Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Questions of King Milinda 147 मिलिन्दपञ्ह 147

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248

1 Dvinnaṁbuddhānaṁanuppajjamānapañha

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748 · Hide pronunciation

  1. 1

    मिलिन्दपञ्हmi·lin·da·pañ·ha

    Milindapañha

  2. 2

    अनुमानपञ्हa·nu·mā·na·pañ·ha

    Anumānapañha

  3. 3

    बुद्धवग्गbud·dha·vag·ga

    Buddhavagga

  4. 4

    1 द्विन्नंबुद्धानंअनुप्पज्जमानपञ्हdvin·naṃ·bud·dhā·naṃ·a·nup·paj·ja·mā·na·pañ·ha

    1 Dvinnaṁbuddhānaṁanuppajjamānapañha

  5. 5

    “भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na भासितम्पेतंbhā·si·tam·pe·taṃ भगवता—bha·ga·va·tā

    “Bhante nāgasena, bhāsitampetaṁ bhagavatā—

    (Pāli only)

  6. 6

    ‘अट्ठानमेतं,aṭ·ṭhā·na·me·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अनवकासो,a·na·va·kā·so यंyaṃ एकिस्साe·kis·sā लोकधातुयाlo·ka·dhā·tu·yā द्वेdve अरहन्तोa·ra·han·to सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā अपुब्बंa·pub·baṃ अचरिमंa·ca·ri·maṃ उप्पज्जेय्युं,up·paj·jey·yuṃ नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जती’ति।vij·ja·tī

    ‘aṭṭhānametaṁ, bhikkhave, anavakāso, yaṁ ekissā lokadhātuyā dve arahanto sammāsambuddhā apubbaṁ acarimaṁ uppajjeyyuṁ, netaṁ ṭhānaṁ vijjatī’ti.

    (Pāli only)

  7. 7

    देसेन्ताde·sen·tā च,ca भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na सब्बेपिsab·be·pi तथागताta·thā·ga·tā सत्ततिंसsat·ta·tiṃ·sa बोधिपक्खियधम्मेbo·dhi·pak·khi·ya·dham·me देसेन्ति,de·sen·ti कथयमानाka·tha·ya·mā·nā चca चत्तारिcat·tā·ri अरियसच्चानिa·ri·ya·sac·cā·ni कथेन्ति,ka·then·ti सिक्खापेन्ताsik·khā·pen·tā चca तीसुtī·su सिक्खासुsik·khā·su सिक्खापेन्ति,sik·khā·pen·ti अनुसासमानाa·nu·sā·sa·mā·nā चca अप्पमादप्पटिपत्तियंap·pa·mā·dap·pa·ṭi·pat·ti·yaṃ अनुसासन्ति।a·nu·sā·san·ti

    Desentā ca, bhante nāgasena, sabbepi tathāgatā sattatiṁsa bodhipakkhiyadhamme desenti, kathayamānā ca cattāri ariyasaccāni kathenti, sikkhāpentā ca tīsu sikkhāsu sikkhāpenti, anusāsamānā ca appamādappaṭipattiyaṁ anusāsanti.

    (Pāli only)

  8. 8

    यदि,ya·di भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na सब्बेसम्पिsab·be·sam·pi तथागतानंta·thā·ga·tā·naṃ एकाe·kā देसनाde·sa·nā एकाe·kā कथाka·thā एकाe·kā सिक्खाsik·khā एकाe·kā अनुसिट्ठि,a·nu·siṭ·ṭhi केनke·na कारणेनkā·ra·ṇe·na द्वेdve तथागताta·thā·ga·tā एकक्खणेe·kak·kha·ṇe नुप्पज्जन्ति?nup·paj·jan·ti

    Yadi, bhante nāgasena, sabbesampi tathāgatānaṁ ekā desanā ekā kathā ekā sikkhā ekā anusiṭṭhi, kena kāraṇena dve tathāgatā ekakkhaṇe nuppajjanti?

