Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 8 63 अङ्गुत्तर 8 63

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596

Saṅkhittasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 8।63

    Aṅguttara Nikāya 8.63

    Numbered Discourses 8.63

  2. 2

    7। भूमिचालवग्गbhū·mi·cā·la·vag·ga

    7. Bhūmicālavagga

    7. Earthquakes

  3. 3

    सङ्खित्तसुत्तsaṅ·khit·ta·sut·ta

    Saṅkhittasutta

    A Teaching in Brief

  4. 4

    अथa·tha खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro भिक्खुbhik·khu येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिte·nu·pa·saṅ·ka·mi …पे…pe एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami …pe… ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:

    Then a mendicant went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,

  5. 5

    “साधुsā·dhu मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na धम्मंdham·maṃ देसेतु,de·se·tu यमहंya·ma·haṃ भगवतोbha·ga·va·to धम्मंdham·maṃ सुत्वाsut·vā एकोe·ko वूपकट्ठोvū·pa·kaṭ·ṭho अप्पमत्तोap·pa·mat·to आतापीā·tā·pī पहितत्तोpa·hi·tat·to विहरेय्यन्”ति।vi·ha·rey·yan

    “sādhu me, bhante, bhagavā saṅkhittena dhammaṁ desetu, yamahaṁ bhagavato dhammaṁ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyyan”ti.

    “Sir, may the Buddha please teach me Dhamma in brief. When I’ve heard it, I’ll live alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute.”

  6. 6

    “एवमेवंe·va·me·vaṃ पनिधेकच्चेpa·ni·dhe·kac·ce मोघपुरिसाmo·gha·pu·ri·sā ममञ्ञेवma·mañ·ñe·va अज्झेसन्ति।aj·jhe·san·ti

    “Evamevaṁ panidhekacce moghapurisā mamaññeva ajjhesanti.

    “This is exactly how some futile people ask me for something.

  7. 7

    धम्मेdham·me चca भासितेbhā·si·te ममञ्ञेवma·mañ·ñe·va अनुबन्धितब्बंa·nu·ban·dhi·tab·baṃ मञ्ञन्ती”ति।mañ·ñan·tī

    Dhamme ca bhāsite mamaññeva anubandhitabbaṁ maññantī”ti.

    But when the teaching has been explained they think only of following me around.”

  8. 8

    “देसेतुde·se·tu मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na धम्मं,dham·maṃ देसेतुde·se·tu सुगतोsu·ga·to सङ्खित्तेनsaṅ·khit·te·na धम्मं।dham·maṃ अप्पेवap·pe·va नामाहंnā·mā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to भासितस्सbhā·si·tas·sa अत्थंat·thaṃ आजानेय्यं,ā·jā·ney·yaṃ अप्पेवap·pe·va नामाहंnā·mā·haṃ भगवतोbha·ga·va·to भासितस्सbhā·si·tas·sa दायादोdā·yā·do अस्सन्”ति।as·san

    “Desetu me, bhante, bhagavā saṅkhittena dhammaṁ, desetu sugato saṅkhittena dhammaṁ. Appeva nāmāhaṁ bhagavato bhāsitassa atthaṁ ājāneyyaṁ, appeva nāmāhaṁ bhagavato bhāsitassa dāyādo assan”ti.

    “Sir, may the Buddha please teach me Dhamma in brief! May the Holy One teach me the Dhamma in brief! Hopefully I can understand the meaning of what the Buddha says! Hopefully I can be an heir of the Buddha’s teaching!”

  9. 9

    “तस्मातिहtas·mā·ti·ha ते,te भिक्खु,bhik·khu एवंe·vaṃ सिक्खितब्बं:sik·khi·tab·baṃ

    “Tasmātiha te, bhikkhu, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    “Well then, mendicant, you should train like this:

  10. 10

    ‘अज्झत्तंaj·jhat·taṃ मेme चित्तंcit·taṃ ठितंṭhi·taṃ भविस्सतिbha·vis·sa·ti सुसण्ठितं,su·saṇ·ṭhi·taṃ नna चca उप्पन्नाup·pan·nā पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā चित्तंcit·taṃ परियादायpa·ri·yā·dā·ya ठस्सन्ती’ति।ṭhas·san·tī

    ‘ajjhattaṁ me cittaṁ ṭhitaṁ bhavissati susaṇṭhitaṁ, na ca uppannā pāpakā akusalā dhammā cittaṁ pariyādāya ṭhassantī’ti.

