Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Numbered Discourses 3 102 अङ्गुत्तर 3 102
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158
Nimittasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536 · Hide pronunciation
-
1
Numbered Discourses 3.102
-
2
10। लोणकपल्लवग्गlo·ṇa·ka·pal·la·vag·ga
10. Loṇakapallavagga
-
3
निमित्तसुत्तni·mit·ta·sut·ta
Nimittasutta
-
4
“अधिचित्तमनुयुत्तेन,a·dhi·cit·ta·ma·nu·yut·te·na भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुनाbhik·khu·nā तीणिtī·ṇi निमित्तानिni·mit·tā·ni कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ मनसिma·na·si कातब्बानि—kā·tab·bā·ni
“Adhicittamanuyuttena, bhikkhave, bhikkhunā tīṇi nimittāni kālena kālaṁ manasi kātabbāni—
“Mendicants, a mendicant committed to the higher mind should focus on three bases from time to time:
-
5
कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ समाधिनिमित्तंsa·mā·dhi·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si कातब्बं,kā·tab·baṃ कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ पग्गहनिमित्तंpag·ga·ha·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si कातब्बं,kā·tab·baṃ कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ उपेक्खानिमित्तंu·pek·khā·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si कातब्बं।kā·tab·baṃ
kālena kālaṁ samādhinimittaṁ manasi kātabbaṁ, kālena kālaṁ paggahanimittaṁ manasi kātabbaṁ, kālena kālaṁ upekkhānimittaṁ manasi kātabbaṁ.
the basis of immersion, the basis of exertion, and the basis of equanimity.
-
6
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve अधिचित्तमनुयुत्तोa·dhi·cit·ta·ma·nu·yut·to भिक्खुbhik·khu एकन्तंe·kan·taṃ समाधिनिमित्तंयेवsa·mā·dhi·ni·mit·taṃ·ye·va मनसिma·na·si करेय्य,ka·rey·ya ठानंṭhā·naṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ कोसज्जायko·saj·jā·ya संवत्तेय्य।saṃ·vat·tey·ya
Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṁ samādhinimittaṁyeva manasi kareyya, ṭhānaṁ taṁ cittaṁ kosajjāya saṁvatteyya.
If a mendicant dedicated to the higher mind focuses solely on the basis of immersion, it’s likely their mind will incline to laziness.
-
7
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve अधिचित्तमनुयुत्तोa·dhi·cit·ta·ma·nu·yut·to भिक्खुbhik·khu एकन्तंe·kan·taṃ पग्गहनिमित्तंयेवpag·ga·ha·ni·mit·taṃ·ye·va मनसिma·na·si करेय्य,ka·rey·ya ठानंṭhā·naṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ उद्धच्चायud·dhac·cā·ya संवत्तेय्य।saṃ·vat·tey·ya
Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṁ paggahanimittaṁyeva manasi kareyya, ṭhānaṁ taṁ cittaṁ uddhaccāya saṁvatteyya.
If they focus solely on the basis of exertion, it’s likely their mind will incline to restlessness.
-
8
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve अधिचित्तमनुयुत्तोa·dhi·cit·ta·ma·nu·yut·to भिक्खुbhik·khu एकन्तंe·kan·taṃ उपेक्खानिमित्तंयेवu·pek·khā·ni·mit·taṃ·ye·va मनसिma·na·si करेय्य,ka·rey·ya ठानंṭhā·naṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ नna सम्माsam·mā समाधियेय्यsa·mā·dhi·yey·ya आसवानंā·sa·vā·naṃ खयाय।kha·yā·ya
Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṁ upekkhānimittaṁyeva manasi kareyya, ṭhānaṁ taṁ cittaṁ na sammā samādhiyeyya āsavānaṁ khayāya.
If they focus solely on the basis of equanimity, it’s likely their mind won’t properly become immersed in samādhi for the ending of defilements.
-
9
यतोya·to चca खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अधिचित्तमनुयुत्तोa·dhi·cit·ta·ma·nu·yut·to भिक्खुbhik·khu कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ समाधिनिमित्तंsa·mā·dhi·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si करोति,ka·ro·ti कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ पग्गहनिमित्तंpag·ga·ha·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si करोति,ka·ro·ti कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ उपेक्खानिमित्तंu·pek·khā·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si करोति,ka·ro·ti तंtaṃ होतिho·ti चित्तंcit·taṃ मुदुञ्चmu·duñ·ca कम्मनियञ्चkam·ma·ni·yañ·ca पभस्सरञ्च,pa·bhas·sa·rañ·ca नna चca पभङ्गु,pa·bhaṅ·gu सम्माsam·mā समाधियतिsa·mā·dhi·ya·ti आसवानंā·sa·vā·naṃ खयाय।kha·yā·ya
Yato ca kho, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu kālena kālaṁ samādhinimittaṁ manasi karoti, kālena kālaṁ paggahanimittaṁ manasi karoti, kālena kālaṁ upekkhānimittaṁ manasi karoti, taṁ hoti cittaṁ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā samādhiyati āsavānaṁ khayāya.
