Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

The Book of Analysis 13 विभङ्ग 13

Chapter: 123456789101112131415161718

Appamaññāvibhaṅga

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379 · Hide pronunciation

  1. 1

    विभङ्गvi·bhaṅ·ga

    Vibhaṅga

  2. 2

    अप्पमञ्ञाविभङ्गap·pa·mañ·ñā·vi·bhaṅ·ga

    Appamaññāvibhaṅga

  3. 3

    1। सुत्तन्तभाजनीयsut·tan·ta·bhā·ja·nī·ya

    1. Suttantabhājanīya

    (Pāli only)

  4. 4

    चतस्सोca·tas·so अप्पमञ्ञायो—ap·pa·mañ·ñā·yo

    Catasso appamaññāyo—

    (Pāli only)

  5. 5

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं।ca·tut·thaṃ

    idha bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ.

    (Pāli only)

  6. 6

    इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.

    (Pāli only)

  7. 7

    करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं।ca·tut·thaṃ

    Karuṇāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ.

    (Pāli only)

  8. 8

    इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ karuṇāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.

    (Pāli only)

  9. 9

    मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं।ca·tut·thaṃ

    Muditāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ.

    (Pāli only)

  10. 10

    इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ muditāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.

    (Pāli only)

  11. 11

    उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं।ca·tut·thaṃ

    Upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ.

    (Pāli only)

  12. 12

    इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.

    (Pāli only)

  13. 13

    1।1। मेत्ताmet·tā

    1.1. Mettā

    (Pāli only)

  14. 14

    कथञ्चka·thañ·ca भिक्खुbhik·khu मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति?vi·ha·ra·ti

    Kathañca bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati?

    (Pāli only)

  15. 15

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma एकंe·kaṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ पियंpi·yaṃ मनापंma·nā·paṃ दिस्वाdis·vā मेत्तायेय्य;met·tā·yey·ya

    Seyyathāpi nāma ekaṁ puggalaṁ piyaṁ manāpaṁ disvā mettāyeyya;

    (Pāli only)

  16. 16

    एवमेवe·va·me·va सब्बेsab·be सत्तेsat·te मेत्तायmet·tā·ya फरति।pha·ra·ti

    evameva sabbe satte mettāya pharati.

    (Pāli only)

  17. 17

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मेत्ता?met·tā

    Tattha katamā mettā?

    (Pāli only)

  18. 18

    याyā सत्तेसुsat·te·su मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Yā sattesu metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  19. 19

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  20. 20

    तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ चित्तं?cit·taṃ

    Tattha katamaṁ cittaṁ?

    (Pāli only)

  21. 21

    यंyaṃ चित्तंcit·taṃ मनोma·no मानसंmā·na·saṃ हदयंha·da·yaṃ पण्डरंpaṇ·ḍa·raṃ मनोma·no मनायतनंma·nā·ya·ta·naṃ मनिन्द्रियंma·nin·dri·yaṃ विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ विञ्ञाणक्खन्धोviñ·ñā·ṇak·khan·dho तज्जामनोविञ्ञाणधातु—taj·jā·ma·no·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu

    Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjāmanoviññāṇadhātu—

    (Pāli only)

  22. 22

    इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “चित्तं”।cit·taṃ

    idaṁ vuccati “cittaṁ”.

    (Pāli only)

  23. 23

    इदंi·daṃ चित्तंcit·taṃ इमायi·mā·ya मेत्तायmet·tā·ya सहगतंsa·ha·ga·taṃ होतिho·ti सहजातंsa·ha·jā·taṃ संसट्ठंsaṃ·saṭ·ṭhaṃ सम्पयुत्तं।sam·pa·yut·taṃ

    Idaṁ cittaṁ imāya mettāya sahagataṁ hoti sahajātaṁ saṁsaṭṭhaṁ sampayuttaṁ.

    (Pāli only)

  24. 24

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”ति।ce·ta·sā

    Tena vuccati “mettāsahagatena cetasā”ti.

    (Pāli only)

  25. 25

    “एकंe·kaṃ दिसन्”तिdi·san पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ वाvā दिसंdi·saṃ पच्छिमंpac·chi·maṃ वाvā दिसंdi·saṃ उत्तरंut·ta·raṃ वाvā दिसंdi·saṃ दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ वाvā दिसंdi·saṃ उद्धंud·dhaṃ वाvā अधोa·dho वाvā तिरियंti·ri·yaṃ वाvā विदिसंvi·di·saṃ वा।vā

    “Ekaṁ disan”ti puratthimaṁ vā disaṁ pacchimaṁ vā disaṁ uttaraṁ vā disaṁ dakkhiṇaṁ vā disaṁ uddhaṁ vā adho vā tiriyaṁ vā vidisaṁ vā.

    (Pāli only)

  26. 26

    “फरित्वा”तिpha·rit·vā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वा।a·dhi·muc·cit·vā

    “Pharitvā”ti pharitvā adhimuccitvā.

    (Pāli only)

  27. 27

    “विहरती”तिvi·ha·ra·tī इरियतिi·ri·ya·ti वत्ततिvat·ta·ti पालेतिpā·le·ti यपेतिya·pe·ti यापेतिyā·pe·ti चरतिca·ra·ti विहरति।vi·ha·ra·ti

    “Viharatī”ti iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti carati viharati.

    (Pāli only)

  28. 28

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “विहरती”ति।vi·ha·ra·tī

    Tena vuccati “viharatī”ti.

    (Pāli only)

  29. 29

    “तथाta·thā दुतियन्”तिdu·ti·yan यथेवya·the·va एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā दुतियंdu·ti·yaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā ततियंta·ti·yaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā चतुत्थंca·tut·thaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā उद्धंud·dhaṃ तथाta·thā अधोa·dho तथाta·thā तिरियंti·ri·yaṃ तथाta·thā विदिसं।vi·di·saṃ

    “Tathā dutiyan”ti yatheva ekaṁ disaṁ tathā dutiyaṁ disaṁ tathā tatiyaṁ disaṁ tathā catutthaṁ disaṁ tathā uddhaṁ tathā adho tathā tiriyaṁ tathā vidisaṁ.

    (Pāli only)

  30. 30

    “सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकन्”तिlo·kan सब्बेनsab·be·na सब्बंsab·baṃ सब्बथाsab·ba·thā सब्बंsab·baṃ असेसंa·se·saṃ निस्सेसं।nis·se·saṃ

    “Sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokan”ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ.

    (Pāli only)

  31. 31

    परियादायवचनमेतं—pa·ri·yā·dā·ya·va·ca·na·me·taṃ

    Pariyādāyavacanametaṁ—

    (Pāli only)

  32. 32

    “सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकन्”ति।lo·kan

    “sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokan”ti.

    (Pāli only)

  33. 33

    “मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”तिce·ta·sā तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मेत्ता?met·tā

    “Mettāsahagatena cetasā”ti tattha katamā mettā?

    (Pāli only)

  34. 34

    याyā सत्तेसुsat·te·su मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Yā sattesu metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  35. 35

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  36. 36

    तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ चित्तं?cit·taṃ

    Tattha katamaṁ cittaṁ?

    (Pāli only)

  37. 37

    यंyaṃ चित्तंcit·taṃ मनोma·no मानसंmā·na·saṃ …पे…pe तज्जामनोविञ्ञाणधातु—taj·jā·ma·no·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu

    Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

    (Pāli only)

  38. 38

    इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “चित्तं”।cit·taṃ

    idaṁ vuccati “cittaṁ”.

    (Pāli only)

  39. 39

    इदंi·daṃ चित्तंcit·taṃ इमायi·mā·ya मेत्तायmet·tā·ya सहगतंsa·ha·ga·taṃ होतिho·ti सहजातंsa·ha·jā·taṃ संसट्ठंsaṃ·saṭ·ṭhaṃ सम्पयुत्तं।sam·pa·yut·taṃ

    Idaṁ cittaṁ imāya mettāya sahagataṁ hoti sahajātaṁ saṁsaṭṭhaṁ sampayuttaṁ.

    (Pāli only)

  40. 40

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”ति।ce·ta·sā

    Tena vuccati “mettāsahagatena cetasā”ti.

    (Pāli only)

  41. 41

    “विपुलेना”तिvi·pu·le·nā यंyaṃ विपुलंvi·pu·laṃ तंtaṃ महग्गतं,ma·hag·ga·taṃ यंyaṃ महग्गतंma·hag·ga·taṃ तंtaṃ अप्पमाणं,ap·pa·mā·ṇaṃ यंyaṃ अप्पमाणंap·pa·mā·ṇaṃ सोso अवेरो,a·ve·ro योyo अवेरोa·ve·ro सोso अब्यापज्जो।ab·yā·paj·jo

    “Vipulenā”ti yaṁ vipulaṁ taṁ mahaggataṁ, yaṁ mahaggataṁ taṁ appamāṇaṁ, yaṁ appamāṇaṁ so avero, yo avero so abyāpajjo.

    (Pāli only)

  42. 42

    “फरित्वा”तिpha·rit·vā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वा।a·dhi·muc·cit·vā

    “Pharitvā”ti pharitvā adhimuccitvā.

    (Pāli only)

  43. 43

    “विहरती”तिvi·ha·ra·tī …पे…pe

    “Viharatī”ti …pe…

    (Pāli only)

  44. 44

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “विहरती”ति।vi·ha·ra·tī

    tena vuccati “viharatī”ti.

    (Pāli only)

  45. 45

    1।2। करुणाka·ru·ṇā

    1.2. Karuṇā

    (Pāli only)

  46. 46

    कथञ्चka·thañ·ca भिक्खुbhik·khu करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति?vi·ha·ra·ti

    Kathañca bhikkhu karuṇāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati?

    (Pāli only)

  47. 47

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma एकंe·kaṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ दुग्गतंdug·ga·taṃ दुरूपेतंdu·rū·pe·taṃ दिस्वाdis·vā करुणायेय्य;ka·ru·ṇā·yey·ya

    Seyyathāpi nāma ekaṁ puggalaṁ duggataṁ durūpetaṁ disvā karuṇāyeyya;

    (Pāli only)

  48. 48

    एवमेवe·va·me·va सब्बेsab·be सत्तेsat·te करुणायka·ru·ṇā·ya फरति।pha·ra·ti

    evameva sabbe satte karuṇāya pharati.

