Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Middle Discourses 3 मज्झिमनिकाय 3

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152

Dhammadāyādasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128 · Hide pronunciation

  1. 1

    मज्झिमmaj·jhi·ma निकायni·kā·ya 3

    Majjhima Nikāya 3

    Middle Discourses 3

  2. 2

    धम्मदायादसुत्तdham·ma·dā·yā·da·sut·ta

    Dhammadāyādasutta

    Heirs in the Teaching

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  5. 5

    तत्रtat·ra खोkho भगवाbha·ga·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    There the Buddha addressed the mendicants,

  6. 6

    “भिक्खवो”ति।bhik·kha·vo

    “bhikkhavo”ti.

    “Mendicants!”

  7. 7

    “भदन्ते”तिbha·dan·te तेte भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ

    “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

    “Venerable sir,” they replied.

  8. 8

    भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Bhagavā etadavoca:

    The Buddha said this:

  9. 9

    “धम्मदायादाdham·ma·dā·yā·dā मे,me भिक्खवे,bhik·kha·ve भवथ,bha·va·tha माmā आमिसदायादा।ā·mi·sa·dā·yā·dā

    “Dhammadāyādā me, bhikkhave, bhavatha, mā āmisadāyādā.

    “Mendicants, be my heirs in the teaching, not in things of the flesh.

  10. 10

    अत्थिat·thi मेme तुम्हेसुtum·he·su अनुकम्पा:a·nu·kam·pā

    Atthi me tumhesu anukampā:

    Out of sympathy for you, I think,

  11. 11

    ‘किन्तिkin·ti मेme सावकाsā·va·kā धम्मदायादाdham·ma·dā·yā·dā भवेय्युं,bha·vey·yuṃ नोno आमिसदायादा’ति।ā·mi·sa·dā·yā·dā

    ‘kinti me sāvakā dhammadāyādā bhaveyyuṁ, no āmisadāyādā’ti.

    ‘How can my disciples become heirs in the teaching, not in things of the flesh?’

  12. 12

    तुम्हेtum·he चca मे,me भिक्खवे,bhik·kha·ve आमिसदायादाā·mi·sa·dā·yā·dā भवेय्याथbha·vey·yā·tha नोno धम्मदायादा,dham·ma·dā·yā·dā तुम्हेपिtum·he·pi तेनte·na आदियाā·di·yā भवेय्याथ:bha·vey·yā·tha

    Tumhe ca me, bhikkhave, āmisadāyādā bhaveyyātha no dhammadāyādā, tumhepi tena ādiyā bhaveyyātha:

    If you become heirs in things of the flesh, not in the teaching, that will make you liable to the accusation:

  13. 13

    ‘आमिसदायादाā·mi·sa·dā·yā·dā सत्थुसावकाsat·thu·sā·va·kā विहरन्ति,vi·ha·ran·ti नोno धम्मदायादा’ति;dham·ma·dā·yā·dā

    ‘āmisadāyādā satthusāvakā viharanti, no dhammadāyādā’ti;

    ‘The Teacher’s disciples live as heirs in things of the flesh, not in the teaching.’

  14. 14

    अहम्पिa·ham·pi तेनte·na आदियोā·di·yo भवेय्यं:bha·vey·yaṃ

    ahampi tena ādiyo bhaveyyaṁ:

    And it will make me liable to the accusation:

  15. 15

    ‘आमिसदायादाā·mi·sa·dā·yā·dā सत्थुसावकाsat·thu·sā·va·kā विहरन्ति,vi·ha·ran·ti नोno धम्मदायादा’ति।dham·ma·dā·yā·dā

    ‘āmisadāyādā satthusāvakā viharanti, no dhammadāyādā’ti.

    ‘The Teacher’s disciples live as heirs in things of the flesh, not in the teaching.’

  16. 16

    तुम्हेtum·he चca मे,me भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मदायादाdham·ma·dā·yā·dā भवेय्याथ,bha·vey·yā·tha नोno आमिसदायादा,ā·mi·sa·dā·yā·dā तुम्हेपिtum·he·pi तेनte·na नna आदियाā·di·yā भवेय्याथ:bha·vey·yā·tha

    Tumhe ca me, bhikkhave, dhammadāyādā bhaveyyātha, no āmisadāyādā, tumhepi tena na ādiyā bhaveyyātha:

    If you become heirs in the teaching, not in things of the flesh, that will make you not liable to the accusation:

  17. 17

    ‘धम्मदायादाdham·ma·dā·yā·dā सत्थुसावकाsat·thu·sā·va·kā विहरन्ति,vi·ha·ran·ti नोno आमिसदायादा’ति;ā·mi·sa·dā·yā·dā

    ‘dhammadāyādā satthusāvakā viharanti, no āmisadāyādā’ti;

    ‘The Teacher’s disciples live as heirs in the teaching, not in things of the flesh.’

  18. 18

    अहम्पिa·ham·pi तेनte·na नna आदियोā·di·yo भवेय्यं:bha·vey·yaṃ

    ahampi tena na ādiyo bhaveyyaṁ:

    And it will make me not liable to the accusation:

  19. 19

    ‘धम्मदायादाdham·ma·dā·yā·dā सत्थुसावकाsat·thu·sā·va·kā विहरन्ति,vi·ha·ran·ti नोno आमिसदायादा’ति।ā·mi·sa·dā·yā·dā

    ‘dhammadāyādā satthusāvakā viharanti, no āmisadāyādā’ti.

    ‘The Teacher’s disciples live as heirs in the teaching, not in things of the flesh.’

  20. 20

    तस्मातिहtas·mā·ti·ha मे,me भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मदायादाdham·ma·dā·yā·dā भवथ,bha·va·tha माmā आमिसदायादा।ā·mi·sa·dā·yā·dā

    Tasmātiha me, bhikkhave, dhammadāyādā bhavatha, mā āmisadāyādā.

    So, mendicants, be my heirs in the teaching, not in things of the flesh.

