Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 4 114 अङ्गुत्तर 4 114

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278

Nāgasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 4।114

    Aṅguttara Nikāya 4.114

    Numbered Discourses 4.114

  2. 2

    12। केसिवग्गke·si·vag·ga

    12. Kesivagga

    12. With Kesi

  3. 3

    नागसुत्तnā·ga·sut·ta

    Nāgasutta

    A Royal Elephant

  4. 4

    “चतूहि,ca·tū·hi भिक्खवे,bhik·kha·ve अङ्गेहिaṅ·ge·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go राजारहोrā·jā·ra·ho होतिho·ti राजभोग्गो,rā·ja·bhog·go रञ्ञोrañ·ño अङ्गन्तेवaṅ·gan·te·va सङ्खंsaṅ·khaṃ गच्छति।gac·cha·ti

    “Catūhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṁ gacchati.

    “Mendicants, a royal bull elephant with four factors is worthy of a king, fit to serve a king, and is reckoned a factor of kingship.

  5. 5

    कतमेहिka·ta·me·hi चतूहि?ca·tū·hi

    Katamehi catūhi?

    What four?

  6. 6

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go सोताso·tā चca होति,ho·ti हन्ताhan·tā च,ca खन्ताkhan·tā च,ca गन्ताgan·tā च।ca

    Idha, bhikkhave, rañño nāgo sotā ca hoti, hantā ca, khantā ca, gantā ca.

    A royal bull elephant listens, destroys, endures, and goes fast.

  7. 7

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go सोताso·tā होति?ho·ti

    Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti?

    And how does a royal bull elephant listen?

  8. 8

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go यमेनंya·me·naṃ हत्थिदम्मसारथिhat·thi·dam·ma·sā·ra·thi कारणंkā·ra·ṇaṃ कारेति—kā·re·ti

    Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṁ hatthidammasārathi kāraṇaṁ kāreti—

    It’s when a royal bull elephant pays attention, applies the mind, concentrates wholeheartedly, and actively listens to whatever task the elephant trainer has it do,

  9. 9

    यदिya·di वाvā कतपुब्बंka·ta·pub·baṃ यदिya·di वाvā अकतपुब्बं—a·ka·ta·pub·baṃ

    yadi vā katapubbaṁ yadi vā akatapubbaṁ—

    whether or not it has done it before.

  10. 10

    तंtaṃ अट्ठिंaṭ·ṭhiṃ कत्वाkat·vā मनसिma·na·si कत्वाkat·vā सब्बचेतसाsab·ba·ce·ta·sā समन्नाहरित्वाsa·man·nā·ha·rit·vā ओहितसोतोo·hi·ta·so·to सुणाति।su·ṇā·ti

    taṁ aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasoto suṇāti.

    (Pāli only)

  11. 11

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go सोताso·tā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti.

    That’s how a royal bull elephant listens.

  12. 12

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go हन्ताhan·tā होति?ho·ti

    Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti?

    And how does a royal bull elephant destroy?

  13. 13

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go सङ्गामगतोsaṅ·gā·ma·ga·to हत्थिम्पिhat·thim·pi हनति,ha·na·ti हत्थारुहम्पिhat·thā·ru·ham·pi हनति,ha·na·ti अस्सम्पिas·sam·pi हनति,ha·na·ti अस्सारुहम्पिas·sā·ru·ham·pi हनति,ha·na·ti रथम्पिra·tham·pi हनति,ha·na·ti रथिकम्पिra·thi·kam·pi हनति,ha·na·ti पत्तिकम्पिpat·ti·kam·pi हनति।ha·na·ti

    Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthimpi hanati, hatthāruhampi hanati, assampi hanati, assāruhampi hanati, rathampi hanati, rathikampi hanati, pattikampi hanati.

    It’s when a royal bull elephant in battle destroys elephants with their riders, horses with their riders, chariots and charioteers, and foot soldiers.

  14. 14

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go हन्ताhan·tā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti.

    That’s how a royal bull elephant destroys.

  15. 15

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go खन्ताkhan·tā होति?ho·ti

    Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti?

    And how does a royal bull elephant endure?

  16. 16

    इधi·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go सङ्गामगतोsaṅ·gā·ma·ga·to खमोkha·mo होतिho·ti सत्तिप्पहारानंsat·tip·pa·hā·rā·naṃ असिप्पहारानंa·sip·pa·hā·rā·naṃ उसुप्पहारानंu·sup·pa·hā·rā·naṃ फरसुप्पहारानंpha·ra·sup·pa·hā·rā·naṃ भेरिपणवसङ्खतिणवनिन्नादसद्दानं।bhe·ri·pa·ṇa·va·saṅ·kha·ti·ṇa·va·nin·nā·da·sad·dā·naṃ

    Idha bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato khamo hoti sattippahārānaṁ asippahārānaṁ usuppahārānaṁ pharasuppahārānaṁ bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddānaṁ.

