Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Questions of King Milinda 176 मिलिन्दपञ्ह 176

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248

11. Nibbānasacchikaraṇapañha

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950 · Hide pronunciation

  1. 1

    मिलिन्दपञ्हmi·lin·da·pañ·ha

    Milindapañha

  2. 2

    अनुमानपञ्हa·nu·mā·na·pañ·ha

    Anumānapañha

  3. 3

    वेस्सन्तरवग्गves·san·ta·ra·vag·ga

    Vessantaravagga

  4. 4

    11। निब्बानसच्छिकरणपञ्हnib·bā·na·sac·chi·ka·ra·ṇa·pañ·ha

    11. Nibbānasacchikaraṇapañha

  5. 5

    “भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na तुम्हेtum·he भणथ—bha·ṇa·tha

    “Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha—

    (Pāli only)

  6. 6

    ‘निब्बानंnib·bā·naṃ नna अतीतं,a·tī·taṃ नna अनागतं,a·nā·ga·taṃ नna पच्चुप्पन्नं,pac·cup·pan·naṃ नna उप्पन्नंup·pan·naṃ नna अनुप्पन्नंa·nup·pan·naṃ नna उप्पादनीयन्’ति।up·pā·da·nī·yan

    ‘nibbānaṁ na atītaṁ, na anāgataṁ, na paccuppannaṁ, na uppannaṁ na anuppannaṁ na uppādanīyan’ti.

    (Pāli only)

  7. 7

    इध,i·dha भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na योyo कोचिko·ci सम्मापटिपन्नोsam·mā·pa·ṭi·pan·no निब्बानंnib·bā·naṃ सच्छिकरोति,sac·chi·ka·ro·ti सोso उप्पन्नंup·pan·naṃ सच्छिकरोति,sac·chi·ka·ro·ti उदाहुu·dā·hu उप्पादेत्वाup·pā·det·vā सच्छिकरोती”ति?sac·chi·ka·ro·tī

    Idha, bhante nāgasena, yo koci sammāpaṭipanno nibbānaṁ sacchikaroti, so uppannaṁ sacchikaroti, udāhu uppādetvā sacchikarotī”ti?

    (Pāli only)

  8. 8

    “योyo कोचि,ko·ci महाराज,ma·hā·rā·ja सम्मापटिपन्नोsam·mā·pa·ṭi·pan·no निब्बानंnib·bā·naṃ सच्छिकरोति,sac·chi·ka·ro·ti सोso नna उप्पन्नंup·pan·naṃ सच्छिकरोति,sac·chi·ka·ro·ti नna उप्पादेत्वाup·pā·det·vā सच्छिकरोति,sac·chi·ka·ro·ti अपिa·pi च,ca महाराज,ma·hā·rā·ja अत्थेसाat·the·sā निब्बानधातु,nib·bā·na·dhā·tu यंyaṃ सोso सम्मापटिपन्नोsam·mā·pa·ṭi·pan·no सच्छिकरोती”ति।sac·chi·ka·ro·tī

    “Yo koci, mahārāja, sammāpaṭipanno nibbānaṁ sacchikaroti, so na uppannaṁ sacchikaroti, na uppādetvā sacchikaroti, api ca, mahārāja, atthesā nibbānadhātu, yaṁ so sammāpaṭipanno sacchikarotī”ti.

    (Pāli only)

  9. 9

    “मा,mā भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na इमंi·maṃ पञ्हंpañ·haṃ पटिच्छन्नंpa·ṭic·chan·naṃ कत्वाkat·vā दीपेहि,dī·pe·hi विवटंvi·va·ṭaṃ पाकटंpā·ka·ṭaṃ कत्वाkat·vā दीपेहिdī·pe·hi छन्दजातोchan·da·jā·to उस्साहजातो,us·sā·ha·jā·to यंyaṃ तेte सिक्खितं,sik·khi·taṃ तंtaṃ सब्बंsab·baṃ एत्थेवाकिराहि,et·the·vā·ki·rā·hi एत्थायंet·thā·yaṃ जनोja·no सम्मूळ्होsam·mū·ḷho विमतिजातोvi·ma·ti·jā·to संसयपक्खन्दो,saṃ·sa·ya·pak·khan·do भिन्देतंbhin·de·taṃ अन्तोदोससल्लन्”ति।an·to·do·sa·sal·lan

