Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Hebrews 9 इब्रिणः पत्रं 9
Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728 · Hide pronunciation
Each verse: the King James English, then the Sanskrit, its transliteration (IAST) and how to say it, syllable by syllable (ṃ = nasal hum, ḥ = soft breath echoing the vowel).
Tap any word to see it in the other language: a Sanskrit word shows its English meaning; an English word underlined shows matching Sanskrit words.
-
1
सsa प्रथमोpra·tha·mo नियमni·ya·ma आराधनायाā·rā·dha·nā·yā विविधरीतिभिरैहिकपवित्रस्थानेनvi·vi·dha·rī·ti·bhi·rai·hi·ka·pa·vit·ras·thā·ne·na चca विशिष्टvi·śiṣ·ṭa आसीत्ā·sīt।
sa prathamo niyama ārādhanāyā vividharītibhiraihikapavitrasthānena ca viśiṣṭa āsīt|
Then verily the first covenant had also ordinances of divine service, and a worldly sanctuary.
-
2
यतोya·to दूष्यमेकंdūṣ·ya·me·kaṃ निरमीयतni·ra·mī·ya·ta तस्यtas·ya प्रथमकोष्ठस्यpra·tha·ma·koṣ·ṭhas·ya नामnā·ma पवित्रस्थानमित्यासीत्pa·vit·ras·thā·na·mit·yā·sīt तत्रtat·ra दीपवृक्षोdī·pa·vṛk·ṣo भोजनासनंbho·ja·nā·sa·naṃ दर्शनीयपूपानांdar·śa·nī·ya·pū·pā·nāṃ श्रेणीśre·ṇī चासीत्cā·sīt।
yato dūṣyamekaṁ niramīyata tasya prathamakoṣṭhasya nāma pavitrasthānamityāsīt tatra dīpavṛkṣo bhojanāsanaṁ darśanīyapūpānāṁ śreṇī cāsīt|
For there was a tabernacle made; the first, wherein was the candlestick, and the table, and the shewbread; which is called the sanctuary.
-
3
तत्पश्चाद्tat·paś·cād द्वितीयायास्तिरष्करिण्याdvi·tī·yā·yās·ti·raṣ·ka·riṇ·yā अभ्यन्तरेabh·yan·ta·re ऽतिपवित्रस्थानमितिनामकंti·pa·vit·ras·thā·na·mi·ti·nā·ma·kaṃ कोष्ठमासीत्koṣ·ṭha·mā·sīt,
tatpaścād dvitīyāyāstiraṣkariṇyā abhyantare 'tipavitrasthānamitināmakaṁ koṣṭhamāsīt,
And after the second veil, the tabernacle which is called the Holiest of all;
-
4
तत्रtat·ra चca सुवर्णमयोsu·var·ṇa·ma·yo धूपाधारःdhū·pā·dhā·raḥ परितःpa·ri·taḥ सुवर्णमण्डिताsu·var·ṇa·maṇ·ḍi·tā नियममञ्जूषाni·ya·ma·mañ·jū·ṣā चासीत्cā·sīt तन्मध्येtan·madh·ye मान्नायाःmān·nā·yāḥ सुवर्णघटोsu·var·ṇa·gha·ṭo हारोणस्यhā·ro·ṇas·ya मञ्जरितदण्डस्तक्षितौmañ·ja·ri·ta·daṇ·ḍas·tak·ṣi·tau नियमप्रस्तरौni·ya·map·ras·ta·rau,
tatra ca suvarṇamayo dhūpādhāraḥ paritaḥ suvarṇamaṇḍitā niyamamañjūṣā cāsīt tanmadhye mānnāyāḥ suvarṇaghaṭo hāroṇasya mañjaritadaṇḍastakṣitau niyamaprastarau,
Which had the golden censer, and the ark of the covenant overlaid round about with gold, wherein was the golden pot that had manna, and Aaron’s rod that budded, and the tables of the covenant;
-
5
तदुपरिta·du·pa·ri चca करुणासनेka·ru·ṇā·sa·ne छायाकारिणौchā·yā·kā·ri·ṇau तेजोमयौte·jo·ma·yau किरूबावास्ताम्ki·rū·bā·vās·tām, एतेषांe·te·ṣāṃ विशेषवृत्तान्तकथनायvi·śe·ṣa·vṛt·tān·ta·ka·tha·nā·ya नायंnā·yaṃ समयःsa·ma·yaḥ।
tadupari ca karuṇāsane chāyākāriṇau tejomayau kirūbāvāstām, eteṣāṁ viśeṣavṛttāntakathanāya nāyaṁ samayaḥ|
And over it the cherubims of glory shadowing the mercyseat; of which we can not now speak particularly.
