Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Numbered Discourses 5 56 अङ्गुत्तर 5 56
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271
Upajjhāyasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526 · Hide pronunciation
-
1
Numbered Discourses 5.56
-
2
6। नीवरणवग्गnī·va·ra·ṇa·vag·ga
6. Nīvaraṇavagga
6. Hindrances
-
3
उपज्झायसुत्तu·paj·jhā·ya·sut·ta
Upajjhāyasutta
-
4
अथa·tha खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro भिक्खुbhik·khu येनye·na सकोsa·ko उपज्झायोu·paj·jhā·yo तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā सकंsa·kaṃ उपज्झायंu·paj·jhā·yaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho aññataro bhikkhu yena sako upajjhāyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sakaṁ upajjhāyaṁ etadavoca:
-
5
“एतरहिe·ta·ra·hi मे,me भन्ते,bhan·te मधुरकजातोma·dhu·ra·ka·jā·to चेवce·va कायो,kā·yo दिसाdi·sā चca मेme नna पक्खायन्ति,pak·khā·yan·ti धम्माdham·mā चca मंmaṃ नप्पटिभन्ति,nap·pa·ṭi·bhan·ti थिनमिद्धञ्चthi·na·mid·dhañ·ca मेme चित्तंcit·taṃ परियादायpa·ri·yā·dā·ya तिट्ठति,tiṭ·ṭha·ti अनभिरतोa·na·bhi·ra·to चca ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरामि,ca·rā·mi अत्थिat·thi चca मेme धम्मेसुdham·me·su विचिकिच्छा”ति।vi·ci·kic·chā
“etarahi me, bhante, madhurakajāto ceva kāyo, disā ca me na pakkhāyanti, dhammā ca maṁ nappaṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṁ carāmi, atthi ca me dhammesu vicikicchā”ti.
“Now, sir, my body feels like it’s drugged. I’m disorientated, the teachings don’t spring to mind, and dullness and drowsiness fill my mind. I lead the spiritual life dissatisfied, and have doubts about the teachings.”
-
6
अथa·tha खोkho सोso भिक्खुbhik·khu तंtaṃ सद्धिविहारिकंsad·dhi·vi·hā·ri·kaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आदायā·dā·ya येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho so bhikkhu taṁ saddhivihārikaṁ bhikkhuṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
Then that mendicant took his protégé to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
- 7
-
8
‘एतरहिe·ta·ra·hi मे,me भन्ते,bhan·te मधुरकजातोma·dhu·ra·ka·jā·to चेवce·va कायो,kā·yo दिसाdi·sā चca मंmaṃ नna पक्खायन्ति,pak·khā·yan·ti धम्माdham·mā चca मेme नप्पटिभन्ति,nap·pa·ṭi·bhan·ti थिनमिद्धञ्चthi·na·mid·dhañ·ca मेme चित्तंcit·taṃ परियादायpa·ri·yā·dā·ya तिट्ठति,tiṭ·ṭha·ti अनभिरतोa·na·bhi·ra·to चca ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरामि,ca·rā·mi अत्थिat·thi चca मेme धम्मेसुdham·me·su विचिकिच्छा’”ति।vi·ci·kic·chā
‘etarahi me, bhante, madhurakajāto ceva kāyo, disā ca maṁ na pakkhāyanti, dhammā ca me nappaṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṁ carāmi, atthi ca me dhammesu vicikicchā’”ti.
‘Now, sir, my body feels like it’s drugged. I’m disorientated, the teachings don’t spring to mind, and dullness and drowsiness fill my mind. I lead the spiritual life dissatisfied, and have doubts about the teachings.’”
