Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 10 162 अङ्गुत्तर 10 162

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211

Dutiyaadhammasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 10।172

    Aṅguttara Nikāya 10.172

    Numbered Discourses 10.172

  2. 2

    17। जाणुस्सोणिवग्गjā·ṇus·so·ṇi·vag·ga

    17. Jāṇussoṇivagga

    17. With Jānussoṇi

  3. 3

    दुतियअधम्मसुत्तdu·ti·ya·a·dham·ma·sut·ta

    Dutiyaadhammasutta

    Bad Principles (2nd)

  4. 4

    “अधम्मोa·dham·mo च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve वेदितब्बोve·di·tab·bo धम्मोdham·mo च;ca

    “Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca;

    “Mendicants, you should know bad principles and good principles.

  5. 5

    अनत्थोa·nat·tho चca वेदितब्बोve·di·tab·bo अत्थोat·tho च।ca

    anattho ca veditabbo attho ca.

    And you should know bad results and good results.

  6. 6

    अधम्मञ्चa·dham·mañ·ca विदित्वाvi·dit·vā धम्मञ्च,dham·mañ·ca अनत्थञ्चa·nat·thañ·ca विदित्वाvi·dit·vā अत्थञ्चat·thañ·ca यथाya·thā धम्मोdham·mo यथाya·thā अत्थोat·tho तथाta·thā पटिपज्जितब्बन्”ति।pa·ṭi·paj·ji·tab·ban

    Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabban”ti.

    Knowing these things, your practice should follow the good principles with good results.”

  7. 7

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  8. 8

    इदंi·daṃ वत्वानvat·vā·na सुगतोsu·ga·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पाविसि।pā·vi·si

    Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.

    When he had spoken, the Holy One rose from his seat and entered his dwelling.

  9. 9

    अथa·tha खोkho तेसंte·saṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ अचिरपक्कन्तस्सa·ci·ra·pak·kan·tas·sa भगवतोbha·ga·va·to एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:

    Soon after the Buddha left, those mendicants considered,

  10. 10

    “इदंi·daṃ खोkho नो,no आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho

    “idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:

    “The Buddha gave this brief summary recital, then entered his dwelling without explaining the meaning in detail.

  11. 11

    ‘अधम्मोa·dham·mo च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve वेदितब्बोve·di·tab·bo धम्मोdham·mo च;ca

    ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca;

    ‘You should know bad principles and good principles.

  12. 12

    अनत्थोa·nat·tho चca वेदितब्बोve·di·tab·bo अत्थोat·tho च।ca

    anattho ca veditabbo attho ca.

    And you should know bad results and good results.

  13. 13

    अधम्मञ्चa·dham·mañ·ca विदित्वाvi·dit·vā धम्मञ्च,dham·mañ·ca अनत्थञ्चa·nat·thañ·ca विदित्वाvi·dit·vā अत्थञ्चat·thañ·ca यथाya·thā धम्मोdham·mo यथाya·thā अत्थोat·tho तथाta·thā पटिपज्जितब्बन्’ति।pa·ṭi·paj·ji·tab·ban

    Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabban’ti.

    Knowing these things, your practice should follow the good principles with good results.’

  14. 14

    कोko नुnu खोkho इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजेय्या”ति?vi·bha·jey·yā

    Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā”ti?

    Who can explain in detail the meaning of this brief summary recital given by the Buddha?”

  15. 15

    अथa·tha खोkho तेसंte·saṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:

    Then those mendicants thought,

  16. 16

    “अयंa·yaṃ खोkho आयस्माā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no सत्थुsat·thu चेवce·va संवण्णितो,saṃ·vaṇ·ṇi·to सम्भावितोsam·bhā·vi·to चca विञ्ञूनंviñ·ñū·naṃ सब्रह्मचारीनं।sab·rah·ma·cā·rī·naṃ

    “ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.

    “This Venerable Mahākaccāna is praised by the Buddha and esteemed by his sensible spiritual companions.

  17. 17

    पहोतिpa·ho·ti चायस्माcā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजितुं।vi·bha·ji·tuṃ

    Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.

    He is capable of explaining in detail the meaning of this brief summary recital given by the Buddha.

  18. 18

    यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ येनायस्माye·nā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no तेनुपसङ्कमेय्याम;te·nu·pa·saṅ·ka·mey·yā·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महाकच्चानंma·hā·kac·cā·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पुच्छेय्याम।puc·chey·yā·ma

    Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ puccheyyāma.

    Let’s go to him, and ask him about this matter.

  19. 19

    यथाya·thā नोno आयस्माā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no ब्याकरिस्सतिbyā·ka·ris·sa·ti तथाta·thā नंnaṃ धारेस्सामा”ति।dhā·res·sā·mā

    Yathā no āyasmā mahākaccāno byākarissati tathā naṁ dhāressāmā”ti.

    As he answers, so we’ll remember it.”