-
6
एतेष्वीदृक्e·teṣ·vī·dṛk निर्म्मितेषुnir·mi·te·ṣu याजकाyā·ja·kā ईश्वरसेवाम्īś·va·ra·se·vām अनुतिष्ठनतोa·nu·tiṣ·ṭha·na·to दूष्यस्यdūṣ·yas·ya प्रथमकोष्ठंpra·tha·ma·koṣ·ṭhaṃ नित्यंnit·yaṃ प्रविशन्तिpra·vi·śan·ti।
eteṣvīdṛk nirmmiteṣu yājakā īśvarasevām anutiṣṭhanato dūṣyasya prathamakoṣṭhaṁ nityaṁ praviśanti|
Now when these things were thus ordained, the priests went always into the first tabernacle, accomplishing the service of God.
-
7
किन्तुkin·tu द्वितीयंdvi·tī·yaṃ कोष्ठंkoṣ·ṭhaṃ प्रतिवर्षम्pra·ti·var·ṣam एककृत्वe·ka·kṛt·va एकाकिनाe·kā·ki·nā महायाजकेनma·hā·yā·ja·ke·na प्रविश्यतेpra·viś·ya·te किन्त्वात्मनिमित्तंkin·tvāt·ma·ni·mit·taṃ लोकानाम्lo·kā·nām अज्ञानकृतपापानाञ्चaj·ñā·na·kṛ·ta·pā·pā·nāñ·ca निमित्तम्ni·mit·tam उत्सर्ज्जनीयंut·sar·ja·nī·yaṃ रुधिरम्ru·dhi·ram अनादायa·nā·dā·ya तेनte·na नna प्रविश्यतेpra·viś·ya·te।
kintu dvitīyaṁ koṣṭhaṁ prativarṣam ekakṛtva ekākinā mahāyājakena praviśyate kintvātmanimittaṁ lokānām ajñānakṛtapāpānāñca nimittam utsarjjanīyaṁ rudhiram anādāya tena na praviśyate|
But into the second went the high priest alone once every year, not without blood, which he offered for himself, and for the errors of the people:
-
8
इत्यनेनit·ya·ne·na पवित्रpa·vit·ra आत्माāt·mā यत्yat ज्ञापयतिjñā·pa·ya·ti तदिदंta·di·daṃ तत्tat प्रथमंpra·tha·maṃ दूष्यंdūṣ·yaṃ यावत्yā·vat तिष्ठतिtiṣ·ṭha·ti तावत्tā·vat महापवित्रस्थानगामीma·hā·pa·vit·ras·thā·na·gā·mī पन्थाpan·thā अप्रकाशितस्तिष्ठतिap·ra·kā·śi·tas·tiṣ·ṭha·ti।
ityanena pavitra ātmā yat jñāpayati tadidaṁ tat prathamaṁ dūṣyaṁ yāvat tiṣṭhati tāvat mahāpavitrasthānagāmī panthā aprakāśitastiṣṭhati|
The Holy Ghost this signifying, that the way into the holiest of all was not yet made manifest, while as the first tabernacle was yet standing:
-
9
तच्चtac·ca दूष्यंdūṣ·yaṃ वर्त्तमानसमयस्यvar·ta·mā·na·sa·ma·yas·ya दृष्टान्तःdṛṣ·ṭān·taḥ, यतोya·to हेतोःhe·toḥ साम्प्रतंsām·pra·taṃ संशोधनकालंsaṃ·śo·dha·na·kā·laṃ यावद्yā·vad यन्निरूपितंyan·ni·rū·pi·taṃ तदनुसारात्ta·da·nu·sā·rāt सेवाकारिणोse·vā·kā·ri·ṇo मानसिकसिद्धिकरणेऽसमर्थाभिःmā·na·si·ka·sid·dhi·ka·ra·ṇe·sa·mar·thā·bhiḥ