    “Mā, bhante nāgasena, imaṁ pañhaṁ paṭicchannaṁ katvā dīpehi, vivaṭaṁ pākaṭaṁ katvā dīpehi chandajāto ussāhajāto, yaṁ te sikkhitaṁ, taṁ sabbaṁ etthevākirāhi, etthāyaṁ jano sammūḷho vimatijāto saṁsayapakkhando, bhindetaṁ antodosasallan”ti.

    (Pāli only)

  10. 10

    “अत्थेसा,at·the·sā महाराज,ma·hā·rā·ja निब्बानधातुnib·bā·na·dhā·tu सन्ताsan·tā सुखाsu·khā पणीता,pa·ṇī·tā तंtaṃ सम्मापटिपन्नोsam·mā·pa·ṭi·pan·no जिनानुसिट्ठियाji·nā·nu·siṭ·ṭhi·yā सङ्खारेsaṅ·khā·re सम्मसन्तोsam·ma·san·to पञ्ञायpañ·ñā·ya सच्छिकरोति।sac·chi·ka·ro·ti

    “Atthesā, mahārāja, nibbānadhātu santā sukhā paṇītā, taṁ sammāpaṭipanno jinānusiṭṭhiyā saṅkhāre sammasanto paññāya sacchikaroti.

    (Pāli only)

  11. 11

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja अन्तेवासिकोan·te·vā·si·ko आचरियानुसिट्ठियाā·ca·ri·yā·nu·siṭ·ṭhi·yā विज्जंvij·jaṃ पञ्ञायpañ·ñā·ya सच्छिकरोति;sac·chi·ka·ro·ti

    Yathā, mahārāja, antevāsiko ācariyānusiṭṭhiyā vijjaṁ paññāya sacchikaroti;

    (Pāli only)

  12. 12

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja सम्मापटिपन्नोsam·mā·pa·ṭi·pan·no जिनानुसिट्ठियाji·nā·nu·siṭ·ṭhi·yā पञ्ञायpañ·ñā·ya निब्बानंnib·bā·naṃ सच्छिकरोति।sac·chi·ka·ro·ti

    evameva kho, mahārāja, sammāpaṭipanno jinānusiṭṭhiyā paññāya nibbānaṁ sacchikaroti.

    (Pāli only)

  13. 13

    कथंka·thaṃ पनpa·na तंtaṃ निब्बानंnib·bā·naṃ दट्ठब्बन्ति?daṭ·ṭhab·ban·ti

    Kathaṁ pana taṁ nibbānaṁ daṭṭhabbanti?

    (Pāli only)

  14. 14

    अनीतितोa·nī·ti·to निरुपद्दवतोni·ru·pad·da·va·to अभयतोa·bha·ya·to खेमतोkhe·ma·to सन्ततोsan·ta·to सुखतोsu·kha·to साततोsā·ta·to पणीततोpa·ṇī·ta·to सुचितोsu·ci·to सीतलतोsī·ta·la·to दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    Anītito nirupaddavato abhayato khemato santato sukhato sātato paṇītato sucito sītalato daṭṭhabbaṁ.

