Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Numbered Discourses 1 2 अङ्गुत्तर 1 2
Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031
2. Nīvaraṇappahānavagga
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243 · Hide pronunciation
-
1
Numbered Discourses 1.11–20
-
2
2। नीवरणप्पहानवग्गnī·va·ra·ṇap·pa·hā·na·vag·ga
2. Nīvaraṇappahānavagga
-
3
11
11
11
-
4
“नाहं,nā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञंañ·ñaṃ एकधम्मम्पिe·ka·dham·mam·pi समनुपस्सामिsa·ma·nu·pas·sā·mi येनye·na अनुप्पन्नोa·nup·pan·no वाvā कामच्छन्दोkā·mac·chan·do उप्पज्जतिup·paj·ja·ti उप्पन्नोup·pan·no वाvā कामच्छन्दोkā·mac·chan·do भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya संवत्ततिsaṃ·vat·ta·ti यथयिदं,ya·tha·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve सुभनिमित्तं।su·bha·ni·mit·taṃ
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppanno vā kāmacchando uppajjati uppanno vā kāmacchando bhiyyobhāvāya vepullāya saṁvattati yathayidaṁ, bhikkhave, subhanimittaṁ.
“Mendicants, I do not see a single thing that gives rise to sensual desire, or, when it has arisen, makes it increase and grow like the feature of beauty.
-
5
सुभनिमित्तं,su·bha·ni·mit·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अयोनिसोa·yo·ni·so मनसिma·na·si करोतोka·ro·to अनुप्पन्नोa·nup·pan·no चेवce·va कामच्छन्दोkā·mac·chan·do उप्पज्जतिup·paj·ja·ti उप्पन्नोup·pan·no चca कामच्छन्दोkā·mac·chan·do भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya संवत्तती”ति।saṃ·vat·ta·tī
Subhanimittaṁ, bhikkhave, ayoniso manasi karoto anuppanno ceva kāmacchando uppajjati uppanno ca kāmacchando bhiyyobhāvāya vepullāya saṁvattatī”ti.
When you apply the mind irrationally to the feature of beauty, sensual desire arises, and once arisen it increases and grows.”
-
6
पठमं।pa·ṭha·maṃ
Paṭhamaṁ.
(Pāli only)
-
7
12
12
12
-
8
“नाहं,nā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञंañ·ñaṃ एकधम्मम्पिe·ka·dham·mam·pi समनुपस्सामिsa·ma·nu·pas·sā·mi येनye·na अनुप्पन्नोa·nup·pan·no वाvā ब्यापादोbyā·pā·do उप्पज्जतिup·paj·ja·ti उप्पन्नोup·pan·no वाvā ब्यापादोbyā·pā·do भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya संवत्ततिsaṃ·vat·ta·ti यथयिदं,ya·tha·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve पटिघनिमित्तं।pa·ṭi·gha·ni·mit·taṃ
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppanno vā byāpādo uppajjati uppanno vā byāpādo bhiyyobhāvāya vepullāya saṁvattati yathayidaṁ, bhikkhave, paṭighanimittaṁ.
“Mendicants, I do not see a single thing that gives rise to ill will, or, when it has arisen, makes it increase and grow like the feature of aversion.
-
9
पटिघनिमित्तं,pa·ṭi·gha·ni·mit·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अयोनिसोa·yo·ni·so मनसिma·na·si करोतोka·ro·to अनुप्पन्नोa·nup·pan·no चेवce·va ब्यापादोbyā·pā·do उप्पज्जतिup·paj·ja·ti उप्पन्नोup·pan·no चca ब्यापादोbyā·pā·do भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya संवत्तती”ति।saṃ·vat·ta·tī
Paṭighanimittaṁ, bhikkhave, ayoniso manasi karoto anuppanno ceva byāpādo uppajjati uppanno ca byāpādo bhiyyobhāvāya vepullāya saṁvattatī”ti.