    (Pāli only)

  9. 9

    एकेनपिe·ke·na·pi तावtā·va बुद्धुप्पादेनbud·dhup·pā·de·na अयंa·yaṃ लोकोlo·ko ओभासजातो,o·bhā·sa·jā·to यदिya·di दुतियोdu·ti·yo बुद्धोbud·dho भवेय्य,bha·vey·ya द्विन्नंdvin·naṃ पभायpa·bhā·ya अयंa·yaṃ लोकोlo·ko भिय्योसोbhiy·yo·so मत्तायmat·tā·ya ओभासजातोo·bhā·sa·jā·to भवेय्य,bha·vey·ya ओवदमानाo·va·da·mā·nā चca द्वेdve तथागताta·thā·ga·tā सुखंsu·khaṃ ओवदेय्युं,o·va·dey·yuṃ अनुसासमानाa·nu·sā·sa·mā·nā चca सुखंsu·khaṃ अनुसासेय्युं,a·nu·sā·sey·yuṃ तत्थtat·tha मेme कारणंkā·ra·ṇaṃ ब्रूहि,brū·hi यथाहंya·thā·haṃ निस्संसयोnis·saṃ·sa·yo भवेय्यन्”ति।bha·vey·yan

    Ekenapi tāva buddhuppādena ayaṁ loko obhāsajāto, yadi dutiyo buddho bhaveyya, dvinnaṁ pabhāya ayaṁ loko bhiyyoso mattāya obhāsajāto bhaveyya, ovadamānā ca dve tathāgatā sukhaṁ ovadeyyuṁ, anusāsamānā ca sukhaṁ anusāseyyuṁ, tattha me kāraṇaṁ brūhi, yathāhaṁ nissaṁsayo bhaveyyan”ti.

    (Pāli only)

  10. 10

    “अयं,a·yaṃ महाराज,ma·hā·rā·ja दससहस्सीda·sa·sa·has·sī लोकधातुlo·ka·dhā·tu एकबुद्धधारणी,e·ka·bud·dha·dhā·ra·ṇī एकस्सेवe·kas·se·va तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa गुणंgu·ṇaṃ धारेति,dhā·re·ti यदिya·di दुतियोdu·ti·yo बुद्धोbud·dho उप्पज्जेय्य,up·paj·jey·ya नायंnā·yaṃ दससहस्सीda·sa·sa·has·sī लोकधातुlo·ka·dhā·tu धारेय्य,dhā·rey·ya चलेय्यca·ley·ya कम्पेय्यkam·pey·ya नमेय्यna·mey·ya ओनमेय्यo·na·mey·ya विनमेय्यvi·na·mey·ya विकिरेय्यvi·ki·rey·ya विधमेय्यvi·dha·mey·ya विद्धंसेय्य,vid·dhaṃ·sey·ya नna ठानमुपगच्छेय्य।ṭhā·na·mu·pa·gac·chey·ya

    “Ayaṁ, mahārāja, dasasahassī lokadhātu ekabuddhadhāraṇī, ekasseva tathāgatassa guṇaṁ dhāreti, yadi dutiyo buddho uppajjeyya, nāyaṁ dasasahassī lokadhātu dhāreyya, caleyya kampeyya nameyya onameyya vinameyya vikireyya vidhameyya viddhaṁseyya, na ṭhānamupagaccheyya.

    (Pāli only)

  11. 11

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja नावाnā·vā एकपुरिससन्धारणीe·ka·pu·ri·sa·san·dhā·ra·ṇī भवेय्य,bha·vey·ya एकस्मिंe·kas·miṃ पुरिसेpu·ri·se अभिरूळ्हेa·bhi·rū·ḷhe साsā नावाnā·vā समुपादिकाsa·mu·pā·di·kā भवेय्य।bha·vey·ya

    Yathā, mahārāja, nāvā ekapurisasandhāraṇī bhaveyya, ekasmiṁ purise abhirūḷhe sā nāvā samupādikā bhaveyya.

    (Pāli only)

  12. 12

    अथa·tha दुतियोdu·ti·yo पुरिसोpu·ri·so आगच्छेय्यā·gac·chey·ya तादिसोtā·di·so आयुनाā·yu·nā वण्णेनvaṇ·ṇe·na वयेनva·ye·na पमाणेनpa·mā·ṇe·na किसथूलेनki·sa·thū·le·na सब्बङ्गपच्चङ्गेन,sab·baṅ·ga·pac·caṅ·ge·na सोso तंtaṃ नावंnā·vaṃ अभिरूहेय्य,a·bhi·rū·hey·ya अपिa·pi नुnu सा,sā महाराज,ma·hā·rā·ja नावाnā·vā द्विन्नम्पिdvin·nam·pi धारेय्या”ति?dhā·rey·yā

    Atha dutiyo puriso āgaccheyya tādiso āyunā vaṇṇena vayena pamāṇena kisathūlena sabbaṅgapaccaṅgena, so taṁ nāvaṁ abhirūheyya, api nu sā, mahārāja, nāvā dvinnampi dhāreyyā”ti?