tacca dūṣyaṁ varttamānasamayasya dṛṣṭāntaḥ, yato hetoḥ sāmprataṁ saṁśodhanakālaṁ yāvad yannirūpitaṁ tadanusārāt sevākāriṇo mānasikasiddhikaraṇe'samarthābhiḥ
Which was a figure for the time then present, in which were offered both gifts and sacrifices, that could not make him that did the service perfect, as pertaining to the conscience;
-
10
केवलंke·va·laṃ खाद्यपेयेषुkhād·ya·pe·ye·ṣu विविधमज्जनेषुvi·vi·dha·maj·ja·ne·ṣu चca शारीरिकरीतिभिśā·rī·ri·ka·rī·ti·bhi र्युक्तानिryuk·tā·ni नैवेद्यानिnai·ved·yā·ni बलिदानानिba·li·dā·nā·ni चca भवन्तिbha·van·ti।
kevalaṁ khādyapeyeṣu vividhamajjaneṣu ca śārīrikarītibhi ryuktāni naivedyāni balidānāni ca bhavanti|
Which stood only in meats and drinks, and divers washings, and carnal ordinances, imposed on them until the time of reformation.
-
11
अपरंa·pa·raṃ भाविमङ्गलानांbhā·vi·maṅ·ga·lā·nāṃ महायाजकःma·hā·yā·ja·kaḥ ख्रीष्टkhrīṣ·ṭa उपस्थायाहस्तनिर्म्मितेनार्थतu·pas·thā·yā·has·ta·nir·mi·te·nār·tha·ta एतत्सृष्टेe·tat·sṛṣ·ṭe र्बहिर्भूतेनrba·hir·bhū·te·na श्रेष्ठेनśreṣ·ṭhe·na सिद्धेनsid·dhe·na चca दूष्येणdūṣ·ye·ṇa गत्वाgat·vā
aparaṁ bhāvimaṅgalānāṁ mahāyājakaḥ khrīṣṭa upasthāyāhastanirmmitenārthata etatsṛṣṭe rbahirbhūtena śreṣṭhena siddhena ca dūṣyeṇa gatvā
But Christ being come an high priest of good things to come, by a greater and more perfect tabernacle, not made with hands, that is to say, not of this building;
-
12
छागानांchā·gā·nāṃ गोवत्सानांgo·vat·sā·nāṃ वाvā रुधिरम्ru·dhi·ram अनादायa·nā·dā·ya स्वीयरुधिरम्svī·ya·ru·dhi·ram आदायैककृत्वā·dā·yai·ka·kṛt·va एवe·va महापवित्रस्थानंma·hā·pa·vit·ras·thā·naṃ प्रविश्यानन्तकालिकांpra·viś·yā·nan·ta·kā·li·kāṃ मुक्तिंmuk·tiṃ प्राप्तवान्prāp·ta·vān।
chāgānāṁ govatsānāṁ vā rudhiram anādāya svīyarudhiram ādāyaikakṛtva eva mahāpavitrasthānaṁ praviśyānantakālikāṁ muktiṁ prāptavān|
Neither by the blood of goats and calves, but by his own blood he entered in once into the holy place, having obtained eternal redemption for us.