  21. 21

    अत्थिat·thi मेme तुम्हेसुtum·he·su अनुकम्पा:a·nu·kam·pā

    Atthi me tumhesu anukampā:

    Out of sympathy for you, I think,

  22. 22

    ‘किन्तिkin·ti मेme सावकाsā·va·kā धम्मदायादाdham·ma·dā·yā·dā भवेय्युं,bha·vey·yuṃ नोno आमिसदायादा’ति।ā·mi·sa·dā·yā·dā

    ‘kinti me sāvakā dhammadāyādā bhaveyyuṁ, no āmisadāyādā’ti.

    ‘How can my disciples become heirs in the teaching, not in things of the flesh?’

  23. 23

    इधाहं,i·dhā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve भुत्तावीbhut·tā·vī अस्संas·saṃ पवारितोpa·vā·ri·to परिपुण्णोpa·ri·puṇ·ṇo परियोसितोpa·ri·yo·si·to सुहितोsu·hi·to यावदत्थो;yā·va·dat·tho

    Idhāhaṁ, bhikkhave, bhuttāvī assaṁ pavārito paripuṇṇo pariyosito suhito yāvadattho;

    Suppose that I had eaten and refused more food, being replete, and having had as much as I needed.

  24. 24

    सियाsi·yā चca मेme पिण्डपातोpiṇ·ḍa·pā·to अतिरेकधम्मोa·ti·re·ka·dham·mo छड्डनीयधम्मो।chaḍ·ḍa·nī·ya·dham·mo

    siyā ca me piṇḍapāto atirekadhammo chaḍḍanīyadhammo.

    And there was some extra almsfood that was going to be thrown away.

  25. 25

    अथa·tha द्वेdve भिक्खूbhik·khū आगच्छेय्युंā·gac·chey·yuṃ जिघच्छादुब्बल्यपरेता।ji·ghac·chā·dub·bal·ya·pa·re·tā

    Atha dve bhikkhū āgaccheyyuṁ jighacchādubbalyaparetā.

    Then two mendicants were to come who were weak with hunger.

  26. 26

    त्याहंtyā·haṃ एवंe·vaṃ वदेय्यं:va·dey·yaṃ

    Tyāhaṁ evaṁ vadeyyaṁ:

    I’d say to them,

  27. 27

    ‘अहंa·haṃ खोम्हि,khom·hi भिक्खवे,bhik·kha·ve भुत्तावीbhut·tā·vī पवारितोpa·vā·ri·to परिपुण्णोpa·ri·puṇ·ṇo परियोसितोpa·ri·yo·si·to सुहितोsu·hi·to यावदत्थो;yā·va·dat·tho

    ‘ahaṁ khomhi, bhikkhave, bhuttāvī pavārito paripuṇṇo pariyosito suhito yāvadattho;

    ‘Mendicants, I have eaten and refused more food, being replete, and having had as much as I need.

  28. 28

    अत्थिat·thi चca मेme अयंa·yaṃ पिण्डपातोpiṇ·ḍa·pā·to अतिरेकधम्मोa·ti·re·ka·dham·mo छड्डनीयधम्मो।chaḍ·ḍa·nī·ya·dham·mo

    atthi ca me ayaṁ piṇḍapāto atirekadhammo chaḍḍanīyadhammo.

    And there is this extra almsfood that’s going to be thrown away.

  29. 29

    सचेsa·ce आकङ्खथ,ā·kaṅ·kha·tha भुञ्जथ,bhuñ·ja·tha नोno चेce तुम्हेtum·he भुञ्जिस्सथ,bhuñ·jis·sa·tha इदानाहंi·dā·nā·haṃ अप्पहरितेap·pa·ha·ri·te वाvā छड्डेस्सामि,chaḍ·ḍes·sā·mi अप्पाणकेap·pā·ṇa·ke वाvā उदकेu·da·ke ओपिलापेस्सामी’ति।o·pi·lā·pes·sā·mī

    Sace ākaṅkhatha, bhuñjatha, no ce tumhe bhuñjissatha, idānāhaṁ appaharite vā chaḍḍessāmi, appāṇake vā udake opilāpessāmī’ti.

    Eat it if you like. Otherwise I’ll throw it out where there is little that grows, or drop it into water that has no living creatures.’

  30. 30

    तत्रेकस्सtat·re·kas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no एवमस्स:e·va·mas·sa

    Tatrekassa bhikkhuno evamassa:

    Then one of those mendicants thought,

  31. 31

    ‘भगवाbha·ga·vā खोkho भुत्तावीbhut·tā·vī पवारितोpa·vā·ri·to परिपुण्णोpa·ri·puṇ·ṇo परियोसितोpa·ri·yo·si·to सुहितोsu·hi·to यावदत्थो;yā·va·dat·tho

    ‘bhagavā kho bhuttāvī pavārito paripuṇṇo pariyosito suhito yāvadattho;

    ‘The Buddha has eaten and refused more food.

  32. 32

    अत्थिat·thi चायंcā·yaṃ भगवतोbha·ga·va·to पिण्डपातोpiṇ·ḍa·pā·to अतिरेकधम्मोa·ti·re·ka·dham·mo छड्डनीयधम्मो।chaḍ·ḍa·nī·ya·dham·mo

    atthi cāyaṁ bhagavato piṇḍapāto atirekadhammo chaḍḍanīyadhammo.

    And he has some extra almsfood that’s going to be thrown away.

  33. 33

    सचेsa·ce मयंma·yaṃ नna भुञ्जिस्साम,bhuñ·jis·sā·ma इदानिi·dā·ni भगवाbha·ga·vā अप्पहरितेap·pa·ha·ri·te वाvā छड्डेस्सति,chaḍ·ḍes·sa·ti अप्पाणकेap·pā·ṇa·ke वाvā उदकेu·da·ke ओपिलापेस्सति।o·pi·lā·pes·sa·ti

    Sace mayaṁ na bhuñjissāma, idāni bhagavā appaharite vā chaḍḍessati, appāṇake vā udake opilāpessati.

    If we don’t eat it he’ll throw it away.