When you apply the mind irrationally to the feature of aversion, ill will arises, and once arisen it increases and grows.”
-
10
दुतियं।du·ti·yaṃ
Dutiyaṁ.
(Pāli only)
-
11
13
13
13
-
12
“नाहं,nā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञंañ·ñaṃ एकधम्मम्पिe·ka·dham·mam·pi समनुपस्सामिsa·ma·nu·pas·sā·mi येनye·na अनुप्पन्नंa·nup·pan·naṃ वाvā थिनमिद्धंthi·na·mid·dhaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti उप्पन्नंup·pan·naṃ वाvā थिनमिद्धंthi·na·mid·dhaṃ भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya संवत्ततिsaṃ·vat·ta·ti यथयिदं,ya·tha·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अरतिa·ra·ti तन्दीtan·dī विजम्भिताvi·jam·bhi·tā भत्तसम्मदोbhat·ta·sam·ma·do चेतसोce·ta·so चca लीनत्तं।lī·nat·taṃ
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannaṁ vā thinamiddhaṁ uppajjati uppannaṁ vā thinamiddhaṁ bhiyyobhāvāya vepullāya saṁvattati yathayidaṁ, bhikkhave, arati tandī vijambhitā bhattasammado cetaso ca līnattaṁ.
“Mendicants, I do not see a single thing that gives rise to dullness and drowsiness, or, when they have arisen, makes them increase and grow like discontent, sloth, yawning, sleepiness after eating, and mental sluggishness.
-
13
लीनचित्तस्स,lī·na·cit·tas·sa भिक्खवे,bhik·kha·ve अनुप्पन्नञ्चेवa·nup·pan·nañ·ce·va थिनमिद्धंthi·na·mid·dhaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti उप्पन्नञ्चup·pan·nañ·ca थिनमिद्धंthi·na·mid·dhaṃ भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya संवत्तती”ति।saṃ·vat·ta·tī
Līnacittassa, bhikkhave, anuppannañceva thinamiddhaṁ uppajjati uppannañca thinamiddhaṁ bhiyyobhāvāya vepullāya saṁvattatī”ti.
When you have a sluggish mind, dullness and drowsiness arise, and once arisen they increase and grow.”
-
14
ततियं।ta·ti·yaṃ
Tatiyaṁ.
(Pāli only)
-
15
14
14
14
-
16
“नाहं,nā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञंañ·ñaṃ एकधम्मम्पिe·ka·dham·mam·pi समनुपस्सामिsa·ma·nu·pas·sā·mi येनye·na अनुप्पन्नंa·nup·pan·naṃ वाvā उद्धच्चकुक्कुच्चंud·dhac·ca·kuk·kuc·caṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti उप्पन्नंup·pan·naṃ वाvā उद्धच्चकुक्कुच्चंud·dhac·ca·kuk·kuc·caṃ भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya संवत्ततिsaṃ·vat·ta·ti यथयिदं,ya·tha·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चेतसोce·ta·so अवूपसमो।a·vū·pa·sa·mo
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannaṁ vā uddhaccakukkuccaṁ uppajjati uppannaṁ vā uddhaccakukkuccaṁ bhiyyobhāvāya vepullāya saṁvattati yathayidaṁ, bhikkhave, cetaso avūpasamo.
“Mendicants, I do not see a single thing that gives rise to restlessness and remorse, or, when they have arisen, makes them increase and grow like an unsettled mind.
-
17
अवूपसन्तचित्तस्स,a·vū·pa·san·ta·cit·tas·sa भिक्खवे,bhik·kha·ve अनुप्पन्नञ्चेवa·nup·pan·nañ·ce·va उद्धच्चकुक्कुच्चंud·dhac·ca·kuk·kuc·caṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti उप्पन्नञ्चup·pan·nañ·ca उद्धच्चकुक्कुच्चंud·dhac·ca·kuk·kuc·caṃ भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya संवत्तती”ति।saṃ·vat·ta·tī
Avūpasantacittassa, bhikkhave, anuppannañceva uddhaccakukkuccaṁ uppajjati uppannañca uddhaccakukkuccaṁ bhiyyobhāvāya vepullāya saṁvattatī”ti.
