Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Linked Discourses 35 116 संयुत्त निकाय 35।1 116

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201

Verahaccānisutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253 · Hide pronunciation

  1. 1

    संयुत्तsaṃ·yut·ta निकायni·kā·ya 35।133

    Saṁyutta Nikāya 35.133

    Linked Discourses 35.133

  2. 2

    13। गहपतिवग्गga·ha·pa·ti·vag·ga

    13. Gahapativagga

    13. Householders

  3. 3

    वेरहच्चानिसुत्तve·ra·hac·cā·ni·sut·ta

    Verahaccānisutta

    Verahaccāni

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī कामण्डायंkā·maṇ·ḍā·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti तोदेय्यस्सto·dey·yas·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa अम्बवने।am·ba·va·ne

    Ekaṁ samayaṁ āyasmā udāyī kāmaṇḍāyaṁ viharati todeyyassa brāhmaṇassa ambavane.

    At one time Venerable Udāyī was staying near Kāmaṇḍā in the brahmin Todeyya’s mango grove.

  5. 5

    अथa·tha खोkho वेरहच्चानिगोत्तायve·ra·hac·cā·ni·got·tā·ya ब्राह्मणियाbrāh·ma·ṇi·yā अन्तेवासीan·te·vā·sī माणवकोmā·ṇa·va·ko येनायस्माye·nā·yas·mā उदायीu·dā·yī तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मताā·yas·ma·tā उदायिनाu·dā·yi·nā सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Atha kho verahaccānigottāya brāhmaṇiyā antevāsī māṇavako yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā udāyinā saddhiṁ sammodi.

    Then a boy who was a pupil of the brahmin lady of the Verahaccāni clan went up to Udāyī and exchanged greetings with him.

  6. 6

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side.

  7. 7

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho तंtaṃ माणवकंmā·ṇa·va·kaṃ आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si

    Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ māṇavakaṁ āyasmā udāyī dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

    Udāyī educated, encouraged, fired up, and inspired that young student with a Dhamma talk.

  8. 8

    अथa·tha खोkho सोso माणवकोmā·ṇa·va·ko आयस्मताā·yas·ma·tā उदायिनाu·dā·yi·nā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सितोsan·das·si·to समादपितोsa·mā·da·pi·to समुत्तेजितोsa·mut·te·ji·to सम्पहंसितोsam·pa·haṃ·si·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā येनye·na वेरहच्चानिगोत्ताve·ra·hac·cā·ni·got·tā ब्राह्मणीbrāh·ma·ṇī तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā वेरहच्चानिगोत्तंve·ra·hac·cā·ni·got·taṃ ब्राह्मणिंbrāh·ma·ṇiṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho so māṇavako āyasmatā udāyinā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā yena verahaccānigottā brāhmaṇī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā verahaccānigottaṁ brāhmaṇiṁ etadavoca:

    Then that young student went to the brahmin lady of the Verahaccāni clan and said to her,

  9. 9

    “यग्घे,yag·ghe भोति,bho·ti जानेय्यासि।jā·ney·yā·si

    “yagghe, bhoti, jāneyyāsi.

    “Please, madam, you should know this.

  10. 10

    समणोsa·ma·ṇo उदायीu·dā·yī धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणं,pa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनंsab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेती”ति।pa·kā·se·tī

    Samaṇo udāyī dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ, sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsetī”ti.

    The ascetic Udāyī teaches Dhamma that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And he reveals a spiritual practice that’s entirely full and pure.”

  11. 11

    “तेनte·na हिhi त्वं,tvaṃ माणवक,mā·ṇa·va·ka ममma·ma वचनेनva·ca·ne·na समणंsa·ma·ṇaṃ उदायिंu·dā·yiṃ निमन्तेहिni·man·te·hi स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तेना”ति।bhat·te·nā

    “Tena hi tvaṁ, māṇavaka, mama vacanena samaṇaṁ udāyiṁ nimantehi svātanāya bhattenā”ti.

    “Then, young student, invite him in my name for tomorrow’s meal.”