-
13
वृषछागानांvṛ·ṣa·chā·gā·nāṃ रुधिरेणru·dhi·re·ṇa गवीभस्मनःga·vī·bhas·ma·naḥ प्रक्षेपेणprak·ṣe·pe·ṇa चca यद्यशुचिलोकाःyad·ya·śu·ci·lo·kāḥ शारीरिशुचित्वायśā·rī·ri·śu·cit·vā·ya पूयन्तेpū·yan·te,
vṛṣachāgānāṁ rudhireṇa gavībhasmanaḥ prakṣepeṇa ca yadyaśucilokāḥ śārīriśucitvāya pūyante,
For if the blood of bulls and of goats, and the ashes of an heifer sprinkling the unclean, sanctifieth to the purifying of the flesh:
-
14
तर्हिtar·hi किंkiṃ मन्यध्वेman·yadh·ve यःyaḥ सदातनेनात्मनाsa·dā·ta·ne·nāt·ma·nā निष्कलङ्कबलिमिवniṣ·ka·laṅ·ka·ba·li·mi·va स्वमेवेश्वरायsva·me·veś·va·rā·ya दत्तवान्dat·ta·vān, तस्यtas·ya ख्रीष्टस्यkhrīṣ·ṭas·ya रुधिरेणru·dhi·re·ṇa युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ मनांस्यमरेश्वरस्यma·nāṃ·sya·ma·reś·va·ras·ya सेवायैse·vā·yai किंkiṃ मृत्युजनकेभ्यःmṛt·yu·ja·na·kebh·yaḥ कर्म्मभ्योkar·mabh·yo नna पवित्रीकारिष्यन्तेpa·vit·rī·kā·riṣ·yan·te?
tarhi kiṁ manyadhve yaḥ sadātanenātmanā niṣkalaṅkabalimiva svameveśvarāya dattavān, tasya khrīṣṭasya rudhireṇa yuṣmākaṁ manāṁsyamareśvarasya sevāyai kiṁ mṛtyujanakebhyaḥ karmmabhyo na pavitrīkāriṣyante?
How much more shall the blood of Christ, who through the eternal Spirit offered himself without spot to God, purge your conscience from dead works to serve the living God?
-
15
सsa नूतननियमस्यnū·ta·na·ni·ya·mas·ya मध्यस्थोऽभवत्madh·yas·tho·bha·vat तस्याभिप्रायोऽयंtas·yā·bhip·rā·yo·yaṃ यत्yat प्रथमनियमलङ्घनरूपपापेभ्योpra·tha·ma·ni·ya·ma·laṅ·gha·na·rū·pa·pā·pebh·yo मृत्युनाmṛt·yu·nā मुक्तौmuk·tau जातायाम्jā·tā·yām आहूतलोकाā·hū·ta·lo·kā अनन्तकालीयसम्पदःa·nan·ta·kā·lī·ya·sam·pa·daḥ प्रतिज्ञाफलंpra·tij·ñā·pha·laṃ लभेरन्la·bhe·ran।
sa nūtananiyamasya madhyastho'bhavat tasyābhiprāyo'yaṁ yat prathamaniyamalaṅghanarūpapāpebhyo mṛtyunā muktau jātāyām āhūtalokā anantakālīyasampadaḥ pratijñāphalaṁ labheran|
And for this cause he is the mediator of the new testament, that by means of death, for the redemption of the transgressions that were under the first testament, they which are called might receive the promise of eternal inheritance.
- 16
-
17
यतोya·to हतेनha·te·na बलिनाba·li·nā नियमःni·ya·maḥ स्थिरीभवतिsthi·rī·bha·va·ti किन्तुkin·tu नियमसाधकोni·ya·ma·sā·dha·ko बलिba·li र्यावत्ryā·vat जीवतिjī·va·ti तावत्tā·vat नियमोni·ya·mo निरर्थकस्तिष्ठतिni·rar·tha·kas·tiṣ·ṭha·ti।
yato hatena balinā niyamaḥ sthirībhavati kintu niyamasādhako bali ryāvat jīvati tāvat niyamo nirarthakastiṣṭhati|
For a testament is of force after men are dead: otherwise it is of no strength at all while the testator liveth.