    It’s when a royal bull elephant in battle endures being struck by spears, swords, arrows, and axes; it endures the thunder of the drums, kettledrums, horns, and cymbals.

  17. 17

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go खन्ताkhan·tā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti.

    That’s how a royal bull elephant endures.

  18. 18

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go गन्ताgan·tā होति?ho·ti

    Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti?

    And how does a royal bull elephant go fast?

  19. 19

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go यमेनंya·me·naṃ हत्थिदम्मसारथिhat·thi·dam·ma·sā·ra·thi दिसंdi·saṃ पेसेति—pe·se·ti

    Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṁ hatthidammasārathi disaṁ peseti—

    It’s when a royal bull elephant swiftly goes in whatever direction the elephant trainer sends it,

  20. 20

    यदिya·di वाvā गतपुब्बंga·ta·pub·baṃ यदिya·di वाvā अगतपुब्बं—a·ga·ta·pub·baṃ

    yadi vā gatapubbaṁ yadi vā agatapubbaṁ—

    whether or not it has been there before.

  21. 21

    तंtaṃ खिप्पमेवkhip·pa·me·va गन्ताgan·tā होति।ho·ti

    taṁ khippameva gantā hoti.

    (Pāli only)

  22. 22

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go गन्ताgan·tā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti.

    That’s how a royal bull elephant goes fast.

  23. 23

    इमेहिi·me·hi खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve चतूहिca·tū·hi अङ्गेहिaṅ·ge·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to रञ्ञोrañ·ño नागोnā·go राजारहोrā·jā·ra·ho होतिho·ti राजभोग्गो,rā·ja·bhog·go रञ्ञोrañ·ño अङ्गन्तेवaṅ·gan·te·va सङ्खंsaṅ·khaṃ गच्छति।gac·cha·ti

    Imehi kho, bhikkhave, catūhi aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṁ gacchati.

    A royal bull elephant with four factors is worthy of a king, fit to serve a king, and is reckoned a factor of kingship.

  24. 24

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve चतूहिca·tū·hi धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to भिक्खुbhik·khu आहुनेय्योā·hu·ney·yo होतिho·ti …पे…pe अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ पुञ्ञक्खेत्तंpuñ·ñak·khet·taṃ लोकस्स।lo·kas·sa

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti …pe… anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa.

    In the same way, a mendicant with four qualities is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of veneration with cupped palms, and is the supreme field of merit for the world.

  25. 25

    कतमेहिka·ta·me·hi चतूहि?ca·tū·hi

    Katamehi catūhi?

    What four?

  26. 26

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu सोताso·tā चca होति,ho·ti हन्ताhan·tā च,ca खन्ताkhan·tā च,ca गन्ताgan·tā च।ca

    Idha, bhikkhave, bhikkhu sotā ca hoti, hantā ca, khantā ca, gantā ca.

    A mendicant listens, destroys, endures, and goes fast.

  27. 27

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu सोताso·tā होति?ho·ti

    Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti?

    And how does a mendicant listen?

  28. 28

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu तथागतप्पवेदितेta·thā·ga·tap·pa·ve·di·te धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye देसियमानेde·si·ya·mā·ne अट्ठिंaṭ·ṭhiṃ कत्वाkat·vā मनसिma·na·si कत्वाkat·vā सब्बचेतसाsab·ba·ce·ta·sā समन्नाहरित्वाsa·man·nā·ha·rit·vā ओहितसोतोo·hi·ta·so·to धम्मंdham·maṃ सुणाति।su·ṇā·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṁ suṇāti.

    It’s when a mendicant pays attention, applies the mind, concentrates wholeheartedly, and actively listens when the teaching and training proclaimed by a Realized One is being taught.

  29. 29

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu सोताso·tā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti.

    That’s how a mendicant listens.

  30. 30

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu हन्ताhan·tā होति?ho·ti

    Kathañca, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti?

    And how does a mendicant destroy?