    ‘My mind will be steady and well settled internally. And bad, unskillful qualities that have arisen will not occupy my mind.’

  11. 11

    एवञ्हिe·vañ·hi ते,te भिक्खु,bhik·khu सिक्खितब्बं।sik·khi·tab·baṃ

    Evañhi te, bhikkhu, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  12. 12

    यतोya·to खोkho ते,te भिक्खु,bhik·khu अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चित्तंcit·taṃ ठितंṭhi·taṃ होतिho·ti सुसण्ठितं,su·saṇ·ṭhi·taṃ नna चca उप्पन्नाup·pan·nā पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā चित्तंcit·taṃ परियादायpa·ri·yā·dā·ya तिट्ठन्ति,tiṭ·ṭhan·ti ततोta·to ते,te भिक्खु,bhik·khu एवंe·vaṃ सिक्खितब्बं:sik·khi·tab·baṃ

    Yato kho te, bhikkhu, ajjhattaṁ cittaṁ ṭhitaṁ hoti susaṇṭhitaṁ, na ca uppannā pāpakā akusalā dhammā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhanti, tato te, bhikkhu, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    When your mind is steady and well settled internally, and bad, unskillful qualities that have arisen don’t occupy your mind, then you should train like this:

  13. 13

    ‘मेत्ताmet·tā मेme चेतोविमुत्तिce·to·vi·mut·ti भाविताbhā·vi·tā भविस्सतिbha·vis·sa·ti बहुलीकताba·hu·lī·ka·tā यानीकताyā·nī·ka·tā वत्थुकताvat·thu·ka·tā अनुट्ठिताa·nuṭ·ṭhi·tā परिचिताpa·ri·ci·tā सुसमारद्धा’ति।su·sa·mā·rad·dhā

    ‘mettā me cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā’ti.

    ‘I will develop the heart’s release by love. I’ll cultivate it, make it my vehicle and my basis, keep it up, consolidate it, and properly implement it.’

  14. 14

    एवञ्हिe·vañ·hi ते,te भिक्खु,bhik·khu सिक्खितब्बं।sik·khi·tab·baṃ

    Evañhi te, bhikkhu, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  15. 15

    यतोya·to खोkho ते,te भिक्खु,bhik·khu अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi एवंe·vaṃ भावितोbhā·vi·to होतिho·ti बहुलीकतो,ba·hu·lī·ka·to ततोta·to त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu इमंi·maṃ समाधिंsa·mā·dhiṃ सवितक्कम्पिsa·vi·tak·kam·pi सविचारंsa·vi·cā·raṃ भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si अवितक्कम्पिa·vi·tak·kam·pi विचारमत्तंvi·cā·ra·mat·taṃ भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si अवितक्कम्पिa·vi·tak·kam·pi अविचारंa·vi·cā·raṃ भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si सप्पीतिकम्पिsap·pī·ti·kam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si निप्पीतिकम्पिnip·pī·ti·kam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si सातसहगतम्पिsā·ta·sa·ha·ga·tam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si उपेक्खासहगतम्पिu·pek·khā·sa·ha·ga·tam·pi भावेय्यासि।bhā·vey·yā·si

    Yato kho te, bhikkhu, ayaṁ samādhi evaṁ bhāvito hoti bahulīkato, tato tvaṁ, bhikkhu, imaṁ samādhiṁ savitakkampi savicāraṁ bhāveyyāsi, avitakkampi vicāramattaṁ bhāveyyāsi, avitakkampi avicāraṁ bhāveyyāsi, sappītikampi bhāveyyāsi, nippītikampi bhāveyyāsi, sātasahagatampi bhāveyyāsi, upekkhāsahagatampi bhāveyyāsi.

    When this immersion is developed and cultivated in this way, you should develop it while placing the mind and keeping it connected. You should develop it without placing the mind, merely keeping it connected. You should develop it without placing the mind or keeping it connected. You should develop it with rapture. You should develop it without rapture. You should develop it with pleasure. You should develop it with equanimity.