- 18
-
19
फलतःpha·la·taḥ सर्व्वलोकान्sar·va·lo·kān प्रतिpra·ti व्यवस्थानुसारेणvya·vas·thā·nu·sā·re·ṇa सर्व्वाsar·vā आज्ञाःāj·ñāḥ कथयित्वाka·tha·yit·vā मूसाmū·sā जलेनja·le·na सिन्दूरवर्णलोम्नाsin·dū·ra·var·ṇa·lom·nā एषोवतृणेनe·ṣo·va·tṛ·ṇe·na चca सार्द्धंsār·ddhaṃ गोवत्सानांgo·vat·sā·nāṃ छागानाञ्चchā·gā·nāñ·ca रुधिरंru·dhi·raṃ गृहीत्वाgṛ·hīt·vā ग्रन्थेgran·the सर्व्वलोकेषुsar·va·lo·ke·ṣu चca प्रक्षिप्यprak·ṣip·ya बभाषेba·bhā·ṣe,
phalataḥ sarvvalokān prati vyavasthānusāreṇa sarvvā ājñāḥ kathayitvā mūsā jalena sindūravarṇalomnā eṣovatṛṇena ca sārddhaṁ govatsānāṁ chāgānāñca rudhiraṁ gṛhītvā granthe sarvvalokeṣu ca prakṣipya babhāṣe,
For when Moses had spoken every precept to all the people according to the law, he took the blood of calves and of goats, with water, and scarlet wool, and hyssop, and sprinkled both the book, and all the people,
- 20
-
21
तद्वत्tad·vat सsa दूष्येऽपिdūṣ·ye·pi सेवार्थकेषुse·vār·tha·ke·ṣu सर्व्वपात्रेषुsar·va·pāt·re·ṣu चca रुधिरंru·dhi·raṃ प्रक्षिप्तवान्prak·ṣip·ta·vān।
tadvat sa dūṣye'pi sevārthakeṣu sarvvapātreṣu ca rudhiraṁ prakṣiptavān|
Moreover he sprinkled with blood both the tabernacle, and all the vessels of the ministry.
-
22
अपरंa·pa·raṃ व्यवस्थानुसारेणvya·vas·thā·nu·sā·re·ṇa प्रायशःprā·ya·śaḥ सर्व्वाणिsar·vā·ṇi रुधिरेणru·dhi·re·ṇa परिष्क्रियन्तेpa·riṣ·kri·yan·te रुधिरपातंru·dhi·ra·pā·taṃ विनाvi·nā पापमोचनंpā·pa·mo·ca·naṃ नna भवतिbha·va·ti चca।
aparaṁ vyavasthānusāreṇa prāyaśaḥ sarvvāṇi rudhireṇa pariṣkriyante rudhirapātaṁ vinā pāpamocanaṁ na bhavati ca|
And almost all things are by the law purged with blood; and without shedding of blood is no remission.
-
23
अपरंa·pa·raṃ यानिyā·ni स्वर्गीयवस्तूनांsvar·gī·ya·vas·tū·nāṃ दृष्टान्तास्तेषाम्dṛṣ·ṭān·tās·te·ṣām एतैःe·taiḥ पावनम्pā·va·nam आवश्यकम्ā·vaś·ya·kam आसीत्ā·sīt किन्तुkin·tu साक्षात्sāk·ṣāt स्वर्गीयवस्तूनाम्svar·gī·ya·vas·tū·nām एतेभ्यःe·tebh·yaḥ श्रेष्ठेैśreṣ·ṭhe·ai र्बलिदानैःrba·li·dā·naiḥ पावनमावश्यकंpā·va·na·mā·vaś·ya·kaṃ।
aparaṁ yāni svargīyavastūnāṁ dṛṣṭāntāsteṣām etaiḥ pāvanam āvaśyakam āsīt kintu sākṣāt svargīyavastūnām etebhyaḥ śreṣṭheै rbalidānaiḥ pāvanamāvaśyakaṁ|
It was therefore necessary that the patterns of things in the heavens should be purified with these; but the heavenly things themselves with better sacrifices than these.