    (Pāli only)

  15. 15

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so बहुकट्ठपुञ्जेनba·hu·kaṭ·ṭha·puñ·je·na जलितकट्ठितेनja·li·ta·kaṭ·ṭhi·te·na अग्गिनाag·gi·nā दय्हमानोday·ha·mā·no वायामेनvā·yā·me·na ततोta·to मुञ्चित्वाmuñ·cit·vā निरग्गिकोकासंni·rag·gi·ko·kā·saṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā तत्थtat·tha परमसुखंpa·ra·ma·su·khaṃ लभेय्य;la·bhey·ya

    Yathā, mahārāja, puriso bahukaṭṭhapuñjena jalitakaṭṭhitena agginā dayhamāno vāyāmena tato muñcitvā niraggikokāsaṁ pavisitvā tattha paramasukhaṁ labheyya;

    (Pāli only)

  16. 16

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja योyo सम्मापटिपन्नो,sam·mā·pa·ṭi·pan·no सोso योनिसोyo·ni·so मनसिकारेनma·na·si·kā·re·na ब्यपगततिविधग्गिसन्तापंbya·pa·ga·ta·ti·vi·dhag·gi·san·tā·paṃ परमसुखंpa·ra·ma·su·khaṃ निब्बानंnib·bā·naṃ सच्छिकरोति।sac·chi·ka·ro·ti

    evameva kho, mahārāja, yo sammāpaṭipanno, so yoniso manasikārena byapagatatividhaggisantāpaṁ paramasukhaṁ nibbānaṁ sacchikaroti.

    (Pāli only)

  17. 17

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja अग्गि,ag·gi एवंe·vaṃ तिविधग्गिti·vi·dhag·gi दट्ठब्बो;daṭ·ṭhab·bo

    Yathā, mahārāja, aggi, evaṁ tividhaggi daṭṭhabbo;

    (Pāli only)

  18. 18

    यथाya·thā अग्गिगतोag·gi·ga·to पुरिसो,pu·ri·so एवंe·vaṃ सम्मापटिपन्नोsam·mā·pa·ṭi·pan·no दट्ठब्बो;daṭ·ṭhab·bo

    yathā aggigato puriso, evaṁ sammāpaṭipanno daṭṭhabbo;

    (Pāli only)

  19. 19

    यथाya·thā निरग्गिकोकासो,ni·rag·gi·ko·kā·so एवंe·vaṃ निब्बानंnib·bā·naṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    yathā niraggikokāso, evaṁ nibbānaṁ daṭṭhabbaṁ.

    (Pāli only)

  20. 20

    यथाya·thā वाvā पन,pa·na महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so अहिकुक्कुरमनुस्सकुणपसरीरवळञ्जकोट्ठासरासिगतोa·hi·kuk·ku·ra·ma·nus·sa·ku·ṇa·pa·sa·rī·ra·va·ḷañ·ja·koṭ·ṭhā·sa·rā·si·ga·to कुणपजटाजटितन्तरमनुपविट्ठोku·ṇa·pa·ja·ṭā·ja·ṭi·tan·ta·ra·ma·nu·pa·viṭ·ṭho वायामेनvā·yā·me·na ततोta·to मुञ्चित्वाmuñ·cit·vā निक्कुणपोकासंnik·ku·ṇa·po·kā·saṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā तत्थtat·tha परमसुखंpa·ra·ma·su·khaṃ लभेय्य;la·bhey·ya

    Yathā vā pana, mahārāja, puriso ahikukkuramanussakuṇapasarīravaḷañjakoṭṭhāsarāsigato kuṇapajaṭājaṭitantaramanupaviṭṭho vāyāmena tato muñcitvā nikkuṇapokāsaṁ pavisitvā tattha paramasukhaṁ labheyya;

    (Pāli only)

  21. 21

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja योyo सम्मापटिपन्नो,sam·mā·pa·ṭi·pan·no सोso योनिसोyo·ni·so मनसिकारेनma·na·si·kā·re·na ब्यपगतकिलेसकुणपंbya·pa·ga·ta·ki·le·sa·ku·ṇa·paṃ परमसुखंpa·ra·ma·su·khaṃ निब्बानंnib·bā·naṃ सच्छिकरोति।sac·chi·ka·ro·ti

    evameva kho, mahārāja, yo sammāpaṭipanno, so yoniso manasikārena byapagatakilesakuṇapaṁ paramasukhaṁ nibbānaṁ sacchikaroti.