  20. 20

    अथa·tha खोkho तेte भिक्खूbhik·khū येनायस्माye·nā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मताā·yas·ma·tā महाकच्चानेनma·hā·kac·cā·ne·na सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदिंसु।sam·mo·diṃ·su

    Atha kho te bhikkhū yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodiṁsu.

    Then those mendicants went to Mahākaccāna, and exchanged greetings with him.

  21. 21

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नाni·sin·nā खोkho तेte भिक्खूbhik·khū आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महाकच्चानंma·hā·kac·cā·naṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavocuṁ:

    When the greetings and polite conversation were over, they sat down to one side. They told him what had happened, and said,

  22. 22

    “इदंi·daṃ खोkho नो,no आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho

    “Idaṁ kho no, āvuso kaccāna, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:

    (Pāli only)

  23. 23

    ‘अधम्मोa·dham·mo च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve वेदितब्बोve·di·tab·bo धम्मोdham·mo च;ca

    ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca;

    (Pāli only)

  24. 24

    अनत्थोa·nat·tho चca वेदितब्बोve·di·tab·bo अत्थोat·tho च।ca

    anattho ca veditabbo attho ca.

    (Pāli only)

  25. 25

    अधम्मञ्चa·dham·mañ·ca विदित्वाvi·dit·vā धम्मञ्च,dham·mañ·ca अनत्थञ्चa·nat·thañ·ca विदित्वाvi·dit·vā अत्थञ्चat·thañ·ca यथाya·thā धम्मोdham·mo यथाya·thā अत्थोat·tho तथाta·thā पटिपज्जितब्बन्’ति।pa·ṭi·paj·ji·tab·ban

    Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabban’ti.

    (Pāli only)

  26. 26

    तेसंte·saṃ नो,no आवुसो,ā·vu·so अम्हाकंam·hā·kaṃ अचिरपक्कन्तस्सa·ci·ra·pak·kan·tas·sa भगवतोbha·ga·va·to एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Tesaṁ no, āvuso, amhākaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:

    (Pāli only)

  27. 27

    ‘इदंi·daṃ खोkho नो,no आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो—pa·viṭ·ṭho

    ‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho—

    (Pāli only)

  28. 28

    अधम्मोa·dham·mo च,ca भिक्खवेbhik·kha·ve …पे…pe

    adhammo ca, bhikkhave …pe…

    (Pāli only)

  29. 29

    तथाta·thā पटिपज्जितब्बन्ति।pa·ṭi·paj·ji·tab·ban·ti

    tathā paṭipajjitabbanti.

    (Pāli only)

  30. 30

    कोko नुnu खोkho इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजेय्या’ति?vi·bha·jey·yā

    Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?

    (Pāli only)

  31. 31

    तेसंte·saṃ नो,no आवुसो,ā·vu·so अम्हाकंam·hā·kaṃ एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Tesaṁ no, āvuso, amhākaṁ etadahosi:

    (Pāli only)

  32. 32

    ‘अयंa·yaṃ खोkho आयस्माā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no सत्थुsat·thu चेवce·va संवण्णितो,saṃ·vaṇ·ṇi·to सम्भावितोsam·bhā·vi·to चca विञ्ञूनंviñ·ñū·naṃ सब्रह्मचारीनं।sab·rah·ma·cā·rī·naṃ

    ‘ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.

    (Pāli only)

  33. 33

    पहोतिpa·ho·ti चायस्माcā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजितुं।vi·bha·ji·tuṃ

    Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.

    (Pāli only)

  34. 34

    यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ येनायस्माye·nā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no तेनुपसङ्कमेय्याम;te·nu·pa·saṅ·ka·mey·yā·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महाकच्चानंma·hā·kac·cā·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्याम।pa·ṭi·puc·chey·yā·ma

    Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāma.

    (Pāli only)

  35. 35

    यथाya·thā नोno आयस्माā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no ब्याकरिस्सतिbyā·ka·ris·sa·ti तथाta·thā नंnaṃ धारेस्सामा’ति।dhā·res·sā·mā

    Yathā no āyasmā mahākaccāno byākarissati tathā naṁ dhāressāmā’ti.

    (Pāli only)

  36. 36

    विभजतुvi·bha·ja·tu आयस्माā·yas·mā महाकच्चानो”ति।ma·hā·kac·cā·no

    Vibhajatu āyasmā mahākaccāno”ti.

    “May Venerable Mahākaccāna please explain this.”