When your mind is unsettled, restlessness and remorse arise, and once arisen they increase and grow.”
-
18
चतुत्थं।ca·tut·thaṃ
Catutthaṁ.
(Pāli only)
-
19
15
15
15
-
20
“नाहं,nā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञंañ·ñaṃ एकधम्मम्पिe·ka·dham·mam·pi समनुपस्सामिsa·ma·nu·pas·sā·mi येनye·na अनुप्पन्नाa·nup·pan·nā वाvā विचिकिच्छाvi·ci·kic·chā उप्पज्जतिup·paj·ja·ti उप्पन्नाup·pan·nā वाvā विचिकिच्छाvi·ci·kic·chā भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya संवत्ततिsaṃ·vat·ta·ti यथयिदं,ya·tha·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अयोनिसोमनसिकारो।a·yo·ni·so·ma·na·si·kā·ro
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā vicikicchā uppajjati uppannā vā vicikicchā bhiyyobhāvāya vepullāya saṁvattati yathayidaṁ, bhikkhave, ayonisomanasikāro.
“Mendicants, I do not see a single thing that gives rise to doubt, or, when it has arisen, makes it increase and grow like irrational application of mind.
-
21
अयोनिसो,a·yo·ni·so भिक्खवे,bhik·kha·ve मनसिma·na·si करोतोka·ro·to अनुप्पन्नाa·nup·pan·nā चेवce·va विचिकिच्छाvi·ci·kic·chā उप्पज्जतिup·paj·ja·ti उप्पन्नाup·pan·nā चca विचिकिच्छाvi·ci·kic·chā भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya संवत्तती”ति।saṃ·vat·ta·tī
Ayoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppannā ceva vicikicchā uppajjati uppannā ca vicikicchā bhiyyobhāvāya vepullāya saṁvattatī”ti.
When you apply the mind irrationally, doubt arises, and once arisen it increases and grows.”
-
22
पञ्चमं।pañ·ca·maṃ
Pañcamaṁ.
(Pāli only)
-
23
16
16
16
-
24
“नाहं,nā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञंañ·ñaṃ एकधम्मम्पिe·ka·dham·mam·pi समनुपस्सामिsa·ma·nu·pas·sā·mi येनye·na अनुप्पन्नोa·nup·pan·no वाvā कामच्छन्दोkā·mac·chan·do नुप्पज्जतिnup·paj·ja·ti उप्पन्नोup·pan·no वाvā कामच्छन्दोkā·mac·chan·do पहीयतिpa·hī·ya·ti यथयिदं,ya·tha·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve असुभनिमित्तं।a·su·bha·ni·mit·taṃ
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppanno vā kāmacchando nuppajjati uppanno vā kāmacchando pahīyati yathayidaṁ, bhikkhave, asubhanimittaṁ.
“Mendicants, I do not see a single thing that prevents sensual desire from arising, or, when it has arisen, gives it up like the feature of ugliness.
-
25
असुभनिमित्तं,a·su·bha·ni·mit·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve योनिसोyo·ni·so मनसिma·na·si करोतोka·ro·to अनुप्पन्नोa·nup·pan·no चेवce·va कामच्छन्दोkā·mac·chan·do नुप्पज्जतिnup·paj·ja·ti उप्पन्नोup·pan·no चca कामच्छन्दोkā·mac·chan·do पहीयती”ति।pa·hī·ya·tī
Asubhanimittaṁ, bhikkhave, yoniso manasi karoto anuppanno ceva kāmacchando nuppajjati uppanno ca kāmacchando pahīyatī”ti.
When you apply the mind rationally to the feature of ugliness, sensual desire does not arise, or, if it has already arisen, it’s given up.”