    (Pāli only)

  49. 49

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā करुणा?ka·ru·ṇā

    Tattha katamā karuṇā?

    (Pāli only)

  50. 50

    याyā सत्तेसुsat·te·su करुणाka·ru·ṇā करुणायनाka·ru·ṇā·ya·nā करुणायितत्तंka·ru·ṇā·yi·tat·taṃ करुणाचेतोविमुत्ति—ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti

    Yā sattesu karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—

    (Pāli only)

  51. 51

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणा”।ka·ru·ṇā

    ayaṁ vuccati “karuṇā”.

    (Pāli only)

  52. 52

    तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ चित्तं?cit·taṃ

    Tattha katamaṁ cittaṁ?

    (Pāli only)

  53. 53

    यंyaṃ चित्तंcit·taṃ मनोma·no मानसंmā·na·saṃ …पे…pe तज्जामनोविञ्ञाणधातु—taj·jā·ma·no·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu

    Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

    (Pāli only)

  54. 54

    इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “चित्तं”।cit·taṃ

    idaṁ vuccati “cittaṁ”.

    (Pāli only)

  55. 55

    इदंi·daṃ चित्तंcit·taṃ इमायi·mā·ya करुणायka·ru·ṇā·ya सहगतंsa·ha·ga·taṃ होतिho·ti सहजातंsa·ha·jā·taṃ संसट्ठंsaṃ·saṭ·ṭhaṃ सम्पयुत्तं।sam·pa·yut·taṃ

    Idaṁ cittaṁ imāya karuṇāya sahagataṁ hoti sahajātaṁ saṁsaṭṭhaṁ sampayuttaṁ.

    (Pāli only)

  56. 56

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”ति।ce·ta·sā

    Tena vuccati “karuṇāsahagatena cetasā”ti.

    (Pāli only)

  57. 57

    “एकंe·kaṃ दिसन्”तिdi·san पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ वाvā दिसंdi·saṃ पच्छिमंpac·chi·maṃ वाvā दिसंdi·saṃ उत्तरंut·ta·raṃ वाvā दिसंdi·saṃ दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ वाvā दिसंdi·saṃ उद्धंud·dhaṃ वाvā अधोa·dho वाvā तिरियंti·ri·yaṃ वाvā विदिसंvi·di·saṃ वा।vā

    “Ekaṁ disan”ti puratthimaṁ vā disaṁ pacchimaṁ vā disaṁ uttaraṁ vā disaṁ dakkhiṇaṁ vā disaṁ uddhaṁ vā adho vā tiriyaṁ vā vidisaṁ vā.

    (Pāli only)

  58. 58

    “फरित्वा”तिpha·rit·vā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वा।a·dhi·muc·cit·vā

    “Pharitvā”ti pharitvā adhimuccitvā.

    (Pāli only)

  59. 59

    “विहरती”तिvi·ha·ra·tī इरियतिi·ri·ya·ti वत्ततिvat·ta·ti पालेतिpā·le·ti यपेतिya·pe·ti यापेतिyā·pe·ti चरतिca·ra·ti विहरति।vi·ha·ra·ti

    “Viharatī”ti iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti carati viharati.

    (Pāli only)

  60. 60

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “विहरती”ति।vi·ha·ra·tī

    Tena vuccati “viharatī”ti.

    (Pāli only)

  61. 61

    “तथाta·thā दुतियन्”तिdu·ti·yan यथेवya·the·va एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā दुतियंdu·ti·yaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā ततियंta·ti·yaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā चतुत्थंca·tut·thaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā उद्धंud·dhaṃ तथाta·thā अधोa·dho तथाta·thā तिरियंti·ri·yaṃ तथाta·thā विदिसं।vi·di·saṃ

    “Tathā dutiyan”ti yatheva ekaṁ disaṁ tathā dutiyaṁ disaṁ tathā tatiyaṁ disaṁ tathā catutthaṁ disaṁ tathā uddhaṁ tathā adho tathā tiriyaṁ tathā vidisaṁ.

    (Pāli only)

  62. 62

    “सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकन्”तिlo·kan सब्बेनsab·be·na सब्बंsab·baṃ सब्बथाsab·ba·thā सब्बंsab·baṃ असेसंa·se·saṃ निस्सेसं।nis·se·saṃ

    “Sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokan”ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ.

    (Pāli only)

  63. 63

    परियादायवचनमेतं—pa·ri·yā·dā·ya·va·ca·na·me·taṃ

    Pariyādāyavacanametaṁ—

    (Pāli only)

  64. 64

    “सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकन्”ति।lo·kan

    “sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokan”ti.

    (Pāli only)

  65. 65

    “करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”तिce·ta·sā तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā करुणा?ka·ru·ṇā

    “Karuṇāsahagatena cetasā”ti tattha katamā karuṇā?

    (Pāli only)

  66. 66

    याyā सत्तेसुsat·te·su करुणाka·ru·ṇā करुणायनाka·ru·ṇā·ya·nā करुणायितत्तंka·ru·ṇā·yi·tat·taṃ करुणाचेतोविमुत्ति—ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti

    Yā sattesu karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—

    (Pāli only)

  67. 67

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणा”।ka·ru·ṇā

    ayaṁ vuccati “karuṇā”.

    (Pāli only)

  68. 68

    तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ चित्तं?cit·taṃ

    Tattha katamaṁ cittaṁ?

    (Pāli only)

  69. 69

    यंyaṃ चित्तंcit·taṃ मनोma·no मानसंmā·na·saṃ …पे…pe तज्जामनोविञ्ञाणधातु—taj·jā·ma·no·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu

    Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

    (Pāli only)

  70. 70

    इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “चित्तं”।cit·taṃ

    idaṁ vuccati “cittaṁ”.

    (Pāli only)

  71. 71

    इदंi·daṃ चित्तंcit·taṃ इमायi·mā·ya करुणायka·ru·ṇā·ya सहगतंsa·ha·ga·taṃ होतिho·ti सहजातंsa·ha·jā·taṃ संसट्ठंsaṃ·saṭ·ṭhaṃ सम्पयुत्तं।sam·pa·yut·taṃ

    Idaṁ cittaṁ imāya karuṇāya sahagataṁ hoti sahajātaṁ saṁsaṭṭhaṁ sampayuttaṁ.

    (Pāli only)

  72. 72

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”ति।ce·ta·sā

    Tena vuccati “karuṇāsahagatena cetasā”ti.

    (Pāli only)

  73. 73

    “विपुलेना”तिvi·pu·le·nā यंyaṃ विपुलंvi·pu·laṃ तंtaṃ महग्गतं,ma·hag·ga·taṃ यंyaṃ महग्गतंma·hag·ga·taṃ तंtaṃ अप्पमाणं,ap·pa·mā·ṇaṃ यंyaṃ अप्पमाणंap·pa·mā·ṇaṃ सोso अवेरो,a·ve·ro योyo अवेरोa·ve·ro सोso अब्यापज्जो।ab·yā·paj·jo

    “Vipulenā”ti yaṁ vipulaṁ taṁ mahaggataṁ, yaṁ mahaggataṁ taṁ appamāṇaṁ, yaṁ appamāṇaṁ so avero, yo avero so abyāpajjo.

    (Pāli only)

  74. 74

    “फरित्वा”तिpha·rit·vā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वा।a·dhi·muc·cit·vā

    “Pharitvā”ti pharitvā adhimuccitvā.

    (Pāli only)

  75. 75

    “विहरती”तिvi·ha·ra·tī …पे…pe

    “Viharatī”ti …pe…

    (Pāli only)

  76. 76

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “विहरती”ति।vi·ha·ra·tī

    tena vuccati “viharatī”ti.

    (Pāli only)

  77. 77

    1।3। मुदिताmu·di·tā

    1.3. Muditā

    (Pāli only)

  78. 78

    कथञ्चka·thañ·ca भिक्खुbhik·khu मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति?vi·ha·ra·ti

    Kathañca bhikkhu muditāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati?

    (Pāli only)

  79. 79

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma एकंe·kaṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ पियंpi·yaṃ मनापंma·nā·paṃ दिस्वाdis·vā मुदितोmu·di·to अस्स;as·sa

    Seyyathāpi nāma ekaṁ puggalaṁ piyaṁ manāpaṁ disvā mudito assa;

    (Pāli only)

  80. 80

    एवमेवe·va·me·va सब्बेsab·be सत्तेsat·te मुदितायmu·di·tā·ya फरति।pha·ra·ti

    evameva sabbe satte muditāya pharati.

    (Pāli only)

  81. 81

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मुदिता?mu·di·tā

    Tattha katamā muditā?

    (Pāli only)

  82. 82

    याyā सत्तेसुsat·te·su मुदिताmu·di·tā मुदितायनाmu·di·tā·ya·nā मुदितायितत्तंmu·di·tā·yi·tat·taṃ मुदिताचेतोविमुत्ति—mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Yā sattesu muditā muditāyanā muditāyitattaṁ muditācetovimutti—

    (Pāli only)

  83. 83

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदिता”।mu·di·tā

    ayaṁ vuccati “muditā”.

    (Pāli only)

  84. 84

    तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ चित्तं?cit·taṃ

    Tattha katamaṁ cittaṁ?

    (Pāli only)

  85. 85

    यंyaṃ चित्तंcit·taṃ मनोma·no मानसंmā·na·saṃ …पे…pe तज्जामनोविञ्ञाणधातु—taj·jā·ma·no·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu

    Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

    (Pāli only)

  86. 86

    इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “चित्तं”।cit·taṃ

    idaṁ vuccati “cittaṁ”.

    (Pāli only)

  87. 87

    इदंi·daṃ चित्तंcit·taṃ इमायi·mā·ya मुदितायmu·di·tā·ya सहगतंsa·ha·ga·taṃ होतिho·ti सहजातंsa·ha·jā·taṃ संसट्ठंsaṃ·saṭ·ṭhaṃ सम्पयुत्तं।sam·pa·yut·taṃ

    Idaṁ cittaṁ imāya muditāya sahagataṁ hoti sahajātaṁ saṁsaṭṭhaṁ sampayuttaṁ.

    (Pāli only)

  88. 88

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”ति।ce·ta·sā

    Tena vuccati “muditāsahagatena cetasā”ti.