    (Pāli only)

  13. 13

    “नna हि,hi भन्ते,bhan·te चलेय्यca·ley·ya कम्पेय्यkam·pey·ya नमेय्यna·mey·ya ओनमेय्यo·na·mey·ya विनमेय्यvi·na·mey·ya विकिरेय्यvi·ki·rey·ya विधमेय्यvi·dha·mey·ya विद्धंसेय्य,vid·dhaṃ·sey·ya नna ठानमुपगच्छेय्य,ṭhā·na·mu·pa·gac·chey·ya ओसीदेय्यo·sī·dey·ya उदके”ति।u·da·ke

    “Na hi, bhante, caleyya kampeyya nameyya onameyya vinameyya vikireyya vidhameyya viddhaṁseyya, na ṭhānamupagaccheyya, osīdeyya udake”ti.

    (Pāli only)

  14. 14

    “एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja अयंa·yaṃ दससहस्सीda·sa·sa·has·sī लोकधातुlo·ka·dhā·tu एकबुद्धधारणी,e·ka·bud·dha·dhā·ra·ṇī एकस्सेवe·kas·se·va तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa गुणंgu·ṇaṃ धारेति,dhā·re·ti यदिya·di दुतियोdu·ti·yo बुद्धोbud·dho उप्पज्जेय्य,up·paj·jey·ya नायंnā·yaṃ दससहस्सीda·sa·sa·has·sī लोकधातुlo·ka·dhā·tu धारेय्य,dhā·rey·ya चलेय्यca·ley·ya कम्पेय्यkam·pey·ya नमेय्यna·mey·ya ओनमेय्यo·na·mey·ya विनमेय्यvi·na·mey·ya विकिरेय्यvi·ki·rey·ya विधमेय्यvi·dha·mey·ya विद्धंसेय्य,vid·dhaṃ·sey·ya नna ठानमुपगच्छेय्य।ṭhā·na·mu·pa·gac·chey·ya

    “Evameva kho, mahārāja, ayaṁ dasasahassī lokadhātu ekabuddhadhāraṇī, ekasseva tathāgatassa guṇaṁ dhāreti, yadi dutiyo buddho uppajjeyya, nāyaṁ dasasahassī lokadhātu dhāreyya, caleyya kampeyya nameyya onameyya vinameyya vikireyya vidhameyya viddhaṁseyya, na ṭhānamupagaccheyya.

    (Pāli only)

  15. 15

    यथाya·thā वाvā पन,pa·na महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so यावदत्थंyā·va·dat·thaṃ भोजनंbho·ja·naṃ भुञ्जेय्यbhuñ·jey·ya छादेन्तंchā·den·taṃ यावyā·va कण्ठमभिपूरयित्वा,kaṇ·ṭha·ma·bhi·pū·ra·yit·vā सोso धातोdhā·to पीणितोpī·ṇi·to परिपुण्णोpa·ri·puṇ·ṇo निरन्तरोni·ran·ta·ro तन्दिकतोtan·di·ka·to अनोनमितदण्डजातोa·no·na·mi·ta·daṇ·ḍa·jā·to पुनदेवpu·na·de·va तत्तकंtat·ta·kaṃ भोजनंbho·ja·naṃ भुञ्जेय्य,bhuñ·jey·ya अपिa·pi नुnu खोkho सो,so महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so सुखितोsu·khi·to भवेय्या”ति?bha·vey·yā

    Yathā vā pana, mahārāja, puriso yāvadatthaṁ bhojanaṁ bhuñjeyya chādentaṁ yāva kaṇṭhamabhipūrayitvā, so dhāto pīṇito paripuṇṇo nirantaro tandikato anonamitadaṇḍajāto punadeva tattakaṁ bhojanaṁ bhuñjeyya, api nu kho so, mahārāja, puriso sukhito bhaveyyā”ti?

    (Pāli only)

  16. 16

    “नna हि,hi भन्ते,bhan·te सकिंsa·kiṃ भुत्तोवbhut·to·va मरेय्या”ति।ma·rey·yā

    “Na hi, bhante, sakiṁ bhuttova mareyyā”ti.