-
26
छट्ठं।chaṭ·ṭhaṃ
Chaṭṭhaṁ.
(Pāli only)
-
27
17
17
17
-
28
“नाहं,nā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञंañ·ñaṃ एकधम्मम्पिe·ka·dham·mam·pi समनुपस्सामिsa·ma·nu·pas·sā·mi येनye·na अनुप्पन्नोa·nup·pan·no वाvā ब्यापादोbyā·pā·do नुप्पज्जतिnup·paj·ja·ti उप्पन्नोup·pan·no वाvā ब्यापादोbyā·pā·do पहीयतिpa·hī·ya·ti यथयिदं,ya·tha·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मेत्ताmet·tā चेतोविमुत्ति।ce·to·vi·mut·ti
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppanno vā byāpādo nuppajjati uppanno vā byāpādo pahīyati yathayidaṁ, bhikkhave, mettā cetovimutti.
“Mendicants, I do not see a single thing that prevents ill will from arising, or, when it has arisen, gives it up like the heart’s release by love.
-
29
मेत्तं,met·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चेतोविमुत्तिंce·to·vi·mut·tiṃ योनिसोyo·ni·so मनसिma·na·si करोतोka·ro·to अनुप्पन्नोa·nup·pan·no चेवce·va ब्यापादोbyā·pā·do नुप्पज्जतिnup·paj·ja·ti उप्पन्नोup·pan·no चca ब्यापादोbyā·pā·do पहीयती”ति।pa·hī·ya·tī
Mettaṁ, bhikkhave, cetovimuttiṁ yoniso manasi karoto anuppanno ceva byāpādo nuppajjati uppanno ca byāpādo pahīyatī”ti.
When you apply the mind rationally to the heart’s release by love, ill will does not arise, or, if it has already arisen, it’s given up.”
-
30
सत्तमं।sat·ta·maṃ
Sattamaṁ.
(Pāli only)
-
31
18
18
18
-
32
“नाहं,nā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञंañ·ñaṃ एकधम्मम्पिe·ka·dham·mam·pi समनुपस्सामिsa·ma·nu·pas·sā·mi येनye·na अनुप्पन्नंa·nup·pan·naṃ वाvā थिनमिद्धंthi·na·mid·dhaṃ नुप्पज्जतिnup·paj·ja·ti उप्पन्नंup·pan·naṃ वाvā थिनमिद्धंthi·na·mid·dhaṃ पहीयतिpa·hī·ya·ti यथयिदं,ya·tha·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve आरम्भधातुā·ram·bha·dhā·tu निक्कमधातुnik·ka·ma·dhā·tu परक्कमधातु।pa·rak·ka·ma·dhā·tu
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannaṁ vā thinamiddhaṁ nuppajjati uppannaṁ vā thinamiddhaṁ pahīyati yathayidaṁ, bhikkhave, ārambhadhātu nikkamadhātu parakkamadhātu.
“Mendicants, I do not see a single thing that prevents dullness and drowsiness from arising, or, when they have arisen, gives them up like the elements of initiative, persistence, and vigor.
-
33
आरद्धवीरियस्स,ā·rad·dha·vī·ri·yas·sa भिक्खवे,bhik·kha·ve अनुप्पन्नञ्चेवa·nup·pan·nañ·ce·va थिनमिद्धंthi·na·mid·dhaṃ नुप्पज्जतिnup·paj·ja·ti उप्पन्नञ्चup·pan·nañ·ca थिनमिद्धंthi·na·mid·dhaṃ पहीयती”ति।pa·hī·ya·tī
Āraddhavīriyassa, bhikkhave, anuppannañceva thinamiddhaṁ nuppajjati uppannañca thinamiddhaṁ pahīyatī”ti.
When you’re energetic, dullness and drowsiness do not arise, or, if they’ve already arisen, they’re given up.”
-
34
अट्ठमं।aṭ·ṭha·maṃ
Aṭṭhamaṁ.