    (Pāli only)

  89. 89

    “एकंe·kaṃ दिसन्”तिdi·san पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ वाvā दिसंdi·saṃ पच्छिमंpac·chi·maṃ वाvā दिसंdi·saṃ उत्तरंut·ta·raṃ वाvā दिसंdi·saṃ दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ वाvā दिसंdi·saṃ उद्धंud·dhaṃ वाvā अधोa·dho वाvā तिरियंti·ri·yaṃ वाvā विदिसंvi·di·saṃ वा।vā

    “Ekaṁ disan”ti puratthimaṁ vā disaṁ pacchimaṁ vā disaṁ uttaraṁ vā disaṁ dakkhiṇaṁ vā disaṁ uddhaṁ vā adho vā tiriyaṁ vā vidisaṁ vā.

    (Pāli only)

  90. 90

    “फरित्वा”तिpha·rit·vā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वा।a·dhi·muc·cit·vā

    “Pharitvā”ti pharitvā adhimuccitvā.

    (Pāli only)

  91. 91

    “विहरती”तिvi·ha·ra·tī …पे…pe

    “Viharatī”ti …pe…

    (Pāli only)

  92. 92

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “विहरती”ति।vi·ha·ra·tī

    tena vuccati “viharatī”ti.

    (Pāli only)

  93. 93

    “तथाta·thā दुतियन्”तिdu·ti·yan यथेवya·the·va एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā दुतियंdu·ti·yaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā ततियंta·ti·yaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā चतुत्थंca·tut·thaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā उद्धंud·dhaṃ तथाta·thā अधोa·dho तथाta·thā तिरियंti·ri·yaṃ तथाta·thā विदिसं।vi·di·saṃ

    “Tathā dutiyan”ti yatheva ekaṁ disaṁ tathā dutiyaṁ disaṁ tathā tatiyaṁ disaṁ tathā catutthaṁ disaṁ tathā uddhaṁ tathā adho tathā tiriyaṁ tathā vidisaṁ.

    (Pāli only)

  94. 94

    “सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकन्”तिlo·kan सब्बेनsab·be·na सब्बंsab·baṃ सब्बथाsab·ba·thā सब्बंsab·baṃ असेसंa·se·saṃ निस्सेसं।nis·se·saṃ

    “Sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokan”ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ.

    (Pāli only)

  95. 95

    परियादायवचनमेतं—pa·ri·yā·dā·ya·va·ca·na·me·taṃ

    Pariyādāyavacanametaṁ—

    (Pāli only)

  96. 96

    “सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकन्”ति।lo·kan

    “sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokan”ti.

    (Pāli only)

  97. 97

    “मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”तिce·ta·sā तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मुदिता?mu·di·tā

    “Muditāsahagatena cetasā”ti tattha katamā muditā?

    (Pāli only)

  98. 98

    याyā सत्तेसुsat·te·su मुदिताmu·di·tā मुदितायनाmu·di·tā·ya·nā मुदितायितत्तंmu·di·tā·yi·tat·taṃ मुदिताचेतोविमुत्ति—mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Yā sattesu muditā muditāyanā muditāyitattaṁ muditācetovimutti—

    (Pāli only)

  99. 99

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदिता”।mu·di·tā

    ayaṁ vuccati “muditā”.

    (Pāli only)

  100. 100

    तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ चित्तं?cit·taṃ

    Tattha katamaṁ cittaṁ?

    (Pāli only)

  101. 101

    यंyaṃ चित्तंcit·taṃ मनोma·no मानसंmā·na·saṃ …पे…pe तज्जामनोविञ्ञाणधातु—taj·jā·ma·no·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu

    Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

    (Pāli only)

  102. 102

    इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “चित्तं”।cit·taṃ

    idaṁ vuccati “cittaṁ”.

    (Pāli only)

  103. 103

    इदंi·daṃ चित्तंcit·taṃ इमायi·mā·ya मुदितायmu·di·tā·ya सहगतंsa·ha·ga·taṃ होतिho·ti सहजातंsa·ha·jā·taṃ संसट्ठंsaṃ·saṭ·ṭhaṃ सम्पयुत्तं।sam·pa·yut·taṃ

    Idaṁ cittaṁ imāya muditāya sahagataṁ hoti sahajātaṁ saṁsaṭṭhaṁ sampayuttaṁ.

    (Pāli only)

  104. 104

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”ति।ce·ta·sā

    Tena vuccati “muditāsahagatena cetasā”ti.

    (Pāli only)

  105. 105

    “विपुलेना”तिvi·pu·le·nā यंyaṃ विपुलंvi·pu·laṃ तंtaṃ महग्गतं,ma·hag·ga·taṃ यंyaṃ महग्गतंma·hag·ga·taṃ तंtaṃ अप्पमाणं,ap·pa·mā·ṇaṃ यंyaṃ अप्पमाणंap·pa·mā·ṇaṃ सोso अवेरो,a·ve·ro योyo अवेरोa·ve·ro सोso अब्यापज्जो।ab·yā·paj·jo

    “Vipulenā”ti yaṁ vipulaṁ taṁ mahaggataṁ, yaṁ mahaggataṁ taṁ appamāṇaṁ, yaṁ appamāṇaṁ so avero, yo avero so abyāpajjo.

    (Pāli only)

  106. 106

    “फरित्वा”तिpha·rit·vā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वा।a·dhi·muc·cit·vā

    “Pharitvā”ti pharitvā adhimuccitvā.

    (Pāli only)

  107. 107

    “विहरती”तिvi·ha·ra·tī …पे…pe

    “Viharatī”ti …pe…

    (Pāli only)

  108. 108

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “विहरती”ति।vi·ha·ra·tī

    tena vuccati “viharatī”ti.

    (Pāli only)

  109. 109

    1।4। उपेक्खाu·pek·khā

    1.4. Upekkhā

    (Pāli only)

  110. 110

    कथञ्चka·thañ·ca भिक्खुbhik·khu उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति?vi·ha·ra·ti

    Kathañca bhikkhu upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati?

    (Pāli only)

  111. 111

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma एकंe·kaṃ पुग्गलंpug·ga·laṃ नेवne·va मनापंma·nā·paṃ नna अमनापंa·ma·nā·paṃ दिस्वाdis·vā उपेक्खकोu·pek·kha·ko अस्स;as·sa

    Seyyathāpi nāma ekaṁ puggalaṁ neva manāpaṁ na amanāpaṁ disvā upekkhako assa;

    (Pāli only)

  112. 112

    एवमेवe·va·me·va सब्बेsab·be सत्तेsat·te उपेक्खायu·pek·khā·ya फरति।pha·ra·ti

    evameva sabbe satte upekkhāya pharati.

    (Pāli only)

  113. 113

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā उपेक्खा?u·pek·khā

    Tattha katamā upekkhā?

    (Pāli only)

  114. 114

    याyā सत्तेसुsat·te·su उपेक्खाu·pek·khā उपेक्खायनाu·pek·khā·ya·nā उपेक्खायितत्तंu·pek·khā·yi·tat·taṃ उपेक्खाचेतोविमुत्ति—u·pek·khā·ce·to·vi·mut·ti

    Yā sattesu upekkhā upekkhāyanā upekkhāyitattaṁ upekkhācetovimutti—

    (Pāli only)

  115. 115

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “उपेक्खा”।u·pek·khā

    ayaṁ vuccati “upekkhā”.

    (Pāli only)

  116. 116

    तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ चित्तं?cit·taṃ

    Tattha katamaṁ cittaṁ?

    (Pāli only)

  117. 117

    यंyaṃ चित्तंcit·taṃ मनोma·no मानसंmā·na·saṃ …पे…pe तज्जामनोविञ्ञाणधातु—taj·jā·ma·no·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu

    Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

    (Pāli only)

  118. 118

    इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “चित्तं”।cit·taṃ

    idaṁ vuccati “cittaṁ”.

    (Pāli only)

  119. 119

    इदंi·daṃ चित्तंcit·taṃ इमायi·mā·ya उपेक्खायu·pek·khā·ya सहगतंsa·ha·ga·taṃ होतिho·ti सहजातंsa·ha·jā·taṃ संसट्ठंsaṃ·saṭ·ṭhaṃ सम्पयुत्तं।sam·pa·yut·taṃ

    Idaṁ cittaṁ imāya upekkhāya sahagataṁ hoti sahajātaṁ saṁsaṭṭhaṁ sampayuttaṁ.

    (Pāli only)

  120. 120

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”ति।ce·ta·sā

    Tena vuccati “upekkhāsahagatena cetasā”ti.

    (Pāli only)

  121. 121

    “एकंe·kaṃ दिसन्”तिdi·san पुरत्थिमंpu·rat·thi·maṃ वाvā दिसंdi·saṃ पच्छिमंpac·chi·maṃ वाvā दिसंdi·saṃ उत्तरंut·ta·raṃ वाvā दिसंdi·saṃ दक्खिणंdak·khi·ṇaṃ वाvā दिसंdi·saṃ उद्धंud·dhaṃ वाvā अधोa·dho वाvā तिरियंti·ri·yaṃ वाvā विदिसंvi·di·saṃ वा।vā

    “Ekaṁ disan”ti puratthimaṁ vā disaṁ pacchimaṁ vā disaṁ uttaraṁ vā disaṁ dakkhiṇaṁ vā disaṁ uddhaṁ vā adho vā tiriyaṁ vā vidisaṁ vā.

    (Pāli only)

  122. 122

    “फरित्वा”तिpha·rit·vā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वा।a·dhi·muc·cit·vā

    “Pharitvā”ti pharitvā adhimuccitvā.

    (Pāli only)

  123. 123

    “विहरती”तिvi·ha·ra·tī …पे…pe

    “Viharatī”ti …pe…

    (Pāli only)

  124. 124

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “विहरती”ति।vi·ha·ra·tī

    tena vuccati “viharatī”ti.

    (Pāli only)

  125. 125

    “तथाta·thā दुतियन्”तिdu·ti·yan यथेवya·the·va एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā दुतियंdu·ti·yaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā ततियंta·ti·yaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā चतुत्थंca·tut·thaṃ दिसंdi·saṃ तथाta·thā उद्धंud·dhaṃ तथाta·thā अधोa·dho तथाta·thā तिरियंti·ri·yaṃ तथाta·thā विदिसं।vi·di·saṃ

    “Tathā dutiyan”ti yatheva ekaṁ disaṁ tathā dutiyaṁ disaṁ tathā tatiyaṁ disaṁ tathā catutthaṁ disaṁ tathā uddhaṁ tathā adho tathā tiriyaṁ tathā vidisaṁ.