But when a mendicant dedicated to the higher mind focuses from time to time on the basis of immersion, the basis of exertion, and the basis of equanimity, their mind becomes pliable, workable, and radiant, not brittle, and has become rightly immersed in samādhi for the ending of defilements.
-
10
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve सुवण्णकारोsu·vaṇ·ṇa·kā·ro वाvā सुवण्णकारन्तेवासीsu·vaṇ·ṇa·kā·ran·te·vā·sī वाvā उक्कंuk·kaṃ बन्धेय्य,ban·dhey·ya उक्कंuk·kaṃ बन्धित्वाban·dhit·vā उक्कामुखंuk·kā·mu·khaṃ आलिम्पेय्य,ā·lim·pey·ya उक्कामुखंuk·kā·mu·khaṃ आलिम्पेत्वाā·lim·pet·vā सण्डासेनsaṇ·ḍā·se·na जातरूपंjā·ta·rū·paṃ गहेत्वाga·het·vā उक्कामुखेuk·kā·mu·khe पक्खिपेय्य,pak·khi·pey·ya उक्कामुखेuk·kā·mu·khe पक्खिपित्वाpak·khi·pit·vā कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ अभिधमति,a·bhi·dha·ma·ti कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ उदकेनu·da·ke·na परिप्फोसेति,pa·rip·pho·se·ti कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ अज्झुपेक्खति।aj·jhu·pek·kha·ti
Seyyathāpi, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā ukkaṁ bandheyya, ukkaṁ bandhitvā ukkāmukhaṁ ālimpeyya, ukkāmukhaṁ ālimpetvā saṇḍāsena jātarūpaṁ gahetvā ukkāmukhe pakkhipeyya, ukkāmukhe pakkhipitvā kālena kālaṁ abhidhamati, kālena kālaṁ udakena paripphoseti, kālena kālaṁ ajjhupekkhati.
It’s like when a goldsmith or a goldsmith’s apprentice prepares a forge, fires the crucible, picks up some native gold with tongs and puts it in the crucible. From time to time they fan it, from time to time they sprinkle water on it, and from time to time they just watch over it.
-
11
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve सुवण्णकारोsu·vaṇ·ṇa·kā·ro वाvā सुवण्णकारन्तेवासीsu·vaṇ·ṇa·kā·ran·te·vā·sī वाvā तंtaṃ जातरूपंjā·ta·rū·paṃ एकन्तंe·kan·taṃ अभिधमेय्य,a·bhi·dha·mey·ya ठानंṭhā·naṃ तंtaṃ जातरूपंjā·ta·rū·paṃ डहेय्य।ḍa·hey·ya
Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṁ jātarūpaṁ ekantaṁ abhidhameyya, ṭhānaṁ taṁ jātarūpaṁ ḍaheyya.
If they solely fanned it, the native gold would likely be scorched.
-
12
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve सुवण्णकारोsu·vaṇ·ṇa·kā·ro वाvā सुवण्णकारन्तेवासीsu·vaṇ·ṇa·kā·ran·te·vā·sī वाvā तंtaṃ जातरूपंjā·ta·rū·paṃ एकन्तंe·kan·taṃ उदकेनu·da·ke·na परिप्फोसेय्य,pa·rip·pho·sey·ya ठानंṭhā·naṃ तंtaṃ जातरूपंjā·ta·rū·paṃ निब्बापेय्य।nib·bā·pey·ya
Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṁ jātarūpaṁ ekantaṁ udakena paripphoseyya, ṭhānaṁ taṁ jātarūpaṁ nibbāpeyya.
If they solely sprinkled water on it, the native gold would likely cool down.
-
13
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve सुवण्णकारोsu·vaṇ·ṇa·kā·ro वाvā सुवण्णकारन्तेवासीsu·vaṇ·ṇa·kā·ran·te·vā·sī वाvā तंtaṃ जातरूपंjā·ta·rū·paṃ एकन्तंe·kan·taṃ अज्झुपेक्खेय्य,aj·jhu·pek·khey·ya ठानंṭhā·naṃ तंtaṃ जातरूपंjā·ta·rū·paṃ नna सम्माsam·mā परिपाकंpa·ri·pā·kaṃ गच्छेय्य।gac·chey·ya
Sace, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṁ jātarūpaṁ ekantaṁ ajjhupekkheyya, ṭhānaṁ taṁ jātarūpaṁ na sammā paripākaṁ gaccheyya.