  16. 16

    यतोya·to खो,kho तेte भिक्खु,bhik·khu अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi एवंe·vaṃ भावितोbhā·vi·to होतिho·ti सुभावितो,su·bhā·vi·to ततोta·to ते,te भिक्खु,bhik·khu एवंe·vaṃ सिक्खितब्बं:sik·khi·tab·baṃ

    Yato kho, te bhikkhu, ayaṁ samādhi evaṁ bhāvito hoti subhāvito, tato te, bhikkhu, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    When this immersion is well developed in this way, you should train like this:

  17. 17

    ‘करुणाka·ru·ṇā मेme चेतोविमुत्तिce·to·vi·mut·ti …

    ‘karuṇā me cetovimutti …

    ‘I will develop the heart’s release by compassion …’ …

  18. 18

    मुदिताmu·di·tā मेme चेतोविमुत्तिce·to·vi·mut·ti …

    muditā me cetovimutti …

    ‘I will develop the heart’s release by rejoicing …’ …

  19. 19

    उपेक्खाu·pek·khā मेme चेतोविमुत्तिce·to·vi·mut·ti भाविताbhā·vi·tā भविस्सतिbha·vis·sa·ti बहुलीकताba·hu·lī·ka·tā यानीकताyā·nī·ka·tā वत्थुकताvat·thu·ka·tā अनुट्ठिताa·nuṭ·ṭhi·tā परिचिताpa·ri·ci·tā सुसमारद्धा’ति।su·sa·mā·rad·dhā

    upekkhā me cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā’ti.

    ‘I will develop the heart’s release by equanimity. I’ll cultivate it, make it my vehicle and my basis, keep it up, consolidate it, and properly implement it.’

  20. 20

    एवञ्हिe·vañ·hi ते,te भिक्खु,bhik·khu सिक्खितब्बं।sik·khi·tab·baṃ

    Evañhi te, bhikkhu, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  21. 21

    यतोya·to खोkho ते,te भिक्खु,bhik·khu अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi एवंe·vaṃ भावितोbhā·vi·to होतिho·ti सुभावितो,su·bhā·vi·to ततोta·to त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu इमंi·maṃ समाधिंsa·mā·dhiṃ सवितक्कसविचारम्पिsa·vi·tak·ka·sa·vi·cā·ram·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si अवितक्कविचारमत्तम्पिa·vi·tak·ka·vi·cā·ra·mat·tam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si अवितक्कअविचारम्पिa·vi·tak·ka·a·vi·cā·ram·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si सप्पीतिकम्पिsap·pī·ti·kam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si निप्पीतिकम्पिnip·pī·ti·kam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si सातसहगतम्पिsā·ta·sa·ha·ga·tam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si उपेक्खासहगतम्पिu·pek·khā·sa·ha·ga·tam·pi भावेय्यासि।bhā·vey·yā·si

    Yato kho te, bhikkhu, ayaṁ samādhi evaṁ bhāvito hoti subhāvito, tato tvaṁ, bhikkhu, imaṁ samādhiṁ savitakkasavicārampi bhāveyyāsi, avitakkavicāramattampi bhāveyyāsi, avitakkaavicārampi bhāveyyāsi, sappītikampi bhāveyyāsi, nippītikampi bhāveyyāsi, sātasahagatampi bhāveyyāsi, upekkhāsahagatampi bhāveyyāsi.

    When this immersion is well developed in this way, you should develop it while placing the mind and keeping it connected. You should develop it without placing the mind, merely keeping it connected. You should develop it without placing the mind or keeping it connected. You should develop it with rapture. You should develop it without rapture. You should develop it with pleasure. You should develop it with equanimity.

  22. 22

    यतोya·to खोkho ते,te भिक्खु,bhik·khu अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi एवंe·vaṃ भावितोbhā·vi·to होतिho·ti सुभावितो,su·bhā·vi·to ततोta·to ते,te भिक्खु,bhik·khu एवंe·vaṃ सिक्खितब्बं:sik·khi·tab·baṃ

    Yato kho te, bhikkhu, ayaṁ samādhi evaṁ bhāvito hoti subhāvito, tato te, bhikkhu, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    When this immersion is well developed in this way, you should train like this:

  23. 23

    ‘कायेkā·ye कायानुपस्सीkā·yā·nu·pas·sī विहरिस्सामिvi·ha·ris·sā·mi आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सन्’ति।a·bhij·jhā·do·ma·nas·san

    ‘kāye kāyānupassī viharissāmi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassan’ti.

    ‘I’ll meditate observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.’