  12. 12

    “एवं,e·vaṃ भोती”तिbho·tī खोkho सोso माणवकोmā·ṇa·va·ko वेरहच्चानिगोत्तायve·ra·hac·cā·ni·got·tā·ya ब्राह्मणियाbrāh·ma·ṇi·yā पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā येनायस्माye·nā·yas·mā उदायीu·dā·yī तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उदायिंu·dā·yiṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    “Evaṁ, bhotī”ti kho so māṇavako verahaccānigottāya brāhmaṇiyā paṭissutvā yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca:

    “Yes, madam,” he replied. He went to Udāyī and said,

  13. 13

    “अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu किर,ki·ra भवंbha·vaṃ उदायीu·dā·yī अम्हाकंam·hā·kaṃ आचरियभरियायā·ca·ri·ya·bha·ri·yā·ya वेरहच्चानिगोत्तायve·ra·hac·cā·ni·got·tā·ya ब्राह्मणियाbrāh·ma·ṇi·yā स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तन्”ति।bhat·tan

    “adhivāsetu kira, bhavaṁ udāyī amhākaṁ ācariyabhariyāya verahaccānigottāya brāhmaṇiyā svātanāya bhattan”ti.

    “Would Worthy Udāyī please accept an offering of tomorrow’s meal from my tutor’s wife, the brahmin lady of the Verahaccāni clan?”

  14. 14

    अधिवासेसिa·dhi·vā·se·si खोkho आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī तुण्हीभावेन।tuṇ·hī·bhā·ve·na

    Adhivāsesi kho āyasmā udāyī tuṇhībhāvena.

    Udāyī consented with silence.

  15. 15

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na वेरहच्चानिगोत्तायve·ra·hac·cā·ni·got·tā·ya ब्राह्मणियाbrāh·ma·ṇi·yā निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho āyasmā udāyī tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena verahaccānigottāya brāhmaṇiyā nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

    Then when the night had passed, Udāyī robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to the brahmin lady’s home, and sat down on the seat spread out.

  16. 16

    अथa·tha खोkho वेरहच्चानिगोत्ताve·ra·hac·cā·ni·got·tā ब्राह्मणीbrāh·ma·ṇī आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उदायिंu·dā·yiṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेसिsan·tap·pe·si सम्पवारेसि।sam·pa·vā·re·si

    Atha kho verahaccānigottā brāhmaṇī āyasmantaṁ udāyiṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.

    Then the brahmin lady served and satisfied Udāyī with her own hands with delicious fresh and cooked foods.

  17. 17

    अथa·tha खोkho वेरहच्चानिगोत्ताve·ra·hac·cā·ni·got·tā ब्राह्मणीbrāh·ma·ṇī आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उदायिंu·dā·yiṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ पादुकाpā·du·kā आरोहित्वाā·ro·hit·vā उच्चेuc·ce आसनेā·sa·ne निसीदित्वाni·sī·dit·vā सीसंsī·saṃ ओगुण्ठित्वाo·guṇ·ṭhit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उदायिंu·dā·yiṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho verahaccānigottā brāhmaṇī āyasmantaṁ udāyiṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ pādukā ārohitvā ucce āsane nisīditvā sīsaṁ oguṇṭhitvā āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca:

    When Udāyī had eaten and washed his hand and bowl, she put on a pair of slippers, sat on a high seat, covered her head, and said to him,

  18. 18

    “भण,bha·ṇa समण,sa·ma·ṇa धम्मन्”ति।dham·man

    “bhaṇa, samaṇa, dhamman”ti.

    “Ascetic, preach the Dhamma.”

  19. 19

    “भविस्सति,bha·vis·sa·ti भगिनि,bha·gi·ni समयो”तिsa·ma·yo वत्वाvat·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कमि।pak·ka·mi

    “Bhavissati, bhagini, samayo”ti vatvā uṭṭhāyāsanā pakkami.

    “There will be an occasion for that, sister,” he replied, then rose from his seat and left.

  20. 20

    दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खोkho सोso माणवकोmā·ṇa·va·ko येनायस्माye·nā·yas·mā उदायीu·dā·yī तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मताā·yas·ma·tā उदायिनाu·dā·yi·nā सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Dutiyampi kho so māṇavako yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā udāyinā saddhiṁ sammodi.

    For a second time that young student went to Venerable Udāyī …

  21. 21

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.

    (Pāli only)

  22. 22

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho तंtaṃ माणवकंmā·ṇa·va·kaṃ आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si

    Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ māṇavakaṁ āyasmā udāyī dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

    (Pāli only)

  23. 23

    दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खोkho सोso माणवकोmā·ṇa·va·ko आयस्मताā·yas·ma·tā उदायिनाu·dā·yi·nā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सितोsan·das·si·to समादपितोsa·mā·da·pi·to समुत्तेजितोsa·mut·te·ji·to सम्पहंसितोsam·pa·haṃ·si·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā येनye·na वेरहच्चानिगोत्ताve·ra·hac·cā·ni·got·tā ब्राह्मणीbrāh·ma·ṇī तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā वेरहच्चानिगोत्तंve·ra·hac·cā·ni·got·taṃ ब्राह्मणिंbrāh·ma·ṇiṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Dutiyampi kho so māṇavako āyasmatā udāyinā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā yena verahaccānigottā brāhmaṇī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā verahaccānigottaṁ brāhmaṇiṁ etadavoca:

    And for a second time that young student went to the brahmin lady of the Verahaccāni clan …

  24. 24

    “यग्घे,yag·ghe भोति,bho·ti जानेय्यासि।jā·ney·yā·si

    “yagghe, bhoti, jāneyyāsi.

