Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 6 42 अङ्गुत्तर 6 42

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125

Nāgitasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 6।42

    Aṅguttara Nikāya 6.42

    Numbered Discourses 6.42

  2. 2

    4। देवतावग्गde·va·tā·vag·ga

    4. Devatāvagga

    4. Deities

  3. 3

    नागितसुत्तnā·gi·ta·sut·ta

    Nāgitasutta

    With Nāgita

  4. 4

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  5. 5

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā कोसलेसुko·sa·le·su चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na इच्छानङ्गलंic·chā·naṅ·ga·laṃ नामnā·ma कोसलानंko·sa·lā·naṃ ब्राह्मणगामोbrāh·ma·ṇa·gā·mo तदवसरि।ta·da·va·sa·ri

    ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena icchānaṅgalaṁ nāma kosalānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari.

    At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of mendicants when he arrived at a village of the Kosalan brahmins named Icchānaṅgala.

  6. 6

    तत्रtat·ra सुदंsu·daṃ भगवाbha·ga·vā इच्छानङ्गलेic·chā·naṅ·ga·le विहरतिvi·ha·ra·ti इच्छानङ्गलवनसण्डे।ic·chā·naṅ·ga·la·va·na·saṇ·ḍe

    Tatra sudaṁ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.

    He stayed in a forest near Icchānaṅgala.

  7. 7

    अस्सोसुंas·so·suṃ खोkho इच्छानङ्गलकाic·chā·naṅ·ga·la·kā ब्राह्मणगहपतिका:brāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā

    Assosuṁ kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā:

    The brahmins and householders of Icchānaṅgala heard:

  8. 8

    “समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo सक्यपुत्तोsak·ya·put·to सक्यकुलाsak·ya·ku·lā पब्बजितोpab·ba·ji·to इच्छानङ्गलंic·chā·naṅ·ga·laṃ अनुप्पत्तोa·nup·pat·to इच्छानङ्गलेic·chā·naṅ·ga·le विहरतिvi·ha·ra·ti इच्छानङ्गलवनसण्डे।ic·chā·naṅ·ga·la·va·na·saṇ·ḍe

    “samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgalaṁ anuppatto icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.

    “It seems the ascetic Gotama—a Sakyan, gone forth from a Sakyan family—has arrived at Icchānaṅgala. He is staying in a forest near Icchānaṅgala.

  9. 9

    तंtaṃ खोkho पनpa·na भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ एवंe·vaṃ कल्याणोkal·yā·ṇo कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do अब्भुग्गतो:ab·bhug·ga·to

    Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:

    He has this good reputation:

  10. 10

    ‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no …पे…pe बुद्धोbud·dho भगवा’ति।bha·ga·vā

    ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno …pe… buddho bhagavā’ti.

    ‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’

  11. 11
  12. 12

    अथa·tha खोkho इच्छानङ्गलकाic·chā·naṅ·ga·la·kā ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पहूतंpa·hū·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ आदायā·dā·ya येनye·na इच्छानङ्गलवनसण्डोic·chā·naṅ·ga·la·va·na·saṇ·ḍo तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā बहिद्वारकोट्ठकेba·hid·vā·ra·koṭ·ṭha·ke अट्ठंसुaṭ·ṭhaṃ·su उच्चासद्दाuc·cā·sad·dā महासद्दा।ma·hā·sad·dā

    Atha kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā tassā rattiyā accayena pahūtaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ ādāya yena icchānaṅgalavanasaṇḍo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhaṁsu uccāsaddā mahāsaddā.

    Then, when the night had passed, they took abundant fresh and cooked foods and went to the forest near Icchānaṅgala, where they stood outside the gates making a colossal racket.

  13. 13

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā नागितोnā·gi·to भगवतोbha·ga·va·to उपट्ठाकोu·paṭ·ṭhā·ko होति।ho·ti

    Tena kho pana samayena āyasmā nāgito bhagavato upaṭṭhāko hoti.

    Now, at that time Venerable Nāgita was the Buddha’s attendant.