  24. 24

    एवञ्हिe·vañ·hi ते,te भिक्खु,bhik·khu सिक्खितब्बं।sik·khi·tab·baṃ

    Evañhi te, bhikkhu, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  25. 25

    यतोya·to खोkho ते,te भिक्खु,bhik·khu अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi एवंe·vaṃ भावितोbhā·vi·to होतिho·ti बहुलीकतो,ba·hu·lī·ka·to ततोta·to त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu इमंi·maṃ समाधिंsa·mā·dhiṃ सवितक्कसविचारम्पिsa·vi·tak·ka·sa·vi·cā·ram·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si अवितक्कविचारमत्तम्पिa·vi·tak·ka·vi·cā·ra·mat·tam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si अवितक्कअविचारम्पिa·vi·tak·ka·a·vi·cā·ram·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si सप्पीतिकम्पिsap·pī·ti·kam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si निप्पीतिकम्पिnip·pī·ti·kam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si सातसहगतम्पिsā·ta·sa·ha·ga·tam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si उपेक्खासहगतम्पिu·pek·khā·sa·ha·ga·tam·pi भावेय्यासि।bhā·vey·yā·si

    Yato kho te, bhikkhu, ayaṁ samādhi evaṁ bhāvito hoti bahulīkato, tato tvaṁ, bhikkhu, imaṁ samādhiṁ savitakkasavicārampi bhāveyyāsi, avitakkavicāramattampi bhāveyyāsi, avitakkaavicārampi bhāveyyāsi, sappītikampi bhāveyyāsi, nippītikampi bhāveyyāsi, sātasahagatampi bhāveyyāsi, upekkhāsahagatampi bhāveyyāsi.

    When this immersion is developed and cultivated in this way, you should develop it while placing the mind and keeping it connected. You should develop it without placing the mind, merely keeping it connected. You should develop it without placing the mind or keeping it connected. You should develop it with rapture. You should develop it without rapture. You should develop it with pleasure. You should develop it with equanimity.

  26. 26

    यतोya·to खोkho ते,te भिक्खु,bhik·khu अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi एवंe·vaṃ भावितोbhā·vi·to होतिho·ti सुभावितो,su·bhā·vi·to ततोta·to ते,te भिक्खु,bhik·khu एवंe·vaṃ सिक्खितब्बं:sik·khi·tab·baṃ

    Yato kho te, bhikkhu, ayaṁ samādhi evaṁ bhāvito hoti subhāvito, tato te, bhikkhu, evaṁ sikkhitabbaṁ:

    When this immersion is well developed in this way, you should train like this:

  27. 27

    ‘वेदनासुve·da·nā·su …

    ‘vedanāsu …

    ‘I’ll meditate on an aspect of feelings …’ …

  28. 28

    चित्तेcit·te …

    citte …

    ‘I’ll meditate on an aspect of the mind …’ …

  29. 29

    धम्मेसुdham·me·su धम्मानुपस्सीdham·mā·nu·pas·sī विहरिस्सामिvi·ha·ris·sā·mi आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सन्’ति।a·bhij·jhā·do·ma·nas·san

    dhammesu dhammānupassī viharissāmi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassan’ti.

    ‘I’ll meditate on an aspect of principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.’

  30. 30

    एवञ्हिe·vañ·hi ते,te भिक्खु,bhik·khu सिक्खितब्बं।sik·khi·tab·baṃ

    Evañhi te, bhikkhu, sikkhitabbaṁ.

    That’s how you should train.

  31. 31

    यतोya·to खोkho ते,te भिक्खु,bhik·khu अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi एवंe·vaṃ भावितोbhā·vi·to होतिho·ti बहुलीकतो,ba·hu·lī·ka·to ततोta·to त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu इमंi·maṃ समाधिंsa·mā·dhiṃ सवितक्कसविचारम्पिsa·vi·tak·ka·sa·vi·cā·ram·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si अवितक्कविचारमत्तम्पिa·vi·tak·ka·vi·cā·ra·mat·tam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si अवितक्कअविचारम्पिa·vi·tak·ka·a·vi·cā·ram·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si सप्पीतिकम्पिsap·pī·ti·kam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si निप्पीतिकम्पिnip·pī·ti·kam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si सातसहगतम्पिsā·ta·sa·ha·ga·tam·pi भावेय्यासि,bhā·vey·yā·si उपेक्खासहगतम्पिu·pek·khā·sa·ha·ga·tam·pi भावेय्यासि।bhā·vey·yā·si

    Yato kho te, bhikkhu, ayaṁ samādhi evaṁ bhāvito hoti bahulīkato, tato tvaṁ, bhikkhu, imaṁ samādhiṁ savitakkasavicārampi bhāveyyāsi, avitakkavicāramattampi bhāveyyāsi, avitakkaavicārampi bhāveyyāsi, sappītikampi bhāveyyāsi, nippītikampi bhāveyyāsi, sātasahagatampi bhāveyyāsi, upekkhāsahagatampi bhāveyyāsi.