    (Pāli only)

  22. 22

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja कुणपं,ku·ṇa·paṃ एवंe·vaṃ पञ्चpañ·ca कामगुणाkā·ma·gu·ṇā दट्ठब्बा;daṭ·ṭhab·bā

    Yathā, mahārāja, kuṇapaṁ, evaṁ pañca kāmaguṇā daṭṭhabbā;

    (Pāli only)

  23. 23

    यथाya·thā कुणपगतोku·ṇa·pa·ga·to पुरिसो,pu·ri·so एवंe·vaṃ सम्मापटिपन्नोsam·mā·pa·ṭi·pan·no दट्ठब्बो;daṭ·ṭhab·bo

    yathā kuṇapagato puriso, evaṁ sammāpaṭipanno daṭṭhabbo;

    (Pāli only)

  24. 24

    यथाya·thā निक्कुणपोकासो,nik·ku·ṇa·po·kā·so एवंe·vaṃ निब्बानंnib·bā·naṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    yathā nikkuṇapokāso, evaṁ nibbānaṁ daṭṭhabbaṁ.

    (Pāli only)

  25. 25

    यथाya·thā वाvā पन,pa·na महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so भीतोbhī·to तसितोta·si·to कम्पितोkam·pi·to विपरीतविब्भन्तचित्तोvi·pa·rī·ta·vib·bhan·ta·cit·to वायामेनvā·yā·me·na ततोta·to मुञ्चित्वाmuñ·cit·vā दळ्हंda·ḷhaṃ थिरंthi·raṃ अचलंa·ca·laṃ अभयट्ठानंa·bha·yaṭ·ṭhā·naṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā तत्थtat·tha परमसुखंpa·ra·ma·su·khaṃ लभेय्य;la·bhey·ya

    Yathā vā pana, mahārāja, puriso bhīto tasito kampito viparītavibbhantacitto vāyāmena tato muñcitvā daḷhaṁ thiraṁ acalaṁ abhayaṭṭhānaṁ pavisitvā tattha paramasukhaṁ labheyya;

    (Pāli only)

  26. 26

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja योyo सम्मापटिपन्नो,sam·mā·pa·ṭi·pan·no सोso योनिसोyo·ni·so मनसिकारेनma·na·si·kā·re·na ब्यपगतभयसन्तासंbya·pa·ga·ta·bha·ya·san·tā·saṃ परमसुखंpa·ra·ma·su·khaṃ निब्बानंnib·bā·naṃ सच्छिकरोति।sac·chi·ka·ro·ti

    evameva kho, mahārāja, yo sammāpaṭipanno, so yoniso manasikārena byapagatabhayasantāsaṁ paramasukhaṁ nibbānaṁ sacchikaroti.

    (Pāli only)

  27. 27

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja भयं,bha·yaṃ एवंe·vaṃ जातिजराब्याधिमरणंjā·ti·ja·rāb·yā·dhi·ma·ra·ṇaṃ पटिच्चpa·ṭic·ca अपरापरंa·pa·rā·pa·raṃ पवत्तभयंpa·vat·ta·bha·yaṃ दट्ठब्बं;daṭ·ṭhab·baṃ

    Yathā, mahārāja, bhayaṁ, evaṁ jātijarābyādhimaraṇaṁ paṭicca aparāparaṁ pavattabhayaṁ daṭṭhabbaṁ;

    (Pāli only)

  28. 28

    यथाya·thā भीतोbhī·to पुरिसो,pu·ri·so एवंe·vaṃ सम्मापटिपन्नोsam·mā·pa·ṭi·pan·no दट्ठब्बो;daṭ·ṭhab·bo

    yathā bhīto puriso, evaṁ sammāpaṭipanno daṭṭhabbo;

    (Pāli only)

  29. 29

    यथाya·thā अभयट्ठानं,a·bha·yaṭ·ṭhā·naṃ एवंe·vaṃ निब्बानंnib·bā·naṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    yathā abhayaṭṭhānaṁ, evaṁ nibbānaṁ daṭṭhabbaṁ.

