadhiś ca cukṣubhe

ra·rā·sa bhū·mir na ta·tā·pa bhā·nu·mān va·vau na vā·yuḥ pra·ca·cā·la cā·ca·laḥ / ka·peḥ ku·mā·ras·ya ca vīk·ṣya saṃ·yu·gaṃ na·nā·da ca dyaur u·da·dhiś ca cuk·ṣu·bhe

tataḥ sa vīraḥ sumukhān patatriṇaḥ suvarṇapuṅkhān saviṣān ivoragān / samādhisaṃyogavimokṣatattvavic charān atha trīn kapimūrdhny apātayat

ta·taḥ sa vī·raḥ su·mu·khān pa·tat·ri·ṇaḥ su·var·ṇa·puṅ·khān sa·vi·ṣān i·vo·ra·gān / sa·mā·dhi·saṃ·yo·ga·vi·mok·ṣa·tat·tva·vic cha·rān a·tha trīn ka·pi·mūrdhny a·pā·ta·yat

sa taiḥ śarair mūrdhni samaṃ nipātitaiḥ kṣarann asṛgdigdhavivṛttalocanaḥ / navoditādityanibhaḥ śarāṃśumān vyarājatāditya ivāṃśumālikaḥ

sa taiḥ śa·rair mūr·dhni sa·maṃ ni·pā·ti·taiḥ kṣa·rann a·sṛg·dig·dha·vi·vṛt·ta·lo·ca·naḥ / na·vo·di·tā·dit·ya·ni·bhaḥ śa·rāṃ·śu·mān vya·rā·ja·tā·dit·ya i·vāṃ·śu·mā·li·kaḥ

tataḥ sa piṅgādhipamantrisattamaḥ samīkṣya taṃ rājavarātmajaṃ raṇe / udagracitrāyudhacitrakārmukaṃ jaharṣa cāpūryata cāhavonmukhaḥ

ta·taḥ sa piṅ·gā·dhi·pa·man·tri·sat·ta·maḥ sa·mīk·ṣya taṃ rā·ja·va·rāt·ma·jaṃ ra·ṇe / u·dag·ra·cit·rā·yu·dha·cit·ra·kār·mu·kaṃ ja·har·ṣa cā·pūr·ya·ta cā·ha·von·mu·khaḥ

sa mandarāgrastha ivāṃśumālī vivṛddhakopo balavīryasaṃyutaḥ / kumāram akṣaṃ sabalaṃ savāhanaṃ dadāha netrāgnimarīcibhis tadā

sa man·da·rāg·ras·tha i·vāṃ·śu·mā·lī vi·vṛd·dha·ko·po ba·la·vīr·ya·saṃ·yu·taḥ / ku·mā·ram ak·ṣaṃ sa·ba·laṃ sa·vā·ha·naṃ da·dā·ha net·rāg·ni·ma·rī·ci·bhis ta·dā

tataḥ sa bāṇāsanaśakrakārmukaḥ śarapravarṣo yudhi rākṣasāmbudaḥ / śarān mumocāśu harīśvarācale balāhako vṛṣṭim ivācalottame

ta·taḥ sa bā·ṇā·sa·na·śak·ra·kār·mu·kaḥ śa·rap·ra·var·ṣo yu·dhi rāk·ṣa·sām·bu·daḥ / śa·rān mu·mo·cā·śu ha·rīś·va·rā·ca·le ba·lā·ha·ko vṛṣ·ṭim i·vā·ca·lot·ta·me

tataḥ kapis taṃ raṇacaṇḍavikramaṃ vivṛddhatejobalavīryasāyakam / kumāram akṣaṃ prasamīkṣya saṃyuge nanāda harṣād ghanatulyavikramaḥ

ta·taḥ ka·pis taṃ ra·ṇa·caṇ·ḍa·vik·ra·maṃ vi·vṛd·dha·te·jo·ba·la·vīr·ya·sā·ya·kam / ku·mā·ram ak·ṣaṃ pra·sa·mīk·ṣya saṃ·yu·ge na·nā·da har·ṣād gha·na·tul·ya·vik·ra·maḥ

sa bālabhāvād yudhi vīryadarpitaḥ pravṛddhamanyuḥ kṣatajopamekṣaṇaḥ / samāsasādāpratimaṃ raṇe kapiṃ gajo mahākūpam ivāvṛtaṃ tṛṇaiḥ

sa bā·la·bhā·vād yu·dhi vīr·ya·dar·pi·taḥ pra·vṛd·dha·man·yuḥ kṣa·ta·jo·pa·mek·ṣa·ṇaḥ / sa·mā·sa·sā·dāp·ra·ti·maṃ ra·ṇe ka·piṃ ga·jo ma·hā·kū·pam i·vā·vṛ·taṃ tṛ·ṇaiḥ

sa tena bāṇaiḥ prasabhaṃ nipātitaiś cakāra nādaṃ ghananādaniḥsvanaḥ / samutpapātāśu nabhaḥ sa mārutir bhujoruvikṣepaṇa ghoradarśanaḥ

sa te·na bā·ṇaiḥ pra·sa·bhaṃ ni·pā·ti·taiś ca·kā·ra nā·daṃ gha·na·nā·da·niḥs·va·naḥ / sa·mut·pa·pā·tā·śu na·bhaḥ sa mā·ru·tir bhu·jo·ru·vik·ṣe·pa·ṇa gho·ra·dar·śa·naḥ

samutpatantaṃ samabhidravad balī sa rākṣasānāṃ pravaraḥ pratāpavān / rathī rathaśreṣṭhatamaḥ kirañ śaraiḥ payodharaḥ śailam ivāśmavṛṣṭibhiḥ

sa·mut·pa·tan·taṃ sa·ma·bhid·ra·vad ba·lī sa rāk·ṣa·sā·nāṃ pra·va·raḥ pra·tā·pa·vān / ra·thī ra·thaś·reṣ·ṭha·ta·maḥ ki·rañ śa·raiḥ pa·yo·dha·raḥ śai·lam i·vāś·ma·vṛṣ·ṭi·bhiḥ

sa tāñ śarāṃs tasya vimokṣayan kapiś cacāra vīraḥ pathi vāyusevite / śarāntare mārutavad viniṣpatan manojavaḥ saṃyati caṇḍavikramaḥ

sa tāñ śa·rāṃs tas·ya vi·mok·ṣa·yan ka·piś ca·cā·ra vī·raḥ pa·thi vā·yu·se·vi·te / śa·rān·ta·re mā·ru·ta·vad vi·niṣ·pa·tan ma·no·ja·vaḥ saṃ·ya·ti caṇ·ḍa·vik·ra·maḥ

tam āttabāṇāsanam āhavonmukhaṃ kham āstṛṇantaṃ vividhaiḥ śarottamaiḥ / avaikṣatākṣaṃ bahumānacakṣuṣā jagāma cintāṃ ca sa mārutātmajaḥ

tam āt·ta·bā·ṇā·sa·nam ā·ha·von·mu·khaṃ kham ās·tṛ·ṇan·taṃ vi·vi·dhaiḥ śa·rot·ta·maiḥ / a·vaik·ṣa·tāk·ṣaṃ ba·hu·mā·na·cak·ṣu·ṣā ja·gā·ma cin·tāṃ ca sa mā·ru·tāt·ma·jaḥ

tataḥ śarair bhinnabhujāntaraḥ kapiḥ kumāravaryeṇa mahātmanā nadan / mahābhujaḥ karmaviśeṣatattvavid vicintayām āsa raṇe parākramam

ta·taḥ śa·rair bhin·na·bhu·jān·ta·raḥ ka·piḥ ku·mā·ra·var·ye·ṇa ma·hāt·ma·nā na·dan / ma·hā·bhu·jaḥ kar·ma·vi·śe·ṣa·tat·tva·vid vi·cin·ta·yām ā·sa ra·ṇe pa·rāk·ra·mam

abālavad bāladivākaraprabhaḥ karoty ayaṃ karma mahan mahābalaḥ / na cāsya sarvāhavakarmaśobhinaḥ pramāpaṇe me matir atra jāyate

a·bā·la·vad bā·la·di·vā·ka·rap·ra·bhaḥ ka·roty a·yaṃ kar·ma ma·han ma·hā·ba·laḥ / na cās·ya sar·vā·ha·va·kar·ma·śo·bhi·naḥ pra·mā·pa·ṇe me ma·tir at·ra jā·ya·te

ayaṃ mahātmā ca mahāṃś ca vīryataḥ samāhitaś cātisahaś ca saṃyuge / asaṃśayaṃ karmaguṇodayād ayaṃ sanāgayakṣair munibhiś ca pūjitaḥ

a·yaṃ ma·hāt·mā ca ma·hāṃś ca vīr·ya·taḥ sa·mā·hi·taś cā·ti·sa·haś ca saṃ·yu·ge / a·saṃ·śa·yaṃ kar·ma·gu·ṇo·da·yād a·yaṃ sa·nā·ga·yak·ṣair mu·ni·bhiś ca pū·ji·taḥ

parākramotsāhavivṛddhamānasaḥ samīkṣate māṃ pramukhāgataḥ sthitaḥ / parākramo hy asya manāṃsi kampayet surāsurāṇām api śīghrakāriṇaḥ

pa·rāk·ra·mot·sā·ha·vi·vṛd·dha·mā·na·saḥ sa·mīk·ṣa·te māṃ pra·mu·khā·ga·taḥ sthi·taḥ / pa·rāk·ra·mo hy as·ya ma·nāṃ·si kam·pa·yet su·rā·su·rā·ṇām a·pi śīgh·ra·kā·ri·ṇaḥ