  37. 37

    “सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आवुसो,ā·vu·so पुरिसोpu·ri·so सारत्थिकोsā·rat·thi·ko सारंsā·raṃ गवेसीga·ve·sī सारपरियेसनंsā·ra·pa·ri·ye·sa·naṃ चरमानोca·ra·mā·no महतोma·ha·to रुक्खस्सruk·khas·sa तिट्ठतोtiṭ·ṭha·to सारवतोsā·ra·va·to अतिक्कम्मेवa·tik·kam·me·va मूलंmū·laṃ अतिक्कम्मa·tik·kam·ma खन्धंkhan·dhaṃ साखापलासेsā·khā·pa·lā·se सारंsā·raṃ परियेसितब्बंpa·ri·ye·si·tab·baṃ मञ्ञेय्य।mañ·ñey·ya

    “Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāraṁ gavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṁ atikkamma khandhaṁ sākhāpalāse sāraṁ pariyesitabbaṁ maññeyya.

    “Reverends, suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. But he’d pass over the roots and trunk, imagining that the heartwood should be sought in the branches and leaves.

  38. 38

    एवंसम्पदमिदंe·vaṃ·sam·pa·da·mi·daṃ आयस्मन्तानंā·yas·man·tā·naṃ सत्थरिsat·tha·ri सम्मुखीभूतेsam·mu·khī·bhū·te तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अतिसित्वाa·ti·sit·vā अम्हेam·he एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छितब्बंpa·ṭi·puc·chi·tab·baṃ मञ्ञथ।mañ·ña·tha

    Evaṁsampadamidaṁ āyasmantānaṁ satthari sammukhībhūte taṁ bhagavantaṁ atisitvā amhe etamatthaṁ paṭipucchitabbaṁ maññatha.

    Such is the consequence for the venerables. Though you were face to face with the Buddha, you bypassed him, imagining that you should ask me about this matter.

  39. 39

    सोso हावुसो,hā·vu·so भगवाbha·ga·vā जानंjā·naṃ जानातिjā·nā·ti पस्संpas·saṃ पस्सतिpas·sa·ti चक्खुभूतोcak·khu·bhū·to ञाणभूतोñā·ṇa·bhū·to धम्मभूतोdham·ma·bhū·to ब्रह्मभूतोbrah·ma·bhū·to वत्ताvat·tā पवत्ताpa·vat·tā अत्थस्सat·thas·sa निन्नेताnin·ne·tā अमतस्सa·ma·tas·sa दाताdā·tā धम्मस्सामीdham·mas·sā·mī तथागतो।ta·thā·ga·to

    So hāvuso, bhagavā jānaṁ jānāti passaṁ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.

    For he is the Buddha, the one who knows and sees. He is vision, he is knowledge, he is the manifestation of principle, he is the manifestation of divinity. He is the preacher, the proclaimer, the elucidator of meaning, the bestower of freedom from death, the lord of truth, the Realized One.

  40. 40

    सोso चेवce·va पनेतस्सpa·ne·tas·sa कालोkā·lo अहोसिa·ho·si यंyaṃ तुम्हेtum·he भगवन्तंयेवbha·ga·van·taṃ·ye·va उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्याथ।pa·ṭi·puc·chey·yā·tha

    So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ tumhe bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha.

    That was the time to approach the Buddha and ask about this matter.

  41. 41

    यथाya·thā वोvo भगवाbha·ga·vā ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya तथाta·thā नंnaṃ धारेय्याथा”ति।dhā·rey·yā·thā

    Yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.

    You should have remembered it in line with the Buddha’s answer.”

  42. 42

    “अद्धा,ad·dhā आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na भगवाbha·ga·vā जानंjā·naṃ जानातिjā·nā·ti पस्संpas·saṃ पस्सतिpas·sa·ti चक्खुभूतोcak·khu·bhū·to ञाणभूतोñā·ṇa·bhū·to धम्मभूतोdham·ma·bhū·to ब्रह्मभूतोbrah·ma·bhū·to वत्ताvat·tā पवत्ताpa·vat·tā अत्थस्सat·thas·sa निन्नेताnin·ne·tā अमतस्सa·ma·tas·sa दाताdā·tā धम्मस्सामीdham·mas·sā·mī तथागतो।ta·thā·ga·to

    “Addhā, āvuso kaccāna, bhagavā jānaṁ jānāti passaṁ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.

    “Certainly he is the Buddha, the one who knows and sees. He is vision, he is knowledge, he is the manifestation of principle, he is the manifestation of divinity. He is the preacher, the proclaimer, the elucidator of meaning, the bestower of freedom from death, the lord of truth, the Realized One.

  43. 43

    सोso चेवce·va पनेतस्सpa·ne·tas·sa कालोkā·lo अहोसिa·ho·si यंyaṃ मयंma·yaṃ भगवन्तंयेवbha·ga·van·taṃ·ye·va उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्याम।pa·ṭi·puc·chey·yā·ma

    So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ mayaṁ bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyāma.

    That was the time to approach the Buddha and ask about this matter.

  44. 44

    यथाya·thā नोno भगवाbha·ga·vā ब्याकरेय्यbyā·ka·rey·ya तथाta·thā नंnaṃ धारेय्याम।dhā·rey·yā·ma

    Yathā no bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāma.

    We should have remembered it in line with the Buddha’s answer.