    (Pāli only)

  126. 126

    “सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकन्”तिlo·kan सब्बेनsab·be·na सब्बंsab·baṃ सब्बथाsab·ba·thā सब्बंsab·baṃ असेसंa·se·saṃ निस्सेसं।nis·se·saṃ

    “Sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokan”ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ.

    (Pāli only)

  127. 127

    परियादायवचनमेतं—pa·ri·yā·dā·ya·va·ca·na·me·taṃ

    Pariyādāyavacanametaṁ—

    (Pāli only)

  128. 128

    “सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकन्”ति।lo·kan

    “sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokan”ti.

    (Pāli only)

  129. 129

    “उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”ति,ce·ta·sā तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā उपेक्खा?u·pek·khā

    “Upekkhāsahagatena cetasā”ti, tattha katamā upekkhā?

    (Pāli only)

  130. 130

    याyā सत्तेसुsat·te·su उपेक्खाu·pek·khā उपेक्खायनाu·pek·khā·ya·nā उपेक्खायितत्तंu·pek·khā·yi·tat·taṃ उपेक्खाचेतोविमुत्ति—u·pek·khā·ce·to·vi·mut·ti

    Yā sattesu upekkhā upekkhāyanā upekkhāyitattaṁ upekkhācetovimutti—

    (Pāli only)

  131. 131

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “उपेक्खा”।u·pek·khā

    ayaṁ vuccati “upekkhā”.

    (Pāli only)

  132. 132

    तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ चित्तं?cit·taṃ

    Tattha katamaṁ cittaṁ?

    (Pāli only)

  133. 133

    यंyaṃ चित्तंcit·taṃ मनोma·no मानसंmā·na·saṃ …पे…pe तज्जामनोविञ्ञाणधातु—taj·jā·ma·no·viñ·ñā·ṇa·dhā·tu

    Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

    (Pāli only)

  134. 134

    इदंi·daṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “चित्तं”।cit·taṃ

    idaṁ vuccati “cittaṁ”.

    (Pāli only)

  135. 135

    इदंi·daṃ चित्तंcit·taṃ इमायi·mā·ya उपेक्खायu·pek·khā·ya सहगतंsa·ha·ga·taṃ होतिho·ti सहजातंsa·ha·jā·taṃ संसट्ठंsaṃ·saṭ·ṭhaṃ सम्पयुत्तं।sam·pa·yut·taṃ

    Idaṁ cittaṁ imāya upekkhāya sahagataṁ hoti sahajātaṁ saṁsaṭṭhaṁ sampayuttaṁ.

    (Pāli only)

  136. 136

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसा”ति।ce·ta·sā

    Tena vuccati “upekkhāsahagatena cetasā”ti.

    (Pāli only)

  137. 137

    “विपुलेना”तिvi·pu·le·nā यंyaṃ विपुलंvi·pu·laṃ तंtaṃ महग्गतं,ma·hag·ga·taṃ यंyaṃ महग्गतंma·hag·ga·taṃ तंtaṃ अप्पमाणं,ap·pa·mā·ṇaṃ यंyaṃ अप्पमाणंap·pa·mā·ṇaṃ सोso अवेरो,a·ve·ro योyo अवेरोa·ve·ro सोso अब्यापज्जो।ab·yā·paj·jo

    “Vipulenā”ti yaṁ vipulaṁ taṁ mahaggataṁ, yaṁ mahaggataṁ taṁ appamāṇaṁ, yaṁ appamāṇaṁ so avero, yo avero so abyāpajjo.

    (Pāli only)

  138. 138

    “फरित्वा”तिpha·rit·vā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वा।a·dhi·muc·cit·vā

    “Pharitvā”ti pharitvā adhimuccitvā.

    (Pāli only)

  139. 139

    “विहरती”तिvi·ha·ra·tī …पे…pe

    “Viharatī”ti …pe…

    (Pāli only)

  140. 140

    तेनte·na वुच्चतिvuc·ca·ti “विहरती”ति।vi·ha·ra·tī

    tena vuccati “viharatī”ti.

    (Pāli only)

  141. 141

    सुत्तन्तभाजनीयं।sut·tan·ta·bhā·ja·nī·yaṃ

    Suttantabhājanīyaṁ.

    (Pāli only)

  142. 142

    2। अभिधम्मभाजनीयa·bhi·dham·ma·bhā·ja·nī·ya

    2. Abhidhammabhājanīya

    (Pāli only)

  143. 143

    2।1। कुसलku·sa·la

    2.1. Kusala

    (Pāli only)

  144. 144

    चतस्सोca·tas·so अप्पमञ्ञायो—ap·pa·mañ·ñā·yo

    Catasso appamaññāyo—

    (Pāli only)

  145. 145

    मेत्ता,met·tā करुणा,ka·ru·ṇā मुदिता,mu·di·tā उपेक्खा।u·pek·khā

    mettā, karuṇā, muditā, upekkhā.

    (Pāli only)

  146. 146

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मेत्ता?met·tā

    Tattha katamā mettā?

    (Pāli only)

  147. 147

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  148. 148

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  149. 149

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मेत्तायmet·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā mettāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  150. 150

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मेत्ता?met·tā

    Tattha katamā mettā?

    (Pāli only)

  151. 151

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  152. 152

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  153. 153

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मेत्तायmet·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā mettāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  154. 154

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मेत्ता?met·tā

    Tattha katamā mettā?

    (Pāli only)

  155. 155

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti पीतियाpī·ti·yā चca विरागाvi·rā·gā …पे…pe

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti pītiyā ca virāgā …pe…

    (Pāli only)

  156. 156

    ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  157. 157

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  158. 158

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मेत्तायmet·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā mettāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  159. 159

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  160. 160

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  161. 161

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मेत्तायmet·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā mettāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  162. 162

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi विविच्चvi·vic·ca अकुसलेहिa·ku·sa·le·hi धम्मेहिdham·me·hi अवितक्कंa·vi·tak·kaṃ विचारमत्तंvi·cā·ra·mat·taṃ विवेकजंvi·ve·ka·jaṃ पीतिसुखंpī·ti·su·khaṃ दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi avitakkaṁ vicāramattaṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  163. 163

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  164. 164

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मेत्तायmet·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā mettāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  165. 165

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  166. 166

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  167. 167

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मेत्तायmet·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā mettāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  168. 168

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti पीतियाpī·ti·yā चca विरागाvi·rā·gā …पे…pe चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti pītiyā ca virāgā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  169. 169

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  170. 170

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मेत्तायmet·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā mettāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  171. 171

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā करुणा?ka·ru·ṇā

    Tattha katamā karuṇā?

    (Pāli only)

  172. 172

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti करुणासहगतं,ka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye करुणाka·ru·ṇā करुणायनाka·ru·ṇā·ya·nā करुणायितत्तंka·ru·ṇā·yi·tat·taṃ करुणाचेतोविमुत्ति—ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati karuṇāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—

    (Pāli only)

  173. 173

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणा”।ka·ru·ṇā

    ayaṁ vuccati “karuṇā”.

    (Pāli only)

  174. 174

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā करुणायka·ru·ṇā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  175. 175

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā करुणा?ka·ru·ṇā

    Tattha katamā karuṇā?

    (Pāli only)

  176. 176

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti पीतियाpī·ti·yā चca विरागाvi·rā·gā …पे…pe

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti pītiyā ca virāgā …pe…

    (Pāli only)

  177. 177

    दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti करुणासहगतं,ka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye करुणाka·ru·ṇā करुणायनाka·ru·ṇā·ya·nā करुणायितत्तंka·ru·ṇā·yi·tat·taṃ करुणाचेतोविमुत्ति—ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti

    dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati karuṇāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—

    (Pāli only)

  178. 178

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणा”।ka·ru·ṇā

    ayaṁ vuccati “karuṇā”.

    (Pāli only)

  179. 179

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā करुणायka·ru·ṇā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  180. 180

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā करुणा?ka·ru·ṇā

    Tattha katamā karuṇā?

    (Pāli only)

  181. 181

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti पीतियाpī·ti·yā चca विरागाvi·rā·gā …पे…pe

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti pītiyā ca virāgā …pe…

    (Pāli only)

  182. 182

    ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti करुणासहगतं,ka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye करुणाka·ru·ṇā करुणायनाka·ru·ṇā·ya·nā करुणायितत्तंka·ru·ṇā·yi·tat·taṃ करुणाचेतोविमुत्ति—ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti

    tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati karuṇāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—

    (Pāli only)

  183. 183

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणा”।ka·ru·ṇā

    ayaṁ vuccati “karuṇā”.

    (Pāli only)

  184. 184

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā करुणायka·ru·ṇā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  185. 185

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti करुणासहगतं,ka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye करुणाka·ru·ṇā करुणायनाka·ru·ṇā·ya·nā करुणायितत्तंka·ru·ṇā·yi·tat·taṃ करुणाचेतोविमुत्ति—ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati karuṇāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—

    (Pāli only)

  186. 186

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणा”।ka·ru·ṇā

    ayaṁ vuccati “karuṇā”.

    (Pāli only)

  187. 187

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā करुणायka·ru·ṇā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  188. 188

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi विविच्चvi·vic·ca अकुसलेहिa·ku·sa·le·hi धम्मेहिdham·me·hi अवितक्कंa·vi·tak·kaṃ विचारमत्तंvi·cā·ra·mat·taṃ विवेकजंvi·ve·ka·jaṃ पीतिसुखंpī·ti·su·khaṃ दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti करुणासहगतं,ka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye करुणाka·ru·ṇā करुणायनाka·ru·ṇā·ya·nā करुणायितत्तंka·ru·ṇā·yi·tat·taṃ करुणाचेतोविमुत्ति—ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi avitakkaṁ vicāramattaṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati karuṇāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—

    (Pāli only)

  189. 189

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणा”।ka·ru·ṇā

    ayaṁ vuccati “karuṇā”.