na khalv ayaṃ nābhibhaved upekṣitaḥ parākramo hy asya raṇe vivardhate / pramāpaṇaṃ tv eva mamāsya rocate na vardhamāno 'gnir upekṣituṃ kṣamaḥ

na khalv a·yaṃ nā·bhi·bha·ved u·pek·ṣi·taḥ pa·rāk·ra·mo hy as·ya ra·ṇe vi·var·dha·te / pra·mā·pa·ṇaṃ tv e·va ma·mās·ya ro·ca·te na var·dha·mā·no 'gnir u·pek·ṣi·tuṃ kṣa·maḥ

iti pravegaṃ tu parasya tarkayan svakarmayogaṃ ca vidhāya vīryavān / cakāra vegaṃ tu mahābalas tadā matiṃ ca cakre 'sya vadhe mahākapiḥ

i·ti pra·ve·gaṃ tu pa·ras·ya tar·ka·yan sva·kar·ma·yo·gaṃ ca vi·dhā·ya vīr·ya·vān / ca·kā·ra ve·gaṃ tu ma·hā·ba·las ta·dā ma·tiṃ ca cak·re 'sya va·dhe ma·hā·ka·piḥ

sa tasya tān aṣṭahayān mahājavān samāhitān bhārasahān vivartane / jaghāna vīraḥ pathi vāyusevite talaprahālaiḥ pavanātmajaḥ kapiḥ

sa tas·ya tān aṣ·ṭa·ha·yān ma·hā·ja·vān sa·mā·hi·tān bhā·ra·sa·hān vi·var·ta·ne / ja·ghā·na vī·raḥ pa·thi vā·yu·se·vi·te ta·lap·ra·hā·laiḥ pa·va·nāt·ma·jaḥ ka·piḥ

tatas talenābhihato mahārathaḥ sa tasya piṅgādhipamantrinirjitaḥ / sa bhagnanīḍaḥ parimuktakūbaraḥ papāta bhūmau hatavājir ambarāt

ta·tas ta·le·nā·bhi·ha·to ma·hā·ra·thaḥ sa tas·ya piṅ·gā·dhi·pa·man·tri·nir·ji·taḥ / sa bhag·na·nī·ḍaḥ pa·ri·muk·ta·kū·ba·raḥ pa·pā·ta bhū·mau ha·ta·vā·jir am·ba·rāt

sa taṃ parityajya mahāratho rathaṃ sakārmukaḥ khaḍgadharaḥ kham utpatat / tapo'bhiyogād ṛṣir ugravīryavān vihāya dehaṃ marutām ivālayam

sa taṃ pa·rit·yaj·ya ma·hā·ra·tho ra·thaṃ sa·kār·mu·kaḥ khaḍ·ga·dha·raḥ kham ut·pa·tat / ta·po'bhi·yo·gād ṛ·ṣir ug·ra·vīr·ya·vān vi·hā·ya de·haṃ ma·ru·tām i·vā·la·yam

tataḥ kapis taṃ vicarantam ambare patatrirājānilasiddhasevite / sametya taṃ mārutavegavikramaḥ krameṇa jagrāha ca pādayor dṛḍham

ta·taḥ ka·pis taṃ vi·ca·ran·tam am·ba·re pa·tat·ri·rā·jā·ni·la·sid·dha·se·vi·te / sa·met·ya taṃ mā·ru·ta·ve·ga·vik·ra·maḥ kra·me·ṇa jag·rā·ha ca pā·da·yor dṛ·ḍham

sa taṃ samāvidhya sahasraśaḥ kapir mahoragaṃ gṛhya ivāṇḍajeśvaraḥ / mumoca vegāt pitṛtulyavikramo mahītale saṃyati vānarottamaḥ

sa taṃ sa·mā·vidh·ya sa·has·ra·śaḥ ka·pir ma·ho·ra·gaṃ gṛh·ya i·vāṇ·ḍa·jeś·va·raḥ / mu·mo·ca ve·gāt pi·tṛ·tul·ya·vik·ra·mo ma·hī·ta·le saṃ·ya·ti vā·na·rot·ta·maḥ

sa bhagnabāhūrukaṭīśiro dharaḥ kṣarann asṛn nirmathitāsthilocanaḥ / sa bhinnasaṃdhiḥ pravikīrṇabandhano hataḥ kṣitau vāyusutena rākṣasaḥ

sa bhag·na·bā·hū·ru·ka·ṭī·śi·ro dha·raḥ kṣa·rann a·sṛn nir·ma·thi·tās·thi·lo·ca·naḥ / sa bhin·na·saṃ·dhiḥ pra·vi·kīr·ṇa·ban·dha·no ha·taḥ kṣi·tau vā·yu·su·te·na rāk·ṣa·saḥ

mahākapir bhūmitale nipīḍya taṃ cakāra rakṣo'dhipater mahad bhayam

ma·hā·ka·pir bhū·mi·ta·le ni·pīḍ·ya taṃ ca·kā·ra rak·ṣo'dhi·pa·ter ma·had bha·yam

maharṣibhiś cakracarair mahāvrataiḥ sametya bhūtaiś ca sayakṣapannagaiḥ / suraiś ca sendrair bhṛśajātavismayair hate kumāre sa kapir nirīkṣitaḥ

ma·har·ṣi·bhiś cak·ra·ca·rair ma·hāv·ra·taiḥ sa·met·ya bhū·taiś ca sa·yak·ṣa·pan·na·gaiḥ / su·raiś ca sen·drair bhṛ·śa·jā·ta·vis·ma·yair ha·te ku·mā·re sa ka·pir ni·rīk·ṣi·taḥ

nihatya taṃ vajrasutopamaprabhaṃ kumāram akṣaṃ kṣatajopamekṣaṇam / tad eva vīro 'bhijagāma toraṇaṃ kṛtakṣaṇaḥ kāla iva prajākṣaye

ni·hat·ya taṃ vaj·ra·su·to·pa·map·ra·bhaṃ ku·mā·ram ak·ṣaṃ kṣa·ta·jo·pa·mek·ṣa·ṇam / tad e·va vī·ro 'bhi·ja·gā·ma to·ra·ṇaṃ kṛ·tak·ṣa·ṇaḥ kā·la i·va pra·jāk·ṣa·ye

tatas tu rakṣo'dhipatir mahātmā hanūmatākṣe nihate kumāre / manaḥ samādhāya tadendrakalpaṃ samādideśendrajitaṃ sa roṣāt

ta·tas tu rak·ṣo'dhi·pa·tir ma·hāt·mā ha·nū·ma·tāk·ṣe ni·ha·te ku·mā·re / ma·naḥ sa·mā·dhā·ya ta·den·dra·kal·paṃ sa·mā·di·de·śen·dra·ji·taṃ sa ro·ṣāt

tvam astravic chastrabhṛtāṃ variṣṭhaḥ surāsurāṇām api śokadātā / sureṣu sendreṣu ca dṛṣṭakarmā pitāmahārādhanasaṃcitāstraḥ

tvam as·tra·vic chas·tra·bhṛ·tāṃ va·riṣ·ṭhaḥ su·rā·su·rā·ṇām a·pi śo·ka·dā·tā / su·re·ṣu sen·dre·ṣu ca dṛṣ·ṭa·kar·mā pi·tā·ma·hā·rā·dha·na·saṃ·ci·tās·traḥ

tavāstrabalam āsādya nāsurā na marudgaṇāḥ / na kaś cit triṣu lokeṣu saṃyuge na gataśramaḥ

ta·vās·tra·ba·lam ā·sād·ya nā·su·rā na ma·rud·ga·ṇāḥ / na kaś cit tri·ṣu lo·ke·ṣu saṃ·yu·ge na ga·taś·ra·maḥ

bhujavīryābhiguptaś ca tapasā cābhirakṣitaḥ / deśakālavibhāgajñas tvam eva matisattamaḥ

bhu·ja·vīr·yā·bhi·gup·taś ca ta·pa·sā cā·bhi·rak·ṣi·taḥ / de·śa·kā·la·vi·bhā·gaj·ñas tvam e·va ma·ti·sat·ta·maḥ

na te 'sty aśakyaṃ samareṣu karmaṇā na te 'sty akāryaṃ matipūrvamantraṇe / na so 'sti kaś cit triṣu saṃgraheṣu vai na veda yas te 'strabalaṃ balaṃ ca te

na te 'sty a·śak·yaṃ sa·ma·re·ṣu kar·ma·ṇā na te 'sty a·kār·yaṃ ma·ti·pūr·va·man·tra·ṇe / na so 'sti kaś cit tri·ṣu saṃg·ra·he·ṣu vai na ve·da yas te 'stra·ba·laṃ ba·laṃ ca te

mamānurūpaṃ tapaso balaṃ ca te parākramaś cāstrabalaṃ ca saṃyuge / na tvāṃ samāsādya raṇāvamarde manaḥ śramaṃ gacchati niścitārtham

ma·mā·nu·rū·paṃ ta·pa·so ba·laṃ ca te pa·rāk·ra·maś cās·tra·ba·laṃ ca saṃ·yu·ge / na tvāṃ sa·mā·sād·ya ra·ṇā·va·mar·de ma·naḥ śra·maṃ gac·cha·ti niś·ci·tār·tham

nihatā iṃkarāḥ sarve jambumālī ca rākṣasaḥ / amātyaputrā vīrāś ca pañca senāgrayāyinaḥ

ni·ha·tā iṃ·ka·rāḥ sar·ve jam·bu·mā·lī ca rāk·ṣa·saḥ / a·māt·ya·put·rā vī·rāś ca pañ·ca se·nāg·ra·yā·yi·naḥ

