Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 4 187 अङ्गुत्तर 4 187

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278

Vassakārasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 4।187

    Aṅguttara Nikāya 4.187

    Numbered Discourses 4.187

  2. 2

    19। ब्राह्मणवग्गbrāh·ma·ṇa·vag·ga

    19. Brāhmaṇavagga

    19. Brahmins

  3. 3

    वस्सकारसुत्तvas·sa·kā·ra·sut·ta

    Vassakārasutta

    With Vassakāra

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he विहरतिvi·ha·ra·ti वेळुवनेve·ḷu·va·ne कलन्दकनिवापे।ka·lan·da·ka·ni·vā·pe

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

    At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.

  5. 5

    अथa·tha खोkho वस्सकारोvas·sa·kā·ro ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo मगधमहामत्तोma·ga·dha·ma·hā·mat·to येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.

    Then Vassakāra the brahmin, a chief minister of Magadha, went up to the Buddha, and exchanged greetings with him.

  6. 6

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho वस्सकारोvas·sa·kā·ro ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo मगधमहामत्तोma·ga·dha·ma·hā·mat·to भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca:

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha:

  7. 7

    “जानेय्यjā·ney·ya नुnu खो,kho भोbho गोतम,go·ta·ma असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so असप्पुरिसं:a·sap·pu·ri·saṃ

    “Jāneyya nu kho, bho gotama, asappuriso asappurisaṁ:

    “Worthy Gotama, could an untrue person know of an untrue person:

  8. 8

    ‘असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्’”ति?bha·van

    ‘asappuriso ayaṁ bhavan’”ti?

    ‘This worthy one is an untrue person’?”

  9. 9

    “अट्ठानंaṭ·ṭhā·naṃ खोkho एतं,e·taṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa अनवकासोa·na·va·kā·so यंyaṃ असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so असप्पुरिसंa·sap·pu·ri·saṃ जानेय्य:jā·ney·ya

    “Aṭṭhānaṁ kho etaṁ, brāhmaṇa, anavakāso yaṁ asappuriso asappurisaṁ jāneyya:

    “That’s impossible, brahmin, it can’t happen.”

  10. 10

    ‘असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्’”ति।bha·van

    ‘asappuriso ayaṁ bhavan’”ti.

    (Pāli only)

  11. 11

    “जानेय्यjā·ney·ya पन,pa·na भोbho गोतम,go·ta·ma असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so सप्पुरिसं:sap·pu·ri·saṃ

    “Jāneyya pana, bho gotama, asappuriso sappurisaṁ:

    “Could an untrue person know of a true person:

  12. 12

    ‘सप्पुरिसोsap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्’”ति?bha·van

    ‘sappuriso ayaṁ bhavan’”ti?

    ‘This worthy one is a true person’?”

  13. 13

    “एतम्पिe·tam·pi खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa अट्ठानंaṭ·ṭhā·naṃ अनवकासोa·na·va·kā·so यंyaṃ असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so सप्पुरिसंsap·pu·ri·saṃ जानेय्य:jā·ney·ya

    “Etampi kho, brāhmaṇa, aṭṭhānaṁ anavakāso yaṁ asappuriso sappurisaṁ jāneyya:

    “That too is impossible, it can’t happen.”

  14. 14

    ‘सप्पुरिसोsap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्’”ति।bha·van

    ‘sappuriso ayaṁ bhavan’”ti.

    (Pāli only)

  15. 15

    “जानेय्यjā·ney·ya नुnu खो,kho भोbho गोतम,go·ta·ma सप्पुरिसोsap·pu·ri·so सप्पुरिसं:sap·pu·ri·saṃ

    “Jāneyya nu kho, bho gotama, sappuriso sappurisaṁ:

    “Worthy Gotama, could a true person know of a true person:

  16. 16

    ‘सप्पुरिसोsap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्’”ति?bha·van

    ‘sappuriso ayaṁ bhavan’”ti?

    ‘This worthy one is a true person’?”

  17. 17

    “ठानंṭhā·naṃ खोkho एतं,e·taṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ सप्पुरिसोsap·pu·ri·so सप्पुरिसंsap·pu·ri·saṃ जानेय्य:jā·ney·ya

    “Ṭhānaṁ kho etaṁ, brāhmaṇa, vijjati yaṁ sappuriso sappurisaṁ jāneyya:

    “That, brahmin, is possible.”