If they solely watched over it, the native gold would likely not be properly processed.
-
14
यतोya·to चca खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve सुवण्णकारोsu·vaṇ·ṇa·kā·ro वाvā सुवण्णकारन्तेवासीsu·vaṇ·ṇa·kā·ran·te·vā·sī वाvā तंtaṃ जातरूपंjā·ta·rū·paṃ कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ अभिधमति,a·bhi·dha·ma·ti कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ उदकेनu·da·ke·na परिप्फोसेति,pa·rip·pho·se·ti कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ अज्झुपेक्खति,aj·jhu·pek·kha·ti तंtaṃ होतिho·ti जातरूपंjā·ta·rū·paṃ मुदुञ्चmu·duñ·ca कम्मनियञ्चkam·ma·ni·yañ·ca पभस्सरञ्च,pa·bhas·sa·rañ·ca नna चca पभङ्गु,pa·bhaṅ·gu सम्माsam·mā उपेतिu·pe·ti कम्माय।kam·mā·ya
Yato ca kho, bhikkhave, suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṁ jātarūpaṁ kālena kālaṁ abhidhamati, kālena kālaṁ udakena paripphoseti, kālena kālaṁ ajjhupekkhati, taṁ hoti jātarūpaṁ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā upeti kammāya.
But when that goldsmith fans it from time to time, sprinkles water on it from time to time, and watches over it from time to time, that native gold becomes pliable, workable, and radiant, not brittle, and is ready to be worked.
-
15
यस्साyas·sā यस्साyas·sā चca पिलन्धनविकतियाpi·lan·dha·na·vi·ka·ti·yā आकङ्खति—यदिā·kaṅ·kha·ti पट्टिकाय,paṭ·ṭi·kā·ya यदिya·di कुण्डलाय,kuṇ·ḍa·lā·ya यदिya·di गीवेय्यके,gī·vey·ya·ke यदिya·di सुवण्णमालाय—तञ्चस्सsu·vaṇ·ṇa·mā·lā·ya अत्थंat·thaṃ अनुभोति।a·nu·bho·ti
Yassā yassā ca pilandhanavikatiyā ākaṅkhati—yadi paṭṭikāya, yadi kuṇḍalāya, yadi gīveyyake, yadi suvaṇṇamālāya—tañcassa atthaṁ anubhoti.
Then the goldsmith can successfully create any kind of ornament they want, whether a bracelet, earrings, a necklace, or a golden garland.
-
16
एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अधिचित्तमनुयुत्तेनa·dhi·cit·ta·ma·nu·yut·te·na भिक्खुनाbhik·khu·nā तीणिtī·ṇi निमित्तानिni·mit·tā·ni कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ मनसिma·na·si कातब्बानि—kā·tab·bā·ni
Evamevaṁ kho, bhikkhave, adhicittamanuyuttena bhikkhunā tīṇi nimittāni kālena kālaṁ manasi kātabbāni—
In the same way, a mendicant committed to the higher mind should focus on three bases from time to time:
-
17
कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ समाधिनिमित्तंsa·mā·dhi·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si कातब्बं,kā·tab·baṃ कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ पग्गहनिमित्तंpag·ga·ha·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si कातब्बं,kā·tab·baṃ कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ उपेक्खानिमित्तंu·pek·khā·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si कातब्बं।kā·tab·baṃ
kālena kālaṁ samādhinimittaṁ manasi kātabbaṁ, kālena kālaṁ paggahanimittaṁ manasi kātabbaṁ, kālena kālaṁ upekkhānimittaṁ manasi kātabbaṁ.
the basis of immersion, the basis of exertion, and the basis of equanimity. …
-
18
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve अधिचित्तमनुयुत्तोa·dhi·cit·ta·ma·nu·yut·to भिक्खुbhik·khu एकन्तंe·kan·taṃ समाधिनिमित्तंयेवsa·mā·dhi·ni·mit·taṃ·ye·va मनसिma·na·si करेय्य,ka·rey·ya ठानंṭhā·naṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ कोसज्जायko·saj·jā·ya संवत्तेय्य।saṃ·vat·tey·ya
Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṁ samādhinimittaṁyeva manasi kareyya, ṭhānaṁ taṁ cittaṁ kosajjāya saṁvatteyya.
(Pāli only)
-
19
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve अधिचित्तमनुयुत्तोa·dhi·cit·ta·ma·nu·yut·to भिक्खुbhik·khu एकन्तंe·kan·taṃ पग्गहनिमित्तंयेवpag·ga·ha·ni·mit·taṃ·ye·va मनसिma·na·si करेय्य,ka·rey·ya ठानंṭhā·naṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ उद्धच्चायud·dhac·cā·ya संवत्तेय्य।saṃ·vat·tey·ya
Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṁ paggahanimittaṁyeva manasi kareyya, ṭhānaṁ taṁ cittaṁ uddhaccāya saṁvatteyya.