  45. 45

    अपिa·pi चायस्माcā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no सत्थुsat·thu चेवce·va संवण्णितो,saṃ·vaṇ·ṇi·to सम्भावितोsam·bhā·vi·to चca विञ्ञूनंviñ·ñū·naṃ सब्रह्मचारीनं।sab·rah·ma·cā·rī·naṃ

    Api cāyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.

    Still, Venerable Mahākaccāna is praised by the Buddha and esteemed by his sensible spiritual companions.

  46. 46

    पहोतिpa·ho·ti चायस्माcā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजितुं।vi·bha·ji·tuṃ

    Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.

    He is capable of explaining in detail the meaning of this brief summary recital given by the Buddha.

  47. 47

    विभजतायस्माvi·bha·ja·tā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no अगरुंa·ga·ruṃ करित्वा”ति।ka·rit·vā

    Vibhajatāyasmā mahākaccāno agaruṁ karitvā”ti.

    Please explain this, if it’s no trouble.”

  48. 48

    “तेनte·na हावुसो,hā·vu·so सुणाथ,su·ṇā·tha साधुकंsā·dhu·kaṃ मनसिma·na·si करोथ,ka·ro·tha भासिस्सामी”ति।bhā·sis·sā·mī

    “Tena hāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.

    “Well then, reverends, listen and apply your mind well, I will speak.”

  49. 49

    “एवं,e·vaṃ आवुसो”तिā·vu·so खोkho तेte भिक्खूbhik·khū आयस्मतोā·yas·ma·to महाकच्चानस्सma·hā·kac·cā·nas·sa पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ

    “Evaṁ, āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṁ.

    “Yes, reverend,” they replied.

  50. 50

    अथायस्माa·thā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Athāyasmā mahākaccāno etadavoca:

    Mahākaccāna said this:

  51. 51

    “यंyaṃ खोkho नो,no आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho

    “Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:

    “Reverends, the Buddha gave this brief summary recital, then entered his dwelling without explaining the meaning in detail:

  52. 52

    ‘अधम्मोa·dham·mo च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve वेदितब्बोve·di·tab·bo …पे…pe

    ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo …pe…

    ‘You should know bad principles and good principles …

  53. 53

    तथाta·thā पटिपज्जितब्बन्’ति।pa·ṭi·paj·ji·tab·ban

    tathā paṭipajjitabban’ti.

    and practice accordingly.’

  54. 54

    कतमोka·ta·mo चावुसो,cā·vu·so अधम्मो;a·dham·mo कतमोka·ta·mo चca धम्मो?dham·mo

    Katamo cāvuso, adhammo; katamo ca dhammo?

    So what are bad principles? What are good principles?

  55. 55

    कतमोka·ta·mo चca अनत्थो,a·nat·tho कतमोka·ta·mo चca अत्थो?at·tho

    Katamo ca anattho, katamo ca attho?

    What are bad results? And what are good results?

  56. 56

    पाणातिपातो,pā·ṇā·ti·pā·to आवुसो,ā·vu·so अधम्मो;a·dham·mo

    Pāṇātipāto, āvuso, adhammo;

    Killing living creatures is a bad principle.

  57. 57

    पाणातिपाताpā·ṇā·ti·pā·tā वेरमणीve·ra·ma·ṇī धम्मो;dham·mo

    pāṇātipātā veramaṇī dhammo;

    Not killing living creatures is a good principle.

  58. 58

    येye चca पाणातिपातपच्चयाpā·ṇā·ti·pā·ta·pac·ca·yā अनेकेa·ne·ke पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्भवन्ति,sam·bha·van·ti अयंa·yaṃ अनत्थो;a·nat·tho

    ye ca pāṇātipātapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;

    And the many bad, unskillful qualities produced by killing living creatures are bad results.

  59. 59

    पाणातिपाताpā·ṇā·ti·pā·tā वेरमणिपच्चयाve·ra·ma·ṇi·pac·ca·yā चca अनेकेa·ne·ke कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā भावनापारिपूरिंbhā·va·nā·pā·ri·pū·riṃ गच्छन्ति,gac·chan·ti अयंa·yaṃ अत्थो।at·tho

    pāṇātipātā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.

    And the many skillful qualities fully developed because of not killing living creatures are good results.

  60. 60

    अदिन्नादानं,a·din·nā·dā·naṃ आवुसो,ā·vu·so अधम्मो;a·dham·mo

    Adinnādānaṁ, āvuso, adhammo;

    Stealing is a bad principle.

  61. 61

    अदिन्नादानाa·din·nā·dā·nā वेरमणीve·ra·ma·ṇī धम्मो;dham·mo

    adinnādānā veramaṇī dhammo;

    Not stealing is a good principle.