    (Pāli only)

  190. 190

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā करुणायka·ru·ṇā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  191. 191

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti करुणासहगतं,ka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye करुणाka·ru·ṇā करुणायनाka·ru·ṇā·ya·nā करुणायितत्तंka·ru·ṇā·yi·tat·taṃ करुणाचेतोविमुत्ति—ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati karuṇāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—

    (Pāli only)

  192. 192

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणा”।ka·ru·ṇā

    ayaṁ vuccati “karuṇā”.

    (Pāli only)

  193. 193

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā करुणायka·ru·ṇā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  194. 194

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti पीतियाpī·ti·yā चca विरागाvi·rā·gā …पे…pe चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti करुणासहगतं,ka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye करुणाka·ru·ṇā करुणायनाka·ru·ṇā·ya·nā करुणायितत्तंka·ru·ṇā·yi·tat·taṃ करुणाचेतोविमुत्ति—ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti pītiyā ca virāgā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati karuṇāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—

    (Pāli only)

  195. 195

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणा”।ka·ru·ṇā

    ayaṁ vuccati “karuṇā”.

    (Pāli only)

  196. 196

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā करुणायka·ru·ṇā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  197. 197

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मुदिता?mu·di·tā

    Tattha katamā muditā?

    (Pāli only)

  198. 198

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मुदितासहगतं,mu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मुदिताmu·di·tā मुदितायनाmu·di·tā·ya·nā मुदितायितत्तंmu·di·tā·yi·tat·taṃ मुदिताचेतोविमुत्ति—mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati muditāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṁ muditācetovimutti—

    (Pāli only)

  199. 199

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदिता”।mu·di·tā

    ayaṁ vuccati “muditā”.

    (Pāli only)

  200. 200

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मुदितायmu·di·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā muditāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  201. 201

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मुदिता?mu·di·tā

    Tattha katamā muditā?

    (Pāli only)

  202. 202

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मुदितासहगतं,mu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मुदिताmu·di·tā मुदितायनाmu·di·tā·ya·nā मुदितायितत्तंmu·di·tā·yi·tat·taṃ मुदिताचेतोविमुत्ति—mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati muditāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṁ muditācetovimutti—

    (Pāli only)

  203. 203

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदिता”।mu·di·tā

    ayaṁ vuccati “muditā”.

    (Pāli only)

  204. 204

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मुदितायmu·di·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā muditāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  205. 205

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मुदिता?mu·di·tā

    Tattha katamā muditā?

    (Pāli only)

  206. 206

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti पीतियाpī·ti·yā चca विरागाvi·rā·gā …पे…pe

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti pītiyā ca virāgā …pe…

    (Pāli only)

  207. 207

    ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मुदितासहगतं,mu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मुदिताmu·di·tā मुदितायनाmu·di·tā·ya·nā मुदितायितत्तंmu·di·tā·yi·tat·taṃ मुदिताचेतोविमुत्ति—mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti

    tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati muditāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṁ muditācetovimutti—

    (Pāli only)

  208. 208

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदिता”।mu·di·tā

    ayaṁ vuccati “muditā”.

    (Pāli only)

  209. 209

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मुदितायmu·di·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā muditāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  210. 210

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मुदितासहगतं,mu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मुदिताmu·di·tā मुदितायनाmu·di·tā·ya·nā मुदितायितत्तंmu·di·tā·yi·tat·taṃ मुदिताचेतोविमुत्ति—mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati muditāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṁ muditācetovimutti—

    (Pāli only)

  211. 211

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदिता”।mu·di·tā

    ayaṁ vuccati “muditā”.

    (Pāli only)

  212. 212

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मुदितायmu·di·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā muditāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  213. 213

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi विविच्चvi·vic·ca अकुसलेहिa·ku·sa·le·hi धम्मेहिdham·me·hi अवितक्कंa·vi·tak·kaṃ विचारमत्तंvi·cā·ra·mat·taṃ विवेकजंvi·ve·ka·jaṃ पीतिसुखंpī·ti·su·khaṃ दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मुदितासहगतं,mu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मुदिताmu·di·tā मुदितायनाmu·di·tā·ya·nā मुदितायितत्तंmu·di·tā·yi·tat·taṃ मुदिताचेतोविमुत्ति—mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi avitakkaṁ vicāramattaṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati muditāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṁ muditācetovimutti—

    (Pāli only)

  214. 214

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदिता”।mu·di·tā

    ayaṁ vuccati “muditā”.

    (Pāli only)

  215. 215

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मुदितायmu·di·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā muditāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  216. 216

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मुदितासहगतं,mu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मुदिताmu·di·tā मुदितायनाmu·di·tā·ya·nā मुदितायितत्तंmu·di·tā·yi·tat·taṃ मुदिताचेतोविमुत्ति—mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati muditāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṁ muditācetovimutti—

    (Pāli only)

  217. 217

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदिता”।mu·di·tā

    ayaṁ vuccati “muditā”.

    (Pāli only)

  218. 218

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मुदितायmu·di·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā muditāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  219. 219

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti पीतियाpī·ti·yā चca विरागाvi·rā·gā …पे…pe चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मुदितासहगतं,mu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मुदिताmu·di·tā मुदितायनाmu·di·tā·ya·nā मुदितायितत्तंmu·di·tā·yi·tat·taṃ मुदिताचेतोविमुत्ति—mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti pītiyā ca virāgā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati muditāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṁ muditācetovimutti—

    (Pāli only)

  220. 220

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदिता”।mu·di·tā

    ayaṁ vuccati “muditā”.

    (Pāli only)

  221. 221

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मुदितायmu·di·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā muditāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  222. 222

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā उपेक्खा?u·pek·khā

    Tattha katamā upekkhā?

    (Pāli only)

  223. 223

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti सुखस्सsu·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā …पे…pe चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti उपेक्खासहगतं,u·pek·khā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye उपेक्खाu·pek·khā उपेक्खायनाu·pek·khā·ya·nā उपेक्खायितत्तंu·pek·khā·yi·tat·taṃ उपेक्खाचेतोविमुत्ति—u·pek·khā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati upekkhāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye upekkhā upekkhāyanā upekkhāyitattaṁ upekkhācetovimutti—

    (Pāli only)

  224. 224

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “उपेक्खा”।u·pek·khā

    ayaṁ vuccati “upekkhā”.

    (Pāli only)

  225. 225

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā उपेक्खायu·pek·khā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā upekkhāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  226. 226

    2।2। विपाकvi·pā·ka

    2.2. Vipāka

    (Pāli only)

  227. 227

    चतस्सोca·tas·so अप्पमञ्ञायो—ap·pa·mañ·ñā·yo

    Catasso appamaññāyo—

    (Pāli only)

  228. 228

    मेत्ता,met·tā करुणा,ka·ru·ṇā मुदिता,mu·di·tā उपेक्खा।u·pek·khā

    mettā, karuṇā, muditā, upekkhā.

    (Pāli only)

  229. 229

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मेत्ता?met·tā

    Tattha katamā mettā?

    (Pāli only)

  230. 230

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye फस्सोphas·so होतिho·ti …पे…pe अविक्खेपोa·vik·khe·po होति।ho·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.

    (Pāli only)

  231. 231

    इमेi·me धम्माdham·mā कुसला।ku·sa·lā

    Ime dhammā kusalā.

    (Pāli only)

  232. 232

    तस्सेवtas·se·va रूपावचरस्सrū·pā·va·ca·ras·sa कुसलस्सku·sa·las·sa कम्मस्सkam·mas·sa कतत्ताka·tat·tā उपचितत्ताu·pa·ci·tat·tā विपाकंvi·pā·kaṃ विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  233. 233

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  234. 234

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मेत्तायmet·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā mettāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  235. 235

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मेत्ता?met·tā

    Tattha katamā mettā?

    (Pāli only)

  236. 236

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye फस्सोphas·so होतिho·ti …पे…pe अविक्खेपोa·vik·khe·po होति।ho·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.

    (Pāli only)

  237. 237

    इमेi·me धम्माdham·mā कुसला।ku·sa·lā

    Ime dhammā kusalā.

    (Pāli only)

  238. 238

    तस्सेवtas·se·va रूपावचरस्सrū·pā·va·ca·ras·sa कुसलस्सku·sa·las·sa कम्मस्सkam·mas·sa कतत्ताka·tat·tā उपचितत्ताu·pa·ci·tat·tā विपाकंvi·pā·kaṃ वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  239. 239

    ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    tatiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  240. 240

    पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    paṭhamaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  241. 241

    दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    dutiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  242. 242

    ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    tatiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  243. 243

    चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  244. 244

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  245. 245

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मेत्तायmet·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā mettāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  246. 246

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā करुणा?ka·ru·ṇā

    Tattha katamā karuṇā?

    (Pāli only)

  247. 247

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti करुणासहगतं,ka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye फस्सोphas·so होतिho·ti …पे…pe अविक्खेपोa·vik·khe·po होति।ho·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati karuṇāsahagataṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.

    (Pāli only)

  248. 248

    इमेi·me धम्माdham·mā कुसला।ku·sa·lā

    Ime dhammā kusalā.

    (Pāli only)

  249. 249

    तस्सेवtas·se·va रूपावचरस्सrū·pā·va·ca·ras·sa कुसलस्सku·sa·las·sa कम्मस्सkam·mas·sa कतत्ताka·tat·tā उपचितत्ताu·pa·ci·tat·tā विपाकंvi·pā·kaṃ विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti करुणासहगतं,ka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye करुणाka·ru·ṇā करुणायनाka·ru·ṇā·ya·nā करुणायितत्तंka·ru·ṇā·yi·tat·taṃ करुणाचेतोविमुत्ति—ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti

    Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati karuṇāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—

    (Pāli only)

  250. 250

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणा”।ka·ru·ṇā

    ayaṁ vuccati “karuṇā”.

    (Pāli only)

  251. 251

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā करुणायka·ru·ṇā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  252. 252

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā करुणा?ka·ru·ṇā

    Tattha katamā karuṇā?

    (Pāli only)

  253. 253

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti करुणासहगतं,ka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye फस्सोphas·so होतिho·ti …पे…pe अविक्खेपोa·vik·khe·po होति।ho·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati karuṇāsahagataṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.

    (Pāli only)

  254. 254

    इमेi·me धम्माdham·mā कुसला।ku·sa·lā

    Ime dhammā kusalā.