(Pāli only)
-
20
सचे,sa·ce भिक्खवे,bhik·kha·ve अधिचित्तमनुयुत्तोa·dhi·cit·ta·ma·nu·yut·to भिक्खुbhik·khu एकन्तंe·kan·taṃ उपेक्खानिमित्तंयेवu·pek·khā·ni·mit·taṃ·ye·va मनसिma·na·si करेय्य,ka·rey·ya ठानंṭhā·naṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ नna सम्माsam·mā समाधियेय्यsa·mā·dhi·yey·ya आसवानंā·sa·vā·naṃ खयाय।kha·yā·ya
Sace, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu ekantaṁ upekkhānimittaṁyeva manasi kareyya, ṭhānaṁ taṁ cittaṁ na sammā samādhiyeyya āsavānaṁ khayāya.
(Pāli only)
-
21
यतोya·to चca खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अधिचित्तमनुयुत्तोa·dhi·cit·ta·ma·nu·yut·to भिक्खुbhik·khu कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ समाधिनिमित्तंsa·mā·dhi·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si करोति,ka·ro·ti कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ पग्गहनिमित्तंpag·ga·ha·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si करोति,ka·ro·ti कालेनkā·le·na कालंkā·laṃ उपेक्खानिमित्तंu·pek·khā·ni·mit·taṃ मनसिma·na·si करोति,ka·ro·ti तंtaṃ होतिho·ti चित्तंcit·taṃ मुदुञ्चmu·duñ·ca कम्मनियञ्चkam·ma·ni·yañ·ca पभस्सरञ्च,pa·bhas·sa·rañ·ca नna चca पभङ्गु,pa·bhaṅ·gu सम्माsam·mā समाधियतिsa·mā·dhi·ya·ti आसवानंā·sa·vā·naṃ खयाय।kha·yā·ya
Yato ca kho, bhikkhave, adhicittamanuyutto bhikkhu kālena kālaṁ samādhinimittaṁ manasi karoti, kālena kālaṁ paggahanimittaṁ manasi karoti, kālena kālaṁ upekkhānimittaṁ manasi karoti, taṁ hoti cittaṁ muduñca kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā samādhiyati āsavānaṁ khayāya.
When a mendicant dedicated to the higher mind focuses from time to time on the basis of immersion, the basis of exertion, and the basis of equanimity, their mind becomes pliable, workable, and radiant, not brittle, and has become rightly immersed in samādhi for the ending of defilements.
-
22
यस्सyas·sa यस्सyas·sa चca अभिञ्ञासच्छिकरणीयस्सa·bhiñ·ñā·sac·chi·ka·ra·ṇī·yas·sa धम्मस्सdham·mas·sa चित्तंcit·taṃ अभिनिन्नामेतिa·bhi·nin·nā·me·ti अभिञ्ञासच्छिकिरियाय,a·bhiñ·ñā·sac·chi·ki·ri·yā·ya तत्रtat·ra तत्रेवtat·re·va सक्खिभब्बतंsak·khi·bhab·ba·taṃ पापुणातिpā·pu·ṇā·ti सतिsa·ti सतिआयतने।sa·ti·ā·ya·ta·ne
Yassa yassa ca abhiññāsacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṁ abhininnāmeti abhiññāsacchikiriyāya, tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇāti sati satiāyatane.
They extend the mind to realize by insight each and every thing that can be realized by insight; and they are capable of realizing those things, since each and every one is within range.
- 23
- 24
- 25
- 26
-
27
आसवानंā·sa·vā·naṃ खयाkha·yā …पे…pe सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरेय्यन्’ति,vi·ha·rey·yan
Āsavānaṁ khayā …pe… sacchikatvā upasampajja vihareyyan’ti,
‘May I realize the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom, and live having realized it with my own insight in this very life due to the ending of defilements.’
- 28
-
29
एकादसमं।e·kā·da·sa·maṃ
Ekādasamaṁ.
(Pāli only)
-
30
लोणकपल्लवग्गोlo·ṇa·ka·pal·la·vag·go पञ्चमो।pañ·ca·mo
Loṇakapallavaggo pañcamo.
(Pāli only)
-
31
तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ
Tassuddānaṁ
(Pāli only)
- 32
- 33
- 34
-
35
लोणंlo·ṇaṃ धोवतिdho·va·ti निमित्तानीति।ni·mit·tā·nī·ti
Loṇaṁ dhovati nimittānīti.
(Pāli only)
- 36
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.