  62. 62

    येye चca अदिन्नादानपच्चयाa·din·nā·dā·na·pac·ca·yā अनेकेa·ne·ke पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्भवन्ति,sam·bha·van·ti अयंa·yaṃ अनत्थो;a·nat·tho

    ye ca adinnādānapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;

    And the many bad, unskillful qualities produced by stealing are bad results.

  63. 63

    अदिन्नादानाa·din·nā·dā·nā वेरमणिपच्चयाve·ra·ma·ṇi·pac·ca·yā चca अनेकेa·ne·ke कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā भावनापारिपूरिंbhā·va·nā·pā·ri·pū·riṃ गच्छन्ति,gac·chan·ti अयंa·yaṃ अत्थो।at·tho

    adinnādānā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.

    And the many skillful qualities fully developed because of not stealing are good results.

  64. 64

    कामेसुमिच्छाचारो,kā·me·su·mic·chā·cā·ro आवुसो,ā·vu·so अधम्मो;a·dham·mo

    Kāmesumicchācāro, āvuso, adhammo;

    Sexual misconduct is a bad principle.

  65. 65

    कामेसुमिच्छाचाराkā·me·su·mic·chā·cā·rā वेरमणीve·ra·ma·ṇī धम्मो;dham·mo

    kāmesumicchācārā veramaṇī dhammo;

    Refraining from sexual misconduct is a good principle.

  66. 66

    येye चca कामेसुमिच्छाचारपच्चयाkā·me·su·mic·chā·cā·ra·pac·ca·yā अनेकेa·ne·ke पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्भवन्ति,sam·bha·van·ti अयंa·yaṃ अनत्थो;a·nat·tho

    ye ca kāmesumicchācārapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;

    And the many bad, unskillful qualities produced by sexual misconduct are bad results.

  67. 67

    कामेसुमिच्छाचाराkā·me·su·mic·chā·cā·rā वेरमणिपच्चयाve·ra·ma·ṇi·pac·ca·yā चca अनेकेa·ne·ke कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā भावनापारिपूरिंbhā·va·nā·pā·ri·pū·riṃ गच्छन्ति,gac·chan·ti अयंa·yaṃ अत्थो।at·tho

    kāmesumicchācārā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.

    And the many skillful qualities fully developed because of refraining from sexual misconduct are good results.

  68. 68

    मुसावादो,mu·sā·vā·do आवुसो,ā·vu·so अधम्मो;a·dham·mo

    Musāvādo, āvuso, adhammo;

    Lying is a bad principle.

  69. 69

    मुसावादाmu·sā·vā·dā वेरमणीve·ra·ma·ṇī धम्मो;dham·mo

    musāvādā veramaṇī dhammo;

    Not lying is a good principle.

  70. 70

    येye चca मुसावादपच्चयाmu·sā·vā·da·pac·ca·yā अनेकेa·ne·ke पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्भवन्ति,sam·bha·van·ti अयंa·yaṃ अनत्थो;a·nat·tho

    ye ca musāvādapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;

    And the many bad, unskillful qualities produced by lying are bad results.

  71. 71

    मुसावादाmu·sā·vā·dā वेरमणिपच्चयाve·ra·ma·ṇi·pac·ca·yā चca अनेकेa·ne·ke कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā भावनापारिपूरिंbhā·va·nā·pā·ri·pū·riṃ गच्छन्ति,gac·chan·ti अयंa·yaṃ अत्थो।at·tho

    musāvādā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.

    And the many skillful qualities fully developed because of not lying are good results.

  72. 72

    पिसुणाpi·su·ṇā वाचा,vā·cā आवुसो,ā·vu·so अधम्मो;a·dham·mo

    Pisuṇā vācā, āvuso, adhammo;

    Backbiting is a bad principle.

  73. 73

    पिसुणायpi·su·ṇā·ya वाचायvā·cā·ya वेरमणीve·ra·ma·ṇī धम्मो;dham·mo

    pisuṇāya vācāya veramaṇī dhammo;

    Refraining from divisive speech is a good principle.

  74. 74

    येye चca पिसुणावाचापच्चयाpi·su·ṇā·vā·cā·pac·ca·yā अनेकेa·ne·ke पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्भवन्ति,sam·bha·van·ti अयंa·yaṃ अनत्थो;a·nat·tho

    ye ca pisuṇāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;

    And the many bad, unskillful qualities produced by backbiting are bad results.

  75. 75

    पिसुणायpi·su·ṇā·ya वाचायvā·cā·ya वेरमणिपच्चयाve·ra·ma·ṇi·pac·ca·yā चca अनेकेa·ne·ke कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā भावनापारिपूरिंbhā·va·nā·pā·ri·pū·riṃ गच्छन्ति,gac·chan·ti अयंa·yaṃ अत्थो।at·tho

    pisuṇāya vācāya veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.

    And the many skillful qualities fully developed because of refraining from divisive speech are good results.

  76. 76

    फरुसाpha·ru·sā वाचा,vā·cā आवुसो,ā·vu·so अधम्मो;a·dham·mo

    Pharusā vācā, āvuso, adhammo;

    Harsh speech is a bad principle.