  14. 14

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ नागितंnā·gi·taṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nāgitaṁ āmantesi:

    Then the Buddha said to Nāgita,

  15. 15

    “केke पनpa·na ते,te नागित,nā·gi·ta उच्चासद्दाuc·cā·sad·dā महासद्दाma·hā·sad·dā केवट्टाke·vaṭ·ṭā मञ्ञेmañ·ñe मच्छविलोपे”ति?mac·cha·vi·lo·pe

    “ke pana te, nāgita, uccāsaddā mahāsaddā kevaṭṭā maññe macchavilope”ti?

    “Nāgita, who’s making that colossal racket? You’d think it was fishermen hauling in a catch!”

  16. 16

    “एते,e·te भन्ते,bhan·te इच्छानङ्गलकाic·chā·naṅ·ga·la·kā ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā पहूतंpa·hū·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ आदायā·dā·ya बहिद्वारकोट्ठकेba·hid·vā·ra·koṭ·ṭha·ke ठिताṭhi·tā भगवन्तंयेवbha·ga·van·taṃ·ye·va उद्दिस्सud·dis·sa भिक्खुसङ्घञ्चा”ति।bhik·khu·saṅ·ghañ·cā

    “Ete, bhante, icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā pahūtaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ ādāya bahidvārakoṭṭhake ṭhitā bhagavantaṁyeva uddissa bhikkhusaṅghañcā”ti.

    “Sir, it’s these brahmins and householders of Icchānaṅgala. They’ve brought many fresh and cooked foods, and they’re standing outside the gates wanting to offer it specially to the Buddha and the mendicant Saṅgha.”

  17. 17

    “माहं,mā·haṃ नागित,nā·gi·ta यसेनya·se·na समागमं,sa·mā·ga·maṃ माmā चca मयाma·yā यसो।ya·so

    “Māhaṁ, nāgita, yasena samāgamaṁ, mā ca mayā yaso.

    “Nāgita, may I never become famous. May fame not come to me.

  18. 18

    योyo खो,kho नागित,nā·gi·ta नयिमस्सna·yi·mas·sa नेक्खम्मसुखस्सnek·kham·ma·su·khas·sa पविवेकसुखस्सpa·vi·ve·ka·su·khas·sa उपसमसुखस्सu·pa·sa·ma·su·khas·sa सम्बोधसुखस्सsam·bo·dha·su·khas·sa निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अस्सas·sa अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī यस्साहंyas·sā·haṃ नेक्खम्मसुखस्सnek·kham·ma·su·khas·sa पविवेकसुखस्सpa·vi·ve·ka·su·khas·sa उपसमसुखस्सu·pa·sa·ma·su·khas·sa सम्बोधसुखस्सsam·bo·dha·su·khas·sa निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī

    Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī, yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī,

    There are those who can’t get the pleasure of renunciation, the pleasure of seclusion, the pleasure of peace, the pleasure of awakening when they want, without trouble or difficulty like I can.

  19. 19

    सोso तंtaṃ मीळ्हसुखंmī·ḷha·su·khaṃ मिद्धसुखंmid·dha·su·khaṃ लाभसक्कारसिलोकसुखंlā·bha·sak·kā·ra·si·lo·ka·su·khaṃ सादियेय्या”ति।sā·di·yey·yā

    so taṁ mīḷhasukhaṁ middhasukhaṁ lābhasakkārasilokasukhaṁ sādiyeyyā”ti.

    Let them enjoy the filthy, lazy pleasure of possessions, honor, and popularity.”

  20. 20

    “अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu दानि,dā·ni भन्ते,bhan·te भगवा;bha·ga·vā अधिवासेतु,a·dhi·vā·se·tu सुगतो;su·ga·to

    “Adhivāsetu dāni, bhante, bhagavā; adhivāsetu, sugato;

    “Sir, may the Blessed One please relent now! May the Holy One relent!

  21. 21

    अधिवासनकालोa·dhi·vā·sa·na·kā·lo दानि,dā·ni भन्ते,bhan·te भगवतो।bha·ga·va·to

    adhivāsanakālo dāni, bhante, bhagavato.

    Now is the time for the Buddha to relent.

  22. 22

    येनye·na येनेवye·ne·va दानि,dā·ni भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā गमिस्सति,ga·mis·sa·ti तन्निन्नावtan·nin·nā·va भविस्सन्तिbha·vis·san·ti ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā नेगमाne·ga·mā चेवce·va जानपदाjā·na·pa·dā च।ca

    Yena yeneva dāni, bhante, bhagavā gamissati, tanninnāva bhavissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca.