  34. 34

    वुत्तंvut·taṃ खोkho पनेतंpa·ne·taṃ भगवता:bha·ga·va·tā

    Vuttaṁ kho panetaṁ bhagavatā:

    But the Buddha has also said:

  35. 35

    “धम्मदायादाdham·ma·dā·yā·dā मे,me भिक्खवे,bhik·kha·ve भवथ,bha·va·tha माmā आमिसदायादा”ति।ā·mi·sa·dā·yā·dā

    “dhammadāyādā me, bhikkhave, bhavatha, mā āmisadāyādā”ti.

    “Be my heirs in the teaching, not in things of the flesh.”

  36. 36

    आमिसञ्ञतरंā·mi·sañ·ña·ta·raṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ यदिदंya·di·daṃ पिण्डपातो।piṇ·ḍa·pā·to

    Āmisaññataraṁ kho panetaṁ, yadidaṁ piṇḍapāto.

    And almsfood is one of the things of the flesh.

  37. 37

    यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ इमंi·maṃ पिण्डपातंpiṇ·ḍa·pā·taṃ अभुञ्जित्वाa·bhuñ·jit·vā इमिनावi·mi·nā·va जिघच्छादुब्बल्येनji·ghac·chā·dub·bal·ye·na एवंe·vaṃ इमंi·maṃ रत्तिन्दिवंrat·tin·di·vaṃ वीतिनामेय्यन्’ति।vī·ti·nā·mey·yan

    Yannūnāhaṁ imaṁ piṇḍapātaṁ abhuñjitvā imināva jighacchādubbalyena evaṁ imaṁ rattindivaṁ vītināmeyyan’ti.

    Instead of eating this almsfood, why don’t I spend this day and night weak with hunger?’

  38. 38

    सोso तंtaṃ पिण्डपातंpiṇ·ḍa·pā·taṃ अभुञ्जित्वाa·bhuñ·jit·vā तेनेवte·ne·va जिघच्छादुब्बल्येनji·ghac·chā·dub·bal·ye·na एवंe·vaṃ तंtaṃ रत्तिन्दिवंrat·tin·di·vaṃ वीतिनामेय्य।vī·ti·nā·mey·ya

    So taṁ piṇḍapātaṁ abhuñjitvā teneva jighacchādubbalyena evaṁ taṁ rattindivaṁ vītināmeyya.

    And that’s what they did.

  39. 39

    अथa·tha दुतियस्सdu·ti·yas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no एवमस्स:e·va·mas·sa

    Atha dutiyassa bhikkhuno evamassa:

    Then the second of those mendicants thought,

  40. 40

    ‘भगवाbha·ga·vā खोkho भुत्तावीbhut·tā·vī पवारितोpa·vā·ri·to परिपुण्णोpa·ri·puṇ·ṇo परियोसितोpa·ri·yo·si·to सुहितोsu·hi·to यावदत्थो;yā·va·dat·tho

    ‘bhagavā kho bhuttāvī pavārito paripuṇṇo pariyosito suhito yāvadattho;

    ‘The Buddha has eaten and refused more food.

  41. 41

    अत्थिat·thi चायंcā·yaṃ भगवतोbha·ga·va·to पिण्डपातोpiṇ·ḍa·pā·to अतिरेकधम्मोa·ti·re·ka·dham·mo छड्डनीयधम्मो।chaḍ·ḍa·nī·ya·dham·mo

    atthi cāyaṁ bhagavato piṇḍapāto atirekadhammo chaḍḍanīyadhammo.

    And he has some extra almsfood that’s going to be thrown away.

  42. 42

    सचेsa·ce मयंma·yaṃ नna भुञ्जिस्साम,bhuñ·jis·sā·ma इदानिi·dā·ni भगवाbha·ga·vā अप्पहरितेap·pa·ha·ri·te वाvā छड्डेस्सति,chaḍ·ḍes·sa·ti अप्पाणकेap·pā·ṇa·ke वाvā उदकेu·da·ke ओपिलापेस्सति।o·pi·lā·pes·sa·ti

    Sace mayaṁ na bhuñjissāma, idāni bhagavā appaharite vā chaḍḍessati, appāṇake vā udake opilāpessati.

    If we don’t eat it he’ll throw it away.

  43. 43

    यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ इमंi·maṃ पिण्डपातंpiṇ·ḍa·pā·taṃ भुञ्जित्वाbhuñ·jit·vā जिघच्छादुब्बल्यंji·ghac·chā·dub·bal·yaṃ पटिविनोदेत्वाpa·ṭi·vi·no·det·vā एवंe·vaṃ इमंi·maṃ रत्तिन्दिवंrat·tin·di·vaṃ वीतिनामेय्यन्’ति।vī·ti·nā·mey·yan

    Yannūnāhaṁ imaṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā jighacchādubbalyaṁ paṭivinodetvā evaṁ imaṁ rattindivaṁ vītināmeyyan’ti.

    Why don’t I eat this almsfood, then spend the day and night having dispelled my hunger and weakness?’

  44. 44

    सोso तंtaṃ पिण्डपातंpiṇ·ḍa·pā·taṃ भुञ्जित्वाbhuñ·jit·vā जिघच्छादुब्बल्यंji·ghac·chā·dub·bal·yaṃ पटिविनोदेत्वाpa·ṭi·vi·no·det·vā एवंe·vaṃ तंtaṃ रत्तिन्दिवंrat·tin·di·vaṃ वीतिनामेय्य।vī·ti·nā·mey·ya

    So taṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā jighacchādubbalyaṁ paṭivinodetvā evaṁ taṁ rattindivaṁ vītināmeyya.

    And that’s what they did.

  45. 45

    किञ्चापिkiñ·cā·pi सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu तंtaṃ पिण्डपातंpiṇ·ḍa·pā·taṃ भुञ्जित्वाbhuñ·jit·vā जिघच्छादुब्बल्यंji·ghac·chā·dub·bal·yaṃ पटिविनोदेत्वाpa·ṭi·vi·no·det·vā एवंe·vaṃ तंtaṃ रत्तिन्दिवंrat·tin·di·vaṃ वीतिनामेय्य,vī·ti·nā·mey·ya अथa·tha खोkho असुयेवa·su·ye·va मेme पुरिमोpu·ri·mo भिक्खुbhik·khu पुज्जतरोpuj·ja·ta·ro चca पासंसतरोpā·saṃ·sa·ta·ro च।ca

    Kiñcāpi so, bhikkhave, bhikkhu taṁ piṇḍapātaṁ bhuñjitvā jighacchādubbalyaṁ paṭivinodetvā evaṁ taṁ rattindivaṁ vītināmeyya, atha kho asuyeva me purimo bhikkhu pujjataro ca pāsaṁsataro ca.