    (Pāli only)

  30. 30

    यथाya·thā वाvā पन,pa·na महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so किलिट्ठमलिनकललकद्दमदेसेki·liṭ·ṭha·ma·li·na·ka·la·la·kad·da·ma·de·se पतितोpa·ti·to वायामेनvā·yā·me·na तंtaṃ कललकद्दमंka·la·la·kad·da·maṃ अपवाहेत्वाa·pa·vā·het·vā परिसुद्धविमलदेसमुपगन्त्वाpa·ri·sud·dha·vi·ma·la·de·sa·mu·pa·gan·tvā तत्थtat·tha परमसुखंpa·ra·ma·su·khaṃ लभेय्य;la·bhey·ya

    Yathā vā pana, mahārāja, puriso kiliṭṭhamalinakalalakaddamadese patito vāyāmena taṁ kalalakaddamaṁ apavāhetvā parisuddhavimaladesamupagantvā tattha paramasukhaṁ labheyya;

    (Pāli only)

  31. 31

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja योyo सम्मापटिपन्नो,sam·mā·pa·ṭi·pan·no सोso योनिसोyo·ni·so मनसिकारेनma·na·si·kā·re·na ब्यपगतकिलेसमलकद्दमंbya·pa·ga·ta·ki·le·sa·ma·la·kad·da·maṃ परमसुखंpa·ra·ma·su·khaṃ निब्बानंnib·bā·naṃ सच्छिकरोति।sac·chi·ka·ro·ti

    evameva kho, mahārāja, yo sammāpaṭipanno, so yoniso manasikārena byapagatakilesamalakaddamaṁ paramasukhaṁ nibbānaṁ sacchikaroti.

    (Pāli only)

  32. 32

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja कललं,ka·la·laṃ एवंe·vaṃ लाभसक्कारसिलोकोlā·bha·sak·kā·ra·si·lo·ko दट्ठब्बो;daṭ·ṭhab·bo

    Yathā, mahārāja, kalalaṁ, evaṁ lābhasakkārasiloko daṭṭhabbo;

    (Pāli only)

  33. 33

    यथाya·thā कललगतोka·la·la·ga·to पुरिसो,pu·ri·so एवंe·vaṃ सम्मापटिपन्नोsam·mā·pa·ṭi·pan·no दट्ठब्बो;daṭ·ṭhab·bo

    yathā kalalagato puriso, evaṁ sammāpaṭipanno daṭṭhabbo;

    (Pāli only)

  34. 34

    यथाya·thā परिसुद्धविमलदेसो,pa·ri·sud·dha·vi·ma·la·de·so एवंe·vaṃ निब्बानंnib·bā·naṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    yathā parisuddhavimaladeso, evaṁ nibbānaṁ daṭṭhabbaṁ.

    (Pāli only)

  35. 35

    तञ्चtañ·ca पनpa·na निब्बानंnib·bā·naṃ सम्मापटिपन्नोsam·mā·pa·ṭi·pan·no किन्तिkin·ti सच्छिकरोति?sac·chi·ka·ro·ti

    Tañca pana nibbānaṁ sammāpaṭipanno kinti sacchikaroti?

    (Pāli only)

  36. 36

    योyo सो,so महाराज,ma·hā·rā·ja सम्मापटिपन्नो,sam·mā·pa·ṭi·pan·no सोso सङ्खारानंsaṅ·khā·rā·naṃ पवत्तंpa·vat·taṃ सम्मसति।sam·ma·sa·ti

    Yo so, mahārāja, sammāpaṭipanno, so saṅkhārānaṁ pavattaṁ sammasati.