    Wherever the Buddha now goes, the brahmins and householders, and people of town and country will incline the same way.

  23. 23

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भन्ते,bhan·te थुल्लफुसितकेthul·la·phu·si·ta·ke देवेde·ve वस्सन्तेvas·san·te यथानिन्नंya·thā·nin·naṃ उदकानिu·da·kā·ni पवत्तन्ति;pa·vat·tan·ti

    Seyyathāpi, bhante, thullaphusitake deve vassante yathāninnaṁ udakāni pavattanti;

    It’s like when the heavens rain heavily and the water flows downhill.

  24. 24

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भन्ते,bhan·te येनye·na येनेवye·ne·va दानिdā·ni भगवाbha·ga·vā गमिस्सति,ga·mis·sa·ti तन्निन्नावtan·nin·nā·va भविस्सन्तिbha·vis·san·ti ब्राह्मणगहपतिकाbrāh·ma·ṇa·ga·ha·pa·ti·kā नेगमाne·ga·mā चेवce·va जानपदाjā·na·pa·dā च।ca

    evamevaṁ kho, bhante, yena yeneva dāni bhagavā gamissati, tanninnāva bhavissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca.

    In the same way, wherever the Buddha now goes, the brahmins and householders, and people of town and country will incline the same way.

  25. 25

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  26. 26

    तथाta·thā हि,hi भन्ते,bhan·te भगवतोbha·ga·va·to सीलपञ्ञाणन्”ति।sī·la·pañ·ñā·ṇan

    Tathā hi, bhante, bhagavato sīlapaññāṇan”ti.

    Because of the Buddha’s ethics and wisdom.”

  27. 27

    “माहं,mā·haṃ नागित,nā·gi·ta यसेनya·se·na समागमं,sa·mā·ga·maṃ माmā चca मयाma·yā यसो।ya·so

    “Māhaṁ, nāgita, yasena samāgamaṁ, mā ca mayā yaso.

    “Nāgita, may I never become famous. May fame not come to me.

  28. 28

    योyo खो,kho नागित,nā·gi·ta नयिमस्सna·yi·mas·sa नेक्खम्मसुखस्सnek·kham·ma·su·khas·sa पविवेकसुखस्सpa·vi·ve·ka·su·khas·sa उपसमसुखस्सu·pa·sa·ma·su·khas·sa सम्बोधसुखस्सsam·bo·dha·su·khas·sa निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अस्सas·sa अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī यस्साहंyas·sā·haṃ नेक्खम्मसुखस्सnek·kham·ma·su·khas·sa पविवेकसुखस्सpa·vi·ve·ka·su·khas·sa उपसमसुखस्सu·pa·sa·ma·su·khas·sa सम्बोधसुखस्सsam·bo·dha·su·khas·sa निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी,a·ka·si·ra·lā·bhī

    Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī, yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī,

    There are those who can’t get the pleasure of renunciation, the pleasure of seclusion, the pleasure of peace, the pleasure of awakening when they want, without trouble or difficulty like I can.

  29. 29

    सोso तंtaṃ मीळ्हसुखंmī·ḷha·su·khaṃ मिद्धसुखंmid·dha·su·khaṃ लाभसक्कारसिलोकसुखंlā·bha·sak·kā·ra·si·lo·ka·su·khaṃ सादियेय्य।sā·di·yey·ya

    so taṁ mīḷhasukhaṁ middhasukhaṁ lābhasakkārasilokasukhaṁ sādiyeyya.

    Let them enjoy the filthy, lazy pleasure of possessions, honor, and popularity.

  30. 30

    इधाहं,i·dhā·haṃ नागित,nā·gi·ta भिक्खुंbhik·khuṃ पस्सामिpas·sā·mi गामन्तविहारिंgā·man·ta·vi·hā·riṃ समाहितंsa·mā·hi·taṃ निसिन्नं।ni·sin·naṃ

    Idhāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi gāmantavihāriṁ samāhitaṁ nisinnaṁ.

    Take a mendicant living within a village who I see sitting immersed in samādhi.