  18. 18

    ‘सप्पुरिसोsap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्’”ति।bha·van

    ‘sappuriso ayaṁ bhavan’”ti.

    (Pāli only)

  19. 19

    “जानेय्यjā·ney·ya पन,pa·na भोbho गोतम,go·ta·ma सप्पुरिसोsap·pu·ri·so असप्पुरिसं:a·sap·pu·ri·saṃ

    “Jāneyya pana, bho gotama, sappuriso asappurisaṁ:

    “Could a true person know of an untrue person:

  20. 20

    ‘असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्’”ति?bha·van

    ‘asappuriso ayaṁ bhavan’”ti?

    ‘This worthy one is an untrue person’?”

  21. 21

    “एतम्पिe·tam·pi खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa ठानंṭhā·naṃ विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ सप्पुरिसोsap·pu·ri·so असप्पुरिसंa·sap·pu·ri·saṃ जानेय्य:jā·ney·ya

    “Etampi kho, brāhmaṇa, ṭhānaṁ vijjati yaṁ sappuriso asappurisaṁ jāneyya:

    “That too is possible.”

  22. 22

    ‘असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्’”ति।bha·van

    ‘asappuriso ayaṁ bhavan’”ti.

    (Pāli only)

  23. 23

    “अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ भोbho गोतम,go·ta·ma अब्भुतं,ab·bhu·taṃ भोbho गोतम।go·ta·ma

    “Acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.

    “It’s incredible, worthy Gotama, it’s amazing,

  24. 24

    यावyā·va सुभासितञ्चिदंsu·bhā·si·tañ·ci·daṃ भोताbho·tā गोतमेन:go·ta·me·na

    Yāva subhāsitañcidaṁ bhotā gotamena:

    how well said this was by the worthy Gotama:

  25. 25

    ‘अट्ठानंaṭ·ṭhā·naṃ खोkho एतं,e·taṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa अनवकासोa·na·va·kā·so यंyaṃ असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so असप्पुरिसंa·sap·pu·ri·saṃ जानेय्य—jā·ney·ya

    ‘aṭṭhānaṁ kho etaṁ, brāhmaṇa, anavakāso yaṁ asappuriso asappurisaṁ jāneyya—

    ‘It’s impossible, it can’t happen, that an untrue person could know …

  26. 26

    असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्ति।bha·van·ti

    asappuriso ayaṁ bhavanti.

    (Pāli only)

  27. 27

    एतम्पिe·tam·pi खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa अट्ठानंaṭ·ṭhā·naṃ अनवकासोa·na·va·kā·so यंyaṃ असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so सप्पुरिसंsap·pu·ri·saṃ जानेय्य—jā·ney·ya

    Etampi kho, brāhmaṇa, aṭṭhānaṁ anavakāso yaṁ asappuriso sappurisaṁ jāneyya—

    (Pāli only)

  28. 28

    सप्पुरिसोsap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्ति।bha·van·ti

    sappuriso ayaṁ bhavanti.

    (Pāli only)

  29. 29

    ठानंṭhā·naṃ खोkho एतं,e·taṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ सप्पुरिसोsap·pu·ri·so सप्पुरिसंsap·pu·ri·saṃ जानेय्य—jā·ney·ya

    Ṭhānaṁ kho etaṁ, brāhmaṇa, vijjati yaṁ sappuriso sappurisaṁ jāneyya—

    But it is possible that a true person could know …’

  30. 30

    सप्पुरिसोsap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्ति।bha·van·ti

    sappuriso ayaṁ bhavanti.

    (Pāli only)

  31. 31

    एतम्पिe·tam·pi खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa ठानंṭhā·naṃ विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ सप्पुरिसोsap·pu·ri·so असप्पुरिसंa·sap·pu·ri·saṃ जानेय्य—jā·ney·ya

    Etampi kho, brāhmaṇa, ṭhānaṁ vijjati yaṁ sappuriso asappurisaṁ jāneyya—

    (Pāli only)

  32. 32

    असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्’ति।bha·van

    asappuriso ayaṁ bhavan’ti.