    (Pāli only)

  17. 17

    “एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja अयंa·yaṃ दससहस्सीda·sa·sa·has·sī लोकधातुlo·ka·dhā·tu एकबुद्धधारणी,e·ka·bud·dha·dhā·ra·ṇī एकस्सेवe·kas·se·va तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa गुणंgu·ṇaṃ धारेति,dhā·re·ti यदिya·di दुतियोdu·ti·yo बुद्धोbud·dho उप्पज्जेय्य,up·paj·jey·ya नायंnā·yaṃ दससहस्सीda·sa·sa·has·sī लोकधातुlo·ka·dhā·tu धारेय्य,dhā·rey·ya चलेय्यca·ley·ya कम्पेय्यkam·pey·ya नमेय्यna·mey·ya ओनमेय्यo·na·mey·ya विनमेय्यvi·na·mey·ya विकिरेय्यvi·ki·rey·ya विधमेय्यvi·dha·mey·ya विद्धंसेय्य,vid·dhaṃ·sey·ya नna ठानमुपगच्छेय्या”ति।ṭhā·na·mu·pa·gac·chey·yā

    “Evameva kho, mahārāja, ayaṁ dasasahassī lokadhātu ekabuddhadhāraṇī, ekasseva tathāgatassa guṇaṁ dhāreti, yadi dutiyo buddho uppajjeyya, nāyaṁ dasasahassī lokadhātu dhāreyya, caleyya kampeyya nameyya onameyya vinameyya vikireyya vidhameyya viddhaṁseyya, na ṭhānamupagaccheyyā”ti.

    (Pāli only)

  18. 18

    “किंkiṃ नुnu खो,kho भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na अतिधम्मभारेनa·ti·dham·ma·bhā·re·na पथवीpa·tha·vī चलती”ति?ca·la·tī

    “Kiṁ nu kho, bhante nāgasena, atidhammabhārena pathavī calatī”ti?

    (Pāli only)

  19. 19

    “इध,i·dha महाराज,ma·hā·rā·ja द्वेdve सकटाsa·ka·ṭā रतनपरिपूरिताra·ta·na·pa·ri·pū·ri·tā भवेय्युंbha·vey·yuṃ यावyā·va मुखसमा,mu·kha·sa·mā एकस्माe·kas·mā सकटतोsa·ka·ṭa·to रतनंra·ta·naṃ गहेत्वाga·het·vā एकस्मिंe·kas·miṃ सकटेsa·ka·ṭe आकिरेय्युं,ā·ki·rey·yuṃ अपिa·pi नुnu खोkho तं,taṃ महाराज,ma·hā·rā·ja सकटंsa·ka·ṭaṃ द्विन्नम्पिdvin·nam·pi सकटानंsa·ka·ṭā·naṃ रतनंra·ta·naṃ धारेय्या”ति?dhā·rey·yā

    “Idha, mahārāja, dve sakaṭā ratanaparipūritā bhaveyyuṁ yāva mukhasamā, ekasmā sakaṭato ratanaṁ gahetvā ekasmiṁ sakaṭe ākireyyuṁ, api nu kho taṁ, mahārāja, sakaṭaṁ dvinnampi sakaṭānaṁ ratanaṁ dhāreyyā”ti?

    (Pāli only)

  20. 20

    “नna हि,hi भन्ते,bhan·te नाभिपिnā·bhi·pi तस्सtas·sa फलेय्य,pha·ley·ya अरापिa·rā·pi तस्सtas·sa भिज्जेय्युं,bhij·jey·yuṃ नेमिपिne·mi·pi तस्सtas·sa ओपतेय्य,o·pa·tey·ya अक्खोपिak·kho·pi तस्सtas·sa भिज्जेय्या”ति।bhij·jey·yā

    “Na hi, bhante, nābhipi tassa phaleyya, arāpi tassa bhijjeyyuṁ, nemipi tassa opateyya, akkhopi tassa bhijjeyyā”ti.

    (Pāli only)

  21. 21

    “किंkiṃ नुnu खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja अतिरतनभारेनa·ti·ra·ta·na·bhā·re·na सकटंsa·ka·ṭaṃ भिज्जती”ति?bhij·ja·tī

    “Kiṁ nu kho, mahārāja, atiratanabhārena sakaṭaṁ bhijjatī”ti?

    (Pāli only)

  22. 22

    “आम,ā·ma भन्ते”ति।bhan·te

    “Āma, bhante”ti.