    (Pāli only)

  25. 25

    समणोsa·ma·ṇo उदायीu·dā·yī धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणं,pa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनंsab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेती”ति।pa·kā·se·tī

    Samaṇo udāyī dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ, sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsetī”ti.

    (Pāli only)

  26. 26

    “एवमेवंe·va·me·vaṃ पनpa·na त्वं,tvaṃ माणवक,mā·ṇa·va·ka समणस्सsa·ma·ṇas·sa उदायिस्सu·dā·yis·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भाससि।bhā·sa·si

    “Evamevaṁ pana tvaṁ, māṇavaka, samaṇassa udāyissa vaṇṇaṁ bhāsasi.

    She said to him, “You keep praising the ascetic Udāyī like this.

  27. 27

    समणोsa·ma·ṇo पनुदायीpa·nu·dā·yī ‘भण,bha·ṇa समण,sa·ma·ṇa धम्मन्’तिdham·man वुत्तोvut·to समानोsa·mā·no ‘भविस्सति,bha·vis·sa·ti भगिनि,bha·gi·ni समयो’तिsa·ma·yo वत्वाvat·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कन्तो”ति।pak·kan·to

    Samaṇo panudāyī ‘bhaṇa, samaṇa, dhamman’ti vutto samāno ‘bhavissati, bhagini, samayo’ti vatvā uṭṭhāyāsanā pakkanto”ti.

    But when I asked him to preach the Dhamma he just said that there would be an occasion for that, and then he got up and left.”

  28. 28

    “तथाta·thā हिhi पनpa·na त्वं,tvaṃ भोति,bho·ti पादुकाpā·du·kā आरोहित्वाā·ro·hit·vā उच्चेuc·ce आसनेā·sa·ne निसीदित्वाni·sī·dit·vā सीसंsī·saṃ ओगुण्ठित्वाo·guṇ·ṭhit·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    “Tathā hi pana tvaṁ, bhoti, pādukā ārohitvā ucce āsane nisīditvā sīsaṁ oguṇṭhitvā etadavoca:

    “Madam, that’s because you put on a pair of slippers, sat on a high seat, and covered your head before inviting him to teach.

  29. 29

    ‘भण,bha·ṇa समण,sa·ma·ṇa धम्मन्’ति।dham·man

    ‘bhaṇa, samaṇa, dhamman’ti.

    (Pāli only)

  30. 30

    धम्मगरुनोdham·ma·ga·ru·no हिhi तेte भवन्तोbha·van·to धम्मगारवा”ति।dham·ma·gā·ra·vā

    Dhammagaruno hi te bhavanto dhammagāravā”ti.

    For the good sirs respect the teaching.”

  31. 31

    “तेनte·na हिhi त्वं,tvaṃ माणवक,mā·ṇa·va·ka ममma·ma वचनेनva·ca·ne·na समणंsa·ma·ṇaṃ उदायिंu·dā·yiṃ निमन्तेहिni·man·te·hi स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तेना”ति।bhat·te·nā

    “Tena hi tvaṁ, māṇavaka, mama vacanena samaṇaṁ udāyiṁ nimantehi svātanāya bhattenā”ti.

    “Then, young student, invite him in my name for tomorrow’s meal.”

  32. 32

    “एवं,e·vaṃ भोती”तिbho·tī खोkho सोso माणवकोmā·ṇa·va·ko वेरहच्चानिगोत्तायve·ra·hac·cā·ni·got·tā·ya ब्राह्मणियाbrāh·ma·ṇi·yā पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā येनायस्माye·nā·yas·mā उदायीu·dā·yī तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उदायिंu·dā·yiṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    “Evaṁ, bhotī”ti kho so māṇavako verahaccānigottāya brāhmaṇiyā paṭissutvā yenāyasmā udāyī tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca:

    “Yes, madam,” he replied. …

  33. 33

    “अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu किरki·ra भवंbha·vaṃ उदायीu·dā·yī अम्हाकंam·hā·kaṃ आचरियभरियायā·ca·ri·ya·bha·ri·yā·ya वेरहच्चानिगोत्तायve·ra·hac·cā·ni·got·tā·ya ब्राह्मणियाbrāh·ma·ṇi·yā स्वातनायsvā·ta·nā·ya भत्तन्”ति।bhat·tan

    “adhivāsetu kira bhavaṁ udāyī amhākaṁ ācariyabhariyāya verahaccānigottāya brāhmaṇiyā svātanāya bhattan”ti.