    Even though that mendicant, after eating the almsfood, spent the day and night having dispelled hunger and weakness, it is the former mendicant who is more worthy of respect and praise.

  46. 46

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  47. 47

    तञ्हिtañ·hi तस्स,tas·sa भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुनोbhik·khu·no दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अप्पिच्छतायap·pic·cha·tā·ya सन्तुट्ठियाsan·tuṭ·ṭhi·yā सल्लेखायsal·le·khā·ya सुभरतायsu·bha·ra·tā·ya वीरियारम्भायvī·ri·yā·ram·bhā·ya संवत्तिस्सति।saṃ·vat·tis·sa·ti

    Tañhi tassa, bhikkhave, bhikkhuno dīgharattaṁ appicchatāya santuṭṭhiyā sallekhāya subharatāya vīriyārambhāya saṁvattissati.

    Because for a long time that will conduce to that mendicant being of few wishes, content, self-effacing, unburdensome, and energetic.

  48. 48

    तस्मातिहtas·mā·ti·ha मे,me भिक्खवे,bhik·kha·ve धम्मदायादाdham·ma·dā·yā·dā भवथ,bha·va·tha माmā आमिसदायादा।ā·mi·sa·dā·yā·dā

    Tasmātiha me, bhikkhave, dhammadāyādā bhavatha, mā āmisadāyādā.

    So, mendicants, be my heirs in the teaching, not in things of the flesh.

  49. 49

    अत्थिat·thi मेme तुम्हेसुtum·he·su अनुकम्पा:a·nu·kam·pā

    Atthi me tumhesu anukampā:

    Out of sympathy for you, I think,

  50. 50

    ‘किन्तिkin·ti मेme सावकाsā·va·kā धम्मदायादाdham·ma·dā·yā·dā भवेय्युं,bha·vey·yuṃ नोno आमिसदायादा’”ति।ā·mi·sa·dā·yā·dā

    ‘kinti me sāvakā dhammadāyādā bhaveyyuṁ, no āmisadāyādā’”ti.

    ‘How can my disciples become heirs in the teaching, not in things of the flesh?’”

  51. 51

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  52. 52

    इदंi·daṃ वत्वानvat·vā·na सुगतोsu·ga·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पाविसि।pā·vi·si

    Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.

    When he had spoken, the Holy One rose from his seat and entered his dwelling.

  53. 53

    तत्रtat·ra खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to अचिरपक्कन्तस्सa·ci·ra·pak·kan·tas·sa भगवतोbha·ga·va·to भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Tatra kho āyasmā sāriputto acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi:

    Then, not long after the Buddha left, Venerable Sāriputta said to the mendicants,

  54. 54

    “आवुसोā·vu·so भिक्खवे”ति।bhik·kha·ve

    “āvuso bhikkhave”ti.

    “Reverends, mendicants!”

  55. 55

    “आवुसो”तिā·vu·so खोkho तेte भिक्खूbhik·khū आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ

    “Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.

    “Reverend,” they replied.

  56. 56

    आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Āyasmā sāriputto etadavoca:

    Sāriputta said this:

  57. 57

    “कित्तावताkit·tā·va·tā नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकंvi·ve·kaṃ नानुसिक्खन्ति,nā·nu·sik·khan·ti कित्तावताkit·tā·va·tā चca पनpa·na सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकमनुसिक्खन्ती”ति?vi·ve·ka·ma·nu·sik·khan·tī

    “Kittāvatā nu kho, āvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekaṁ nānusikkhanti, kittāvatā ca pana satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekamanusikkhantī”ti?

    “Reverends, how do the disciples of a Teacher who lives in seclusion not train in seclusion? And how do they train in seclusion?”

  58. 58

    “दूरतोपिdū·ra·to·pi खोkho मयं,ma·yaṃ आवुसो,ā·vu·so आगच्छामā·gac·chā·ma आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa सन्तिकेsan·ti·ke एतस्सe·tas·sa भासितस्सbhā·si·tas·sa अत्थमञ्ञातुं।at·tha·mañ·ñā·tuṃ

    “Dūratopi kho mayaṁ, āvuso, āgacchāma āyasmato sāriputtassa santike etassa bhāsitassa atthamaññātuṁ.

    “Reverend, we would travel a long way to learn the meaning of this statement in the presence of Venerable Sāriputta.

  59. 59

    साधुsā·dhu वतायस्मन्तंयेवva·tā·yas·man·taṃ·ye·va सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ पटिभातुpa·ṭi·bhā·tu एतस्सe·tas·sa भासितस्सbhā·si·tas·sa अत्थो;at·tho

    Sādhu vatāyasmantaṁyeva sāriputtaṁ paṭibhātu etassa bhāsitassa attho;

    May Venerable Sāriputta himself please clarify the meaning of this.

  60. 60

    आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa सुत्वाsut·vā भिक्खूbhik·khū धारेस्सन्ती”ति।dhā·res·san·tī

    āyasmato sāriputtassa sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.

    The mendicants will listen and remember it.”

  61. 61

    “तेनte·na हावुसो,hā·vu·so सुणाथ,su·ṇā·tha साधुकंsā·dhu·kaṃ मनसिma·na·si करोथ,ka·ro·tha भासिस्सामी”ति।bhā·sis·sā·mī

    “Tena hāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.

    “Well then, reverends, listen and apply your mind well, I will speak.”

  62. 62

    “एवमावुसो”तिe·va·mā·vu·so खोkho तेte भिक्खूbhik·khū आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ

    “Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.

    “Yes, reverend,” they replied.