    (Pāli only)

  23. 23

    “एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja अतिधम्मभारेनa·ti·dham·ma·bhā·re·na पथवीpa·tha·vī चलति।ca·la·ti

    “Evameva kho, mahārāja, atidhammabhārena pathavī calati.

    (Pāli only)

  24. 24

    अपिa·pi च,ca महाराज,ma·hā·rā·ja इमंi·maṃ कारणंkā·ra·ṇaṃ बुद्धबलपरिदीपनायbud·dha·ba·la·pa·ri·dī·pa·nā·ya ओसारितं।o·sā·ri·taṃ

    Api ca, mahārāja, imaṁ kāraṇaṁ buddhabalaparidīpanāya osāritaṁ.

    (Pāli only)

  25. 25

    अञ्ञम्पिañ·ñam·pi तत्थtat·tha अभिरूपंa·bhi·rū·paṃ कारणंkā·ra·ṇaṃ सुणोहि,su·ṇo·hi येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na द्वेdve सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā एकक्खणेe·kak·kha·ṇe नुप्पज्जन्ति।nup·paj·jan·ti

    Aññampi tattha abhirūpaṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena dve sammāsambuddhā ekakkhaṇe nuppajjanti.

    (Pāli only)

  26. 26

    यदि,ya·di महाराज,ma·hā·rā·ja द्वेdve सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā एकक्खणेe·kak·kha·ṇe उप्पज्जेय्युं,up·paj·jey·yuṃ तेसंte·saṃ परिसायpa·ri·sā·ya विवादोvi·vā·do उप्पज्जेय्यup·paj·jey·ya ‘तुम्हाकंtum·hā·kaṃ बुद्धो,bud·dho अम्हाकंam·hā·kaṃ बुद्धो’ति,bud·dho उभतोu·bha·to पक्खजाताpak·kha·jā·tā भवेय्युं,bha·vey·yuṃ यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja द्विन्नंdvin·naṃ बलवामच्चानंba·la·vā·mac·cā·naṃ परिसायpa·ri·sā·ya विवादोvi·vā·do उप्पज्जेय्यup·paj·jey·ya ‘तुम्हाकंtum·hā·kaṃ अमच्चो,a·mac·co अम्हाकंam·hā·kaṃ अमच्चो’ति,a·mac·co उभतोu·bha·to पक्खजाताpak·kha·jā·tā होन्ति;hon·ti

    Yadi, mahārāja, dve sammāsambuddhā ekakkhaṇe uppajjeyyuṁ, tesaṁ parisāya vivādo uppajjeyya ‘tumhākaṁ buddho, amhākaṁ buddho’ti, ubhato pakkhajātā bhaveyyuṁ, yathā, mahārāja, dvinnaṁ balavāmaccānaṁ parisāya vivādo uppajjeyya ‘tumhākaṁ amacco, amhākaṁ amacco’ti, ubhato pakkhajātā honti;

    (Pāli only)

  27. 27

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja यदिya·di द्वेdve सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā एकक्खणेe·kak·kha·ṇe उप्पज्जेय्युं,up·paj·jey·yuṃ तेसंte·saṃ परिसायpa·ri·sā·ya विवादोvi·vā·do उप्पज्जेय्यup·paj·jey·ya ‘तुम्हाकंtum·hā·kaṃ बुद्धो,bud·dho अम्हाकंam·hā·kaṃ बुद्धो’ति,bud·dho उभतोu·bha·to पक्खजाताpak·kha·jā·tā भवेय्युं।bha·vey·yuṃ

    evameva kho, mahārāja, yadi dve sammāsambuddhā ekakkhaṇe uppajjeyyuṁ, tesaṁ parisāya vivādo uppajjeyya ‘tumhākaṁ buddho, amhākaṁ buddho’ti, ubhato pakkhajātā bhaveyyuṁ.

    (Pāli only)

  28. 28

    इदंi·daṃ ताव,tā·va महाराज,ma·hā·rā·ja एकंe·kaṃ कारणं,kā·ra·ṇaṃ येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na द्वेdve सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā एकक्खणेe·kak·kha·ṇe नुप्पज्जन्ति।nup·paj·jan·ti

    Idaṁ tāva, mahārāja, ekaṁ kāraṇaṁ, yena kāraṇena dve sammāsambuddhā ekakkhaṇe nuppajjanti.