-
24
यतःya·taḥ ख्रीष्टःkhrīṣ·ṭaḥ सत्यपवित्रस्थानस्यsat·ya·pa·vit·ras·thā·nas·ya दृष्टान्तरूपंdṛṣ·ṭān·ta·rū·paṃ हस्तकृतंhas·ta·kṛ·taṃ पवित्रस्थानंpa·vit·ras·thā·naṃ नna प्रविष्टवान्pra·viṣ·ṭa·vān किन्त्वस्मन्निमित्तम्kin·tvas·man·ni·mit·tam इदानीम्i·dā·nīm ईश्वरस्यīś·va·ras·ya साक्षाद्sāk·ṣād उपस्थातुंu·pas·thā·tuṃ स्वर्गमेवsvar·ga·me·va प्रविष्टःpra·viṣ·ṭaḥ।
yataḥ khrīṣṭaḥ satyapavitrasthānasya dṛṣṭāntarūpaṁ hastakṛtaṁ pavitrasthānaṁ na praviṣṭavān kintvasmannimittam idānīm īśvarasya sākṣād upasthātuṁ svargameva praviṣṭaḥ|
For Christ is not entered into the holy places made with hands, which are the figures of the true; but into heaven itself, now to appear in the presence of God for us:
-
25
यथाya·thā चca महायाजकःma·hā·yā·ja·kaḥ प्रतिवर्षंpra·ti·var·ṣaṃ परशोणितमादायpa·ra·śo·ṇi·ta·mā·dā·ya महापवित्रस्थानंma·hā·pa·vit·ras·thā·naṃ प्रविशतिpra·vi·śa·ti तथाta·thā ख्रीष्टेनkhrīṣ·ṭe·na पुनःpu·naḥ पुनरात्मोत्सर्गोpu·na·rāt·mot·sar·go नna कर्त्तव्यःkar·tav·yaḥ,
yathā ca mahāyājakaḥ prativarṣaṁ paraśoṇitamādāya mahāpavitrasthānaṁ praviśati tathā khrīṣṭena punaḥ punarātmotsargo na karttavyaḥ,
Nor yet that he should offer himself often, as the high priest entereth into the holy place every year with blood of others;
-
26
कर्त्तव्येkar·tav·ye सतिsa·ti जगतःja·ga·taḥ सृष्टिकालमारभ्यsṛṣ·ṭi·kā·la·mā·rabh·ya बहुवारंba·hu·vā·raṃ तस्यtas·ya मृत्युभोगmṛt·yu·bho·ga आवश्यकोऽभवत्ā·vaś·ya·ko·bha·vat; किन्त्विदानींkin·tvi·dā·nīṃ सsa आत्मोत्सर्गेणāt·mot·sar·ge·ṇa पापनाशार्थम्pā·pa·nā·śār·tham एककृत्वोe·ka·kṛt·vo जगतःja·ga·taḥ शेषकालेśe·ṣa·kā·le प्रचकाशेpra·ca·kā·śe।
karttavye sati jagataḥ sṛṣṭikālamārabhya bahuvāraṁ tasya mṛtyubhoga āvaśyako'bhavat; kintvidānīṁ sa ātmotsargeṇa pāpanāśārtham ekakṛtvo jagataḥ śeṣakāle pracakāśe|
For then must he often have suffered since the foundation of the world: but now once in the end of the world hath he appeared to put away sin by the sacrifice of himself.
- 27
-
28
तद्वत्tad·vat ख्रीष्टोऽपिkhrīṣ·ṭo·pi बहूनांba·hū·nāṃ पापवहनार्थंpā·pa·va·ha·nār·thaṃ बलिरूपेणैककृत्वba·li·rū·pe·ṇai·ka·kṛt·va उत्ससृजेut·sa·sṛ·je, अपरंa·pa·raṃ द्वितीयवारंdvi·tī·ya·vā·raṃ पापाद्pā·pād भिन्नःbhin·naḥ सन्san येye तंtaṃ प्रतीक्षन्तेpra·tīk·ṣan·te तेषांte·ṣāṃ परित्राणार्थंpa·rit·rā·ṇār·thaṃ दर्शनंdar·śa·naṃ दास्यतिdās·ya·ti।
tadvat khrīṣṭo'pi bahūnāṁ pāpavahanārthaṁ balirūpeṇaikakṛtva utsasṛje, aparaṁ dvitīyavāraṁ pāpād bhinnaḥ san ye taṁ pratīkṣante teṣāṁ paritrāṇārthaṁ darśanaṁ dāsyati|
So Christ was once offered to bear the sins of many; and unto them that look for him shall he appear the second time without sin unto salvation.
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.