sahodaras te dayitaḥ kumāro 'kṣaś ca sūditaḥ / na tu teṣv eva me sāro yas tvayy ariniṣūdana

sa·ho·da·ras te da·yi·taḥ ku·mā·ro 'kṣaś ca sū·di·taḥ / na tu teṣv e·va me sā·ro yas tvayy a·ri·ni·ṣū·da·na

idaṃ hi dṛṣṭvā matiman mahad balaṃ kapeḥ prabhāvaṃ ca parākramaṃ ca / tvam ātmanaś cāpi samīkṣya sāraṃ kuruṣva vegaṃ svabalānurūpam

i·daṃ hi dṛṣ·ṭvā ma·ti·man ma·had ba·laṃ ka·peḥ pra·bhā·vaṃ ca pa·rāk·ra·maṃ ca / tvam āt·ma·naś cā·pi sa·mīk·ṣya sā·raṃ ku·ruṣ·va ve·gaṃ sva·ba·lā·nu·rū·pam

balāvamardas tvayi saṃnikṛṣṭe yathā gate śāmyati śāntaśatrau / tathā samīkṣyātmabalaṃ paraṃ ca samārabhasvāstravidāṃ variṣṭha

ba·lā·va·mar·das tva·yi saṃ·ni·kṛṣ·ṭe ya·thā ga·te śām·ya·ti śān·ta·śat·rau / ta·thā sa·mīk·ṣyāt·ma·ba·laṃ pa·raṃ ca sa·mā·ra·bhas·vās·tra·vi·dāṃ va·riṣ·ṭha

na khalv iyaṃ matiḥ śreṣṭhā yat tvāṃ saṃpreṣayāmy aham / iyaṃ ca rājadharmāṇāṃ kṣatrasya ca matir matā

na khalv i·yaṃ ma·tiḥ śreṣ·ṭhā yat tvāṃ saṃp·re·ṣa·yāmy a·ham / i·yaṃ ca rā·ja·dhar·mā·ṇāṃ kṣat·ras·ya ca ma·tir ma·tā

nānāśastraiś ca saṃgrāme vaiśāradyam ariṃdama / avaśyam eva boddhavyaṃ kāmyaś ca vijayo raṇe

nā·nā·śas·traiś ca saṃg·rā·me vai·śā·rad·yam a·riṃ·da·ma / a·vaś·yam e·va bod·dhav·yaṃ kām·yaś ca vi·ja·yo ra·ṇe

tataḥ pitus tad vacanaṃ niśamya pradakṣiṇaṃ dakṣasutaprabhāvaḥ / cakāra bhartāram adīnasattvo raṇāya vīraḥ pratipannabuddhiḥ

ta·taḥ pi·tus tad va·ca·naṃ ni·śam·ya pra·dak·ṣi·ṇaṃ dak·ṣa·su·tap·ra·bhā·vaḥ / ca·kā·ra bhar·tā·ram a·dī·na·sat·tvo ra·ṇā·ya vī·raḥ pra·ti·pan·na·bud·dhiḥ

tatas taiḥ svagaṇair iṣṭair indrajit pratipūjitaḥ / yuddhoddhatakṛtotsāhaḥ saṃgrāmaṃ pratipadyata

ta·tas taiḥ sva·ga·ṇair iṣ·ṭair in·dra·jit pra·ti·pū·ji·taḥ / yud·dhod·dha·ta·kṛ·tot·sā·haḥ saṃg·rā·maṃ pra·ti·pad·ya·ta

śrīmān padmapalāśākṣo rākṣasādhipateḥ sutaḥ / nirjagāma mahātejāḥ samudra iva parvasu

śrī·mān pad·ma·pa·lā·śāk·ṣo rāk·ṣa·sā·dhi·pa·teḥ su·taḥ / nir·ja·gā·ma ma·hā·te·jāḥ sa·mud·ra i·va par·va·su

sa pakṣi rājopamatulyavegair vyālaiś caturbhiḥ sitatīkṣṇadaṃṣṭraiḥ / rathaṃ samāyuktam asaṃgavegaṃ samārurohendrajid indrakalpaḥ

sa pak·ṣi rā·jo·pa·ma·tul·ya·ve·gair vyā·laiś ca·tur·bhiḥ si·ta·tīk·ṣṇa·daṃṣ·ṭraiḥ / ra·thaṃ sa·mā·yuk·tam a·saṃ·ga·ve·gaṃ sa·mā·ru·ro·hen·dra·jid in·dra·kal·paḥ

sa rathī dhanvināṃ śreṣṭhaḥ śastrajño 'stravidāṃ varaḥ / rathenābhiyayau kṣipraṃ hanūmān yatra so 'bhavat

sa ra·thī dhan·vi·nāṃ śreṣ·ṭhaḥ śas·traj·ño 'stra·vi·dāṃ va·raḥ / ra·the·nā·bhi·ya·yau kṣip·raṃ ha·nū·mān yat·ra so 'bha·vat

sa tasya rathanirghoṣaṃ jyāsvanaṃ kārmukasya ca / niśamya harivīro 'sau saṃprahṛṣṭataro 'bhavat

sa tas·ya ra·tha·nir·gho·ṣaṃ jyās·va·naṃ kār·mu·kas·ya ca / ni·śam·ya ha·ri·vī·ro 'sau saṃp·ra·hṛṣ·ṭa·ta·ro 'bha·vat

sumahac cāpam ādāya śitaśalyāṃś ca sāyakān / hanūmantam abhipretya jagāma raṇapaṇḍitaḥ

su·ma·hac cā·pam ā·dā·ya śi·ta·śal·yāṃś ca sā·ya·kān / ha·nū·man·tam a·bhip·ret·ya ja·gā·ma ra·ṇa·paṇ·ḍi·taḥ

tasmiṃs tataḥ saṃyati jātaharṣe raṇāya nirgacchati bāṇapāṇau / diśaś ca sarvāḥ kaluṣā babhūvur mṛgāś ca raudrā bahudhā vineduḥ

tas·miṃs ta·taḥ saṃ·ya·ti jā·ta·har·ṣe ra·ṇā·ya nir·gac·cha·ti bā·ṇa·pā·ṇau / di·śaś ca sar·vāḥ ka·lu·ṣā ba·bhū·vur mṛ·gāś ca raud·rā ba·hu·dhā vi·ne·duḥ

samāgatās tatra tu nāgayakṣā maharṣayaś cakracarāś ca siddhāḥ / nabhaḥ samāvṛtya ca pakṣisaṃghā vinedur uccaiḥ paramaprahṛṣṭāḥ

sa·mā·ga·tās tat·ra tu nā·ga·yak·ṣā ma·har·ṣa·yaś cak·ra·ca·rāś ca sid·dhāḥ / na·bhaḥ sa·mā·vṛt·ya ca pak·ṣi·saṃ·ghā vi·ne·dur uc·caiḥ pa·ra·map·ra·hṛṣ·ṭāḥ

āyantaṃ sarathaṃ dṛṣṭvā tūrṇam indrajitaṃ kapiḥ / vinanāda mahānādaṃ vyavardhata ca vegavān

ā·yan·taṃ sa·ra·thaṃ dṛṣ·ṭvā tūr·ṇam in·dra·ji·taṃ ka·piḥ / vi·na·nā·da ma·hā·nā·daṃ vya·var·dha·ta ca ve·ga·vān

indrajit tu rathaṃ divyam āsthitaś citrakārmukaḥ / dhanur visphārayām āsa taḍidūrjitaniḥsvanam

in·dra·jit tu ra·thaṃ div·yam ās·thi·taś cit·ra·kār·mu·kaḥ / dha·nur vis·phā·ra·yām ā·sa ta·ḍi·dūr·ji·ta·niḥs·va·nam

tataḥ sametāv atitīkṣṇavegau mahābalau tau raṇanirviśaṅkau / kapiś ca rakṣo'dhipateś ca putraḥ surāsurendrāv iva baddhavairau

ta·taḥ sa·me·tāv a·ti·tīk·ṣṇa·ve·gau ma·hā·ba·lau tau ra·ṇa·nir·vi·śaṅ·kau / ka·piś ca rak·ṣo'dhi·pa·teś ca put·raḥ su·rā·su·ren·drāv i·va bad·dha·vai·rau

sa tasya vīrasya mahārathasyā dhanuṣmataḥ saṃyati saṃmatasya / śarapravegaṃ vyahanat pravṛddhaś cacāra mārge pitur aprameyaḥ

sa tas·ya vī·ras·ya ma·hā·ra·thas·yā dha·nuṣ·ma·taḥ saṃ·ya·ti saṃ·ma·tas·ya / śa·rap·ra·ve·gaṃ vya·ha·nat pra·vṛd·dhaś ca·cā·ra mār·ge pi·tur ap·ra·me·yaḥ

tataḥ śarān āyatatīkṣṇaśalyān supatriṇaḥ kāñcanacitrapuṅkhān / mumoca vīraḥ paravīrahantā susaṃtatān vajranipātavegān

ta·taḥ śa·rān ā·ya·ta·tīk·ṣṇa·śal·yān su·pat·ri·ṇaḥ kāñ·ca·na·cit·ra·puṅ·khān / mu·mo·ca vī·raḥ pa·ra·vī·ra·han·tā su·saṃ·ta·tān vaj·ra·ni·pā·ta·ve·gān

sa tasya tat syandananiḥsvanaṃ ca mṛdaṅgabherīpaṭahasvanaṃ ca / vikṛṣyamāṇasya ca kārmukasya niśamya ghoṣaṃ punar utpapāta

sa tas·ya tat syan·da·na·niḥs·va·naṃ ca mṛ·daṅ·ga·bhe·rī·pa·ṭa·has·va·naṃ ca / vi·kṛṣ·ya·mā·ṇas·ya ca kār·mu·kas·ya ni·śam·ya gho·ṣaṃ pu·nar ut·pa·pā·ta