    (Pāli only)

  34. 34

    अधिवासेसिa·dhi·vā·se·si खोkho आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī तुण्हीभावेन।tuṇ·hī·bhā·ve·na

    Adhivāsesi kho āyasmā udāyī tuṇhībhāvena.

    (Pāli only)

  35. 35

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā उदायीu·dā·yī तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na वेरहच्चानिगोत्तायve·ra·hac·cā·ni·got·tā·ya ब्राह्मणियाbrāh·ma·ṇi·yā निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho āyasmā udāyī tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena verahaccānigottāya brāhmaṇiyā nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

    (Pāli only)

  36. 36

    अथa·tha खोkho वेरहच्चानिगोत्ताve·ra·hac·cā·ni·got·tā ब्राह्मणीbrāh·ma·ṇī आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उदायिंu·dā·yiṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेसिsan·tap·pe·si सम्पवारेसि।sam·pa·vā·re·si

    Atha kho verahaccānigottā brāhmaṇī āyasmantaṁ udāyiṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.

    Then the brahmin lady served and satisfied Udāyī with her own hands with delicious fresh and cooked foods.

  37. 37

    अथa·tha खोkho वेरहच्चानिगोत्ताve·ra·hac·cā·ni·got·tā ब्राह्मणीbrāh·ma·ṇī आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उदायिंu·dā·yiṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ पादुकाpā·du·kā ओरोहित्वाo·ro·hit·vā नीचेnī·ce आसनेā·sa·ne निसीदित्वाni·sī·dit·vā सीसंsī·saṃ विवरित्वाvi·va·rit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उदायिंu·dā·yiṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho verahaccānigottā brāhmaṇī āyasmantaṁ udāyiṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ pādukā orohitvā nīce āsane nisīditvā sīsaṁ vivaritvā āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca:

    When Udāyī had eaten and washed his hand and bowl, she took off her slippers, sat on a low seat, uncovered her head, and said to him,

  38. 38

    “किस्मिंkis·miṃ नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te सतिsa·ti अरहन्तोa·ra·han·to सुखदुक्खंsu·kha·duk·khaṃ पञ्ञपेन्ति,pañ·ña·pen·ti किस्मिंkis·miṃ असतिa·sa·ti अरहन्तोa·ra·han·to सुखदुक्खंsu·kha·duk·khaṃ नna पञ्ञपेन्ती”ति?pañ·ña·pen·tī

    “kismiṁ nu kho, bhante, sati arahanto sukhadukkhaṁ paññapenti, kismiṁ asati arahanto sukhadukkhaṁ na paññapentī”ti?

    “Sir, when what exists do the perfected ones assert that there is pleasure and pain? When what doesn’t exist do the perfected ones not declare that there is pleasure and pain?”

  39. 39

    “चक्खुस्मिंcak·khus·miṃ खो,kho भगिनि,bha·gi·ni सतिsa·ti अरहन्तोa·ra·han·to सुखदुक्खंsu·kha·duk·khaṃ पञ्ञपेन्ति,pañ·ña·pen·ti चक्खुस्मिंcak·khus·miṃ असतिa·sa·ti अरहन्तोa·ra·han·to सुखदुक्खंsu·kha·duk·khaṃ नna पञ्ञपेन्तिpañ·ña·pen·ti …पे…pe

    “Cakkhusmiṁ kho, bhagini, sati arahanto sukhadukkhaṁ paññapenti, cakkhusmiṁ asati arahanto sukhadukkhaṁ na paññapenti …pe…

    “Sister, when there’s an eye, the perfected ones assert that there is pleasure and pain. When there’s no eye, the perfected ones don’t declare that there is pleasure and pain.

  40. 40

    जिव्हायjiv·hā·ya सतिsa·ti अरहन्तोa·ra·han·to सुखदुक्खंsu·kha·duk·khaṃ पञ्ञपेन्ति,pañ·ña·pen·ti जिव्हायjiv·hā·ya असतिa·sa·ti अरहन्तोa·ra·han·to सुखदुक्खंsu·kha·duk·khaṃ नna पञ्ञपेन्तिpañ·ña·pen·ti …पे…।pe

    jivhāya sati arahanto sukhadukkhaṁ paññapenti, jivhāya asati arahanto sukhadukkhaṁ na paññapenti …pe….