    (Pāli only)

  33. 33

    एकमिदं,e·ka·mi·daṃ भोbho गोतम,go·ta·ma समयंsa·ma·yaṃ तोदेय्यस्सto·dey·yas·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa परिसतिpa·ri·sa·ti परूपारम्भंpa·rū·pā·ram·bhaṃ वत्तेन्ति:vat·ten·ti

    Ekamidaṁ, bho gotama, samayaṁ todeyyassa brāhmaṇassa parisati parūpārambhaṁ vattenti:

    Once, members of the brahmin Todeyya’s assembly were going on complaining about others:

  34. 34

    ‘बालोbā·lo अयंa·yaṃ राजाrā·jā एळेय्योe·ḷey·yo समणेsa·ma·ṇe रामपुत्तेrā·ma·put·te अभिप्पसन्नो,a·bhip·pa·san·no समणेsa·ma·ṇe चca पनpa·na रामपुत्तेrā·ma·put·te एवरूपंe·va·rū·paṃ परमनिपच्चकारंpa·ra·ma·ni·pac·ca·kā·raṃ करोति,ka·ro·ti यदिदंya·di·daṃ अभिवादनंa·bhi·vā·da·naṃ पच्चुट्ठानंpac·cuṭ·ṭhā·naṃ अञ्जलिकम्मंañ·ja·li·kam·maṃ सामीचिकम्मन्ति।sā·mī·ci·kam·man·ti

    ‘bālo ayaṁ rājā eḷeyyo samaṇe rāmaputte abhippasanno, samaṇe ca pana rāmaputte evarūpaṁ paramanipaccakāraṁ karoti, yadidaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammanti.

    ‘This King Eḷeyya is a fool to be so devoted to the ascetic Rāmaputta. He even shows him the utmost deference by bowing down to him, rising up for him, greeting him with cupped palms, and observing proper etiquette for him.

  35. 35

    इमेपिi·me·pi रञ्ञोrañ·ño एळेय्यस्सe·ḷey·yas·sa परिहारकाpa·ri·hā·ra·kā बाला—bā·lā

    Imepi rañño eḷeyyassa parihārakā bālā—

    And these king’s men are fools too—

  36. 36

    यमकोya·ma·ko मोग्गल्लोmog·gal·lo उग्गोug·go नाविन्दकीnā·vin·da·kī गन्धब्बोgan·dhab·bo अग्गिवेस्सो,ag·gi·ves·so येye समणेsa·ma·ṇe रामपुत्तेrā·ma·put·te अभिप्पसन्ना,a·bhip·pa·san·nā समणेsa·ma·ṇe चca पनpa·na रामपुत्तेrā·ma·put·te एवरूपंe·va·rū·paṃ परमनिपच्चकारंpa·ra·ma·ni·pac·ca·kā·raṃ करोन्ति,ka·ron·ti यदिदंya·di·daṃ अभिवादनंa·bhi·vā·da·naṃ पच्चुट्ठानंpac·cuṭ·ṭhā·naṃ अञ्जलिकम्मंañ·ja·li·kam·maṃ सामीचिकम्मन्’ति।sā·mī·ci·kam·man

    yamako moggallo uggo nāvindakī gandhabbo aggivesso, ye samaṇe rāmaputte abhippasannā, samaṇe ca pana rāmaputte evarūpaṁ paramanipaccakāraṁ karonti, yadidaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikamman’ti.

    Yamaka, Moggalla, Ugga, Nāvindakī, Gandhabba, and Aggivessa—for they show the same kind of deference to Rāmaputta.’

  37. 37

    त्यास्सुदंtyās·su·daṃ तोदेय्योto·dey·yo ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo इमिनाi·mi·nā नयेनna·ye·na नेति।ne·ti

    Tyāssudaṁ todeyyo brāhmaṇo iminā nayena neti.

    Then the brahmin Todeyya reasoned with them like this:

  38. 38

    ‘तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञन्ति,mañ·ñan·ti भोन्तो,bhon·to

    ‘Taṁ kiṁ maññanti, bhonto,

    ‘What do the good fellows think?

  39. 39

    पण्डितोpaṇ·ḍi·to राजाrā·jā एळेय्योe·ḷey·yo करणीयाधिकरणीयेसुka·ra·ṇī·yā·dhi·ka·ra·ṇī·ye·su वचनीयाधिवचनीयेसुva·ca·nī·yā·dhi·va·ca·nī·ye·su अलमत्थदसतरेहिa·la·mat·tha·da·sa·ta·re·hi अलमत्थदसतरो’ति?a·la·mat·tha·da·sa·ta·ro

    paṇḍito rājā eḷeyyo karaṇīyādhikaraṇīyesu vacanīyādhivacanīyesu alamatthadasatarehi alamatthadasataro’ti?