-
9
“एवञ्हेतं,e·vañ·he·taṃ भिक्खु,bhik·khu होतिho·ti इन्द्रियेसुin·dri·ye·su अगुत्तद्वारस्स,a·gut·tad·vā·ras·sa भोजनेbho·ja·ne अमत्तञ्ञुनो,a·mat·tañ·ñu·no जागरियंjā·ga·ri·yaṃ अननुयुत्तस्स,a·na·nu·yut·tas·sa अविपस्सकस्सa·vi·pas·sa·kas·sa कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानं,dham·mā·naṃ पुब्बरत्तापररत्तंpub·ba·rat·tā·pa·ra·rat·taṃ बोधिपक्खियानंbo·dhi·pak·khi·yā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ भावनानुयोगंbhā·va·nā·nu·yo·gaṃ अननुयुत्तस्सa·na·nu·yut·tas·sa विहरतो,vi·ha·ra·to यंyaṃ मधुरकजातोma·dhu·ra·ka·jā·to चेवce·va कायोkā·yo होति,ho·ti दिसाdi·sā चस्सcas·sa नna पक्खायन्ति,pak·khā·yan·ti धम्माdham·mā चca तंtaṃ नप्पटिभन्ति,nap·pa·ṭi·bhan·ti थिनमिद्धञ्चस्सthi·na·mid·dhañ·cas·sa चित्तंcit·taṃ परियादायpa·ri·yā·dā·ya तिट्ठति,tiṭ·ṭha·ti अनभिरतोa·na·bhi·ra·to चca ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरति,ca·ra·ti होतिho·ti चस्सcas·sa धम्मेसुdham·me·su विचिकिच्छा।vi·ci·kic·chā
“Evañhetaṁ, bhikkhu, hoti indriyesu aguttadvārassa, bhojane amattaññuno, jāgariyaṁ ananuyuttassa, avipassakassa kusalānaṁ dhammānaṁ, pubbarattāpararattaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogaṁ ananuyuttassa viharato, yaṁ madhurakajāto ceva kāyo hoti, disā cassa na pakkhāyanti, dhammā ca taṁ nappaṭibhanti, thinamiddhañcassa cittaṁ pariyādāya tiṭṭhati, anabhirato ca brahmacariyaṁ carati, hoti cassa dhammesu vicikicchā.
“That’s how it is, mendicant, when your sense doors are unguarded, you eat too much, you’re not dedicated to wakefulness, you’re unable to discern skillful qualities, and you don’t pursue the development of the qualities on the side of awakening in the evening and toward dawn. Your body feels like it’s drugged. You’re disorientated, the teachings don’t spring to mind, and dullness and drowsiness fill your mind. You lead the spiritual life dissatisfied, and have doubts about the teachings.
- 10
-
11
‘इन्द्रियेसुin·dri·ye·su गुत्तद्वारोgut·tad·vā·ro भविस्सामि,bha·vis·sā·mi भोजनेbho·ja·ne मत्तञ्ञू,mat·tañ·ñū जागरियंjā·ga·ri·yaṃ अनुयुत्तो,a·nu·yut·to विपस्सकोvi·pas·sa·ko कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानं,dham·mā·naṃ पुब्बरत्तापररत्तंpub·ba·rat·tā·pa·ra·rat·taṃ बोधिपक्खियानंbo·dhi·pak·khi·yā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ भावनानुयोगंbhā·va·nā·nu·yo·gaṃ अनुयुत्तोa·nu·yut·to विहरिस्सामी’ति।vi·ha·ris·sā·mī
‘indriyesu guttadvāro bhavissāmi, bhojane mattaññū, jāgariyaṁ anuyutto, vipassako kusalānaṁ dhammānaṁ, pubbarattāpararattaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogaṁ anuyutto viharissāmī’ti.
‘I will guard my sense doors, eat in moderation, be dedicated to wakefulness, discern skillful qualities, and pursue the development of the qualities on the side of awakening in the evening and toward dawn.’
- 12
-
13
अथa·tha खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवताbha·ga·va·tā इमिनाi·mi·nā ओवादेनo·vā·de·na ओवदितोo·va·di·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho so bhikkhu bhagavatā iminā ovādena ovadito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
When that mendicant had been given this advice by the Buddha, he rose from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before leaving.