  63. 63

    आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Āyasmā sāriputto etadavoca:

    Sāriputta said this:

  64. 64

    “कित्तावताkit·tā·va·tā नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकंvi·ve·kaṃ नानुसिक्खन्ति?nā·nu·sik·khan·ti

    “Kittāvatā nu kho, āvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekaṁ nānusikkhanti?

    “Reverends, how do the disciples of a Teacher who lives in seclusion not train in seclusion?

  65. 65

    इधावुसो,i·dhā·vu·so सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकंvi·ve·kaṃ नानुसिक्खन्ति,nā·nu·sik·khan·ti

    Idhāvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekaṁ nānusikkhanti,

    The disciples of a Teacher who lives in seclusion do not train in seclusion.

  66. 66

    येसञ्चye·sañ·ca धम्मानंdham·mā·naṃ सत्थाsat·thā पहानमाह,pa·hā·na·mā·ha तेte चca धम्मेdham·me नप्पजहन्ति,nap·pa·ja·han·ti

    yesañca dhammānaṁ satthā pahānamāha, te ca dhamme nappajahanti,

    They don’t give up what the Teacher tells them to give up.

  67. 67

    बाहुलिकाbā·hu·li·kā चca होन्ति,hon·ti साथलिका,sā·tha·li·kā ओक्कमनेok·ka·ma·ne पुब्बङ्गमा,pub·baṅ·ga·mā पविवेकेpa·vi·ve·ke निक्खित्तधुरा।nik·khit·ta·dhu·rā

    bāhulikā ca honti, sāthalikā, okkamane pubbaṅgamā, paviveke nikkhittadhurā.

    They’re indulgent and slack, leaders in backsliding, neglecting seclusion.

  68. 68

    तत्रावुसो,tat·rā·vu·so थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū तीहिtī·hi ठानेहिṭhā·ne·hi गारय्हाgā·ray·hā भवन्ति।bha·van·ti

    Tatrāvuso, therā bhikkhū tīhi ṭhānehi gārayhā bhavanti.

    In this case, the senior mendicants should be criticized on three grounds.

  69. 69

    ‘सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकंvi·ve·kaṃ नानुसिक्खन्ती’ति—nā·nu·sik·khan·tī

    ‘Satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekaṁ nānusikkhantī’ti—

    ‘The disciples of a Teacher who lives in seclusion do not train in seclusion.’

  70. 70

    इमिनाi·mi·nā पठमेनpa·ṭha·me·na ठानेनṭhā·ne·na थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū गारय्हाgā·ray·hā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā paṭhamena ṭhānena therā bhikkhū gārayhā bhavanti.

    This is the first ground.

  71. 71

    ‘येसञ्चye·sañ·ca धम्मानंdham·mā·naṃ सत्थाsat·thā पहानमाहpa·hā·na·mā·ha तेte चca धम्मेdham·me नप्पजहन्ती’ति—nap·pa·ja·han·tī

    ‘Yesañca dhammānaṁ satthā pahānamāha te ca dhamme nappajahantī’ti—

    ‘They don’t give up what the Teacher tells them to give up.’

  72. 72

    इमिनाi·mi·nā दुतियेनdu·ti·ye·na ठानेनṭhā·ne·na थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū गारय्हाgā·ray·hā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā dutiyena ṭhānena therā bhikkhū gārayhā bhavanti.

    This is the second ground.

  73. 73

    ‘बाहुलिकाbā·hu·li·kā च,ca साथलिका,sā·tha·li·kā ओक्कमनेok·ka·ma·ne पुब्बङ्गमा,pub·baṅ·ga·mā पविवेकेpa·vi·ve·ke निक्खित्तधुरा’ति—nik·khit·ta·dhu·rā

    ‘Bāhulikā ca, sāthalikā, okkamane pubbaṅgamā, paviveke nikkhittadhurā’ti—

    ‘They’re indulgent and slack, leaders in backsliding, neglecting seclusion.’

  74. 74

    इमिनाi·mi·nā ततियेनta·ti·ye·na ठानेनṭhā·ne·na थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū गारय्हाgā·ray·hā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā tatiyena ṭhānena therā bhikkhū gārayhā bhavanti.

    This is the third ground.

  75. 75

    थेरा,the·rā आवुसो,ā·vu·so भिक्खूbhik·khū इमेहिi·me·hi तीहिtī·hi ठानेहिṭhā·ne·hi गारय्हाgā·ray·hā भवन्ति।bha·van·ti

    Therā, āvuso, bhikkhū imehi tīhi ṭhānehi gārayhā bhavanti.

    The senior mendicants should be criticized on these three grounds.

  76. 76

    तत्रावुसो,tat·rā·vu·so मज्झिमाmaj·jhi·mā भिक्खूbhik·khū …पे…pe

    Tatrāvuso, majjhimā bhikkhū …pe…

    In this case, the middle mendicants

  77. 77

    नवाna·vā भिक्खूbhik·khū तीहिtī·hi ठानेहिṭhā·ne·hi गारय्हाgā·ray·hā भवन्ति।bha·van·ti

    navā bhikkhū tīhi ṭhānehi gārayhā bhavanti.

    and the junior mendicants should be criticized on the same three grounds.

  78. 78

    ‘सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकंvi·ve·kaṃ नानुसिक्खन्ती’ति—nā·nu·sik·khan·tī

    ‘Satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekaṁ nānusikkhantī’ti—

    (Pāli only)

  79. 79

    इमिनाi·mi·nā पठमेनpa·ṭha·me·na ठानेनṭhā·ne·na नवाna·vā भिक्खूbhik·khū गारय्हाgā·ray·hā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā paṭhamena ṭhānena navā bhikkhū gārayhā bhavanti.