(Pāli only)
-
35
19
19
19
-
36
“नाहं,nā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञंañ·ñaṃ एकधम्मम्पिe·ka·dham·mam·pi समनुपस्सामिsa·ma·nu·pas·sā·mi येनye·na अनुप्पन्नंa·nup·pan·naṃ वाvā उद्धच्चकुक्कुच्चंud·dhac·ca·kuk·kuc·caṃ नुप्पज्जतिnup·paj·ja·ti उप्पन्नंup·pan·naṃ वाvā उद्धच्चकुक्कुच्चंud·dhac·ca·kuk·kuc·caṃ पहीयतिpa·hī·ya·ti यथयिदं,ya·tha·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चेतसोce·ta·so वूपसमो।vū·pa·sa·mo
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannaṁ vā uddhaccakukkuccaṁ nuppajjati uppannaṁ vā uddhaccakukkuccaṁ pahīyati yathayidaṁ, bhikkhave, cetaso vūpasamo.
“Mendicants, I do not see a single thing that prevents restlessness and remorse from arising, or, when they have arisen, gives them up like a settled mind.
-
37
वूपसन्तचित्तस्स,vū·pa·san·ta·cit·tas·sa भिक्खवे,bhik·kha·ve अनुप्पन्नञ्चेवa·nup·pan·nañ·ce·va उद्धच्चकुक्कुच्चंud·dhac·ca·kuk·kuc·caṃ नुप्पज्जतिnup·paj·ja·ti उप्पन्नञ्चup·pan·nañ·ca उद्धच्चकुक्कुच्चंud·dhac·ca·kuk·kuc·caṃ पहीयती”ति।pa·hī·ya·tī
Vūpasantacittassa, bhikkhave, anuppannañceva uddhaccakukkuccaṁ nuppajjati uppannañca uddhaccakukkuccaṁ pahīyatī”ti.
When the mind is settled, restlessness and remorse do not arise, or, if they’ve already arisen, they’re given up.”
-
38
नवमं।na·va·maṃ
Navamaṁ.
(Pāli only)
-
39
20
20
20
-
40
“नाहं,nā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अञ्ञंañ·ñaṃ एकधम्मम्पिe·ka·dham·mam·pi समनुपस्सामिsa·ma·nu·pas·sā·mi येनye·na अनुप्पन्नाa·nup·pan·nā वाvā विचिकिच्छाvi·ci·kic·chā नुप्पज्जतिnup·paj·ja·ti उप्पन्नाup·pan·nā वाvā विचिकिच्छाvi·ci·kic·chā पहीयतिpa·hī·ya·ti यथयिदं,ya·tha·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve योनिसोमनसिकारो।yo·ni·so·ma·na·si·kā·ro
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yena anuppannā vā vicikicchā nuppajjati uppannā vā vicikicchā pahīyati yathayidaṁ, bhikkhave, yonisomanasikāro.
“Mendicants, I do not see a single thing that prevents doubt from arising, or, when it has arisen, gives it up like rational application of mind.
-
41
योनिसो,yo·ni·so भिक्खवे,bhik·kha·ve मनसिma·na·si करोतोka·ro·to अनुप्पन्नाa·nup·pan·nā चेवce·va विचिकिच्छाvi·ci·kic·chā नुप्पज्जतिnup·paj·ja·ti उप्पन्नाup·pan·nā चca विचिकिच्छाvi·ci·kic·chā पहीयती”ति।pa·hī·ya·tī
Yoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppannā ceva vicikicchā nuppajjati uppannā ca vicikicchā pahīyatī”ti.
When you apply the mind rationally, doubt does not arise, or, if it’s already arisen, it’s given up.”
-
42
दसमं।da·sa·maṃ
Dasamaṁ.
(Pāli only)
-
43
नीवरणप्पहानवग्गोnī·va·ra·ṇap·pa·hā·na·vag·go दुतियो।du·ti·yo
Nīvaraṇappahānavaggo dutiyo.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.