  77. 77

    फरुसायpha·ru·sā·ya वाचायvā·cā·ya वेरमणीve·ra·ma·ṇī धम्मो;dham·mo

    pharusāya vācāya veramaṇī dhammo;

    Refraining from harsh speech is a good principle.

  78. 78

    येye चca फरुसावाचापच्चयाpha·ru·sā·vā·cā·pac·ca·yā अनेकेa·ne·ke पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्भवन्ति,sam·bha·van·ti अयंa·yaṃ अनत्थो;a·nat·tho

    ye ca pharusāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;

    And the many bad, unskillful qualities produced by harsh speech are bad results.

  79. 79

    फरुसायpha·ru·sā·ya वाचायvā·cā·ya वेरमणिपच्चयाve·ra·ma·ṇi·pac·ca·yā चca अनेकेa·ne·ke कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā भावनापारिपूरिंbhā·va·nā·pā·ri·pū·riṃ गच्छन्ति,gac·chan·ti अयंa·yaṃ अत्थो।at·tho

    pharusāya vācāya veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.

    And the many skillful qualities fully developed because of refraining from harsh speech are good results.

  80. 80

    सम्फप्पलापो,sam·phap·pa·lā·po आवुसो,ā·vu·so अधम्मो;a·dham·mo

    Samphappalāpo, āvuso, adhammo;

    Talking nonsense is a bad principle.

  81. 81

    सम्फप्पलापाsam·phap·pa·lā·pā वेरमणीve·ra·ma·ṇī धम्मो;dham·mo

    samphappalāpā veramaṇī dhammo;

    Refraining from talking nonsense is a good principle.

  82. 82

    येye चca सम्फप्पलापपच्चयाsam·phap·pa·lā·pa·pac·ca·yā अनेकेa·ne·ke पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्भवन्ति,sam·bha·van·ti अयंa·yaṃ अनत्थो;a·nat·tho

    ye ca samphappalāpapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;

    And the many bad, unskillful qualities produced by talking nonsense are bad results.

  83. 83

    सम्फप्पलापाsam·phap·pa·lā·pā वेरमणिपच्चयाve·ra·ma·ṇi·pac·ca·yā चca अनेकेa·ne·ke कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā भावनापारिपूरिंbhā·va·nā·pā·ri·pū·riṃ गच्छन्ति,gac·chan·ti अयंa·yaṃ अत्थो।at·tho

    samphappalāpā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.

    And the many skillful qualities fully developed because of refraining from talking nonsense are good results.

  84. 84

    अभिज्झा,a·bhij·jhā आवुसो,ā·vu·so अधम्मो;a·dham·mo

    Abhijjhā, āvuso, adhammo;

    Covetousness is a bad principle.

  85. 85

    अनभिज्झाa·na·bhij·jhā धम्मो;dham·mo

    anabhijjhā dhammo;

    Contentment is a good principle.

  86. 86

    येye चca अभिज्झापच्चयाa·bhij·jhā·pac·ca·yā अनेकेa·ne·ke पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्भवन्ति,sam·bha·van·ti अयंa·yaṃ अनत्थो;a·nat·tho

    ye ca abhijjhāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;

    And the many bad, unskillful qualities produced by covetousness are bad results.

  87. 87

    अनभिज्झापच्चयाa·na·bhij·jhā·pac·ca·yā चca अनेकेa·ne·ke कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā भावनापारिपूरिंbhā·va·nā·pā·ri·pū·riṃ गच्छन्ति,gac·chan·ti अयंa·yaṃ अत्थो।at·tho

    anabhijjhāpaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.

    And the many skillful qualities fully developed because of contentment are good results.

  88. 88

    ब्यापादो,byā·pā·do आवुसो,ā·vu·so अधम्मो;a·dham·mo

    Byāpādo, āvuso, adhammo;

    Ill will is a bad principle.

  89. 89

    अब्यापादोab·yā·pā·do धम्मो;dham·mo

    abyāpādo dhammo;

    Good will is a good principle.

  90. 90

    येye चca ब्यापादपच्चयाbyā·pā·da·pac·ca·yā अनेकेa·ne·ke पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्भवन्ति,sam·bha·van·ti अयंa·yaṃ अनत्थो;a·nat·tho

    ye ca byāpādapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;

    And the many bad, unskillful qualities produced by ill will are bad results.

  91. 91

    अब्यापादपच्चयाab·yā·pā·da·pac·ca·yā चca अनेकेa·ne·ke कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā भावनापारिपूरिंbhā·va·nā·pā·ri·pū·riṃ गच्छन्ति,gac·chan·ti अयंa·yaṃ अत्थो।at·tho

    abyāpādapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.

    And the many skillful qualities fully developed because of good will are good results.

