Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 4 193 अङ्गुत्तर 4 193

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278

Bhaddiyasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 4।193

    Aṅguttara Nikāya 4.193

    Numbered Discourses 4.193

  2. 2

    20। महावग्गma·hā·vag·ga

    20. Mahāvagga

    20. The Great Chapter

  3. 3

    भद्दियसुत्तbhad·di·ya·sut·ta

    Bhaddiyasutta

    With Bhaddiya

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā वेसालियंve·sā·li·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti महावनेma·hā·va·ne कूटागारसालायं।kū·ṭā·gā·ra·sā·lā·yaṃ

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.

    At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof.

  5. 5

    अथa·tha खोkho भद्दियोbhad·di·yo लिच्छविlic·cha·vi येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho भद्दियोbhad·di·yo लिच्छविlic·cha·vi भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho bhaddiyo licchavi yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho bhaddiyo licchavi bhagavantaṁ etadavoca:

    Then Bhaddiya the Licchavi went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him:

  6. 6

    “सुतंsu·taṃ मेतं,me·taṃ भन्ते:bhan·te

    “Sutaṁ metaṁ, bhante:

    “Sir, I have heard this:

  7. 7

    ‘मायावीmā·yā·vī समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo आवट्टनिंā·vaṭ·ṭa·niṃ मायंmā·yaṃ जानातिjā·nā·ti यायyā·ya अञ्ञतित्थियानंañ·ña·tit·thi·yā·naṃ सावकेsā·va·ke आवट्टेती’ति।ā·vaṭ·ṭe·tī

    ‘māyāvī samaṇo gotamo āvaṭṭaniṁ māyaṁ jānāti yāya aññatitthiyānaṁ sāvake āvaṭṭetī’ti.

    ‘The ascetic Gotama is deceitful. He knows a conversion trick, and uses it to convert the disciples of those of other religions.’

  8. 8

    येye ते,te भन्ते,bhan·te एवमाहंसु:e·va·mā·haṃ·su

    Ye te, bhante, evamāhaṁsu:

    (Pāli only)

  9. 9

    ‘मायावीmā·yā·vī समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo आवट्टनिंā·vaṭ·ṭa·niṃ मायंmā·yaṃ जानातिjā·nā·ti यायyā·ya अञ्ञतित्थियानंañ·ña·tit·thi·yā·naṃ सावकेsā·va·ke आवट्टेती’ति,ā·vaṭ·ṭe·tī कच्चिkac·ci ते,te भन्ते,bhan·te भगवतोbha·ga·va·to वुत्तवादिनो,vut·ta·vā·di·no नna चca भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभूतेनa·bhū·te·na अब्भाचिक्खन्ति,ab·bhā·cik·khan·ti धम्मस्सdham·mas·sa चca अनुधम्मंa·nu·dham·maṃ ब्याकरोन्ति,byā·ka·ron·ti नna चca कोचिko·ci सहधम्मिकोsa·ha·dham·mi·ko वादानुपातोvā·dā·nu·pā·to गारय्हंgā·ray·haṃ ठानंṭhā·naṃ आगच्छति,ā·gac·cha·ti अनब्भक्खातुकामाa·nab·bhak·khā·tu·kā·mā हिhi मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te भगवन्तन्”ति?bha·ga·van·tan

    ‘māyāvī samaṇo gotamo āvaṭṭaniṁ māyaṁ jānāti yāya aññatitthiyānaṁ sāvake āvaṭṭetī’ti, kacci te, bhante, bhagavato vuttavādino, na ca bhagavantaṁ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa ca anudhammaṁ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchati, anabbhakkhātukāmā hi mayaṁ, bhante, bhagavantan”ti?

    I trust those who say this repeat what the Buddha has said, and do not misrepresent him with an untruth? Is their explanation in line with the teaching? Are there any legitimate grounds for rebuttal and criticism?”

  10. 10

    “एथe·tha तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā ‘समणोsa·ma·ṇo नोno गरू’ति।ga·rū

    “Etha tumhe, bhaddiya, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā ‘samaṇo no garū’ti.

    “Please, Bhaddiya, don’t go by oral transmission, don’t go by lineage, don’t go by testament, don’t go by canonical authority, don’t rely on logic, don’t rely on inference, don’t go by reasoned train of thought, don’t go by the acceptance of a view after deliberation, don’t go by the appearance of competence, and don’t think ‘The ascetic is our respected teacher.’

  11. 11

    यदाya·dā तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya अत्तनावat·ta·nā·va जानेय्याथ:jā·ney·yā·tha

    Yadā tumhe, bhaddiya, attanāva jāneyyātha:

    But when you know for yourselves:

  12. 12

    ‘इमेi·me धम्माdham·mā अकुसला,a·ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā सावज्जा,sā·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुगरहिता,viñ·ñu·ga·ra·hi·tā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायduk·khā·ya संवत्तन्ती’ति,saṃ·vat·tan·tī अथa·tha तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya पजहेय्याथ।pa·ja·hey·yā·tha

    ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṁvattantī’ti, atha tumhe, bhaddiya, pajaheyyātha.

    ‘These things are unskillful, blameworthy, criticized by sensible people, and when you undertake them, they lead to harm and suffering’, then you should give them up.

  13. 13

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha भद्दिय,bhad·di·ya

    Taṁ kiṁ maññatha, bhaddiya,

    What do you think, Bhaddiya?

  14. 14

    लोभोlo·bho पुरिसस्सpu·ri·sas·sa अज्झत्तंaj·jhat·taṃ उप्पज्जमानोup·paj·ja·mā·no उप्पज्जतिup·paj·ja·ti हितायhi·tā·ya वाvā अहितायa·hi·tā·ya वा”ति?vā

    lobho purisassa ajjhattaṁ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā”ti?