    (Pāli only)

  255. 255

    तस्सेवtas·se·va रूपावचरस्सrū·pā·va·ca·ras·sa कुसलस्सku·sa·las·sa कम्मस्सkam·mas·sa कतत्ताka·tat·tā उपचितत्ताu·pa·ci·tat·tā विपाकंvi·pā·kaṃ वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  256. 256

    ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    tatiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  257. 257

    पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    paṭhamaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  258. 258

    दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    dutiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  259. 259

    ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    tatiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  260. 260

    चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti करुणासहगतं,ka·ru·ṇā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye करुणाka·ru·ṇā करुणायनाka·ru·ṇā·ya·nā करुणायितत्तंka·ru·ṇā·yi·tat·taṃ करुणाचेतोविमुत्ति—ka·ru·ṇā·ce·to·vi·mut·ti

    catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati karuṇāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṁ karuṇācetovimutti—

    (Pāli only)

  261. 261

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “करुणा”।ka·ru·ṇā

    ayaṁ vuccati “karuṇā”.

    (Pāli only)

  262. 262

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā करुणायka·ru·ṇā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā karuṇāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  263. 263

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मुदिता?mu·di·tā

    Tattha katamā muditā?

    (Pāli only)

  264. 264

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मुदितासहगतं,mu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye फस्सोphas·so होतिho·ti …पे…pe अविक्खेपोa·vik·khe·po होति।ho·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati muditāsahagataṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.

    (Pāli only)

  265. 265

    इमेi·me धम्माdham·mā कुसला।ku·sa·lā

    Ime dhammā kusalā.

    (Pāli only)

  266. 266

    तस्सेवtas·se·va रूपावचरस्सrū·pā·va·ca·ras·sa कुसलस्सku·sa·las·sa कम्मस्सkam·mas·sa कतत्ताka·tat·tā उपचितत्ताu·pa·ci·tat·tā विपाकंvi·pā·kaṃ विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मुदितासहगतं,mu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मुदिताmu·di·tā मुदितायनाmu·di·tā·ya·nā मुदितायितत्तंmu·di·tā·yi·tat·taṃ मुदिताचेतोविमुत्ति—mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati muditāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṁ muditācetovimutti—

    (Pāli only)

  267. 267

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदिता”।mu·di·tā

    ayaṁ vuccati “muditā”.

    (Pāli only)

  268. 268

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मुदितायmu·di·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā muditāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  269. 269

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मुदिता?mu·di·tā

    Tattha katamā muditā?

    (Pāli only)

  270. 270

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मुदितासहगतं,mu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye फस्सोphas·so होतिho·ti …पे…pe अविक्खेपोa·vik·khe·po होति।ho·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati muditāsahagataṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.

    (Pāli only)

  271. 271

    इमेi·me धम्माdham·mā कुसला।ku·sa·lā

    Ime dhammā kusalā.

    (Pāli only)

  272. 272

    तस्सेवtas·se·va रूपावचरस्सrū·pā·va·ca·ras·sa कुसलस्सku·sa·las·sa कम्मस्सkam·mas·sa कतत्ताka·tat·tā उपचितत्ताu·pa·ci·tat·tā विपाकंvi·pā·kaṃ वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  273. 273

    ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    tatiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  274. 274

    पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    paṭhamaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  275. 275

    दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    dutiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  276. 276

    ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    tatiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  277. 277

    चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मुदितासहगतं,mu·di·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मुदिताmu·di·tā मुदितायनाmu·di·tā·ya·nā मुदितायितत्तंmu·di·tā·yi·tat·taṃ मुदिताचेतोविमुत्ति—mu·di·tā·ce·to·vi·mut·ti

    catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati muditāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye muditā muditāyanā muditāyitattaṁ muditācetovimutti—

    (Pāli only)

  278. 278

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मुदिता”।mu·di·tā

    ayaṁ vuccati “muditā”.

    (Pāli only)

  279. 279

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मुदितायmu·di·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā muditāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  280. 280

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā उपेक्खा?u·pek·khā

    Tattha katamā upekkhā?

    (Pāli only)

  281. 281

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपूपपत्तियाrū·pū·pa·pat·ti·yā मग्गंmag·gaṃ भावेतिbhā·ve·ti सुखस्सsu·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā …पे…pe चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti उपेक्खासहगतं,u·pek·khā·sa·ha·ga·taṃ तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye फस्सोphas·so होतिho·ti …पे…pe अविक्खेपोa·vik·khe·po होति।ho·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpūpapattiyā maggaṁ bhāveti sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati upekkhāsahagataṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.

    (Pāli only)

  282. 282

    इमेi·me धम्माdham·mā कुसला।ku·sa·lā

    Ime dhammā kusalā.

    (Pāli only)

  283. 283

    तस्सेवtas·se·va रूपावचरस्सrū·pā·va·ca·ras·sa कुसलस्सku·sa·las·sa कम्मस्सkam·mas·sa कतत्ताka·tat·tā उपचितत्ताu·pa·ci·tat·tā विपाकंvi·pā·kaṃ सुखस्सsu·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā दुक्खस्सduk·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā …पे…pe चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti उपेक्खासहगतं,u·pek·khā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye उपेक्खाu·pek·khā उपेक्खायनाu·pek·khā·ya·nā उपेक्खायितत्तंu·pek·khā·yi·tat·taṃ उपेक्खाचेतोविमुत्ति—u·pek·khā·ce·to·vi·mut·ti

    Tasseva rūpāvacarassa kusalassa kammassa katattā upacitattā vipākaṁ sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati upekkhāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye upekkhā upekkhāyanā upekkhāyitattaṁ upekkhācetovimutti—

    (Pāli only)

  284. 284

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “उपेक्खा”।u·pek·khā

    ayaṁ vuccati “upekkhā”.

    (Pāli only)

  285. 285

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā उपेक्खायu·pek·khā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā upekkhāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  286. 286

    2।3। किरियाki·ri·yā

    2.3. Kiriyā

    (Pāli only)

  287. 287

    चतस्सोca·tas·so अप्पमञ्ञायो—ap·pa·mañ·ñā·yo

    Catasso appamaññāyo—

    (Pāli only)

  288. 288

    मेत्ता,met·tā करुणा,ka·ru·ṇā मुदिता,mu·di·tā उपेक्खा।u·pek·khā

    mettā, karuṇā, muditā, upekkhā.

    (Pāli only)

  289. 289

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मेत्ता?met·tā

    Tattha katamā mettā?

    (Pāli only)

  290. 290

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपावचरंrū·pā·va·ca·raṃ झानंjhā·naṃ भावेतिbhā·ve·ti किरियंki·ri·yaṃ नेवne·va कुसलंku·sa·laṃ नाकुसलंnā·ku·sa·laṃ नna चca कम्मविपाकंkam·ma·vi·pā·kaṃ दिट्ठधम्मसुखविहारंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·raṃ विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpāvacaraṁ jhānaṁ bhāveti kiriyaṁ neva kusalaṁ nākusalaṁ na ca kammavipākaṁ diṭṭhadhammasukhavihāraṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  291. 291

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  292. 292

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मेत्तायmet·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā mettāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  293. 293

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मेत्ता?met·tā

    Tattha katamā mettā?

    (Pāli only)

  294. 294

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपावचरंrū·pā·va·ca·raṃ झानंjhā·naṃ भावेतिbhā·ve·ti किरियंki·ri·yaṃ नेवne·va कुसलंku·sa·laṃ नाकुसलंnā·ku·sa·laṃ नna चca कम्मविपाकंkam·ma·vi·pā·kaṃ दिट्ठधम्मसुखविहारंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·raṃ वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpāvacaraṁ jhānaṁ bhāveti kiriyaṁ neva kusalaṁ nākusalaṁ na ca kammavipākaṁ diṭṭhadhammasukhavihāraṁ vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  295. 295

    ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    tatiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  296. 296

    पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    paṭhamaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  297. 297

    दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    dutiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  298. 298

    ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ …पे…pe

    tatiyaṁ jhānaṁ …pe…

    (Pāli only)

  299. 299

    चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti मेत्तासहगतं,met·tā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye मेत्तिmet·ti मेत्तायनाmet·tā·ya·nā मेत्तायितत्तंmet·tā·yi·tat·taṃ मेत्ताचेतोविमुत्ति—met·tā·ce·to·vi·mut·ti

    catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati mettāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye metti mettāyanā mettāyitattaṁ mettācetovimutti—

    (Pāli only)

  300. 300

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “मेत्ता”।met·tā

    ayaṁ vuccati “mettā”.

    (Pāli only)

  301. 301

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā मेत्तायmet·tā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā mettāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  302. 302

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā करुणाka·ru·ṇā …पे…pe

    Tattha katamā karuṇā …pe…

    (Pāli only)

  303. 303

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā मुदिताmu·di·tā …पे…pe

    tattha katamā muditā …pe…

    (Pāli only)

  304. 304

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā उपेक्खा?u·pek·khā

    tattha katamā upekkhā?

    (Pāli only)

  305. 305

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu यस्मिंyas·miṃ समयेsa·ma·ye रूपावचरंrū·pā·va·ca·raṃ झानंjhā·naṃ भावेतिbhā·ve·ti किरियंki·ri·yaṃ नेवne·va कुसलंku·sa·laṃ नाकुसलंnā·ku·sa·laṃ नna चca कम्मविपाकंkam·ma·vi·pā·kaṃ दिट्ठधम्मसुखविहारंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·raṃ सुखस्सsu·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā दुक्खस्सduk·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā …पे…pe चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti उपेक्खासहगतं,u·pek·khā·sa·ha·ga·taṃ याyā तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye उपेक्खाu·pek·khā उपेक्खायनाu·pek·khā·ya·nā उपेक्खायितत्तंu·pek·khā·yi·tat·taṃ उपेक्खाचेतोविमुत्ति—u·pek·khā·ce·to·vi·mut·ti

    Idha bhikkhu yasmiṁ samaye rūpāvacaraṁ jhānaṁ bhāveti kiriyaṁ neva kusalaṁ nākusalaṁ na ca kammavipākaṁ diṭṭhadhammasukhavihāraṁ sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati upekkhāsahagataṁ, yā tasmiṁ samaye upekkhā upekkhāyanā upekkhāyitattaṁ upekkhācetovimutti—

    (Pāli only)

  306. 306

    अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti “उपेक्खा”।u·pek·khā

    ayaṁ vuccati “upekkhā”.