    When there’s an ear … nose … tongue … body …

  41. 41

    मनस्मिंma·nas·miṃ सतिsa·ti अरहन्तोa·ra·han·to सुखदुक्खंsu·kha·duk·khaṃ पञ्ञपेन्ति,pañ·ña·pen·ti मनस्मिंma·nas·miṃ असतिa·sa·ti अरहन्तोa·ra·han·to सुखदुक्खंsu·kha·duk·khaṃ नna पञ्ञपेन्ती”ति।pañ·ña·pen·tī

    Manasmiṁ sati arahanto sukhadukkhaṁ paññapenti, manasmiṁ asati arahanto sukhadukkhaṁ na paññapentī”ti.

    mind, the perfected ones assert that there is pleasure and pain. When there’s no mind, the perfected ones don’t declare that there is pleasure and pain.”

  42. 42

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te वेरहच्चानिगोत्ताve·ra·hac·cā·ni·got·tā ब्राह्मणीbrāh·ma·ṇī आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ उदायिंu·dā·yiṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, verahaccānigottā brāhmaṇī āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca:

    When he said this, the brahmin lady said to Udāyī,

  43. 43

    “अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते,bhan·te अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते।bhan·te

    “abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.

    “Excellent, sir! Excellent!

  44. 44

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भन्ते,bhan·te निक्कुज्जितंnik·kuj·ji·taṃ वाvā उक्कुज्जेय्य,uk·kuj·jey·ya पटिच्छन्नंpa·ṭic·chan·naṃ वाvā विवरेय्य,vi·va·rey·ya मूळ्हस्सmū·ḷhas·sa वाvā मग्गंmag·gaṃ आचिक्खेय्य,ā·cik·khey·ya अन्धकारेan·dha·kā·re वाvā तेलपज्जोतंte·la·paj·jo·taṃ धारेय्य:dhā·rey·ya ‘चक्खुमन्तोcak·khu·man·to रूपानिrū·pā·ni दक्खन्ती’ति;dak·khan·tī एवमेवंe·va·me·vaṃ अय्येनay·ye·na उदायिनाu·dā·yi·nā अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na धम्मोdham·mo पकासितो।pa·kā·si·to

    Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ ayyena udāyinā anekapariyāyena dhammo pakāsito.

    As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, Master Udāyī has made the teaching clear in many ways.

  45. 45

    एसाहं,e·sā·haṃ अय्यay·ya उदायि,u·dā·yi तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गच्छामि,gac·chā·mi धम्मञ्च,dham·mañ·ca भिक्खुसङ्घञ्च।bhik·khu·saṅ·ghañ·ca

    Esāhaṁ, ayya udāyi, taṁ bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi, dhammañca, bhikkhusaṅghañca.

    I go for refuge to the Buddha, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha.

  46. 46

    उपासिकंu·pā·si·kaṃ मंmaṃ अय्योay·yo उदायीu·dā·yī धारेतुdhā·re·tu अज्जतग्गेaj·ja·tag·ge पाणुपेतंpā·ṇu·pe·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गतन्”ति।ga·tan

    Upāsikaṁ maṁ ayyo udāyī dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

    From this day forth, may Master Udāyī remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

  47. 47

    दसमं।da·sa·maṃ

    Dasamaṁ.

    (Pāli only)

  48. 48

    गहपतिवग्गोga·ha·pa·ti·vag·go ततियो।ta·ti·yo

    Gahapativaggo tatiyo.

    (Pāli only)

  49. 49

    तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ

    Tassuddānaṁ

    (Pāli only)

  50. 50

    वेसालीve·sā·lī वज्जिvaj·ji नाळन्दा,nā·ḷan·dā

    Vesālī vajji nāḷandā,

    (Pāli only)

  51. 51

    भारद्वाजbhā·rad·vā·ja सोणोso·ṇo चca घोसितो;gho·si·to

    Bhāradvāja soṇo ca ghosito;

    (Pāli only)

  52. 52

    हालिद्दिकोhā·lid·di·ko नकुलपिता,na·ku·la·pi·tā

    Hāliddiko nakulapitā,

    (Pāli only)

  53. 53

    लोहिच्चोlo·hic·co वेरहच्चानीति।ve·ra·hac·cā·nī·ti

    Lohicco verahaccānīti.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.