    When it comes to the various duties and speeches, isn’t King Eḷeyya astute, even better than the experts?’

  40. 40

    ‘एवं,e·vaṃ भो,bho पण्डितोpaṇ·ḍi·to राजाrā·jā एळेय्योe·ḷey·yo करणीयाधिकरणीयेसुka·ra·ṇī·yā·dhi·ka·ra·ṇī·ye·su वचनीयाधिवचनीयेसुva·ca·nī·yā·dhi·va·ca·nī·ye·su अलमत्थदसतरेहिa·la·mat·tha·da·sa·ta·re·hi अलमत्थदसतरोति।a·la·mat·tha·da·sa·ta·ro·ti

    ‘Evaṁ, bho, paṇḍito rājā eḷeyyo karaṇīyādhikaraṇīyesu vacanīyādhivacanīyesu alamatthadasatarehi alamatthadasataroti.

    ‘That’s true, worthy sir.’

  41. 41

    यस्माyas·mā चca खो,kho भो,bho समणोsa·ma·ṇo रामपुत्तोrā·ma·put·to रञ्ञाrañ·ñā एळेय्येनe·ḷey·ye·na पण्डितेनpaṇ·ḍi·te·na पण्डिततरोpaṇ·ḍi·ta·ta·ro करणीयाधिकरणीयेसुka·ra·ṇī·yā·dhi·ka·ra·ṇī·ye·su वचनीयाधिवचनीयेसुva·ca·nī·yā·dhi·va·ca·nī·ye·su अलमत्थदसतरेनa·la·mat·tha·da·sa·ta·re·na अलमत्थदसतरो,a·la·mat·tha·da·sa·ta·ro तस्माtas·mā राजाrā·jā एळेय्योe·ḷey·yo समणेsa·ma·ṇe रामपुत्तेrā·ma·put·te अभिप्पसन्नो,a·bhip·pa·san·no समणेsa·ma·ṇe चca पनpa·na रामपुत्तेrā·ma·put·te एवरूपंe·va·rū·paṃ परमनिपच्चकारंpa·ra·ma·ni·pac·ca·kā·raṃ करोति,ka·ro·ti यदिदंya·di·daṃ अभिवादनंa·bhi·vā·da·naṃ पच्चुट्ठानंpac·cuṭ·ṭhā·naṃ अञ्जलिकम्मंañ·ja·li·kam·maṃ सामीचिकम्मं’।sā·mī·ci·kam·maṃ

    Yasmā ca kho, bho, samaṇo rāmaputto raññā eḷeyyena paṇḍitena paṇḍitataro karaṇīyādhikaraṇīyesu vacanīyādhivacanīyesu alamatthadasatarena alamatthadasataro, tasmā rājā eḷeyyo samaṇe rāmaputte abhippasanno, samaṇe ca pana rāmaputte evarūpaṁ paramanipaccakāraṁ karoti, yadidaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ’.

    ‘It’s because the ascetic Rāmaputta is even more astute and expert than King Eḷeyya that the king is so devoted to him. That’s why he even shows Rāmaputta the utmost deference by bowing down to him, rising up for him, greeting him with cupped palms, and observing proper etiquette for him.

  42. 42

    ‘तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञन्ति,mañ·ñan·ti भोन्तो,bhon·to

    ‘Taṁ kiṁ maññanti, bhonto,

    ‘What do the good fellows think?

  43. 43

    पण्डिताpaṇ·ḍi·tā रञ्ञोrañ·ño एळेय्यस्सe·ḷey·yas·sa परिहारका—pa·ri·hā·ra·kā

    paṇḍitā rañño eḷeyyassa parihārakā—

    (Pāli only)

  44. 44

    यमकोya·ma·ko मोग्गल्लोmog·gal·lo उग्गोug·go नाविन्दकीnā·vin·da·kī गन्धब्बोgan·dhab·bo अग्गिवेस्सो,ag·gi·ves·so करणीयाधिकरणीयेसुka·ra·ṇī·yā·dhi·ka·ra·ṇī·ye·su वचनीयाधिवचनीयेसुva·ca·nī·yā·dhi·va·ca·nī·ye·su अलमत्थदसतरेहिa·la·mat·tha·da·sa·ta·re·hi अलमत्थदसतरा’ति?a·la·mat·tha·da·sa·ta·rā

    yamako moggallo uggo nāvindakī gandhabbo aggivesso, karaṇīyādhikaraṇīyesu vacanīyādhivacanīyesu alamatthadasatarehi alamatthadasatarā’ti?