    (Pāli only)

  37. 37

    पवत्तंpa·vat·taṃ सम्मसमानोsam·ma·sa·mā·no तत्थtat·tha जातिंjā·tiṃ पस्सतिpas·sa·ti जरंja·raṃ पस्सतिpas·sa·ti ब्याधिंbyā·dhiṃ पस्सतिpas·sa·ti मरणंma·ra·ṇaṃ पस्सति,pas·sa·ti नna तत्थtat·tha किञ्चिkiñ·ci सुखंsu·khaṃ सातंsā·taṃ पस्सतिpas·sa·ti आदितोपिā·di·to·pi मज्झतोपिmaj·jha·to·pi परियोसानतोपि।pa·ri·yo·sā·na·to·pi

    Pavattaṁ sammasamāno tattha jātiṁ passati jaraṁ passati byādhiṁ passati maraṇaṁ passati, na tattha kiñci sukhaṁ sātaṁ passati āditopi majjhatopi pariyosānatopi.

    (Pāli only)

  38. 38

    सोso तत्थtat·tha किञ्चिkiñ·ci नna गय्हूपगंgay·hū·pa·gaṃ पस्सति।pas·sa·ti

    So tattha kiñci na gayhūpagaṁ passati.

    (Pāli only)

  39. 39

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so दिवससन्तत्तेdi·va·sa·san·tat·te अयोगुळेa·yo·gu·ḷe जलितेja·li·te तत्तेtat·te कठितेka·ṭhi·te आदितोपिā·di·to·pi मज्झतोपिmaj·jha·to·pi परियोसानतोपिpa·ri·yo·sā·na·to·pi नna किञ्चिkiñ·ci गय्हूपगंgay·hū·pa·gaṃ पदेसंpa·de·saṃ पस्सति;pas·sa·ti

    Yathā, mahārāja, puriso divasasantatte ayoguḷe jalite tatte kaṭhite āditopi majjhatopi pariyosānatopi na kiñci gayhūpagaṁ padesaṁ passati;

    (Pāli only)

  40. 40

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja योyo सङ्खारानंsaṅ·khā·rā·naṃ पवत्तंpa·vat·taṃ सम्मसति,sam·ma·sa·ti सोso पवत्तंpa·vat·taṃ सम्मसमानोsam·ma·sa·mā·no तत्थtat·tha जातिंjā·tiṃ पस्सतिpas·sa·ti जरंja·raṃ पस्सतिpas·sa·ti ब्याधिंbyā·dhiṃ पस्सतिpas·sa·ti मरणंma·ra·ṇaṃ पस्सति,pas·sa·ti नna तत्थtat·tha किञ्चिkiñ·ci सुखंsu·khaṃ सातंsā·taṃ पस्सतिpas·sa·ti आदितोपिā·di·to·pi मज्झतोपिmaj·jha·to·pi परियोसानतोपि।pa·ri·yo·sā·na·to·pi

    evameva kho, mahārāja, yo saṅkhārānaṁ pavattaṁ sammasati, so pavattaṁ sammasamāno tattha jātiṁ passati jaraṁ passati byādhiṁ passati maraṇaṁ passati, na tattha kiñci sukhaṁ sātaṁ passati āditopi majjhatopi pariyosānatopi.

    (Pāli only)

  41. 41

    सोso तत्थtat·tha नna किञ्चिkiñ·ci गय्हूपगंgay·hū·pa·gaṃ पस्सति,pas·sa·ti तस्सtas·sa गय्हूपगंgay·hū·pa·gaṃ अपस्सन्तस्सa·pas·san·tas·sa चित्तेcit·te अरतिa·ra·ti सण्ठाति,saṇ·ṭhā·ti कायस्मिंkā·yas·miṃ डाहोḍā·ho ओक्कमति,ok·ka·ma·ti सोso अताणोa·tā·ṇo असरणोa·sa·ra·ṇo असरणीभूतोa·sa·ra·ṇī·bhū·to भवेसुbha·ve·su निब्बिन्दति।nib·bin·da·ti

    So tattha na kiñci gayhūpagaṁ passati, tassa gayhūpagaṁ apassantassa citte arati saṇṭhāti, kāyasmiṁ ḍāho okkamati, so atāṇo asaraṇo asaraṇībhūto bhavesu nibbindati.