  31. 31

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ नागित,nā·gi·ta एवंe·vaṃ होति:ho·ti

    Tassa mayhaṁ, nāgita, evaṁ hoti:

    I think to myself:

  32. 32

    ‘इदानिमंi·dā·ni·maṃ आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आरामिकोā·rā·mi·ko वाvā उपट्ठहिस्सतिu·paṭ·ṭha·his·sa·ti समणुद्देसोsa·ma·ṇud·de·so वाvā तंtaṃ तम्हाtam·hā समाधिम्हाsa·mā·dhim·hā चावेस्सती’ति।cā·ves·sa·tī

    ‘idānimaṁ āyasmantaṁ ārāmiko vā upaṭṭhahissati samaṇuddeso vā taṁ tamhā samādhimhā cāvessatī’ti.

    ‘Now a monastery worker, a novice, or a fellow practitioner will make this venerable fall from immersion.’

  33. 33

    तेनाहं,te·nā·haṃ नागित,nā·gi·ta तस्सtas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no नna अत्तमनोat·ta·ma·no होमिho·mi गामन्तविहारेन।gā·man·ta·vi·hā·re·na

    Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno na attamano homi gāmantavihārena.

    So I’m not pleased that that mendicant is living within a village.

  34. 34

    इधi·dha पनाहं,pa·nā·haṃ नागित,nā·gi·ta भिक्खुंbhik·khuṃ पस्सामिpas·sā·mi आरञ्ञिकंā·rañ·ñi·kaṃ अरञ्ञेa·rañ·ñe पचलायमानंpa·ca·lā·ya·mā·naṃ निसिन्नं।ni·sin·naṃ

    Idha panāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi āraññikaṁ araññe pacalāyamānaṁ nisinnaṁ.

    Take a mendicant in the wilderness who I see sitting nodding in meditation.

  35. 35

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ नागित,nā·gi·ta एवंe·vaṃ होति:ho·ti

    Tassa mayhaṁ, nāgita, evaṁ hoti:

    I think to myself:

  36. 36

    ‘इदानिi·dā·ni अयमायस्माa·ya·mā·yas·mā इमंi·maṃ निद्दाकिलमथंnid·dā·ki·la·ma·thaṃ पटिविनोदेत्वाpa·ṭi·vi·no·det·vā अरञ्ञसञ्ञंयेवa·rañ·ña·sañ·ñaṃ·ye·va मनसिma·na·si करिस्सतिka·ris·sa·ti एकत्तन्’ति।e·kat·tan

    ‘idāni ayamāyasmā imaṁ niddākilamathaṁ paṭivinodetvā araññasaññaṁyeva manasi karissati ekattan’ti.

    ‘Now this venerable, having dispelled that sleepiness and weariness, will focus just on the unified perception of wilderness.’

  37. 37

    तेनाहं,te·nā·haṃ नागित,nā·gi·ta तस्सtas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no अत्तमनोat·ta·ma·no होमिho·mi अरञ्ञविहारेन।a·rañ·ña·vi·hā·re·na

    Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena.

    So I’m pleased that that mendicant is living in the wilderness.

  38. 38

    इधi·dha पनाहं,pa·nā·haṃ नागित,nā·gi·ta भिक्खुंbhik·khuṃ पस्सामिpas·sā·mi आरञ्ञिकंā·rañ·ñi·kaṃ अरञ्ञेa·rañ·ñe असमाहितंa·sa·mā·hi·taṃ निसिन्नं।ni·sin·naṃ

    Idha panāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi āraññikaṁ araññe asamāhitaṁ nisinnaṁ.

    Take a mendicant in the wilderness who I see sitting without being immersed in samādhi.

  39. 39

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ नागित,nā·gi·ta एवंe·vaṃ होति:ho·ti

    Tassa mayhaṁ, nāgita, evaṁ hoti:

    I think to myself:

  40. 40

    ‘इदानिi·dā·ni अयमायस्माa·ya·mā·yas·mā असमाहितंa·sa·mā·hi·taṃ वाvā चित्तंcit·taṃ समादहिस्सति,sa·mā·da·his·sa·ti समाहितंsa·mā·hi·taṃ वाvā चित्तंcit·taṃ अनुरक्खिस्सती’ति।a·nu·rak·khis·sa·tī

    ‘idāni ayamāyasmā asamāhitaṁ vā cittaṁ samādahissati, samāhitaṁ vā cittaṁ anurakkhissatī’ti.