śarāṇām antareṣv āśu vyavartata mahākapiḥ / haris tasyābhilakṣasya mokṣayaṃl lakṣyasaṃgraham

śa·rā·ṇām an·ta·reṣv ā·śu vya·var·ta·ta ma·hā·ka·piḥ / ha·ris tas·yā·bhi·lak·ṣas·ya mok·ṣa·yaṃl lak·ṣya·saṃg·ra·ham

śarāṇām agratas tasya punaḥ samabhivartata / prasārya hastau hanumān utpapātānilātmajaḥ

śa·rā·ṇām ag·ra·tas tas·ya pu·naḥ sa·ma·bhi·var·ta·ta / pra·sār·ya has·tau ha·nu·mān ut·pa·pā·tā·ni·lāt·ma·jaḥ

tāv ubhau vegasaṃpannau raṇakarmaviśāradau / sarvabhūtamanogrāhi cakratur yuddham uttamam

tāv u·bhau ve·ga·saṃ·pan·nau ra·ṇa·kar·ma·vi·śā·ra·dau / sar·va·bhū·ta·ma·nog·rā·hi cak·ra·tur yud·dham ut·ta·mam

hanūmato veda na rākṣaso 'ntaraṃ na mārutis tasya mahātmano 'ntaram / parasparaṃ nirviṣahau babhūvatuḥ sametya tau devasamānavikramau

ha·nū·ma·to ve·da na rāk·ṣa·so 'nta·raṃ na mā·ru·tis tas·ya ma·hāt·ma·no 'nta·ram / pa·ras·pa·raṃ nir·vi·ṣa·hau ba·bhū·va·tuḥ sa·met·ya tau de·va·sa·mā·na·vik·ra·mau

tatas tu lakṣye sa vihanyamāne śareṣu mogheṣu ca saṃpatatsu / jagāma cintāṃ mahatīṃ mahātmā samādhisaṃyogasamāhitātmā

ta·tas tu lak·ṣye sa vi·han·ya·mā·ne śa·re·ṣu mo·ghe·ṣu ca saṃ·pa·tat·su / ja·gā·ma cin·tāṃ ma·ha·tīṃ ma·hāt·mā sa·mā·dhi·saṃ·yo·ga·sa·mā·hi·tāt·mā

tato matiṃ rākṣasarājasūnuś cakāra tasmin harivīramukhye / avadhyatāṃ tasya kapeḥ samīkṣya kathaṃ nigacched iti nigrahārtham

ta·to ma·tiṃ rāk·ṣa·sa·rā·ja·sū·nuś ca·kā·ra tas·min ha·ri·vī·ra·mukh·ye / a·vadh·ya·tāṃ tas·ya ka·peḥ sa·mīk·ṣya ka·thaṃ ni·gac·ched i·ti nig·ra·hār·tham

tataḥ paitāmahāṃ vīraḥ so 'stram astravidāṃ varaḥ / saṃdadhe sumahātejās taṃ haripravaraṃ prati

ta·taḥ pai·tā·ma·hāṃ vī·raḥ so 'stram as·tra·vi·dāṃ va·raḥ / saṃ·da·dhe su·ma·hā·te·jās taṃ ha·rip·ra·va·raṃ pra·ti

avadhyo 'yam iti jñātvā tam astreṇāstratattvavit / nijagrāha mahābāhur mārutātmajam indrajit

a·vadh·yo 'yam i·ti jñāt·vā tam as·tre·ṇās·tra·tat·tva·vit / ni·jag·rā·ha ma·hā·bā·hur mā·ru·tāt·ma·jam in·dra·jit

tena baddhas tato 'streṇa rākṣasena sa vānaraḥ / abhavan nirviceṣṭaś ca papāta ca mahītale

te·na bad·dhas ta·to 'stre·ṇa rāk·ṣa·se·na sa vā·na·raḥ / a·bha·van nir·vi·ceṣ·ṭaś ca pa·pā·ta ca ma·hī·ta·le

tato 'tha buddhvā sa tadāstrabandhaṃ prabhoḥ prabhāvād vigatālpavegaḥ / pitāmahānugraham ātmanaś ca vicintayām āsa haripravīraḥ

ta·to 'tha bud·dhvā sa ta·dās·tra·ban·dhaṃ pra·bhoḥ pra·bhā·vād vi·ga·tāl·pa·ve·gaḥ / pi·tā·ma·hā·nug·ra·ham āt·ma·naś ca vi·cin·ta·yām ā·sa ha·rip·ra·vī·raḥ

tataḥ svāyambhuvair mantrair brahmāstram abhimantritam / hanūmāṃś cintayām āsa varadānaṃ pitāmahāt

ta·taḥ svā·yam·bhu·vair man·trair brah·mās·tram a·bhi·man·tri·tam / ha·nū·māṃś cin·ta·yām ā·sa va·ra·dā·naṃ pi·tā·ma·hāt

na me 'strabandhasya ca śaktir asti vimokṣaṇe lokaguroḥ prabhāvāt / ity evam evaṃvihito 'strabandho mayātmayoner anuvartitavyaḥ

na me 'stra·ban·dhas·ya ca śak·tir as·ti vi·mok·ṣa·ṇe lo·ka·gu·roḥ pra·bhā·vāt / ity e·vam e·vaṃ·vi·hi·to 'stra·ban·dho ma·yāt·ma·yo·ner a·nu·var·ti·tav·yaḥ

sa vīryam astrasya kapir vicārya pitāmahānugraham ātmanaś ca / vimokṣaśaktiṃ paricintayitvā pitāmahājñām anuvartate sma

sa vīr·yam as·tras·ya ka·pir vi·cār·ya pi·tā·ma·hā·nug·ra·ham āt·ma·naś ca / vi·mok·ṣa·śak·tiṃ pa·ri·cin·ta·yit·vā pi·tā·ma·hāj·ñām a·nu·var·ta·te sma

astreṇāpi hi baddhasya bhayaṃ mama na jāyate / pitāmahamahendrābhyāṃ rakṣitasyānilena ca

as·tre·ṇā·pi hi bad·dhas·ya bha·yaṃ ma·ma na jā·ya·te / pi·tā·ma·ha·ma·hen·drābh·yāṃ rak·ṣi·tas·yā·ni·le·na ca

grahaṇe cāpi rakṣobhir mahan me guṇadarśanam / rākṣasendreṇa saṃvādas tasmād gṛhṇantu māṃ pare

gra·ha·ṇe cā·pi rak·ṣo·bhir ma·han me gu·ṇa·dar·śa·nam / rāk·ṣa·sen·dre·ṇa saṃ·vā·das tas·mād gṛh·ṇan·tu māṃ pa·re

sa niścitārthaḥ paravīrahantā samīkṣya karī vinivṛttaceṣṭaḥ / paraiḥ prasahyābhigatair nigṛhya nanāda tais taiḥ paribhartsyamānaḥ

sa niś·ci·tār·thaḥ pa·ra·vī·ra·han·tā sa·mīk·ṣya ka·rī vi·ni·vṛt·ta·ceṣ·ṭaḥ / pa·raiḥ pra·sah·yā·bhi·ga·tair ni·gṛh·ya na·nā·da tais taiḥ pa·ri·bhar·tsya·mā·naḥ

tatas taṃ rākṣasā dṛṣṭvā nirviceṣṭam ariṃdamam / babandhuḥ śaṇavalkaiś ca drumacīraiś ca saṃhataiḥ

ta·tas taṃ rāk·ṣa·sā dṛṣ·ṭvā nir·vi·ceṣ·ṭam a·riṃ·da·mam / ba·ban·dhuḥ śa·ṇa·val·kaiś ca dru·ma·cī·raiś ca saṃ·ha·taiḥ

sa rocayām āsa paraiś ca bandhanaṃ prasahya vīrair abhinigrahaṃ ca / kautūhalān māṃ yadi rākṣasendro draṣṭuṃ vyavasyed iti niścitārthaḥ

sa ro·ca·yām ā·sa pa·raiś ca ban·dha·naṃ pra·sah·ya vī·rair a·bhi·nig·ra·haṃ ca / kau·tū·ha·lān māṃ ya·di rāk·ṣa·sen·dro draṣ·ṭuṃ vya·vas·yed i·ti niś·ci·tār·thaḥ

sa baddhas tena valkena vimukto 'streṇa vīryavān / astrabandhaḥ sa cānyaṃ hi na bandham anuvartate

sa bad·dhas te·na val·ke·na vi·muk·to 'stre·ṇa vīr·ya·vān / as·tra·ban·dhaḥ sa cān·yaṃ hi na ban·dham a·nu·var·ta·te

athendrajit taṃ drumacīrabandhaṃ vicārya vīraḥ kapisattamaṃ tam / vimuktam astreṇa jagāma cintām anyena baddho hy anuvartate 'stram

a·then·dra·jit taṃ dru·ma·cī·ra·ban·dhaṃ vi·cār·ya vī·raḥ ka·pi·sat·ta·maṃ tam / vi·muk·tam as·tre·ṇa ja·gā·ma cin·tām an·ye·na bad·dho hy a·nu·var·ta·te 'stram

aho mahat karma kṛtaṃ nirarthakaṃ na rākṣasair mantragatir vimṛṣṭā / punaś ca nāstre vihate 'stram anyat pravartate saṃśayitāḥ sma sarve