    (Pāli only)

  80. 80

    ‘येसञ्चye·sañ·ca धम्मानंdham·mā·naṃ सत्थाsat·thā पहानमाहpa·hā·na·mā·ha तेte चca धम्मेdham·me नप्पजहन्ती’ति—nap·pa·ja·han·tī

    ‘Yesañca dhammānaṁ satthā pahānamāha te ca dhamme nappajahantī’ti—

    (Pāli only)

  81. 81

    इमिनाi·mi·nā दुतियेनdu·ti·ye·na ठानेनṭhā·ne·na नवाna·vā भिक्खूbhik·khū गारय्हाgā·ray·hā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā dutiyena ṭhānena navā bhikkhū gārayhā bhavanti.

    (Pāli only)

  82. 82

    ‘बाहुलिकाbā·hu·li·kā चca होन्ति,hon·ti साथलिका,sā·tha·li·kā ओक्कमनेok·ka·ma·ne पुब्बङ्गमा,pub·baṅ·ga·mā पविवेकेpa·vi·ve·ke निक्खित्तधुरा’ति—nik·khit·ta·dhu·rā

    ‘Bāhulikā ca honti, sāthalikā, okkamane pubbaṅgamā, paviveke nikkhittadhurā’ti—

    (Pāli only)

  83. 83

    इमिनाi·mi·nā ततियेनta·ti·ye·na ठानेनṭhā·ne·na नवाna·vā भिक्खूbhik·khū गारय्हाgā·ray·hā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā tatiyena ṭhānena navā bhikkhū gārayhā bhavanti.

    (Pāli only)

  84. 84

    नवा,na·vā आवुसो,ā·vu·so भिक्खूbhik·khū इमेहिi·me·hi तीहिtī·hi ठानेहिṭhā·ne·hi गारय्हाgā·ray·hā भवन्ति।bha·van·ti

    Navā, āvuso, bhikkhū imehi tīhi ṭhānehi gārayhā bhavanti.

    (Pāli only)

  85. 85

    एत्तावताet·tā·va·tā खो,kho आवुसो,ā·vu·so सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकंvi·ve·kaṃ नानुसिक्खन्ति।nā·nu·sik·khan·ti

    Ettāvatā kho, āvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekaṁ nānusikkhanti.

    This is how the disciples of a Teacher who lives in seclusion do not train in seclusion.

  86. 86

    कित्तावताkit·tā·va·tā चca पनावुसो,pa·nā·vu·so सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकमनुसिक्खन्ति?vi·ve·ka·ma·nu·sik·khan·ti

    Kittāvatā ca panāvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekamanusikkhanti?

    And how do the disciples of a Teacher who lives in seclusion train in seclusion?

  87. 87

    इधावुसो,i·dhā·vu·so सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकमनुसिक्खन्ति—vi·ve·ka·ma·nu·sik·khan·ti

    Idhāvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekamanusikkhanti—

    The disciples of a Teacher who lives in seclusion train in seclusion.

  88. 88

    येसञ्चye·sañ·ca धम्मानंdham·mā·naṃ सत्थाsat·thā पहानमाहpa·hā·na·mā·ha तेte चca धम्मेdham·me पजहन्ति;pa·ja·han·ti

    yesañca dhammānaṁ satthā pahānamāha te ca dhamme pajahanti;

    They give up what the Teacher tells them to give up.

  89. 89

    नna चca बाहुलिकाbā·hu·li·kā होन्ति,hon·ti नna साथलिकाsā·tha·li·kā ओक्कमनेok·ka·ma·ne निक्खित्तधुराnik·khit·ta·dhu·rā पविवेकेpa·vi·ve·ke पुब्बङ्गमा।pub·baṅ·ga·mā

    na ca bāhulikā honti, na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā.

    They’re not indulgent and slack, leaders in backsliding, neglecting seclusion.

  90. 90

    तत्रावुसो,tat·rā·vu·so थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū तीहिtī·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पासंसाpā·saṃ·sā भवन्ति।bha·van·ti

    Tatrāvuso, therā bhikkhū tīhi ṭhānehi pāsaṁsā bhavanti.

    In this case, the senior mendicants should be praised on three grounds.

  91. 91

    ‘सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकमनुसिक्खन्ती’ति—vi·ve·ka·ma·nu·sik·khan·tī

    ‘Satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekamanusikkhantī’ti—

    ‘The disciples of a Teacher who lives in seclusion train in seclusion.’

  92. 92

    इमिनाi·mi·nā पठमेनpa·ṭha·me·na ठानेनṭhā·ne·na थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū पासंसाpā·saṃ·sā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā paṭhamena ṭhānena therā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.

    This is the first ground.

  93. 93

    ‘येसञ्चye·sañ·ca धम्मानंdham·mā·naṃ सत्थाsat·thā पहानमाहpa·hā·na·mā·ha तेte चca धम्मेdham·me पजहन्ती’ति—pa·ja·han·tī

    ‘Yesañca dhammānaṁ satthā pahānamāha te ca dhamme pajahantī’ti—

    ‘They give up what the Teacher tells them to give up.’

  94. 94

    इमिनाi·mi·nā दुतियेनdu·ti·ye·na ठानेनṭhā·ne·na थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū पासंसाpā·saṃ·sā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā dutiyena ṭhānena therā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.

    This is the second ground.

  95. 95

    ‘नna चca बाहुलिका,bā·hu·li·kā नna साथलिकाsā·tha·li·kā ओक्कमनेok·ka·ma·ne निक्खित्तधुराnik·khit·ta·dhu·rā पविवेकेpa·vi·ve·ke पुब्बङ्गमा’ति—pub·baṅ·ga·mā

    ‘Na ca bāhulikā, na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā’ti—

    ‘They’re not indulgent and slack, leaders in backsliding, neglecting seclusion.’

  96. 96

    इमिनाi·mi·nā ततियेनta·ti·ye·na ठानेनṭhā·ne·na थेराthe·rā भिक्खूbhik·khū पासंसाpā·saṃ·sā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā tatiyena ṭhānena therā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.

    This is the third ground.

  97. 97

    थेरा,the·rā आवुसो,ā·vu·so भिक्खूbhik·khū इमेहिi·me·hi तीहिtī·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पासंसाpā·saṃ·sā भवन्ति।bha·van·ti

    Therā, āvuso, bhikkhū imehi tīhi ṭhānehi pāsaṁsā bhavanti.