  92. 92

    मिच्छादिट्ठि,mic·chā·diṭ·ṭhi आवुसो,ā·vu·so अधम्मो;a·dham·mo

    Micchādiṭṭhi, āvuso, adhammo;

    Wrong view is a bad principle.

  93. 93

    सम्मादिट्ठिsam·mā·diṭ·ṭhi धम्मो;dham·mo

    sammādiṭṭhi dhammo;

    Right view is a good principle.

  94. 94

    येye चca मिच्छादिट्ठिपच्चयाmic·chā·diṭ·ṭhi·pac·ca·yā अनेकेa·ne·ke पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā सम्भवन्ति,sam·bha·van·ti अयंa·yaṃ अनत्थो;a·nat·tho

    ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;

    And the many bad, unskillful qualities produced by wrong view are bad results.

  95. 95

    सम्मादिट्ठिपच्चयाsam·mā·diṭ·ṭhi·pac·ca·yā चca अनेकेa·ne·ke कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā भावनापारिपूरिंbhā·va·nā·pā·ri·pū·riṃ गच्छन्ति,gac·chan·ti अयंa·yaṃ अत्थो।at·tho

    sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.

    And the many skillful qualities fully developed because of right view are good results.

  96. 96

    ‘यंyaṃ खोkho नो,no आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो—pa·viṭ·ṭho

    ‘Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho—

    The Buddha gave this brief summary recital, then entered his dwelling without explaining the meaning in detail:

  97. 97

    अधम्मोa·dham·mo च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve वेदितब्बोve·di·tab·bo …पे…pe

    adhammo ca, bhikkhave, veditabbo …pe…

    ‘You should know bad principles and good principles …

  98. 98

    तथाta·thā पटिपज्जितब्बन्’ति।pa·ṭi·paj·ji·tab·ban

    tathā paṭipajjitabban’ti.

    and practice accordingly.’

  99. 99

    इमस्सi·mas·sa खोkho अहं,a·haṃ आवुसो,ā·vu·so भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa एवंe·vaṃ वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ आजानामि।ā·jā·nā·mi

    Imassa kho ahaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.

    And this is how I understand the detailed meaning of this summary recital.

  100. 100

    आकङ्खमानाā·kaṅ·kha·mā·nā चca पनpa·na तुम्हे,tum·he आवुसो,ā·vu·so भगवन्तंयेवbha·ga·van·taṃ·ye·va उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्याथ।pa·ṭi·puc·chey·yā·tha

    Ākaṅkhamānā ca pana tumhe, āvuso, bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha.

    If you wish, you may go to the Buddha and ask him about this.

  101. 101

    यथाya·thā नोno भगवाbha·ga·vā ब्याकरोतिbyā·ka·ro·ti तथाta·thā नंnaṃ धारेय्याथा”ति।dhā·rey·yā·thā

    Yathā no bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.

    You should remember it in line with the Buddha’s answer.”

  102. 102

    “एवमावुसो”तिe·va·mā·vu·so खोkho तेte भिक्खूbhik·khū आयस्मतोā·yas·ma·to महाकच्चानस्सma·hā·kac·cā·nas·sa भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नाni·sin·nā खोkho तेte भिक्खूbhik·khū भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ

    “Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:

    “Yes, reverend,” said those mendicants, approving and agreeing with what Mahākaccāna said. Then they rose from their seats and went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened. Then they said:

  103. 103

    “यंyaṃ खोkho नो,no भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho

    “Yaṁ kho no, bhante, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:

    (Pāli only)

  104. 104

    ‘अधम्मोa·dham·mo च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve वेदितब्बोve·di·tab·bo …पे…pe

    ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo …pe…

    (Pāli only)

  105. 105

    तथाta·thā पटिपज्जितब्बन्’ति।pa·ṭi·paj·ji·tab·ban

    tathā paṭipajjitabban’ti.

    (Pāli only)

  106. 106

    तेसंte·saṃ नो,no भन्ते,bhan·te अम्हाकंam·hā·kaṃ अचिरपक्कन्तस्सa·ci·ra·pak·kan·tas·sa भगवतोbha·ga·va·to एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:

    (Pāli only)

  107. 107

    ‘इदंi·daṃ खोkho नो,no आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसंud·de·saṃ उद्दिसित्वाud·di·sit·vā वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभजित्वाa·vi·bha·jit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho

    ‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:

    (Pāli only)

  108. 108

    “अधम्मोa·dham·mo च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve वेदितब्बोve·di·tab·bo …पे…pe

    “adhammo ca, bhikkhave, veditabbo …pe…

    (Pāli only)

  109. 109

    तथाta·thā पटिपज्जितब्बन्”ति।pa·ṭi·paj·ji·tab·ban

    tathā paṭipajjitabban”ti.

    (Pāli only)

  110. 110

    कोko नुnu खोkho इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजेय्या’ति?vi·bha·jey·yā

    Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?