a·ho ma·hat kar·ma kṛ·taṃ ni·rar·tha·kaṃ na rāk·ṣa·sair man·tra·ga·tir vi·mṛṣ·ṭā / pu·naś ca nās·tre vi·ha·te 'stram an·yat pra·var·ta·te saṃ·śa·yi·tāḥ sma sar·ve

astreṇa hanumān mukto nātmānam avabudhyate / kṛṣyamāṇas tu rakṣobhis taiś ca bandhair nipīḍitaḥ

as·tre·ṇa ha·nu·mān muk·to nāt·mā·nam a·va·budh·ya·te / kṛṣ·ya·mā·ṇas tu rak·ṣo·bhis taiś ca ban·dhair ni·pī·ḍi·taḥ

hanyamānas tataḥ krūrai rākṣasaiḥ kāṣṭhamuṣṭibhiḥ / samīpaṃ rākṣasendrasya prākṛṣyata sa vānaraḥ

han·ya·mā·nas ta·taḥ krū·rai rāk·ṣa·saiḥ kāṣ·ṭha·muṣ·ṭi·bhiḥ / sa·mī·paṃ rāk·ṣa·sen·dras·ya prā·kṛṣ·ya·ta sa vā·na·raḥ

athendrajit taṃ prasamīkṣya muktam astreṇa baddhaṃ drumacīrasūtraiḥ / vyadarśayat tatra mahābalaṃ taṃ haripravīraṃ sagaṇāya rājñe

a·then·dra·jit taṃ pra·sa·mīk·ṣya muk·tam as·tre·ṇa bad·dhaṃ dru·ma·cī·ra·sūt·raiḥ / vya·dar·śa·yat tat·ra ma·hā·ba·laṃ taṃ ha·rip·ra·vī·raṃ sa·ga·ṇā·ya rāj·ñe

taṃ mattam iva mātaṅgaṃ baddhaṃ kapivarottamam / rākṣasā rākṣasendrāya rāvaṇāya nyavedayan

taṃ mat·tam i·va mā·taṅ·gaṃ bad·dhaṃ ka·pi·va·rot·ta·mam / rāk·ṣa·sā rāk·ṣa·sen·drā·ya rā·va·ṇā·ya nya·ve·da·yan

ko 'yaṃ kasya kuto vāpi kiṃ kāryaṃ ko vyapāśrayaḥ / iti rākṣasavīrāṇāṃ tatra saṃjajñire kathāḥ

ko 'yaṃ kas·ya ku·to vā·pi kiṃ kār·yaṃ ko vya·pāś·ra·yaḥ / i·ti rāk·ṣa·sa·vī·rā·ṇāṃ tat·ra saṃ·jaj·ñi·re ka·thāḥ

hanyatāṃ dahyatāṃ vāpi bhakṣyatām iti cāpare / rākṣasās tatra saṃkruddhāḥ parasparam athābruvan

han·ya·tāṃ dah·ya·tāṃ vā·pi bhak·ṣya·tām i·ti cā·pa·re / rāk·ṣa·sās tat·ra saṃk·rud·dhāḥ pa·ras·pa·ram a·thāb·ru·van

atītya mārgaṃ sahasā mahātmā sa tatra rakṣo'dhipapādamūle / dadarśa rājñaḥ paricāravṛddhān gṛhaṃ mahāratnavibhūṣitaṃ ca

a·tīt·ya mār·gaṃ sa·ha·sā ma·hāt·mā sa tat·ra rak·ṣo'dhi·pa·pā·da·mū·le / da·dar·śa rāj·ñaḥ pa·ri·cā·ra·vṛd·dhān gṛ·haṃ ma·hā·rat·na·vi·bhū·ṣi·taṃ ca

sa dadarśa mahātejā rāvaṇaḥ kapisattamam / rakṣobhir vikṛtākāraiḥ kṛṣyamāṇam itas tataḥ

sa da·dar·śa ma·hā·te·jā rā·va·ṇaḥ ka·pi·sat·ta·mam / rak·ṣo·bhir vi·kṛ·tā·kā·raiḥ kṛṣ·ya·mā·ṇam i·tas ta·taḥ

rākṣasādhipatiṃ cāpi dadarśa kapisattamaḥ / tejobalasamāyuktaṃ tapantam iva bhāskaram

rāk·ṣa·sā·dhi·pa·tiṃ cā·pi da·dar·śa ka·pi·sat·ta·maḥ / te·jo·ba·la·sa·mā·yuk·taṃ ta·pan·tam i·va bhās·ka·ram

sa roṣasaṃvartitatāmradṛṣṭir daśānanas taṃ kapim anvavekṣya / athopaviṣṭān kulaśīlavṛddhān samādiśat taṃ prati mantramukhyān

sa ro·ṣa·saṃ·var·ti·ta·tām·ra·dṛṣ·ṭir da·śā·na·nas taṃ ka·pim an·va·vek·ṣya / a·tho·pa·viṣ·ṭān ku·la·śī·la·vṛd·dhān sa·mā·di·śat taṃ pra·ti man·tra·mukh·yān

yathākramaṃ taiḥ sa kapiś ca pṛṣṭaḥ kāryārtham arthasya ca mūlam ādau / nivedayām āsa harīśvarasya dūtaḥ sakāśād aham āgato 'smi

ya·thāk·ra·maṃ taiḥ sa ka·piś ca pṛṣ·ṭaḥ kār·yār·tham ar·thas·ya ca mū·lam ā·dau / ni·ve·da·yām ā·sa ha·rīś·va·ras·ya dū·taḥ sa·kā·śād a·ham ā·ga·to 'smi

tataḥ sa karmaṇā tasya vismito bhīmavikramaḥ / hanumān roṣatāmrākṣo rakṣo'dhipam avaikṣata

ta·taḥ sa kar·ma·ṇā tas·ya vis·mi·to bhī·ma·vik·ra·maḥ / ha·nu·mān ro·ṣa·tām·rāk·ṣo rak·ṣo'dhi·pam a·vaik·ṣa·ta

bhājamānaṃ mahārheṇa kāñcanena virājatā / muktājālāvṛtenātha mukuṭena mahādyutim

bhā·ja·mā·naṃ ma·hār·he·ṇa kāñ·ca·ne·na vi·rā·ja·tā / muk·tā·jā·lā·vṛ·te·nā·tha mu·ku·ṭe·na ma·hād·yu·tim

vajrasaṃyogasaṃyuktair mahārhamaṇivigrahaiḥ / haimair ābharaṇaiś citrair manaseva prakalpitaiḥ

vaj·ra·saṃ·yo·ga·saṃ·yuk·tair ma·hār·ha·ma·ṇi·vig·ra·haiḥ / hai·mair ā·bha·ra·ṇaiś cit·rair ma·na·se·va pra·kal·pi·taiḥ

mahārhakṣaumasaṃvītaṃ raktacandanarūṣitam / svanuliptaṃ vicitrābhir vividhabhiś ca bhaktibhiḥ

ma·hār·hak·ṣau·ma·saṃ·vī·taṃ rak·ta·can·da·na·rū·ṣi·tam / sva·nu·lip·taṃ vi·cit·rā·bhir vi·vi·dha·bhiś ca bhak·ti·bhiḥ

vipulair darśanīyaiś ca rakṣākṣair bhīmadarśanaiḥ / dīptatīkṣṇamahādaṃṣṭraiḥ pralambadaśanacchadaiḥ

vi·pu·lair dar·śa·nī·yaiś ca rak·ṣāk·ṣair bhī·ma·dar·śa·naiḥ / dīp·ta·tīk·ṣṇa·ma·hā·daṃṣ·ṭraiḥ pra·lam·ba·da·śa·nac·cha·daiḥ

śirobhir daśabhir vīraṃ bhrājamānaṃ mahaujasaṃ / nānāvyālasamākīrṇaiḥ śikharair iva mandaram

śi·ro·bhir da·śa·bhir vī·raṃ bhrā·ja·mā·naṃ ma·hau·ja·saṃ / nā·nāv·yā·la·sa·mā·kīr·ṇaiḥ śi·kha·rair i·va man·da·ram

nīlāñjanacaya prakhyaṃ hāreṇorasi rājatā / pūrṇacandrābhavaktreṇa sabalākam ivāmbudam

nī·lāñ·ja·na·ca·ya prakh·yaṃ hā·re·ṇo·ra·si rā·ja·tā / pūr·ṇa·can·drā·bha·vak·tre·ṇa sa·ba·lā·kam i·vām·bu·dam

bāhubhir baddhakeyūraiś candanottamarūṣitaiḥ / bhrājamānāṅgadaiḥ pīnaiḥ pañcaśīrṣair ivoragaiḥ

bā·hu·bhir bad·dha·ke·yū·raiś can·da·not·ta·ma·rū·ṣi·taiḥ / bhrā·ja·mā·nāṅ·ga·daiḥ pī·naiḥ pañ·ca·śīr·ṣair i·vo·ra·gaiḥ

mahati sphāṭike citre ratnasaṃyogasaṃskṛte / uttamāstaraṇāstīrṇe upaviṣṭaṃ varāsane

ma·ha·ti sphā·ṭi·ke cit·re rat·na·saṃ·yo·ga·saṃs·kṛ·te / ut·ta·mās·ta·ra·ṇās·tīr·ṇe u·pa·viṣ·ṭaṃ va·rā·sa·ne

alaṃkṛtābhir atyarthaṃ pramadābhiḥ samantataḥ / vālavyajanahastābhir ārāt samupasevitam

a·laṃ·kṛ·tā·bhir at·yar·thaṃ pra·ma·dā·bhiḥ sa·man·ta·taḥ / vā·lav·ya·ja·na·has·tā·bhir ā·rāt sa·mu·pa·se·vi·tam