    (Pāli only)

  42. 42

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so जलितजालंja·li·ta·jā·laṃ महन्तंma·han·taṃ अग्गिक्खन्धंag·gik·khan·dhaṃ पविसेय्य,pa·vi·sey·ya सोso तत्थtat·tha अताणोa·tā·ṇo असरणोa·sa·ra·ṇo असरणीभूतोa·sa·ra·ṇī·bhū·to अग्गिम्हिag·gim·hi निब्बिन्देय्य;nib·bin·dey·ya

    Yathā, mahārāja, puriso jalitajālaṁ mahantaṁ aggikkhandhaṁ paviseyya, so tattha atāṇo asaraṇo asaraṇībhūto aggimhi nibbindeyya;

    (Pāli only)

  43. 43

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तस्सtas·sa गय्हूपगंgay·hū·pa·gaṃ अपस्सन्तस्सa·pas·san·tas·sa चित्तेcit·te अरतिa·ra·ti सण्ठाति,saṇ·ṭhā·ti कायस्मिंkā·yas·miṃ डाहोḍā·ho ओक्कमति,ok·ka·ma·ti सोso अताणोa·tā·ṇo असरणोa·sa·ra·ṇo असरणीभूतोa·sa·ra·ṇī·bhū·to भवेसुbha·ve·su निब्बिन्दति।nib·bin·da·ti

    evameva kho, mahārāja, tassa gayhūpagaṁ apassantassa citte arati saṇṭhāti, kāyasmiṁ ḍāho okkamati, so atāṇo asaraṇo asaraṇībhūto bhavesu nibbindati.

    (Pāli only)

  44. 44

    तस्सtas·sa पवत्तेpa·vat·te भयदस्साविस्सbha·ya·das·sā·vis·sa एवंe·vaṃ चित्तंcit·taṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti ‘सन्तत्तंsan·tat·taṃ खोkho पनेतंpa·ne·taṃ पवत्तंpa·vat·taṃ आदित्तंā·dit·taṃ सम्पज्जलितंsam·paj·ja·li·taṃ बहुदुक्खंba·hu·duk·khaṃ बहूपायासं,ba·hū·pā·yā·saṃ यदिya·di कोचिko·ci लभेथla·bhe·tha अप्पवत्तंap·pa·vat·taṃ एतंe·taṃ सन्तंsan·taṃ एतंe·taṃ पणीतं,pa·ṇī·taṃ यदिदंya·di·daṃ सब्बसङ्खारसमथोsab·ba·saṅ·khā·ra·sa·ma·tho सब्बूपधिपटिनिस्सग्गोsab·bū·pa·dhi·pa·ṭi·nis·sag·go तण्हक्खयोtaṇ·hak·kha·yo विरागोvi·rā·go निरोधोni·ro·dho निब्बानन्’ति।nib·bā·nan

    Tassa pavatte bhayadassāvissa evaṁ cittaṁ uppajjati ‘santattaṁ kho panetaṁ pavattaṁ ādittaṁ sampajjalitaṁ bahudukkhaṁ bahūpāyāsaṁ, yadi koci labhetha appavattaṁ etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ, yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānan’ti.

    (Pāli only)

  45. 45

    इतिi·ti हेतंhe·taṃ तस्सtas·sa अप्पवत्तेap·pa·vat·te चित्तंcit·taṃ पक्खन्दतिpak·khan·da·ti पसीदतिpa·sī·da·ti पहंसयतिpa·haṃ·sa·ya·ti तुसयतिtu·sa·ya·ti ‘पटिलद्धंpa·ṭi·lad·dhaṃ खोkho मेme निस्सरणन्’ति।nis·sa·ra·ṇan

    Iti hetaṁ tassa appavatte cittaṁ pakkhandati pasīdati pahaṁsayati tusayati ‘paṭiladdhaṁ kho me nissaraṇan’ti.