    The senior mendicants should be praised on these three grounds.

  98. 98

    तत्रावुसो,tat·rā·vu·so मज्झिमाmaj·jhi·mā भिक्खूbhik·khū …पे…pe

    Tatrāvuso, majjhimā bhikkhū …pe…

    In this case, the middle mendicants

  99. 99

    नवाna·vā भिक्खूbhik·khū तीहिtī·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पासंसाpā·saṃ·sā भवन्ति।bha·van·ti

    navā bhikkhū tīhi ṭhānehi pāsaṁsā bhavanti.

    and the junior mendicants should be praised on the same three grounds.

  100. 100

    ‘सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकमनुसिक्खन्ती’ति—vi·ve·ka·ma·nu·sik·khan·tī

    ‘Satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekamanusikkhantī’ti—

    (Pāli only)

  101. 101

    इमिनाi·mi·nā पठमेनpa·ṭha·me·na ठानेनṭhā·ne·na नवाna·vā भिक्खूbhik·khū पासंसाpā·saṃ·sā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā paṭhamena ṭhānena navā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.

    (Pāli only)

  102. 102

    ‘येसञ्चye·sañ·ca धम्मानंdham·mā·naṃ सत्थाsat·thā पहानमाहpa·hā·na·mā·ha तेte चca धम्मेdham·me पजहन्ती’ति—pa·ja·han·tī

    ‘Yesañca dhammānaṁ satthā pahānamāha te ca dhamme pajahantī’ti—

    (Pāli only)

  103. 103

    इमिनाi·mi·nā दुतियेनdu·ti·ye·na ठानेनṭhā·ne·na नवाna·vā भिक्खूbhik·khū पासंसाpā·saṃ·sā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā dutiyena ṭhānena navā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.

    (Pāli only)

  104. 104

    ‘नna चca बाहुलिका,bā·hu·li·kā नna साथलिकाsā·tha·li·kā ओक्कमनेok·ka·ma·ne निक्खित्तधुराnik·khit·ta·dhu·rā पविवेकेpa·vi·ve·ke पुब्बङ्गमा’ति—pub·baṅ·ga·mā

    ‘Na ca bāhulikā, na sāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā’ti—

    (Pāli only)

  105. 105

    इमिनाi·mi·nā ततियेनta·ti·ye·na ठानेनṭhā·ne·na नवाna·vā भिक्खूbhik·khū पासंसाpā·saṃ·sā भवन्ति।bha·van·ti

    iminā tatiyena ṭhānena navā bhikkhū pāsaṁsā bhavanti.

    (Pāli only)

  106. 106

    नवा,na·vā आवुसो,ā·vu·so भिक्खूbhik·khū इमेहिi·me·hi तीहिtī·hi ठानेहिṭhā·ne·hi पासंसाpā·saṃ·sā भवन्ति।bha·van·ti

    Navā, āvuso, bhikkhū imehi tīhi ṭhānehi pāsaṁsā bhavanti.

    (Pāli only)

  107. 107

    एत्तावताet·tā·va·tā खो,kho आवुसो,ā·vu·so सत्थुsat·thu पविवित्तस्सpa·vi·vit·tas·sa विहरतोvi·ha·ra·to सावकाsā·va·kā विवेकमनुसिक्खन्ति।vi·ve·ka·ma·nu·sik·khan·ti

    Ettāvatā kho, āvuso, satthu pavivittassa viharato sāvakā vivekamanusikkhanti.

    This is how the disciples of a Teacher who lives in seclusion train in seclusion.

  108. 108

    तत्रावुसो,tat·rā·vu·so लोभोlo·bho चca पापकोpā·pa·ko दोसोdo·so चca पापको।pā·pa·ko

    Tatrāvuso, lobho ca pāpako doso ca pāpako.

    The bad thing here is greed and hate.

  109. 109

    लोभस्सlo·bhas·sa चca पहानायpa·hā·nā·ya दोसस्सdo·sas·sa चca पहानायpa·hā·nā·ya अत्थिat·thi मज्झिमाmaj·jhi·mā पटिपदाpa·ṭi·pa·dā चक्खुकरणीcak·khu·ka·ra·ṇī ञाणकरणीñā·ṇa·ka·ra·ṇī उपसमायu·pa·sa·mā·ya अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya सम्बोधायsam·bo·dhā·ya निब्बानायnib·bā·nā·ya संवत्तति।saṃ·vat·ta·ti

    Lobhassa ca pahānāya dosassa ca pahānāya atthi majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.

    There is a middle way of practice for giving up greed and hate. It gives vision and knowledge, and leads to peace, direct knowledge, awakening, and extinguishment.

  110. 110

    कतमाka·ta·mā चca सा,sā आवुसो,ā·vu·so मज्झिमाmaj·jhi·mā पटिपदाpa·ṭi·pa·dā चक्खुकरणीcak·khu·ka·ra·ṇī ञाणकरणीñā·ṇa·ka·ra·ṇī उपसमायu·pa·sa·mā·ya अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya सम्बोधायsam·bo·dhā·ya निब्बानायnib·bā·nā·ya संवत्तति?saṃ·vat·ta·ti

    Katamā ca sā, āvuso, majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati?

    And what is that middle way of practice?

  111. 111

    अयमेवa·ya·me·va अरियोa·ri·yo अट्ठङ्गिकोaṭ·ṭhaṅ·gi·ko मग्गो,mag·go सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—

    It is simply this noble eightfold path, that is:

  112. 112

    सम्मादिट्ठिsam·mā·diṭ·ṭhi सम्मासङ्कप्पोsam·mā·saṅ·kap·po सम्मावाचाsam·mā·vā·cā सम्माकम्मन्तोsam·mā·kam·man·to सम्माआजीवोsam·mā·ā·jī·vo सम्मावायामोsam·mā·vā·yā·mo सम्मासतिsam·mā·sa·ti सम्मासमाधि।sam·mā·sa·mā·dhi

    sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.

    right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.