    When it comes to the various duties and speeches, aren’t the king’s men—Yamaka, Moggalla, Ugga, Nāvindakī, Gandhabba, and Aggivessa—astute, even better than the experts?’

  45. 45

    ‘एवं,e·vaṃ भो,bho पण्डिताpaṇ·ḍi·tā रञ्ञोrañ·ño एळेय्यस्सe·ḷey·yas·sa परिहारका—pa·ri·hā·ra·kā

    ‘Evaṁ, bho, paṇḍitā rañño eḷeyyassa parihārakā—

    ‘That’s true, worthy sir.’

  46. 46

    यमकोya·ma·ko मोग्गल्लोmog·gal·lo उग्गोug·go नाविन्दकीnā·vin·da·kī गन्धब्बोgan·dhab·bo अग्गिवेस्सो,ag·gi·ves·so करणीयाधिकरणीयेसुka·ra·ṇī·yā·dhi·ka·ra·ṇī·ye·su वचनीयाधिवचनीयेसुva·ca·nī·yā·dhi·va·ca·nī·ye·su अलमत्थदसतरेहिa·la·mat·tha·da·sa·ta·re·hi अलमत्थदसतराति।a·la·mat·tha·da·sa·ta·rā·ti

    yamako moggallo uggo nāvindakī gandhabbo aggivesso, karaṇīyādhikaraṇīyesu vacanīyādhivacanīyesu alamatthadasatarehi alamatthadasatarāti.

    (Pāli only)

  47. 47

    यस्माyas·mā चca खो,kho भो,bho समणोsa·ma·ṇo रामपुत्तोrā·ma·put·to रञ्ञोrañ·ño एळेय्यस्सe·ḷey·yas·sa परिहारकेहिpa·ri·hā·ra·ke·hi पण्डितेहिpaṇ·ḍi·te·hi पण्डिततरोpaṇ·ḍi·ta·ta·ro करणीयाधिकरणीयेसुka·ra·ṇī·yā·dhi·ka·ra·ṇī·ye·su वचनीयाधिवचनीयेसुva·ca·nī·yā·dhi·va·ca·nī·ye·su अलमत्थदसतरेहिa·la·mat·tha·da·sa·ta·re·hi अलमत्थदसतरो,a·la·mat·tha·da·sa·ta·ro तस्माtas·mā रञ्ञोrañ·ño एळेय्यस्सe·ḷey·yas·sa परिहारकाpa·ri·hā·ra·kā समणेsa·ma·ṇe रामपुत्तेrā·ma·put·te अभिप्पसन्ना;a·bhip·pa·san·nā

    Yasmā ca kho, bho, samaṇo rāmaputto rañño eḷeyyassa parihārakehi paṇḍitehi paṇḍitataro karaṇīyādhikaraṇīyesu vacanīyādhivacanīyesu alamatthadasatarehi alamatthadasataro, tasmā rañño eḷeyyassa parihārakā samaṇe rāmaputte abhippasannā;

    ‘It’s because Rāmaputta is even more astute and expert than the king’s men that they have such devotion to him. …

  48. 48

    समणेsa·ma·ṇe चca पनpa·na रामपुत्तेrā·ma·put·te एवरूपंe·va·rū·paṃ परमनिपच्चकारंpa·ra·ma·ni·pac·ca·kā·raṃ करोन्ति,ka·ron·ti यदिदंya·di·daṃ अभिवादनंa·bhi·vā·da·naṃ पच्चुट्ठानंpac·cuṭ·ṭhā·naṃ अञ्जलिकम्मंañ·ja·li·kam·maṃ सामीचिकम्मन्’ति।sā·mī·ci·kam·man

    samaṇe ca pana rāmaputte evarūpaṁ paramanipaccakāraṁ karonti, yadidaṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikamman’ti.