  31. 31

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu उप्पन्नंup·pan·naṃ कामवितक्कंkā·ma·vi·tak·kaṃ नाधिवासेतिnā·dhi·vā·se·ti पजहतिpa·ja·ha·ti विनोदेतिvi·no·de·ti हनतिha·na·ti ब्यन्तीकरोतिbyan·tī·ka·ro·ti अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेति,ga·me·ti उप्पन्नंup·pan·naṃ ब्यापादवितक्कंbyā·pā·da·vi·tak·kaṃ …पे…pe उप्पन्नंup·pan·naṃ विहिंसावितक्कंvi·hiṃ·sā·vi·tak·kaṃ …पे…pe उप्पन्नुप्पन्नेup·pan·nup·pan·ne पापकेpā·pa·ke अकुसलेa·ku·sa·le धम्मेdham·me नाधिवासेतिnā·dhi·vā·se·ti पजहतिpa·ja·ha·ti विनोदेतिvi·no·de·ti हनतिha·na·ti ब्यन्तीकरोतिbyan·tī·ka·ro·ti अनभावंa·na·bhā·vaṃ गमेति।ga·me·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti hanati byantīkaroti anabhāvaṁ gameti, uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe… uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti hanati byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.

    It’s when a mendicant doesn’t tolerate a sensual, malicious, or cruel thought. They don’t tolerate any bad, unskillful qualities that have arisen, but give them up, dispel them, eliminate them, and obliterate them.

  32. 32

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu हन्ताhan·tā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti.

    That’s how a mendicant destroys.

  33. 33

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu खन्ताkhan·tā होति?ho·ti

    Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti?

    And how does a mendicant endure?

  34. 34

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu खमोkha·mo होतिho·ti सीतस्सsī·tas·sa उण्हस्सuṇ·has·sa जिघच्छायji·ghac·chā·ya पिपासाय,pi·pā·sā·ya डंसमकसवातातपसरीसपसम्फस्सानंḍaṃ·sa·ma·ka·sa·vā·tā·ta·pa·sa·rī·sa·pa·sam·phas·sā·naṃ दुरुत्तानंdu·rut·tā·naṃ दुरागतानंdu·rā·ga·tā·naṃ वचनपथानंva·ca·na·pa·thā·naṃ उप्पन्नानंup·pan·nā·naṃ सारीरिकानंsā·rī·ri·kā·naṃ वेदनानंve·da·nā·naṃ दुक्खानंduk·khā·naṃ तिब्बानंtib·bā·naṃ खरानंkha·rā·naṃ कटुकानंka·ṭu·kā·naṃ असातानंa·sā·tā·naṃ अमनापानंa·ma·nā·pā·naṃ पाणहरानंpā·ṇa·ha·rā·naṃ अधिवासकजातिकोa·dhi·vā·sa·ka·jā·ti·ko होति।ho·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsakajātiko hoti.

    It’s when a mendicant endures cold, heat, hunger, and thirst; the touch of flies, mosquitoes, wind, sun, and reptiles; rude and unwelcome criticism; and they put up with physical pain—sharp, severe, acute, unpleasant, disagreeable, and life-threatening.

  35. 35

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu खन्ताkhan·tā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti.

    That’s how a mendicant endures.

  36. 36

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu गन्ताgan·tā होति?ho·ti

    Kathañca, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti?

    And how does a mendicant go fast?

  37. 37

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu यायंyā·yaṃ दिसाdi·sā अगतपुब्बाa·ga·ta·pub·bā इमिनाi·mi·nā दीघेनdī·ghe·na अद्धुनाad·dhu·nā यदिदंya·di·daṃ सब्बसङ्खारसमथोsab·ba·saṅ·khā·ra·sa·ma·tho सब्बूपधिपटिनिस्सग्गोsab·bū·pa·dhi·pa·ṭi·nis·sag·go तण्हाक्खयोtaṇ·hāk·kha·yo विरागोvi·rā·go निरोधोni·ro·dho निब्बानं,nib·bā·naṃ तंtaṃ खिप्पञ्ञेवkhip·pañ·ñe·va गन्ताgan·tā होति।ho·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu yāyaṁ disā agatapubbā iminā dīghena addhunā yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ, taṁ khippaññeva gantā hoti.

    It’s when a mendicant swiftly goes in the direction they’ve never gone before in all this long time; that is, the stilling of all activities, the letting go of all attachments, the ending of craving, fading away, cessation, extinguishment.

  38. 38

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu गन्ताgan·tā होति।ho·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti.

    That’s how a mendicant goes fast.

  39. 39

    इमेहिi·me·hi खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve चतूहिca·tū·hi धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to भिक्खुbhik·khu आहुनेय्योā·hu·ney·yo होतिho·ti …पे…pe अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ पुञ्ञक्खेत्तंpuñ·ñak·khet·taṃ लोकस्सा”ति।lo·kas·sā

    Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti …pe… anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā”ti.

    A mendicant with these four qualities … is the supreme field of merit for the world.”

  40. 40

    चतुत्थं।ca·tut·thaṃ

    Catutthaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.