  113. 113

    अयंa·yaṃ खोkho सा,sā आवुसो,ā·vu·so मज्झिमाmaj·jhi·mā पटिपदाpa·ṭi·pa·dā चक्खुकरणीcak·khu·ka·ra·ṇī ञाणकरणीñā·ṇa·ka·ra·ṇī उपसमायu·pa·sa·mā·ya अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya सम्बोधायsam·bo·dhā·ya निब्बानायnib·bā·nā·ya संवत्तति।saṃ·vat·ta·ti

    Ayaṁ kho sā, āvuso, majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.

    This is that middle way of practice, which gives vision and knowledge, and leads to peace, direct knowledge, awakening, and extinguishment.

  114. 114

    तत्रावुसो,tat·rā·vu·so कोधोko·dho चca पापकोpā·pa·ko उपनाहोu·pa·nā·ho चca पापकोpā·pa·ko …पे…pe

    Tatrāvuso, kodho ca pāpako upanāho ca pāpako …pe…

    The bad thing here is anger and acrimony. …

  115. 115

    मक्खोmak·kho चca पापकोpā·pa·ko पळासोpa·ḷā·so चca पापको,pā·pa·ko

    makkho ca pāpako paḷāso ca pāpako,

    disdain and contempt …

  116. 116

    इस्साis·sā चca पापिकाpā·pi·kā मच्छेरञ्चmac·che·rañ·ca पापकं,pā·pa·kaṃ

    issā ca pāpikā maccherañca pāpakaṁ,

    jealousy and stinginess …

  117. 117

    मायाmā·yā चca पापिकाpā·pi·kā साठेय्यञ्चsā·ṭhey·yañ·ca पापकं,pā·pa·kaṃ

    māyā ca pāpikā sāṭheyyañca pāpakaṁ,

    deceit and deviousness …

  118. 118

    थम्भोtham·bho चca पापकोpā·pa·ko सारम्भोsā·ram·bho चca पापको,pā·pa·ko

    thambho ca pāpako sārambho ca pāpako,

    obstinacy and aggression …

  119. 119

    मानोmā·no चca पापकोpā·pa·ko अतिमानोa·ti·mā·no चca पापको,pā·pa·ko

    māno ca pāpako atimāno ca pāpako,

    conceit and arrogance …

  120. 120

    मदोma·do चca पापकोpā·pa·ko पमादोpa·mā·do चca पापको।pā·pa·ko

    mado ca pāpako pamādo ca pāpako.

    vanity and negligence.

  121. 121

    मदस्सma·das·sa चca पहानायpa·hā·nā·ya पमादस्सpa·mā·das·sa चca पहानायpa·hā·nā·ya अत्थिat·thi मज्झिमाmaj·jhi·mā पटिपदाpa·ṭi·pa·dā चक्खुकरणीcak·khu·ka·ra·ṇī ञाणकरणीñā·ṇa·ka·ra·ṇī उपसमायu·pa·sa·mā·ya अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya सम्बोधायsam·bo·dhā·ya निब्बानायnib·bā·nā·ya संवत्तति।saṃ·vat·ta·ti

    Madassa ca pahānāya pamādassa ca pahānāya atthi majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.

    There is a middle way of practice for giving up vanity and negligence. It gives vision and knowledge, and leads to peace, direct knowledge, awakening, and extinguishment.

  122. 122

    कतमाka·ta·mā चca सा,sā आवुसो,ā·vu·so मज्झिमाmaj·jhi·mā पटिपदाpa·ṭi·pa·dā चक्खुकरणीcak·khu·ka·ra·ṇī ञाणकरणीñā·ṇa·ka·ra·ṇī उपसमायu·pa·sa·mā·ya अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya सम्बोधायsam·bo·dhā·ya निब्बानायnib·bā·nā·ya संवत्तति?saṃ·vat·ta·ti

    Katamā ca sā, āvuso, majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati?

    And what is that middle way of practice?

  123. 123

    अयमेवa·ya·me·va अरियोa·ri·yo अट्ठङ्गिकोaṭ·ṭhaṅ·gi·ko मग्गो,mag·go सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—

    It is simply this noble eightfold path, that is:

  124. 124

    सम्मादिट्ठिsam·mā·diṭ·ṭhi सम्मासङ्कप्पोsam·mā·saṅ·kap·po सम्मावाचाsam·mā·vā·cā सम्माकम्मन्तोsam·mā·kam·man·to सम्माआजीवोsam·mā·ā·jī·vo सम्मावायामोsam·mā·vā·yā·mo सम्मासतिsam·mā·sa·ti सम्मासमाधि।sam·mā·sa·mā·dhi

    sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.

    right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.

  125. 125

    अयंa·yaṃ खोkho सा,sā आवुसो,ā·vu·so मज्झिमाmaj·jhi·mā पटिपदाpa·ṭi·pa·dā चक्खुकरणीcak·khu·ka·ra·ṇī ञाणकरणीñā·ṇa·ka·ra·ṇī उपसमायu·pa·sa·mā·ya अभिञ्ञायa·bhiñ·ñā·ya सम्बोधायsam·bo·dhā·ya निब्बानायnib·bā·nā·ya संवत्तती”ति।saṃ·vat·ta·tī

    Ayaṁ kho sā, āvuso, majjhimā paṭipadā cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattatī”ti.

    This is that middle way of practice, which gives vision and knowledge, and leads to peace, direct knowledge, awakening, and extinguishment.”

  126. 126

    इदमवोचायस्माi·da·ma·vo·cā·yas·mā सारिपुत्तो।sā·ri·put·to

    Idamavocāyasmā sāriputto.

    That is what Venerable Sāriputta said.

  127. 127

    अत्तमनाat·ta·ma·nā तेte भिक्खूbhik·khū आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दुन्ति।a·bhi·nan·dun·ti

    Attamanā te bhikkhū āyasmato sāriputtassa bhāsitaṁ abhinandunti.

    Satisfied, the mendicants approved what Sāriputta said.

  128. 128

    धम्मदायादसुत्तंdham·ma·dā·yā·da·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ ततियं।ta·ti·yaṃ

    Dhammadāyādasuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.