    ‘Now if this venerable’s mind is not immersed in samādhi they will immerse it; or if it is immersed in samādhi, they will preserve it.’

  41. 41

    तेनाहं,te·nā·haṃ नागित,nā·gi·ta तस्सtas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no अत्तमनोat·ta·ma·no होमिho·mi अरञ्ञविहारेन।a·rañ·ña·vi·hā·re·na

    Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena.

    So I’m pleased that that mendicant is living in the wilderness.

  42. 42

    इधi·dha पनाहं,pa·nā·haṃ नागित,nā·gi·ta भिक्खुंbhik·khuṃ पस्सामिpas·sā·mi आरञ्ञिकंā·rañ·ñi·kaṃ अरञ्ञेa·rañ·ñe समाहितंsa·mā·hi·taṃ निसिन्नं।ni·sin·naṃ

    Idha panāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi āraññikaṁ araññe samāhitaṁ nisinnaṁ.

    Take a mendicant in the wilderness who I see sitting immersed in samādhi.

  43. 43

    तस्सtas·sa मय्हं,may·haṃ नागित,nā·gi·ta एवंe·vaṃ होति:ho·ti

    Tassa mayhaṁ, nāgita, evaṁ hoti:

    I think to myself:

  44. 44

    ‘इदानिi·dā·ni अयमायस्माa·ya·mā·yas·mā अविमुत्तंa·vi·mut·taṃ वाvā चित्तंcit·taṃ विमोचेस्सति,vi·mo·ces·sa·ti विमुत्तंvi·mut·taṃ वाvā चित्तंcit·taṃ अनुरक्खिस्सती’ति।a·nu·rak·khis·sa·tī

    ‘idāni ayamāyasmā avimuttaṁ vā cittaṁ vimocessati, vimuttaṁ vā cittaṁ anurakkhissatī’ti.

    ‘Now this venerable will free the unfreed mind or preserve the freed mind.’

  45. 45

    तेनाहं,te·nā·haṃ नागित,nā·gi·ta तस्सtas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no अत्तमनोat·ta·ma·no होमिho·mi अरञ्ञविहारेन।a·rañ·ña·vi·hā·re·na

    Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena.

    So I’m pleased that that mendicant is living in the wilderness.

  46. 46

    इधi·dha पनाहं,pa·nā·haṃ नागित,nā·gi·ta भिक्खुंbhik·khuṃ पस्सामिpas·sā·mi गामन्तविहारिंgā·man·ta·vi·hā·riṃ लाभिंlā·bhiṃ चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारानं।cī·va·ra·piṇ·ḍa·pā·ta·se·nā·sa·na·gi·lā·nap·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·rā·naṃ

    Idha panāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi gāmantavihāriṁ lābhiṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.

    Take a mendicant who I see living within a village receiving robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.

  47. 47

    सोso तंtaṃ लाभसक्कारसिलोकंlā·bha·sak·kā·ra·si·lo·kaṃ निकामयमानोni·kā·ma·ya·mā·no रिञ्चतिriñ·ca·ti पटिसल्लानंpa·ṭi·sal·lā·naṃ रिञ्चतिriñ·ca·ti अरञ्ञवनपत्थानिa·rañ·ña·va·na·pat·thā·ni पन्तानिpan·tā·ni सेनासनानि;se·nā·sa·nā·ni

    So taṁ lābhasakkārasilokaṁ nikāmayamāno riñcati paṭisallānaṁ riñcati araññavanapatthāni pantāni senāsanāni;

    Enjoying possessions, honor, and popularity they neglect retreat, and they neglect remote lodgings in the wilderness and the forest.

  48. 48

    गामनिगमराजधानिंgā·ma·ni·ga·ma·rā·ja·dhā·niṃ ओसरित्वाo·sa·rit·vā वासंvā·saṃ कप्पेति।kap·pe·ti

    gāmanigamarājadhāniṁ osaritvā vāsaṁ kappeti.

    They come down to villages, towns, and capital cities and make their home there.

  49. 49

    तेनाहं,te·nā·haṃ नागित,nā·gi·ta तस्सtas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no नna अत्तमनोat·ta·ma·no होमिho·mi गामन्तविहारेन।gā·man·ta·vi·hā·re·na

    Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno na attamano homi gāmantavihārena.