    When this immersion is developed and cultivated in this way, you should develop it while placing the mind and keeping it connected. You should develop it without placing the mind, merely keeping it connected. You should develop it without placing the mind or keeping it connected. You should develop it with rapture. You should develop it without rapture. You should develop it with pleasure. You should develop it with equanimity.

  32. 32

    यतोya·to खोkho ते,te भिक्खु,bhik·khu अयंa·yaṃ समाधिsa·mā·dhi एवंe·vaṃ भावितोbhā·vi·to होतिho·ti सुभावितो,su·bhā·vi·to ततोta·to त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu येनye·na येनेवye·ne·va गग्घसिgag·gha·si फासुंयेवphā·suṃ·ye·va गग्घसि,gag·gha·si यत्थyat·tha यत्थyat·tha ठस्ससिṭhas·sa·si फासुंयेवphā·suṃ·ye·va ठस्ससि,ṭhas·sa·si यत्थyat·tha यत्थyat·tha निसीदिस्ससिni·sī·dis·sa·si फासुंयेवphā·suṃ·ye·va निसीदिस्ससि,ni·sī·dis·sa·si यत्थyat·tha यत्थyat·tha सेय्यंsey·yaṃ कप्पेस्ससिkap·pes·sa·si फासुंयेवphā·suṃ·ye·va सेय्यंsey·yaṃ कप्पेस्ससी”ति।kap·pes·sa·sī

    Yato kho te, bhikkhu, ayaṁ samādhi evaṁ bhāvito hoti subhāvito, tato tvaṁ, bhikkhu, yena yeneva gagghasi phāsuṁyeva gagghasi, yattha yattha ṭhassasi phāsuṁyeva ṭhassasi, yattha yattha nisīdissasi phāsuṁyeva nisīdissasi, yattha yattha seyyaṁ kappessasi phāsuṁyeva seyyaṁ kappessasī”ti.

    When this immersion is well developed in this way, wherever you walk, you’ll walk comfortably. Wherever you stand, you’ll stand comfortably. Wherever you sit, you’ll sit comfortably. Wherever you lie down, you’ll lie down comfortably.”

  33. 33

    अथa·tha खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवताbha·ga·va·tā इमिनाi·mi·nā ओवादेनo·vā·de·na ओवदितोo·va·di·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho so bhikkhu bhagavatā iminā ovādena ovadito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

    When that mendicant had been given this advice by the Buddha, he rose from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before leaving.

  34. 34

    अथa·tha खोkho सोso भिक्खुbhik·khu एकोe·ko वूपकट्ठोvū·pa·kaṭ·ṭho अप्पमत्तोap·pa·mat·to आतापीā·tā·pī पहितत्तोpa·hi·tat·to विहरन्तोvi·ha·ran·to नचिरस्सेव—यस्सत्थायna·ci·ras·se·va कुलपुत्ताku·la·put·tā सम्मदेवsam·ma·de·va अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजन्ति,pab·ba·jan·ti तदनुत्तरं—ब्रह्मचरियपरियोसानंta·da·nut·ta·raṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहासि।vi·hā·si

    Atha kho so bhikkhu eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.

    Then that mendicant, living alone, withdrawn, diligent, keen, and resolute, soon realized the supreme culmination of the spiritual path in this very life. He lived having achieved with his own insight the goal for which gentlemen rightly go forth from the lay life to homelessness.

  35. 35

    “खीणाkhī·ṇā जाति,jā·ti वुसितंvu·si·taṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ कतंka·taṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ नापरंnā·pa·raṃ इत्थत्ताया”तिit·that·tā·yā अब्भञ्ञासि।ab·bhañ·ñā·si

    “Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.

    He understood: “Rebirth is ended; the spiritual journey has been completed; what had to be done has been done; there is nothing further for this place.”

  36. 36

    अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro चca पनpa·na सोso भिक्खुbhik·khu अरहतंa·ra·ha·taṃ अहोसीति।a·ho·sī·ti

    Aññataro ca pana so bhikkhu arahataṁ ahosīti.

    And that mendicant became one of the perfected.

  37. 37

    ततियं।ta·ti·yaṃ

    Tatiyaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.