    (Pāli only)

  29. 29

    अपरम्पि,a·pa·ram·pi महाराज,ma·hā·rā·ja उत्तरिंut·ta·riṃ कारणंkā·ra·ṇaṃ सुणोहि,su·ṇo·hi येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na द्वेdve सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā एकक्खणेe·kak·kha·ṇe नुप्पज्जन्ति।nup·paj·jan·ti

    Aparampi, mahārāja, uttariṁ kāraṇaṁ suṇohi, yena kāraṇena dve sammāsambuddhā ekakkhaṇe nuppajjanti.

    (Pāli only)

  30. 30

    यदि,ya·di महाराज,ma·hā·rā·ja द्वेdve सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā एकक्खणेe·kak·kha·ṇe उप्पज्जेय्युं,up·paj·jey·yuṃ ‘अग्गोag·go बुद्धो’तिbud·dho यंyaṃ वचनं,va·ca·naṃ तंtaṃ मिच्छाmic·chā भवेय्य,bha·vey·ya ‘जेट्ठोjeṭ·ṭho बुद्धो’तिbud·dho यंyaṃ वचनं,va·ca·naṃ तंtaṃ मिच्छाmic·chā भवेय्य,bha·vey·ya ‘सेट्ठोseṭ·ṭho बुद्धो’ति,bud·dho ‘विसिट्ठोvi·siṭ·ṭho बुद्धो’ति,bud·dho ‘उत्तमोut·ta·mo बुद्धो’ति,bud·dho ‘पवरोpa·va·ro बुद्धो’ति,bud·dho ‘असमोa·sa·mo बुद्धो’ति,bud·dho ‘असमसमोa·sa·ma·sa·mo बुद्धो’ति,bud·dho ‘अप्पटिमोap·pa·ṭi·mo बुद्धो’ति,bud·dho ‘अप्पटिभागोap·pa·ṭi·bhā·go बुद्धो’ति,bud·dho ‘अप्पटिपुग्गलोap·pa·ṭi·pug·ga·lo बुद्धो’तिbud·dho यंyaṃ वचनं,va·ca·naṃ तंtaṃ मिच्छाmic·chā भवेय्य।bha·vey·ya

    Yadi, mahārāja, dve sammāsambuddhā ekakkhaṇe uppajjeyyuṁ, ‘aggo buddho’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā bhaveyya, ‘jeṭṭho buddho’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā bhaveyya, ‘seṭṭho buddho’ti, ‘visiṭṭho buddho’ti, ‘uttamo buddho’ti, ‘pavaro buddho’ti, ‘asamo buddho’ti, ‘asamasamo buddho’ti, ‘appaṭimo buddho’ti, ‘appaṭibhāgo buddho’ti, ‘appaṭipuggalo buddho’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā bhaveyya.

    (Pāli only)

  31. 31

    इदम्पिi·dam·pi खोkho त्वं,tvaṃ महाराज,ma·hā·rā·ja कारणंkā·ra·ṇaṃ अत्थतोat·tha·to सम्पटिच्छ,sam·pa·ṭic·cha येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na द्वेdve सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā एकक्खणेe·kak·kha·ṇe नुप्पज्जन्ति।nup·paj·jan·ti

    Idampi kho tvaṁ, mahārāja, kāraṇaṁ atthato sampaṭiccha, yena kāraṇena dve sammāsambuddhā ekakkhaṇe nuppajjanti.

    (Pāli only)

  32. 32

    अपिa·pi चca खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja बुद्धानंbud·dhā·naṃ भगवन्तानंbha·ga·van·tā·naṃ सभावपकतिsa·bhā·va·pa·ka·ti एसायं,e·sā·yaṃ एकोयेवe·ko·ye·va बुद्धोbud·dho लोकेlo·ke उप्पज्जति।up·paj·ja·ti

    Api ca kho, mahārāja, buddhānaṁ bhagavantānaṁ sabhāvapakati esāyaṁ, ekoyeva buddho loke uppajjati.

    (Pāli only)

  33. 33

    कस्माkas·mā कारणा?kā·ra·ṇā

    Kasmā kāraṇā?

    (Pāli only)

  34. 34

    महन्ततायma·han·ta·tā·ya सब्बञ्ञुबुद्धगुणानं।sab·bañ·ñu·bud·dha·gu·ṇā·naṃ

    Mahantatāya sabbaññubuddhaguṇānaṁ.