durdhareṇa prahastena mahāpārśvena rakṣasā / mantribhir mantratattvajñair nikumbhena ca mantriṇā

dur·dha·re·ṇa pra·has·te·na ma·hā·pār·śve·na rak·ṣa·sā / man·tri·bhir man·tra·tat·tvaj·ñair ni·kum·bhe·na ca man·tri·ṇā

upopaviṣṭaṃ rakṣobhiś caturbhir baladarpitaiḥ / kṛtsnaiḥ parivṛtaṃ lokaṃ caturbhir iva sāgaraiḥ

u·po·pa·viṣ·ṭaṃ rak·ṣo·bhiś ca·tur·bhir ba·la·dar·pi·taiḥ / kṛt·snaiḥ pa·ri·vṛ·taṃ lo·kaṃ ca·tur·bhir i·va sā·ga·raiḥ

mantribhir mantratattvajñair anyaiś ca śubhabuddhibhiḥ / anvāsyamānaṃ sacivaiḥ surair iva sureśvaram

man·tri·bhir man·tra·tat·tvaj·ñair an·yaiś ca śu·bha·bud·dhi·bhiḥ / an·vās·ya·mā·naṃ sa·ci·vaiḥ su·rair i·va su·reś·va·ram

apaśyad rākṣasapatiṃ hanūmān atitejasaṃ / viṣṭhitaṃ meruśikhare satoyam iva toyadam

a·paś·yad rāk·ṣa·sa·pa·tiṃ ha·nū·mān a·ti·te·ja·saṃ / viṣ·ṭhi·taṃ me·ru·śi·kha·re sa·to·yam i·va to·ya·dam

sa taiḥ saṃpīḍyamāno 'pi rakṣobhir bhīmavikramaiḥ / vismayaṃ paramaṃ gatvā rakṣo'dhipam avaikṣata

sa taiḥ saṃ·pīḍ·ya·mā·no 'pi rak·ṣo·bhir bhī·ma·vik·ra·maiḥ / vis·ma·yaṃ pa·ra·maṃ gat·vā rak·ṣo'dhi·pam a·vaik·ṣa·ta

bhrājamānaṃ tato dṛṣṭvā hanumān rākṣaseśvaram / manasā cintayām āsa tejasā tasya mohitaḥ

bhrā·ja·mā·naṃ ta·to dṛṣ·ṭvā ha·nu·mān rāk·ṣa·seś·va·ram / ma·na·sā cin·ta·yām ā·sa te·ja·sā tas·ya mo·hi·taḥ

aho rūpam aho dhairyam aho sattvam aho dyutiḥ / aho rākṣasarājasya sarvalakṣaṇayuktatā

a·ho rū·pam a·ho dhair·yam a·ho sat·tvam a·ho dyu·tiḥ / a·ho rāk·ṣa·sa·rā·jas·ya sar·va·lak·ṣa·ṇa·yuk·ta·tā

yady adharmo na balavān syād ayaṃ rākṣaseśvaraḥ / syād ayaṃ suralokasya saśakrasyāpi rakṣitā

yady a·dhar·mo na ba·la·vān syād a·yaṃ rāk·ṣa·seś·va·raḥ / syād a·yaṃ su·ra·lo·kas·ya sa·śak·ras·yā·pi rak·ṣi·tā

tena bibhyati khalv asmāl lokāḥ sāmaradānavāḥ / ayaṃ hy utsahate kruddhaḥ kartum ekārṇavaṃ jagat

te·na bibh·ya·ti khalv as·māl lo·kāḥ sā·ma·ra·dā·na·vāḥ / a·yaṃ hy ut·sa·ha·te krud·dhaḥ kar·tum e·kār·ṇa·vaṃ ja·gat

iti cintāṃ bahuvidhām akaron matimān kapiḥ / dṛṣṭvā rākṣasarājasya prabhāvam amitaujasaḥ

i·ti cin·tāṃ ba·hu·vi·dhām a·ka·ron ma·ti·mān ka·piḥ / dṛṣ·ṭvā rāk·ṣa·sa·rā·jas·ya pra·bhā·vam a·mi·tau·ja·saḥ

tam udvīkṣya mahābāhuḥ piṅgākṣaṃ purataḥ sthitam / roṣeṇa mahatāviṣṭo rāvaṇo lokarāvaṇaḥ

tam ud·vīk·ṣya ma·hā·bā·huḥ piṅ·gāk·ṣaṃ pu·ra·taḥ sthi·tam / ro·ṣe·ṇa ma·ha·tā·viṣ·ṭo rā·va·ṇo lo·ka·rā·va·ṇaḥ

sa rājā roṣatāmrākṣaḥ prahastaṃ mantrisattamam / kālayuktam uvācedaṃ vaco vipulam arthavat

sa rā·jā ro·ṣa·tām·rāk·ṣaḥ pra·has·taṃ man·tri·sat·ta·mam / kā·la·yuk·tam u·vā·ce·daṃ va·co vi·pu·lam ar·tha·vat

durātmā pṛcchyatām eṣa kutaḥ kiṃ vāsya kāraṇam / vanabhaṅge ca ko 'syārtho rākṣasīnāṃ ca tarjane

du·rāt·mā pṛc·chya·tām e·ṣa ku·taḥ kiṃ vās·ya kā·ra·ṇam / va·na·bhaṅ·ge ca ko 'syār·tho rāk·ṣa·sī·nāṃ ca tar·ja·ne

rāvaṇasya vacaḥ śrutvā prahasto vākyam abravīt / samāśvasihi bhadraṃ te na bhīḥ kāryā tvayā kape

rā·va·ṇas·ya va·caḥ śrut·vā pra·has·to vāk·yam ab·ra·vīt / sa·māś·va·si·hi bhad·raṃ te na bhīḥ kār·yā tva·yā ka·pe

yadi tāvat tvam indreṇa preṣito rāvaṇālayam / tattvam ākhyāhi mā te bhūd bhayaṃ vānara mokṣyase

ya·di tā·vat tvam in·dre·ṇa pre·ṣi·to rā·va·ṇā·la·yam / tat·tvam ākh·yā·hi mā te bhūd bha·yaṃ vā·na·ra mok·ṣya·se

yadi vaiśravaṇasya tvaṃ yamasya varuṇasya ca / cārurūpam idaṃ kṛtvā yamasya varuṇasya ca

ya·di vaiś·ra·va·ṇas·ya tvaṃ ya·mas·ya va·ru·ṇas·ya ca / cā·ru·rū·pam i·daṃ kṛt·vā ya·mas·ya va·ru·ṇas·ya ca

viṣṇunā preṣito vāpi dūto vijayakāṅkṣiṇā / na hi te vānaraṃ tejo rūpamātraṃ tu vānaram

viṣ·ṇu·nā pre·ṣi·to vā·pi dū·to vi·ja·ya·kāṅ·kṣi·ṇā / na hi te vā·na·raṃ te·jo rū·pa·māt·raṃ tu vā·na·ram

tattvataḥ kathayasvādya tato vānara mokṣyase / anṛtaṃ vadataś cāpi durlabhaṃ tava jīvitam

tat·tva·taḥ ka·tha·yas·vād·ya ta·to vā·na·ra mok·ṣya·se / a·nṛ·taṃ va·da·taś cā·pi dur·la·bhaṃ ta·va jī·vi·tam

atha vā yannimittas te praveśo rāvaṇālaye

a·tha vā yan·ni·mit·tas te pra·ve·śo rā·va·ṇā·la·ye

evam ukto harivaras tadā rakṣogaṇeśvaram / abravīn nāsmi śakrasya yamasya varuṇasya vā

e·vam uk·to ha·ri·va·ras ta·dā rak·ṣo·ga·ṇeś·va·ram / ab·ra·vīn nās·mi śak·ras·ya ya·mas·ya va·ru·ṇas·ya vā

dhanadena na me sakhyaṃ viṣṇunā nāsmi coditaḥ / jātir eva mama tv eṣā vānaro 'ham ihāgataḥ

dha·na·de·na na me sakh·yaṃ viṣ·ṇu·nā nās·mi co·di·taḥ / jā·tir e·va ma·ma tv e·ṣā vā·na·ro 'ham i·hā·ga·taḥ

darśane rākṣasendrasya durlabhe tad idaṃ mayā / vanaṃ rākṣasarājasya darśanārthe vināśitam

dar·śa·ne rāk·ṣa·sen·dras·ya dur·la·bhe tad i·daṃ ma·yā / va·naṃ rāk·ṣa·sa·rā·jas·ya dar·śa·nār·the vi·nā·śi·tam

tatas te rākṣasāḥ prāptā balino yuddhakāṅkṣiṇaḥ / rakṣaṇārthaṃ ca dehasya pratiyuddhā mayā raṇe

ta·tas te rāk·ṣa·sāḥ prāp·tā ba·li·no yud·dha·kāṅ·kṣi·ṇaḥ / rak·ṣa·ṇār·thaṃ ca de·has·ya pra·ti·yud·dhā ma·yā ra·ṇe

astrapāśair na śakyo 'haṃ baddhuṃ devāsurair api / pitāmahād eva varo mamāpy eṣo 'bhyupāgataḥ

as·tra·pā·śair na śak·yo 'haṃ bad·dhuṃ de·vā·su·rair a·pi / pi·tā·ma·hād e·va va·ro ma·māpy e·ṣo 'bhyu·pā·ga·taḥ

rājānaṃ draṣṭukāmena mayāstram anuvartitam / vimukto aham astreṇa rākṣasais tv atipīḍitaḥ

rā·jā·naṃ draṣ·ṭu·kā·me·na ma·yās·tram a·nu·var·ti·tam / vi·muk·to a·ham as·tre·ṇa rāk·ṣa·sais tv a·ti·pī·ḍi·taḥ