    It’s because Rāmaputta is even more astute and expert than King Eḷeyya that the king is so devoted to him. That’s why he even shows Rāmaputta the utmost deference by bowing down to him, rising up for him, greeting him with cupped palms, and observing proper etiquette for him.’

  49. 49

    अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ भोbho गोतम,go·ta·ma अब्भुतं,ab·bhu·taṃ भोbho गोतम।go·ta·ma

    Acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.

    It’s incredible, worthy Gotama, it’s amazing,

  50. 50

    यावyā·va सुभासितञ्चिदंsu·bhā·si·tañ·ci·daṃ भोताbho·tā गोतमेन:go·ta·me·na

    Yāva subhāsitañcidaṁ bhotā gotamena:

    how well said this was by the worthy Gotama:

  51. 51

    ‘अट्ठानंaṭ·ṭhā·naṃ खोkho एतं,e·taṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa अनवकासोa·na·va·kā·so यंyaṃ असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so असप्पुरिसंa·sap·pu·ri·saṃ जानेय्य—jā·ney·ya

    ‘aṭṭhānaṁ kho etaṁ, brāhmaṇa, anavakāso yaṁ asappuriso asappurisaṁ jāneyya—

    ‘It’s impossible, it can’t happen, that an untrue person could know …

  52. 52

    असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्ति।bha·van·ti

    asappuriso ayaṁ bhavanti.

    (Pāli only)

  53. 53

    एतम्पिe·tam·pi खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa अट्ठानंaṭ·ṭhā·naṃ अनवकासोa·na·va·kā·so यंyaṃ असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so सप्पुरिसंsap·pu·ri·saṃ जानेय्य—jā·ney·ya

    Etampi kho, brāhmaṇa, aṭṭhānaṁ anavakāso yaṁ asappuriso sappurisaṁ jāneyya—

    (Pāli only)

  54. 54

    सप्पुरिसोsap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्ति।bha·van·ti

    sappuriso ayaṁ bhavanti.

    (Pāli only)

  55. 55

    ठानंṭhā·naṃ खोkho एतं,e·taṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ सप्पुरिसोsap·pu·ri·so सप्पुरिसंsap·pu·ri·saṃ जानेय्य—jā·ney·ya

    Ṭhānaṁ kho etaṁ, brāhmaṇa, vijjati yaṁ sappuriso sappurisaṁ jāneyya—

    But it is possible that a true person could know …’

  56. 56

    सप्पुरिसोsap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्ति।bha·van·ti

    sappuriso ayaṁ bhavanti.

    (Pāli only)

  57. 57

    एतम्पिe·tam·pi खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa ठानंṭhā·naṃ विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ सप्पुरिसोsap·pu·ri·so असप्पुरिसंa·sap·pu·ri·saṃ जानेय्य—jā·ney·ya

    Etampi kho, brāhmaṇa, ṭhānaṁ vijjati yaṁ sappuriso asappurisaṁ jāneyya—

    (Pāli only)

  58. 58

    असप्पुरिसोa·sap·pu·ri·so अयंa·yaṃ भवन्’ति।bha·van

    asappuriso ayaṁ bhavan’ti.

    (Pāli only)

  59. 59

    हन्दhan·da चca दानिdā·ni मयं,ma·yaṃ भोbho गोतम,go·ta·ma गच्छाम।gac·chā·ma

    Handa ca dāni mayaṁ, bho gotama, gacchāma.

    Well, now, worthy Gotama, I must go.

  60. 60

    बहुकिच्चाba·hu·kic·cā मयंma·yaṃ बहुकरणीया”ति।ba·hu·ka·ra·ṇī·yā

    Bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.

    I have many duties, and much to do.”

  61. 61

    “यस्सदानिyas·sa·dā·ni त्वं,tvaṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa कालंkā·laṃ मञ्ञसी”ति।mañ·ña·sī

    “Yassadāni tvaṁ, brāhmaṇa, kālaṁ maññasī”ti.

    “Please, brahmin, go at your convenience.”

  62. 62

    अथa·tha खोkho वस्सकारोvas·sa·kā·ro ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo मगधमहामत्तोma·ga·dha·ma·hā·mat·to भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामीति।pak·kā·mī·ti

    Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmīti.

    Then Vassakāra the brahmin, having approved and agreed with what the Buddha said, rose from his seat and left.

  63. 63

    सत्तमं।sat·ta·maṃ

    Sattamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.