-
14
अथa·tha खोkho सोso भिक्खुbhik·khu एकोe·ko वूपकट्ठोvū·pa·kaṭ·ṭho अप्पमत्तोap·pa·mat·to आतापीā·tā·pī पहितत्तोpa·hi·tat·to विहरन्तोvi·ha·ran·to नचिरस्सेव—यस्सत्थायna·ci·ras·se·va कुलपुत्ताku·la·put·tā सम्मदेवsam·ma·de·va अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजन्ति,pab·ba·jan·ti तदनुत्तरं—ब्रह्मचरियपरियोसानंta·da·nut·ta·raṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहासि।vi·hā·si
Atha kho so bhikkhu eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
Then that mendicant, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.
-
15
“खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया”तिit·that·tā·yā अब्भञ्ञासि।ab·bhañ·ñā·si
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.
He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is nothing further for this place.”
- 16
-
17
अथa·tha खोkho सोso भिक्खुbhik·khu अरहत्तंa·ra·hat·taṃ पत्तोpat·to येनye·na सकोsa·ko उपज्झायोu·paj·jhā·yo तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā सकंsa·kaṃ उपज्झायंu·paj·jhā·yaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho so bhikkhu arahattaṁ patto yena sako upajjhāyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sakaṁ upajjhāyaṁ etadavoca:
When that mendicant had attained perfection, he went up to his own mentor, and said,
-
18
“एतरहिe·ta·ra·hi मे,me भन्ते,bhan·te नna चेवce·va मधुरकजातोma·dhu·ra·ka·jā·to कायो,kā·yo दिसाdi·sā चca मेme पक्खायन्ति,pak·khā·yan·ti धम्माdham·mā चca मंmaṃ पटिभन्ति,pa·ṭi·bhan·ti थिनमिद्धञ्चthi·na·mid·dhañ·ca मेme चित्तंcit·taṃ नna परियादायpa·ri·yā·dā·ya तिट्ठति,tiṭ·ṭha·ti अभिरतोa·bhi·ra·to चca ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरामि,ca·rā·mi नत्थिnat·thi चca मेme धम्मेसुdham·me·su विचिकिच्छा”ति।vi·ci·kic·chā
“etarahi me, bhante, na ceva madhurakajāto kāyo, disā ca me pakkhāyanti, dhammā ca maṁ paṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṁ carāmi, natthi ca me dhammesu vicikicchā”ti.
“Now, sir, my body doesn’t feel like it’s drugged. I’m not disorientated, the teachings spring to mind, and dullness and drowsiness don’t fill my mind. I lead the spiritual life satisfied, and have no doubts about the teachings.”
-
19
अथa·tha खोkho सोso भिक्खुbhik·khu तंtaṃ सद्धिविहारिकंsad·dhi·vi·hā·ri·kaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आदायā·dā·ya येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho so bhikkhu taṁ saddhivihārikaṁ bhikkhuṁ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
Then that mendicant took his protégé to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
- 20
-
21
‘एतरहिe·ta·ra·hi मे,me भन्ते,bhan·te नna चेवce·va मधुरकजातोma·dhu·ra·ka·jā·to कायो,kā·yo दिसाdi·sā चca मेme पक्खायन्ति,pak·khā·yan·ti धम्माdham·mā चca मंmaṃ पटिभन्ति,pa·ṭi·bhan·ti थिनमिद्धञ्चthi·na·mid·dhañ·ca मेme चित्तंcit·taṃ नna परियादायpa·ri·yā·dā·ya तिट्ठति,tiṭ·ṭha·ti अभिरतोa·bhi·ra·to चca ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरामि,ca·rā·mi नत्थिnat·thi चca मेme धम्मेसुdham·me·su विचिकिच्छा’”ति।vi·ci·kic·chā
‘etarahi me, bhante, na ceva madhurakajāto kāyo, disā ca me pakkhāyanti, dhammā ca maṁ paṭibhanti, thinamiddhañca me cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṁ carāmi, natthi ca me dhammesu vicikicchā’”ti.
‘Now, sir, my body doesn’t feel like it’s drugged. I’m not disorientated, the teachings spring to mind, and dullness and drowsiness don’t fill my mind. I lead the spiritual life satisfied, and have no doubts about the teachings.’”