dūto 'ham iti vijñeyo rāghavasyāmitaujasaḥ / śrūyatāṃ cāpi vacanaṃ mama pathyam idaṃ prabho

dū·to 'ham i·ti vij·ñe·yo rā·gha·vas·yā·mi·tau·ja·saḥ / śrū·ya·tāṃ cā·pi va·ca·naṃ ma·ma path·yam i·daṃ pra·bho

taṃ samīkṣya mahāsattvaṃ sattvavān harisattamaḥ / vākyam arthavad avyagras tam uvāca daśānanam

taṃ sa·mīk·ṣya ma·hā·sat·tvaṃ sat·tva·vān ha·ri·sat·ta·maḥ / vāk·yam ar·tha·vad av·yag·ras tam u·vā·ca da·śā·na·nam

ahaṃ sugrīvasaṃdeśād iha prāptas tavālayam / rākṣasendra harīśas tvāṃ bhrātā kuśalam abravīt

a·haṃ sug·rī·va·saṃ·de·śād i·ha prāp·tas ta·vā·la·yam / rāk·ṣa·sen·dra ha·rī·śas tvāṃ bhrā·tā ku·śa·lam ab·ra·vīt

bhrātuḥ śṛṇu samādeśaṃ sugrīvasya mahātmanaḥ / dharmārthopahitaṃ vākyam iha cāmutra ca kṣamam

bhrā·tuḥ śṛ·ṇu sa·mā·de·śaṃ sug·rī·vas·ya ma·hāt·ma·naḥ / dhar·mār·tho·pa·hi·taṃ vāk·yam i·ha cā·mut·ra ca kṣa·mam

rājā daśaratho nāma rathakuñjaravājimān / piteva bandhur lokasya sureśvarasamadyutiḥ

rā·jā da·śa·ra·tho nā·ma ra·tha·kuñ·ja·ra·vā·ji·mān / pi·te·va ban·dhur lo·kas·ya su·reś·va·ra·sa·mad·yu·tiḥ

jyeṣṭhas tasya mahābāhuḥ putraḥ priyakaraḥ prabhuḥ / pitur nideśān niṣkrāntaḥ praviṣṭo daṇḍakāvanam

jyeṣ·ṭhas tas·ya ma·hā·bā·huḥ put·raḥ pri·ya·ka·raḥ pra·bhuḥ / pi·tur ni·de·śān niṣ·krān·taḥ pra·viṣ·ṭo daṇ·ḍa·kā·va·nam

lakṣmaṇena saha bhrātrā sītayā cāpi bhāryayā / rāmo nāma mahātejā dharmyaṃ panthānam āśritaḥ

lak·ṣma·ṇe·na sa·ha bhrāt·rā sī·ta·yā cā·pi bhār·ya·yā / rā·mo nā·ma ma·hā·te·jā dhar·myaṃ pan·thā·nam āś·ri·taḥ

tasya bhāryā vane naṣṭā sītā patim anuvratā / vaidehasya sutā rājño janakasya mahātmanaḥ

tas·ya bhār·yā va·ne naṣ·ṭā sī·tā pa·tim a·nuv·ra·tā / vai·de·has·ya su·tā rāj·ño ja·na·kas·ya ma·hāt·ma·naḥ

sa mārgamāṇas tāṃ devīṃ rājaputraḥ sahānujaḥ / ṛśyamūkam anuprāptaḥ sugrīveṇa ca saṃgataḥ

sa mār·ga·mā·ṇas tāṃ de·vīṃ rā·ja·put·raḥ sa·hā·nu·jaḥ / ṛś·ya·mū·kam a·nup·rāp·taḥ sug·rī·ve·ṇa ca saṃ·ga·taḥ

tasya tena pratijñātaṃ sītāyāḥ parimārgaṇam / sugrīvasyāpi rāmeṇa harirājyaṃ niveditam

tas·ya te·na pra·tij·ñā·taṃ sī·tā·yāḥ pa·ri·mār·ga·ṇam / sug·rī·vas·yā·pi rā·me·ṇa ha·ri·rāj·yaṃ ni·ve·di·tam

tatas tena mṛdhe hatvā rājaputreṇa vālinam / sugrīvaḥ sthāpito rājye haryṛkṣāṇāṃ gaṇeśvaraḥ

ta·tas te·na mṛ·dhe hat·vā rā·ja·put·re·ṇa vā·li·nam / sug·rī·vaḥ sthā·pi·to rāj·ye har·yṛk·ṣā·ṇāṃ ga·ṇeś·va·raḥ

sa sītāmārgaṇe vyagraḥ sugrīvaḥ satyasaṃgaraḥ / harīn saṃpreṣayām āsa diśaḥ sarvā harīśvaraḥ

sa sī·tā·mār·ga·ṇe vyag·raḥ sug·rī·vaḥ sat·ya·saṃ·ga·raḥ / ha·rīn saṃp·re·ṣa·yām ā·sa di·śaḥ sar·vā ha·rīś·va·raḥ

tāṃ harīṇāṃ sahasrāṇi śatāni niyutāni ca / dikṣu sarvāsu mārgante adhaś copari cāmbare

tāṃ ha·rī·ṇāṃ sa·has·rā·ṇi śa·tā·ni ni·yu·tā·ni ca / dik·ṣu sar·vā·su mār·gan·te a·dhaś co·pa·ri cām·ba·re

vainateya samāḥ ke cit ke cit tatrānilopamāḥ / asaṃgagatayaḥ śīghrā harivīrā mahābalāḥ

vai·na·te·ya sa·māḥ ke cit ke cit tat·rā·ni·lo·pa·māḥ / a·saṃ·ga·ga·ta·yaḥ śīgh·rā ha·ri·vī·rā ma·hā·ba·lāḥ

ahaṃ tu hanumān nāma mārutasyaurasaḥ sutaḥ / sītāyās tu kṛte tūrṇaṃ śatayojanam āyatam / samudraṃ laṅghayitvaiva tāṃ didṛkṣur ihāgataḥ

a·haṃ tu ha·nu·mān nā·ma mā·ru·tas·yau·ra·saḥ su·taḥ / sī·tā·yās tu kṛ·te tūr·ṇaṃ śa·ta·yo·ja·nam ā·ya·tam / sa·mud·raṃ laṅ·gha·yit·vai·va tāṃ di·dṛk·ṣur i·hā·ga·taḥ

tad bhavān dṛṣṭadharmārthas tapaḥ kṛtaparigrahaḥ / paradārān mahāprājña noparoddhuṃ tvam arhasi

tad bha·vān dṛṣ·ṭa·dhar·mār·thas ta·paḥ kṛ·ta·pa·rig·ra·haḥ / pa·ra·dā·rān ma·hāp·rāj·ña no·pa·rod·dhuṃ tvam ar·ha·si

na hi dharmaviruddheṣu bahv apāyeṣu karmasu / mūlaghātiṣu sajjante buddhimanto bhavadvidhāḥ

na hi dhar·ma·vi·rud·dhe·ṣu bahv a·pā·ye·ṣu kar·ma·su / mū·la·ghā·ti·ṣu saj·jan·te bud·dhi·man·to bha·vad·vi·dhāḥ

kaś ca lakṣmaṇamuktānāṃ rāmakopānuvartinām / śarāṇām agrataḥ sthātuṃ śakto devāsureṣv api

kaś ca lak·ṣma·ṇa·muk·tā·nāṃ rā·ma·ko·pā·nu·var·ti·nām / śa·rā·ṇām ag·ra·taḥ sthā·tuṃ śak·to de·vā·su·reṣv a·pi

na cāpi triṣu lokeṣu rājan vidyeta kaś cana / rāghavasya vyalīkaṃ yaḥ kṛtvā sukham avāpnuyāt

na cā·pi tri·ṣu lo·ke·ṣu rā·jan vid·ye·ta kaś ca·na / rā·gha·vas·ya vya·lī·kaṃ yaḥ kṛt·vā su·kham a·vāp·nu·yāt

tat trikālahitaṃ vākyaṃ dharmyam arthānubandhi ca / manyasva naradevāya jānakī pratidīyatām

tat tri·kā·la·hi·taṃ vāk·yaṃ dhar·myam ar·thā·nu·ban·dhi ca / man·yas·va na·ra·de·vā·ya jā·na·kī pra·ti·dī·ya·tām

dṛṣṭā hīyaṃ mayā devī labdhaṃ yad iha durlabham / uttaraṃ karma yac cheṣaṃ nimittaṃ tatra rāghavaḥ

dṛṣ·ṭā hī·yaṃ ma·yā de·vī lab·dhaṃ yad i·ha dur·la·bham / ut·ta·raṃ kar·ma yac che·ṣaṃ ni·mit·taṃ tat·ra rā·gha·vaḥ

lakṣiteyaṃ mayā sītā tathā śokaparāyaṇā / gṛhya yāṃ nābhijānāsi pañcāsyām iva pannagīm

lak·ṣi·te·yaṃ ma·yā sī·tā ta·thā śo·ka·pa·rā·ya·ṇā / gṛh·ya yāṃ nā·bhi·jā·nā·si pañ·cās·yām i·va pan·na·gīm

neyaṃ jarayituṃ śakyā sāsurair amarair api / viṣasaṃsṛṣṭam atyarthaṃ bhuktam annam ivaujasā

ne·yaṃ ja·ra·yi·tuṃ śak·yā sā·su·rair a·ma·rair a·pi / vi·ṣa·saṃ·sṛṣ·ṭam at·yar·thaṃ bhuk·tam an·nam i·vau·ja·sā