    (Pāli only)

  35. 35

    अञ्ञम्पि,añ·ñam·pi महाराज,ma·hā·rā·ja यंyaṃ लोकेlo·ke महन्तं,ma·han·taṃ तंtaṃ एकंयेवe·kaṃ·ye·va होति।ho·ti

    Aññampi, mahārāja, yaṁ loke mahantaṁ, taṁ ekaṁyeva hoti.

    (Pāli only)

  36. 36

    पथवी,pa·tha·vī महाराज,ma·hā·rā·ja महन्ती,ma·han·tī साsā एकाe·kā येव।ye·va

    Pathavī, mahārāja, mahantī, sā ekā yeva.

    (Pāli only)

  37. 37

    सागरोsā·ga·ro महन्तो,ma·han·to सोso एकोयेव।e·ko·ye·va

    Sāgaro mahanto, so ekoyeva.

    (Pāli only)

  38. 38

    सिनेरुsi·ne·ru गिरिराजाgi·ri·rā·jā महन्तो,ma·han·to सोso एकोयेव।e·ko·ye·va

    Sineru girirājā mahanto, so ekoyeva.

    (Pāli only)

  39. 39

    आकासोā·kā·so महन्तो,ma·han·to सोso एकोयेव।e·ko·ye·va

    Ākāso mahanto, so ekoyeva.

    (Pāli only)

  40. 40

    सक्कोsak·ko महन्तो,ma·han·to सोso एकोयेव।e·ko·ye·va

    Sakko mahanto, so ekoyeva.

    (Pāli only)

  41. 41

    मारोmā·ro महन्तो,ma·han·to सोso एकोयेव।e·ko·ye·va

    Māro mahanto, so ekoyeva.

    (Pāli only)

  42. 42

    महाब्रह्माma·hāb·rah·mā महन्तो,ma·han·to सोso एकोयेव।e·ko·ye·va

    Mahābrahmā mahanto, so ekoyeva.

    (Pāli only)

  43. 43

    तथागतोta·thā·ga·to अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho महन्तो,ma·han·to सोso एकोe·ko येवye·va लोकस्मिं।lo·kas·miṃ

    Tathāgato arahaṁ sammāsambuddho mahanto, so eko yeva lokasmiṁ.

    (Pāli only)

  44. 44

    यत्थyat·tha तेte उप्पज्जन्ति,up·paj·jan·ti तत्थtat·tha अञ्ञस्सañ·ñas·sa ओकासोo·kā·so नna होति,ho·ti तस्मा,tas·mā महाराज,ma·hā·rā·ja तथागतोta·thā·ga·to अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho एकोयेवe·ko·ye·va लोकस्मिंlo·kas·miṃ उप्पज्जती”ति।up·paj·ja·tī

    Yattha te uppajjanti, tattha aññassa okāso na hoti, tasmā, mahārāja, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho ekoyeva lokasmiṁ uppajjatī”ti.

    (Pāli only)

  45. 45

    “सुकथितो,su·ka·thi·to भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na पञ्होpañ·ho ओपम्मेहिo·pam·me·hi कारणेहि।kā·ra·ṇe·hi

    “Sukathito, bhante nāgasena, pañho opammehi kāraṇehi.

    (Pāli only)

  46. 46

    अनिपुणोपेतंa·ni·pu·ṇo·pe·taṃ सुत्वाsut·vā अत्तमनोat·ta·ma·no भवेय्य,bha·vey·ya किंkiṃ पनpa·na मादिसोmā·di·so महापञ्ञो।ma·hā·pañ·ño

    Anipuṇopetaṁ sutvā attamano bhaveyya, kiṁ pana mādiso mahāpañño.

    (Pāli only)

  47. 47

    साधु,sā·dhu भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na एवमेतंe·va·me·taṃ तथाta·thā सम्पटिच्छामी”ति।sam·pa·ṭic·chā·mī

    Sādhu, bhante nāgasena, evametaṁ tathā sampaṭicchāmī”ti.

    (Pāli only)

  48. 48

    द्विन्नंdvin·naṃ बुद्धानंbud·dhā·naṃ अनुप्पज्जमानपञ्होa·nup·paj·ja·mā·na·pañ·ho पठमो।pa·ṭha·mo

    Dvinnaṁ buddhānaṁ anuppajjamānapañho paṭhamo.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.