    (Pāli only)

  46. 46

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so विप्पनट्ठोvip·pa·naṭ·ṭho विदेसपक्खन्दोvi·de·sa·pak·khan·do निब्बाहनमग्गंnib·bā·ha·na·mag·gaṃ दिस्वाdis·vā तत्थtat·tha पक्खन्दतिpak·khan·da·ti पसीदतिpa·sī·da·ti पहंसयतिpa·haṃ·sa·ya·ti तुसयतिtu·sa·ya·ti ‘पटिलद्धोpa·ṭi·lad·dho मेme निब्बाहनमग्गो’ति;nib·bā·ha·na·mag·go

    Yathā, mahārāja, puriso vippanaṭṭho videsapakkhando nibbāhanamaggaṁ disvā tattha pakkhandati pasīdati pahaṁsayati tusayati ‘paṭiladdho me nibbāhanamaggo’ti;

    (Pāli only)

  47. 47

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja पवत्तेpa·vat·te भयदस्साविस्सbha·ya·das·sā·vis·sa अप्पवत्तेap·pa·vat·te चित्तंcit·taṃ पक्खन्दतिpak·khan·da·ti पसीदतिpa·sī·da·ti पहंसयतिpa·haṃ·sa·ya·ti तुसयतिtu·sa·ya·ti ‘पटिलद्धंpa·ṭi·lad·dhaṃ खोkho मेme निस्सरणन्’ति।nis·sa·ra·ṇan

    evameva kho, mahārāja, pavatte bhayadassāvissa appavatte cittaṁ pakkhandati pasīdati pahaṁsayati tusayati ‘paṭiladdhaṁ kho me nissaraṇan’ti.

    (Pāli only)

  48. 48

    सोso अप्पवत्तत्थायap·pa·vat·tat·thā·ya मग्गंmag·gaṃ आयूहतिā·yū·ha·ti गवेसतिga·ve·sa·ti भावेतिbhā·ve·ti बहुलीकरोति,ba·hu·lī·ka·ro·ti तस्सtas·sa तदत्थंta·dat·thaṃ सतिsa·ti सन्तिट्ठति,san·tiṭ·ṭha·ti तदत्थंta·dat·thaṃ वीरियंvī·ri·yaṃ सन्तिट्ठति,san·tiṭ·ṭha·ti तदत्थंta·dat·thaṃ पीतिpī·ti सन्तिट्ठति,san·tiṭ·ṭha·ti तस्सtas·sa तंtaṃ चित्तंcit·taṃ अपरापरंa·pa·rā·pa·raṃ मनसिकरोतोma·na·si·ka·ro·to पवत्तंpa·vat·taṃ समतिक्कमित्वाsa·ma·tik·ka·mit·vā अप्पवत्तंap·pa·vat·taṃ ओक्कमति,ok·ka·ma·ti अप्पवत्तमनुप्पत्तो,ap·pa·vat·ta·ma·nup·pat·to महाराज,ma·hā·rā·ja सम्मापटिपन्नोsam·mā·pa·ṭi·pan·no ‘निब्बानंnib·bā·naṃ सच्छिकरोती’तिsac·chi·ka·ro·tī वुच्चती”ति।vuc·ca·tī

    So appavattatthāya maggaṁ āyūhati gavesati bhāveti bahulīkaroti, tassa tadatthaṁ sati santiṭṭhati, tadatthaṁ vīriyaṁ santiṭṭhati, tadatthaṁ pīti santiṭṭhati, tassa taṁ cittaṁ aparāparaṁ manasikaroto pavattaṁ samatikkamitvā appavattaṁ okkamati, appavattamanuppatto, mahārāja, sammāpaṭipanno ‘nibbānaṁ sacchikarotī’ti vuccatī”ti.

    (Pāli only)

  49. 49

    “साधु,sā·dhu भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na एवमेतंe·va·me·taṃ तथाta·thā सम्पटिच्छामी”ति।sam·pa·ṭic·chā·mī

    “Sādhu, bhante nāgasena, evametaṁ tathā sampaṭicchāmī”ti.

    (Pāli only)

  50. 50

    निब्बानसच्छिकरणपञ्होnib·bā·na·sac·chi·ka·ra·ṇa·pañ·ho एकादसमो।e·kā·da·sa·mo

    Nibbānasacchikaraṇapañho ekādasamo.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.