    So I’m not pleased that that mendicant is living within a village.

  50. 50

    इधi·dha पनाहं,pa·nā·haṃ नागित,nā·gi·ta भिक्खुंbhik·khuṃ पस्सामिpas·sā·mi आरञ्ञिकंā·rañ·ñi·kaṃ लाभिंlā·bhiṃ चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारानं।cī·va·ra·piṇ·ḍa·pā·ta·se·nā·sa·na·gi·lā·nap·pac·ca·ya·bhe·saj·ja·pa·rik·khā·rā·naṃ

    Idha panāhaṁ, nāgita, bhikkhuṁ passāmi āraññikaṁ lābhiṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.

    Take a mendicant who I see in the wilderness receiving robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.

  51. 51

    सोso तंtaṃ लाभसक्कारसिलोकंlā·bha·sak·kā·ra·si·lo·kaṃ पटिपणामेत्वाpa·ṭi·pa·ṇā·met·vā नna रिञ्चतिriñ·ca·ti पटिसल्लानंpa·ṭi·sal·lā·naṃ नna रिञ्चतिriñ·ca·ti अरञ्ञवनपत्थानिa·rañ·ña·va·na·pat·thā·ni पन्तानिpan·tā·ni सेनासनानि।se·nā·sa·nā·ni

    So taṁ lābhasakkārasilokaṁ paṭipaṇāmetvā na riñcati paṭisallānaṁ na riñcati araññavanapatthāni pantāni senāsanāni.

    Fending off possessions, honor, and popularity they don’t neglect retreat, and they don’t neglect remote lodgings in the wilderness and the forest.

  52. 52

    तेनाहं,te·nā·haṃ नागित,nā·gi·ta तस्सtas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no अत्तमनोat·ta·ma·no होमिho·mi अरञ्ञविहारेन।a·rañ·ña·vi·hā·re·na

    Tenāhaṁ, nāgita, tassa bhikkhuno attamano homi araññavihārena.

    So I’m pleased that that mendicant is living in the wilderness.

  53. 53

    यस्माहं,yas·mā·haṃ नागित,nā·gi·ta समयेsa·ma·ye अद्धानमग्गप्पटिपन्नोad·dhā·na·mag·gap·pa·ṭi·pan·no नna कञ्चिkañ·ci पस्सामिpas·sā·mi पुरतोpu·ra·to वाvā पच्छतोpac·cha·to वा,vā फासुphā·su मे,me नागित,nā·gi·ta तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye होतिho·ti अन्तमसोan·ta·ma·so उच्चारपस्सावकम्माया”ति।uc·cā·ra·pas·sā·va·kam·mā·yā

    Yasmāhaṁ, nāgita, samaye addhānamaggappaṭipanno na kañci passāmi purato vā pacchato vā, phāsu me, nāgita, tasmiṁ samaye hoti antamaso uccārapassāvakammāyā”ti.

    Nāgita, when I’m walking along a road and I don’t see anyone ahead or behind I feel relaxed, even if I need to urinate or defecate.”

  54. 54

    द्वादसमं।dvā·da·sa·maṃ

    Dvādasamaṁ.

    (Pāli only)

  55. 55

    देवतावग्गोde·va·tā·vag·go चतुत्थो।ca·tut·tho

    Devatāvaggo catuttho.

    (Pāli only)

  56. 56

    तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ

    Tassuddānaṁ

    (Pāli only)

  57. 57

    सेखाse·khā द्वेdve अपरिहानि,a·pa·ri·hā·ni

    Sekhā dve aparihāni,

    (Pāli only)

  58. 58

    मोग्गल्लानmog·gal·lā·na विज्जाभागिया;vij·jā·bhā·gi·yā

    Moggallāna vijjābhāgiyā;

    (Pāli only)

  59. 59

    विवाददानत्तकारीvi·vā·da·dā·nat·ta·kā·rī निदानं,ni·dā·naṃ

    Vivādadānattakārī nidānaṁ,

    (Pāli only)

  60. 60

    किमिलदारुक्खन्धेनki·mi·la·dā·ruk·khan·dhe·na नागितोति।nā·gi·to·ti

    Kimiladārukkhandhena nāgitoti.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.