    (Pāli only)

  307. 307

    अवसेसाa·va·se·sā धम्माdham·mā उपेक्खायu·pek·khā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Avasesā dhammā upekkhāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  308. 308

    अभिधम्मभाजनीयं।a·bhi·dham·ma·bhā·ja·nī·yaṃ

    Abhidhammabhājanīyaṁ.

    (Pāli only)

  309. 309

    3। पञ्हापुच्छकpañ·hā·puc·cha·ka

    3. Pañhāpucchaka

    (Pāli only)

  310. 310

    चतस्सोca·tas·so अप्पमञ्ञायो—ap·pa·mañ·ñā·yo

    Catasso appamaññāyo—

    (Pāli only)

  311. 311

    इधi·dha भिक्खुbhik·khu मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरतिvi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियंdu·ti·yaṃ तथाta·thā ततियंta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं,ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Idha bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ, iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.

    (Pāli only)

  312. 312

    करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरतिvi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियंdu·ti·yaṃ तथाta·thā ततियंta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं,ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Karuṇāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ, iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ karuṇāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.

    (Pāli only)

  313. 313

    मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरतिvi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियंdu·ti·yaṃ तथाta·thā ततियंta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं,ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Muditāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ, iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ muditāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.

    (Pāli only)

  314. 314

    उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरतिvi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियंdu·ti·yaṃ तथाta·thā ततियंta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं,ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्जेनab·yā·paj·je·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ, iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.

    (Pāli only)

  315. 315

    चतुन्नंca·tun·naṃ अप्पमञ्ञानंap·pa·mañ·ñā·naṃ कतिka·ti कुसला,ku·sa·lā कतिka·ti अकुसला,a·ku·sa·lā कतिka·ti अब्याकताab·yā·ka·tā …पे…pe कतिka·ti सरणा,sa·ra·ṇā कतिka·ti अरणा?a·ra·ṇā

    Catunnaṁ appamaññānaṁ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā …pe… kati saraṇā, kati araṇā?

    (Pāli only)

  316. 316

    3।1। तिकti·ka

    3.1. Tika

    (Pāli only)

  317. 317

    सियाsi·yā कुसला,ku·sa·lā सियाsi·yā अब्याकता।ab·yā·ka·tā

    Siyā kusalā, siyā abyākatā.

    (Pāli only)

  318. 318

    तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo सुखायsu·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya सम्पयुत्ता,sam·pa·yut·tā उपेक्खाu·pek·khā अदुक्खमसुखायa·duk·kha·ma·su·khā·ya वेदनायve·da·nā·ya सम्पयुत्ता।sam·pa·yut·tā

    Tisso appamaññāyo sukhāya vedanāya sampayuttā, upekkhā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.

    (Pāli only)

  319. 319

    सियाsi·yā विपाका,vi·pā·kā सियाsi·yā विपाकधम्मधम्मा,vi·pā·ka·dham·ma·dham·mā सियाsi·yā नेवविपाकनविपाकधम्मधम्मा।ne·va·vi·pā·ka·na·vi·pā·ka·dham·ma·dham·mā

    Siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā.

    (Pāli only)

  320. 320

    सियाsi·yā उपादिन्नुपादानिया,u·pā·din·nu·pā·dā·ni·yā सियाsi·yā अनुपादिन्नुपादानिया।a·nu·pā·din·nu·pā·dā·ni·yā

    Siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā.

    (Pāli only)

  321. 321

    असङ्किलिट्ठसङ्किलेसिका।a·saṅ·ki·liṭ·ṭha·saṅ·ki·le·si·kā

    Asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā.

    (Pāli only)

  322. 322

    तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo सियाsi·yā सवितक्कसविचारा,sa·vi·tak·ka·sa·vi·cā·rā सियाsi·yā अवितक्कविचारमत्ता,a·vi·tak·ka·vi·cā·ra·mat·tā सियाsi·yā अवितक्कअविचारा;a·vi·tak·ka·a·vi·cā·rā

    Tisso appamaññāyo siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā;

    (Pāli only)

  323. 323

    उपेक्खाu·pek·khā अवितक्कअविचारा।a·vi·tak·ka·a·vi·cā·rā

    upekkhā avitakkaavicārā.

    (Pāli only)

  324. 324

    तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo सियाsi·yā पीतिसहगता,pī·ti·sa·ha·ga·tā सियाsi·yā सुखसहगता,su·kha·sa·ha·ga·tā नna उपेक्खासहगता,u·pek·khā·sa·ha·ga·tā सियाsi·yā नna वत्तब्बाvat·tab·bā पीतिसहगताति;pī·ti·sa·ha·ga·tā·ti

    Tisso appamaññāyo siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, na upekkhāsahagatā, siyā na vattabbā pītisahagatāti;

    (Pāli only)

  325. 325

    उपेक्खाu·pek·khā उपेक्खासहगता।u·pek·khā·sa·ha·ga·tā

    upekkhā upekkhāsahagatā.

    (Pāli only)

  326. 326

    नेवne·va दस्सनेनdas·sa·ne·na नna भावनायbhā·va·nā·ya पहातब्बा।pa·hā·tab·bā

    Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.

    (Pāli only)

  327. 327

    नेवne·va दस्सनेनdas·sa·ne·na नna भावनायbhā·va·nā·ya पहातब्बहेतुका।pa·hā·tab·ba·he·tu·kā

    Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.

    (Pāli only)

  328. 328

    सियाsi·yā आचयगामिनो,ā·ca·ya·gā·mi·no सियाsi·yā नेवाचयगामिनापचयगामिनो।ne·vā·ca·ya·gā·mi·nā·pa·ca·ya·gā·mi·no

    Siyā ācayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino.

    (Pāli only)

  329. 329

    नेवसेक्खनासेक्खा।ne·va·sek·kha·nā·sek·khā

    Nevasekkhanāsekkhā.

    (Pāli only)

  330. 330

    महग्गता।ma·hag·ga·tā

    Mahaggatā.

    (Pāli only)

  331. 331

    नna वत्तब्बाvat·tab·bā “परित्तारम्मणा”तिपि,pa·rit·tā·ram·ma·ṇā “महग्गतारम्मणा”तिपि,ma·hag·ga·tā·ram·ma·ṇā “अप्पमाणारम्मणा”तिपि।ap·pa·mā·ṇā·ram·ma·ṇā

    Na vattabbā “parittārammaṇā”tipi, “mahaggatārammaṇā”tipi, “appamāṇārammaṇā”tipi.

    (Pāli only)

  332. 332

    मज्झिमा।maj·jhi·mā

    Majjhimā.

    (Pāli only)

  333. 333

    अनियता।a·ni·ya·tā

    Aniyatā.

    (Pāli only)

  334. 334

    नna वत्तब्बाvat·tab·bā “मग्गारम्मणा”तिपि,mag·gā·ram·ma·ṇā “मग्गहेतुका”तिपि,mag·ga·he·tu·kā “मग्गाधिपतिनो”तिपि।mag·gā·dhi·pa·ti·no

    Na vattabbā “maggārammaṇā”tipi, “maggahetukā”tipi, “maggādhipatino”tipi.

    (Pāli only)

  335. 335

    सियाsi·yā उप्पन्ना,up·pan·nā सियाsi·yā अनुप्पन्ना,a·nup·pan·nā सियाsi·yā उप्पादिनो।up·pā·di·no

    Siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino.

    (Pāli only)

  336. 336

    सियाsi·yā अतीता,a·tī·tā सियाsi·yā अनागता,a·nā·ga·tā सियाsi·yā पच्चुप्पन्ना।pac·cup·pan·nā

    Siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā.

    (Pāli only)

  337. 337

    नna वत्तब्बाvat·tab·bā “अतीतारम्मणा”तिपि,a·tī·tā·ram·ma·ṇā “अनागतारम्मणा”तिपि,a·nā·ga·tā·ram·ma·ṇā “पच्चुप्पन्नारम्मणा”तिपि।pac·cup·pan·nā·ram·ma·ṇā

    Na vattabbā “atītārammaṇā”tipi, “anāgatārammaṇā”tipi, “paccuppannārammaṇā”tipi.

    (Pāli only)

  338. 338

    सियाsi·yā अज्झत्ता,aj·jhat·tā सियाsi·yā बहिद्धा,ba·hid·dhā सियाsi·yā अज्झत्तबहिद्धा।aj·jhat·ta·ba·hid·dhā

    Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā.

    (Pāli only)

  339. 339

    बहिद्धारम्मणा।ba·hid·dhā·ram·ma·ṇā

    Bahiddhārammaṇā.

    (Pāli only)

  340. 340

    अनिदस्सनअप्पटिघा।a·ni·das·sa·na·ap·pa·ṭi·ghā

    Anidassanaappaṭighā.

    (Pāli only)

  341. 341

    3।2। 3।2 दुकdu·ka

    3.2. 3.2 Duka

    (Pāli only)

  342. 342

    3।2।1। हेतुगोच्छकhe·tu·goc·cha·ka

    3.2.1. Hetugocchaka

    (Pāli only)

  343. 343

    मेत्ताmet·tā हेतु,he·tu तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo नna हेतू,he·tū सहेतुका,sa·he·tu·kā हेतुसम्पयुत्ता।he·tu·sam·pa·yut·tā

    Mettā hetu, tisso appamaññāyo na hetū, sahetukā, hetusampayuttā.

    (Pāli only)

  344. 344

    मेत्ताmet·tā हेतुhe·tu चेवce·va सहेतुकाsa·he·tu·kā च;ca

    Mettā hetu ceva sahetukā ca;

    (Pāli only)

  345. 345

    तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo नna वत्तब्बाvat·tab·bā “हेतूhe·tū चेवce·va सहेतुकाsa·he·tu·kā चा”ति,cā सहेतुकाsa·he·tu·kā चेवce·va नna चca हेतू।he·tū

    tisso appamaññāyo na vattabbā “hetū ceva sahetukā cā”ti, sahetukā ceva na ca hetū.