tapaḥsaṃtāpalabdhas te yo 'yaṃ dharmaparigrahaḥ / na sa nāśayituṃ nyāyya ātmaprāṇaparigrahaḥ

ta·paḥ·saṃ·tā·pa·lab·dhas te yo 'yaṃ dhar·ma·pa·rig·ra·haḥ / na sa nā·śa·yi·tuṃ nyāy·ya āt·map·rā·ṇa·pa·rig·ra·haḥ

avadhyatāṃ tapobhir yāṃ bhavān samanupaśyati / ātmanaḥ sāsurair devair hetus tatrāpy ayaṃ mahān

a·vadh·ya·tāṃ ta·po·bhir yāṃ bha·vān sa·ma·nu·paś·ya·ti / āt·ma·naḥ sā·su·rair de·vair he·tus tat·rāpy a·yaṃ ma·hān

sugrīvo na hi devo 'yaṃ nāsuro na ca mānuṣaḥ / na rākṣaso na gandharvo na yakṣo na ca pannagaḥ

sug·rī·vo na hi de·vo 'yaṃ nā·su·ro na ca mā·nu·ṣaḥ / na rāk·ṣa·so na gan·dhar·vo na yak·ṣo na ca pan·na·gaḥ

mānuṣo rāghavo rājan sugrīvaś ca harīśvaraḥ / tasmāt prāṇaparitrāṇaṃ kathaṃ rājan kariṣyasi

mā·nu·ṣo rā·gha·vo rā·jan sug·rī·vaś ca ha·rīś·va·raḥ / tas·māt prā·ṇa·pa·rit·rā·ṇaṃ ka·thaṃ rā·jan ka·riṣ·ya·si

na tu dharmopasaṃhāram adharmaphalasaṃhitam / tad eva phalam anveti dharmaś cādharmanāśanaḥ

na tu dhar·mo·pa·saṃ·hā·ram a·dhar·ma·pha·la·saṃ·hi·tam / tad e·va pha·lam an·ve·ti dhar·maś cā·dhar·ma·nā·śa·naḥ

prāptaṃ dharmaphalaṃ tāvad bhavatā nātra saṃśayaḥ / phalam asyāpy adharmasya kṣipram eva prapatsyase

prāp·taṃ dhar·ma·pha·laṃ tā·vad bha·va·tā nāt·ra saṃ·śa·yaḥ / pha·lam as·yāpy a·dhar·mas·ya kṣip·ram e·va pra·pat·sya·se

janasthānavadhaṃ buddhvā buddhvā vālivadhaṃ tathā / rāmasugrīvasakhyaṃ ca budhyasva hitam ātmanaḥ

ja·nas·thā·na·va·dhaṃ bud·dhvā bud·dhvā vā·li·va·dhaṃ ta·thā / rā·ma·sug·rī·va·sakh·yaṃ ca budh·yas·va hi·tam āt·ma·naḥ

kāmaṃ khalv aham apy ekaḥ savājirathakuñjarām / laṅkāṃ nāśayituṃ śaktas tasyaiṣa tu viniścayaḥ

kā·maṃ khalv a·ham apy e·kaḥ sa·vā·ji·ra·tha·kuñ·ja·rām / laṅ·kāṃ nā·śa·yi·tuṃ śak·tas tas·yai·ṣa tu vi·niś·ca·yaḥ

rāmeṇa hi pratijñātaṃ haryṛkṣagaṇasaṃnidhau / utsādanam amitrāṇāṃ sītā yais tu pradharṣitā

rā·me·ṇa hi pra·tij·ñā·taṃ har·yṛk·ṣa·ga·ṇa·saṃ·ni·dhau / ut·sā·da·nam a·mit·rā·ṇāṃ sī·tā yais tu pra·dhar·ṣi·tā

apakurvan hi rāmasya sākṣād api puraṃdaraḥ / na sukhaṃ prāpnuyād anyaḥ kiṃ punas tvadvidho janaḥ

a·pa·kur·van hi rā·mas·ya sāk·ṣād a·pi pu·raṃ·da·raḥ / na su·khaṃ prāp·nu·yād an·yaḥ kiṃ pu·nas tvad·vi·dho ja·naḥ

yāṃ sītety abhijānāsi yeyaṃ tiṣṭhati te vaśe / kālarātrīti tāṃ viddhi sarvalaṅkāvināśinīm

yāṃ sī·tety a·bhi·jā·nā·si ye·yaṃ tiṣ·ṭha·ti te va·śe / kā·la·rāt·rī·ti tāṃ vid·dhi sar·va·laṅ·kā·vi·nā·śi·nīm

tad alaṃ kālapāśena sītā vigraharūpiṇā / svayaṃ skandhāvasaktena kṣamam ātmani cintyatām

tad a·laṃ kā·la·pā·śe·na sī·tā vig·ra·ha·rū·pi·ṇā / sva·yaṃ skan·dhā·va·sak·te·na kṣa·mam āt·ma·ni cin·tya·tām

sītāyās tejasā dagdhāṃ rāmakopaprapīḍitām / dahyamanām imāṃ paśya purīṃ sāṭṭapratolikām

sī·tā·yās te·ja·sā dag·dhāṃ rā·ma·ko·pap·ra·pī·ḍi·tām / dah·ya·ma·nām i·māṃ paś·ya pu·rīṃ sāṭ·ṭap·ra·to·li·kām

sa sauṣṭhavopetam adīnavādinaḥ kaper niśamyāpratimo 'priyaṃ vacaḥ / daśānanaḥ kopavivṛttalocanaḥ samādiśat tasya vadhaṃ mahākapeḥ

sa sauṣ·ṭha·vo·pe·tam a·dī·na·vā·di·naḥ ka·per ni·śam·yāp·ra·ti·mo 'pri·yaṃ va·caḥ / da·śā·na·naḥ ko·pa·vi·vṛt·ta·lo·ca·naḥ sa·mā·di·śat tas·ya va·dhaṃ ma·hā·ka·peḥ

tasya tad vacanaṃ śrutvā vānarasya mahātmanaḥ / ājñāpayad vadhaṃ tasya rāvaṇaḥ krodhamūrchitaḥ

tas·ya tad va·ca·naṃ śrut·vā vā·na·ras·ya ma·hāt·ma·naḥ / āj·ñā·pa·yad va·dhaṃ tas·ya rā·va·ṇaḥ kro·dha·mūr·chi·taḥ

vadhe tasya samājñapte rāvaṇena durātmanā / niveditavato dautyaṃ nānumene vibhīṣaṇaḥ

va·dhe tas·ya sa·māj·ñap·te rā·va·ṇe·na du·rāt·ma·nā / ni·ve·di·ta·va·to daut·yaṃ nā·nu·me·ne vi·bhī·ṣa·ṇaḥ

taṃ rakṣo'dhipatiṃ kruddhaṃ tac ca kāryam upasthitam / viditvā cintayām āsa kāryaṃ kāryavidhau sthitaḥ

taṃ rak·ṣo'dhi·pa·tiṃ krud·dhaṃ tac ca kār·yam u·pas·thi·tam / vi·dit·vā cin·ta·yām ā·sa kār·yaṃ kār·ya·vi·dhau sthi·taḥ

niścitārthas tataḥ sāmnāpūjya śatrujidagrajam / uvāca hitam atyarthaṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ

niś·ci·tār·thas ta·taḥ sām·nā·pūj·ya śat·ru·ji·dag·ra·jam / u·vā·ca hi·tam at·yar·thaṃ vāk·yaṃ vāk·ya·vi·śā·ra·daḥ

rājan dharmaviruddhaṃ ca lokavṛtteś ca garhitam / tava cāsadṛśaṃ vīra kaper asya pramāpaṇam

rā·jan dhar·ma·vi·rud·dhaṃ ca lo·ka·vṛt·teś ca gar·hi·tam / ta·va cā·sa·dṛ·śaṃ vī·ra ka·per as·ya pra·mā·pa·ṇam

asaṃśayaṃ śatrur ayaṃ pravṛddhaḥ kṛtaṃ hy anenāpriyam aprameyam / na dūtavadhyāṃ pravadanti santo dūtasya dṛṣṭā bahavo hi daṇḍāḥ

a·saṃ·śa·yaṃ śat·rur a·yaṃ pra·vṛd·dhaḥ kṛ·taṃ hy a·ne·nāp·ri·yam ap·ra·me·yam / na dū·ta·vadh·yāṃ pra·va·dan·ti san·to dū·tas·ya dṛṣ·ṭā ba·ha·vo hi daṇ·ḍāḥ

vairūpyām aṅgeṣu kaśābhighāto mauṇḍyaṃ tathā lakṣmaṇasaṃnipātaḥ / etān hi dūte pravadanti daṇḍān vadhas tu dūtasya na naḥ śruto 'pi

vai·rūp·yām aṅ·ge·ṣu ka·śā·bhi·ghā·to mauṇ·ḍyaṃ ta·thā lak·ṣma·ṇa·saṃ·ni·pā·taḥ / e·tān hi dū·te pra·va·dan·ti daṇ·ḍān va·dhas tu dū·tas·ya na naḥ śru·to 'pi

kathaṃ ca dharmārthavinītabuddhiḥ parāvarapratyayaniścitārthaḥ / bhavadvidhaḥ kopavaśe hi tiṣṭhet kopaṃ niyacchanti hi sattvavantaḥ

ka·thaṃ ca dhar·mār·tha·vi·nī·ta·bud·dhiḥ pa·rā·va·rap·rat·ya·ya·niś·ci·tār·thaḥ / bha·vad·vi·dhaḥ ko·pa·va·śe hi tiṣ·ṭhet ko·paṃ ni·yac·chan·ti hi sat·tva·van·taḥ