-
22
“एवञ्हेतं,e·vañ·he·taṃ भिक्खु,bhik·khu होतिho·ti इन्द्रियेसुin·dri·ye·su गुत्तद्वारस्स,gut·tad·vā·ras·sa भोजनेbho·ja·ne मत्तञ्ञुनो,mat·tañ·ñu·no जागरियंjā·ga·ri·yaṃ अनुयुत्तस्स,a·nu·yut·tas·sa विपस्सकस्सvi·pas·sa·kas·sa कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानं,dham·mā·naṃ पुब्बरत्तापररत्तंpub·ba·rat·tā·pa·ra·rat·taṃ बोधिपक्खियानंbo·dhi·pak·khi·yā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ भावनानुयोगंbhā·va·nā·nu·yo·gaṃ अनुयुत्तस्सa·nu·yut·tas·sa विहरतो,vi·ha·ra·to यंyaṃ नna चेवce·va मधुरकजातोma·dhu·ra·ka·jā·to कायोkā·yo होति,ho·ti दिसाdi·sā चस्सcas·sa पक्खायन्ति,pak·khā·yan·ti धम्माdham·mā चca तंtaṃ पटिभन्ति,pa·ṭi·bhan·ti थिनमिद्धञ्चस्सthi·na·mid·dhañ·cas·sa चित्तंcit·taṃ नna परियादायpa·ri·yā·dā·ya तिट्ठति,tiṭ·ṭha·ti अभिरतोa·bhi·ra·to चca ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरति,ca·ra·ti नna चस्सcas·sa होतिho·ti धम्मेसुdham·me·su विचिकिच्छा।vi·ci·kic·chā
“Evañhetaṁ, bhikkhu, hoti indriyesu guttadvārassa, bhojane mattaññuno, jāgariyaṁ anuyuttassa, vipassakassa kusalānaṁ dhammānaṁ, pubbarattāpararattaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogaṁ anuyuttassa viharato, yaṁ na ceva madhurakajāto kāyo hoti, disā cassa pakkhāyanti, dhammā ca taṁ paṭibhanti, thinamiddhañcassa cittaṁ na pariyādāya tiṭṭhati, abhirato ca brahmacariyaṁ carati, na cassa hoti dhammesu vicikicchā.
“That’s how it is, mendicant, when your sense doors are guarded, you’re moderate in eating, you’re dedicated to wakefulness, you’re able to discern skillful qualities, and you pursue the development of the qualities on the side of awakening in the evening and toward dawn. Your body doesn’t feel like it’s drugged. You’re not disorientated, the teachings spring to mind, and dullness and drowsiness don’t fill your mind. You lead the spiritual life satisfied, and have no doubts about the teachings.
- 23
-
24
‘इन्द्रियेसुin·dri·ye·su गुत्तद्वाराgut·tad·vā·rā भविस्साम,bha·vis·sā·ma भोजनेbho·ja·ne मत्तञ्ञुनो,mat·tañ·ñu·no जागरियंjā·ga·ri·yaṃ अनुयुत्ता,a·nu·yut·tā विपस्सकाvi·pas·sa·kā कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानं,dham·mā·naṃ पुब्बरत्तापररत्तंpub·ba·rat·tā·pa·ra·rat·taṃ बोधिपक्खियानंbo·dhi·pak·khi·yā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ भावनानुयोगंbhā·va·nā·nu·yo·gaṃ अनुयुत्ताa·nu·yut·tā विहरिस्सामा’ति।vi·ha·ris·sā·mā
‘indriyesu guttadvārā bhavissāma, bhojane mattaññuno, jāgariyaṁ anuyuttā, vipassakā kusalānaṁ dhammānaṁ, pubbarattāpararattaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogaṁ anuyuttā viharissāmā’ti.
‘We will guard our sense doors, eat in moderation, be dedicated to wakefulness, discern skillful qualities, and pursue the development of the qualities on the side of awakening in the evening and toward dawn.’
- 25
-
26
छट्ठं।chaṭ·ṭhaṃ
Chaṭṭhaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.