    (Pāli only)

  346. 346

    मेत्ताmet·tā हेतुhe·tu चेवce·va हेतुसम्पयुत्ताhe·tu·sam·pa·yut·tā च;ca

    Mettā hetu ceva hetusampayuttā ca;

    (Pāli only)

  347. 347

    तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo नna वत्तब्बाvat·tab·bā “हेतूhe·tū चेवce·va हेतुसम्पयुत्ताhe·tu·sam·pa·yut·tā चा”ति,cā हेतुसम्पयुत्ताhe·tu·sam·pa·yut·tā चेवce·va नna चca हेतू।he·tū

    tisso appamaññāyo na vattabbā “hetū ceva hetusampayuttā cā”ti, hetusampayuttā ceva na ca hetū.

    (Pāli only)

  348. 348

    तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo नna हेतूhe·tū सहेतुका;sa·he·tu·kā

    Tisso appamaññāyo na hetū sahetukā;

    (Pāli only)

  349. 349

    मेत्ताmet·tā नna वत्तब्बाvat·tab·bā “नna हेतुhe·tu सहेतुका”तिपि,sa·he·tu·kā “नna हेतुhe·tu अहेतुका”तिपि।a·he·tu·kā

    mettā na vattabbā “na hetu sahetukā”tipi, “na hetu ahetukā”tipi.

    (Pāli only)

  350. 350

    3।2।2। चूळन्तरदुकcū·ḷan·ta·ra·du·ka

    3.2.2. Cūḷantaraduka

    (Pāli only)

  351. 351

    सप्पच्चया,sap·pac·ca·yā सङ्खता,saṅ·kha·tā अनिदस्सना,a·ni·das·sa·nā अप्पटिघा,ap·pa·ṭi·ghā अरूपा,a·rū·pā लोकिया,lo·ki·yā केनचिke·na·ci विञ्ञेय्या,viñ·ñey·yā केनचिke·na·ci नna विञ्ञेय्या।viñ·ñey·yā

    Sappaccayā, saṅkhatā, anidassanā, appaṭighā, arūpā, lokiyā, kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.

    (Pāli only)

  352. 352

    3।2।3। आसवगोच्छकā·sa·va·goc·cha·ka

    3.2.3. Āsavagocchaka

    (Pāli only)

  353. 353

    नोno आसवा,ā·sa·vā सासवा,sā·sa·vā आसवविप्पयुत्ता,ā·sa·va·vip·pa·yut·tā नna वत्तब्बाvat·tab·bā “आसवाā·sa·vā चेवce·va सासवाsā·sa·vā चा”ति,cā सासवाsā·sa·vā चेवce·va नोno चca आसवा,ā·sa·vā नna वत्तब्बाvat·tab·bā आसवाā·sa·vā चेवce·va “आसवसम्पयुत्ताā·sa·va·sam·pa·yut·tā चा”तिपि,cā “आसवसम्पयुत्ताā·sa·va·sam·pa·yut·tā चेवce·va नोno चca आसवा”तिपि।ā·sa·vā

    No āsavā, sāsavā, āsavavippayuttā, na vattabbā “āsavā ceva sāsavā cā”ti, sāsavā ceva no ca āsavā, na vattabbā āsavā ceva “āsavasampayuttā cā”tipi, “āsavasampayuttā ceva no ca āsavā”tipi.

    (Pāli only)

  354. 354

    आसवविप्पयुत्ताā·sa·va·vip·pa·yut·tā सासवा।sā·sa·vā

    Āsavavippayuttā sāsavā.

    (Pāli only)

  355. 355

    13।3।2।4। संयोजनगोच्छकादिsaṃ·yo·ja·na·goc·cha·kā·di

    13.3.2.4. Saṁyojanagocchakādi

    (Pāli only)

  356. 356

    नोno संयोजनाsaṃ·yo·ja·nā …पे…pe

    No saṁyojanā …pe…

    (Pāli only)

  357. 357

    नोno गन्थाgan·thā …पे…pe

    no ganthā …pe…

    (Pāli only)

  358. 358

    नोno ओघाo·ghā …पे…pe

    no oghā …pe…

    (Pāli only)

  359. 359

    नोno योगाyo·gā …पे…pe

    no yogā …pe…

    (Pāli only)

  360. 360

    नोno नीवरणाnī·va·ra·ṇā …पे…pe

    no nīvaraṇā …pe…

    (Pāli only)

  361. 361

    नोno परामासाpa·rā·mā·sā …पे…।pe

    no parāmāsā …pe….

    (Pāli only)

  362. 362

    3।2।10। महन्तरदुकma·han·ta·ra·du·ka

    3.2.10. Mahantaraduka

    (Pāli only)

  363. 363

    सारम्मणा,sā·ram·ma·ṇā नोno चित्ता,cit·tā चेतसिका,ce·ta·si·kā चित्तसम्पयुत्ता,cit·ta·sam·pa·yut·tā चित्तसंसट्ठा,cit·ta·saṃ·saṭ·ṭhā चित्तसमुट्ठाना,cit·ta·sa·muṭ·ṭhā·nā चित्तसहभुनो,cit·ta·sa·ha·bhu·no चित्तानुपरिवत्तिनो,cit·tā·nu·pa·ri·vat·ti·no चित्तसंसट्ठसमुट्ठाना,cit·ta·saṃ·saṭ·ṭha·sa·muṭ·ṭhā·nā चित्तसंसट्ठसमुट्ठानसहभुनो,cit·ta·saṃ·saṭ·ṭha·sa·muṭ·ṭhā·na·sa·ha·bhu·no चित्तसंसट्ठसमुट्ठानानुपरिवत्तिनो,cit·ta·saṃ·saṭ·ṭha·sa·muṭ·ṭhā·nā·nu·pa·ri·vat·ti·no बाहिरा,bā·hi·rā नोno उपादा,u·pā·dā सियाsi·yā उपादिन्ना,u·pā·din·nā सियाsi·yā अनुपादिन्ना।a·nu·pā·din·nā

    Sārammaṇā, no cittā, cetasikā, cittasampayuttā, cittasaṁsaṭṭhā, cittasamuṭṭhānā, cittasahabhuno, cittānuparivattino, cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā, cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno, cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino, bāhirā, no upādā, siyā upādinnā, siyā anupādinnā.

    (Pāli only)

  364. 364

    13।3।2।11। उपादानगोच्छकादिu·pā·dā·na·goc·cha·kā·di

    13.3.2.11. Upādānagocchakādi

    (Pāli only)

  365. 365

    नोno उपादानाu·pā·dā·nā …पे…pe

    No upādānā …pe…

    (Pāli only)

  366. 366

    नोno किलेसाki·le·sā …पे…pe

    no kilesā …pe…

    (Pāli only)

  367. 367

    नna दस्सनेनdas·sa·ne·na पहातब्बा,pa·hā·tab·bā नna भावनायbhā·va·nā·ya पहातब्बा,pa·hā·tab·bā नna दस्सनेनdas·sa·ne·na पहातब्बहेतुका,pa·hā·tab·ba·he·tu·kā नna भावनायbhā·va·nā·ya पहातब्बहेतुका।pa·hā·tab·ba·he·tu·kā

    na dassanena pahātabbā, na bhāvanāya pahātabbā, na dassanena pahātabbahetukā, na bhāvanāya pahātabbahetukā.

    (Pāli only)

  368. 368

    तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo सियाsi·yā सवितक्का,sa·vi·tak·kā सियाsi·yā अवितक्का;a·vi·tak·kā

    Tisso appamaññāyo siyā savitakkā, siyā avitakkā;

    (Pāli only)

  369. 369

    उपेक्खाu·pek·khā अवितक्का।a·vi·tak·kā

    upekkhā avitakkā.

    (Pāli only)

  370. 370

    तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo सियाsi·yā सविचारा,sa·vi·cā·rā सियाsi·yā अविचारा;a·vi·cā·rā

    Tisso appamaññāyo siyā savicārā, siyā avicārā;

    (Pāli only)

  371. 371

    उपेक्खाu·pek·khā अविचारा।a·vi·cā·rā

    upekkhā avicārā.

    (Pāli only)

  372. 372

    तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo सियाsi·yā सप्पीतिका,sap·pī·ti·kā सियाsi·yā अप्पीतिका;ap·pī·ti·kā

    Tisso appamaññāyo siyā sappītikā, siyā appītikā;

    (Pāli only)

  373. 373

    उपेक्खाu·pek·khā अप्पीतिका।ap·pī·ti·kā

    upekkhā appītikā.

    (Pāli only)

  374. 374

    तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo सियाsi·yā पीतिसहगता,pī·ti·sa·ha·ga·tā सियाsi·yā नna पीतिसहगता;pī·ti·sa·ha·ga·tā

    Tisso appamaññāyo siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā;

    (Pāli only)

  375. 375

    उपेक्खाu·pek·khā नna पीतिसहगता।pī·ti·sa·ha·ga·tā

    upekkhā na pītisahagatā.

    (Pāli only)

  376. 376

    तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo सुखसहगता,su·kha·sa·ha·ga·tā उपेक्खाu·pek·khā नna सुखसहगता।su·kha·sa·ha·ga·tā

    Tisso appamaññāyo sukhasahagatā, upekkhā na sukhasahagatā.

    (Pāli only)

  377. 377

    उपेक्खाu·pek·khā उपेक्खासहगता,u·pek·khā·sa·ha·ga·tā तिस्सोtis·so अप्पमञ्ञायोap·pa·mañ·ñā·yo नna उपेक्खासहगता,u·pek·khā·sa·ha·ga·tā नna कामावचरा,kā·mā·va·ca·rā रूपावचरा,rū·pā·va·ca·rā नna अरूपावचरा,a·rū·pā·va·ca·rā परियापन्ना,pa·ri·yā·pan·nā अनिय्यानिका,a·niy·yā·ni·kā अनियता,a·ni·ya·tā सउत्तरा,sa·ut·ta·rā अरणाति।a·ra·ṇā·ti

    Upekkhā upekkhāsahagatā, tisso appamaññāyo na upekkhāsahagatā, na kāmāvacarā, rūpāvacarā, na arūpāvacarā, pariyāpannā, aniyyānikā, aniyatā, sauttarā, araṇāti.

    (Pāli only)

  378. 378

    पञ्हापुच्छकं।pañ·hā·puc·cha·kaṃ

    Pañhāpucchakaṁ.

    (Pāli only)

  379. 379

    अप्पमञ्ञाविभङ्गोap·pa·mañ·ñā·vi·bhaṅ·go निट्ठितो।niṭ·ṭhi·to

    Appamaññāvibhaṅgo niṭṭhito.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.