    (Pāli only)

  111. 111

    तेसंte·saṃ नो,no भन्ते,bhan·te अम्हाकंam·hā·kaṃ एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ etadahosi:

    (Pāli only)

  112. 112

    ‘अयंa·yaṃ खोkho आयस्माā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no सत्थुsat·thu चेवce·va संवण्णितो,saṃ·vaṇ·ṇi·to सम्भावितोsam·bhā·vi·to चca विञ्ञूनंviñ·ñū·naṃ सब्रह्मचारीनं।sab·rah·ma·cā·rī·naṃ

    ‘ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.

    (Pāli only)

  113. 113

    पहोतिpa·ho·ti चायस्माcā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no इमस्सi·mas·sa भगवताbha·ga·va·tā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na उद्देसस्सud·de·sas·sa उद्दिट्ठस्सud·diṭ·ṭhas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ अविभत्तस्सa·vi·bhat·tas·sa वित्थारेनvit·thā·re·na अत्थंat·thaṃ विभजितुं।vi·bha·ji·tuṃ

    Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.

    (Pāli only)

  114. 114

    यन्नूनyan·nū·na मयंma·yaṃ येनायस्माye·nā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no तेनुपसङ्कमेय्याम;te·nu·pa·saṅ·ka·mey·yā·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महाकच्चानंma·hā·kac·cā·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्याम।pa·ṭi·puc·chey·yā·ma

    Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāma.

    (Pāli only)

  115. 115

    यथाya·thā नोno आयस्माā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no ब्याकरिस्सतिbyā·ka·ris·sa·ti तथाta·thā नंnaṃ धारेस्सामा’ति।dhā·res·sā·mā

    Yathā no āyasmā mahākaccāno byākarissati tathā naṁ dhāressāmā’ti.

    (Pāli only)

  116. 116

    अथa·tha खोkho मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te येनायस्माye·nā·yas·mā महाकच्चानोma·hā·kac·cā·no तेनुपसङ्कमिम्हा;te·nu·pa·saṅ·ka·mim·hā उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ महाकच्चानंma·hā·kac·cā·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ अपुच्छिम्हा।a·puc·chim·hā

    Atha kho mayaṁ, bhante, yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamimhā; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ apucchimhā.

    “Sir, we went to Mahākaccāna and asked him about this matter.

  117. 117

    तेसंte·saṃ नो,no भन्ते,bhan·te आयस्मताā·yas·ma·tā महाकच्चानेनma·hā·kac·cā·ne·na इमेहिi·me·hi अक्खरेहिak·kha·re·hi इमेहिi·me·hi पदेहिpa·de·hi इमेहिi·me·hi ब्यञ्जनेहिbyañ·ja·ne·hi अत्थोat·tho सुविभत्तो”ति।su·vi·bhat·to

    Tesaṁ no, bhante, āyasmatā mahākaccānena imehi akkharehi imehi padehi imehi byañjanehi attho suvibhatto”ti.

    And Mahākaccāna clearly explained the meaning to us in this manner, with these words and phrases.”

  118. 118

    “साधुsā·dhu साधु,sā·dhu भिक्खवे।bhik·kha·ve

    “Sādhu sādhu, bhikkhave.

    “Good, good, mendicants!

  119. 119

    पण्डितो,paṇ·ḍi·to भिक्खवे,bhik·kha·ve महाकच्चानो।ma·hā·kac·cā·no महापञ्ञो,ma·hā·pañ·ño भिक्खवे,bhik·kha·ve महाकच्चानो।ma·hā·kac·cā·no

    Paṇḍito, bhikkhave, mahākaccāno. Mahāpañño, bhikkhave, mahākaccāno.

    Mahākaccāna is astute, he has great wisdom.

  120. 120

    मञ्चेपिmañ·ce·pi तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ पटिपुच्छेय्याथ,pa·ṭi·puc·chey·yā·tha अहम्पिa·ham·pi चेतंce·taṃ एवमेवंe·va·me·vaṃ ब्याकरेय्यंbyā·ka·rey·yaṃ यथाya·thā तंtaṃ महाकच्चानेनma·hā·kac·cā·ne·na ब्याकतं।byā·ka·taṃ

    Mañcepi tumhe, bhikkhave, upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha, ahampi cetaṁ evamevaṁ byākareyyaṁ yathā taṁ mahākaccānena byākataṁ.

    If you came to me and asked this question, I would answer it in exactly the same way as Mahākaccāna.

  121. 121

    एसोe·so चेवce·va तस्सtas·sa अत्थो।at·tho एवञ्चe·vañ·ca नंnaṃ धारेय्याथा”ति।dhā·rey·yā·thā

    Eso ceva tassa attho. Evañca naṁ dhāreyyāthā”ti.

    That is what it means, and that’s how you should remember it.”

  122. 122

    छट्ठं।chaṭ·ṭhaṃ

    Chaṭṭhaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.