    Does greed come up in a person for their welfare or harm?”

  15. 15

    “अहिताय,a·hi·tā·ya भन्ते”।bhan·te

    “Ahitāya, bhante”.

    “Harm, sir.”

  16. 16

    “लुद्धोlud·dho पनायं,pa·nā·yaṃ भद्दिय,bhad·di·ya पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo लोभेनlo·bhe·na अभिभूतोa·bhi·bhū·to परियादिन्नचित्तोpa·ri·yā·din·na·cit·to पाणम्पिpā·ṇam·pi हनति,ha·na·ti अदिन्नम्पिa·din·nam·pi आदियति,ā·di·ya·ti परदारम्पिpa·ra·dā·ram·pi गच्छति,gac·cha·ti मुसापिmu·sā·pi भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi तथत्तायta·that·tā·ya समादपेतिsa·mā·da·pe·ti यंसyaṃ·sa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अहितायa·hi·tā·ya दुक्खाया”ति।duk·khā·yā

    “Luddho panāyaṁ, bhaddiya, purisapuggalo lobhena abhibhūto pariyādinnacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti yaṁsa hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.

    “A greedy individual, overcome by greed, kills living creatures, steals, commits adultery, lies, and encourages others to do the same. Is that for their lasting harm and suffering?”

  17. 17

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  18. 18

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha भद्दिय,bhad·di·ya

    “Taṁ kiṁ maññatha, bhaddiya,

    “What do you think, Bhaddiya?

  19. 19

    दोसोdo·so पुरिसस्सpu·ri·sas·sa …पे…pe मोहोmo·ho पुरिसस्सpu·ri·sas·sa …पे…pe सारम्भोsā·ram·bho पुरिसस्सpu·ri·sas·sa अज्झत्तंaj·jhat·taṃ उप्पज्जमानोup·paj·ja·mā·no उप्पज्जतिup·paj·ja·ti हितायhi·tā·ya वाvā अहितायa·hi·tā·ya वा”ति?vā

    doso purisassa …pe… moho purisassa …pe… sārambho purisassa ajjhattaṁ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā”ti?

    Does hate … or delusion … or aggression come up in a person for their welfare or harm?”

  20. 20

    “अहिताय,a·hi·tā·ya भन्ते”।bhan·te

    “Ahitāya, bhante”.

    “Harm, sir.”

  21. 21

    “सारद्धोsā·rad·dho पनायं,pa·nā·yaṃ भद्दिय,bhad·di·ya पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo सारम्भेनsā·ram·bhe·na अभिभूतोa·bhi·bhū·to परियादिन्नचित्तोpa·ri·yā·din·na·cit·to पाणम्पिpā·ṇam·pi हनति,ha·na·ti अदिन्नम्पिa·din·nam·pi आदियति,ā·di·ya·ti परदारम्पिpa·ra·dā·ram·pi गच्छति,gac·cha·ti मुसापिmu·sā·pi भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi तथत्तायta·that·tā·ya समादपेतिsa·mā·da·pe·ti यंसyaṃ·sa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अहितायa·hi·tā·ya दुक्खाया”ति।duk·khā·yā

    “Sāraddho panāyaṁ, bhaddiya, purisapuggalo sārambhena abhibhūto pariyādinnacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti yaṁsa hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.

    “An aggressive individual kills living creatures, steals, commits adultery, lies, and encourages others to do the same. Is that for their lasting harm and suffering?”

  22. 22

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  23. 23

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha भद्दिय,bhad·di·ya इमेi·me धम्माdham·mā कुसलाku·sa·lā वाvā अकुसलाa·ku·sa·lā वा”ति?vā

    “Taṁ kiṁ maññatha, bhaddiya, ime dhammā kusalā vā akusalā vā”ti?

    “What do you think, Bhaddiya, are these things skillful or unskillful?”

  24. 24

    “अकुसला,a·ku·sa·lā भन्ते”।bhan·te

    “Akusalā, bhante”.

    “Unskillful, sir.”

  25. 25

    “सावज्जाsā·vaj·jā वाvā अनवज्जाa·na·vaj·jā वा”ति?vā

    “Sāvajjā vā anavajjā vā”ti?

    “Blameworthy or blameless?”

  26. 26

    “सावज्जा,sā·vaj·jā भन्ते”।bhan·te

    “Sāvajjā, bhante”.

    “Blameworthy, sir.”

  27. 27

    “विञ्ञुगरहिताviñ·ñu·ga·ra·hi·tā वाvā विञ्ञुप्पसत्थाviñ·ñup·pa·sat·thā वा”ति?vā

    “Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā”ti?

    “Criticized or praised by sensible people?”

  28. 28

    “विञ्ञुगरहिता,viñ·ñu·ga·ra·hi·tā भन्ते”।bhan·te

    “Viññugarahitā, bhante”.

    “Criticized by sensible people, sir.”

  29. 29

    “समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायduk·khā·ya संवत्तन्ति,saṃ·vat·tan·ti नोno वा?vā

    “Samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṁvattanti, no vā?

    “When you undertake them, do they lead to harm and suffering, or not?

  30. 30

    कथंka·thaṃ वाvā एत्थet·tha होती”ति?ho·tī

    Kathaṁ vā ettha hotī”ti?

    Or how do you see this?”

  31. 31

    “समत्ता,sa·mat·tā भन्ते,bhan·te समादिन्नाsa·mā·din·nā अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायduk·khā·ya संवत्तन्ति।saṃ·vat·tan·ti

    “Samattā, bhante, samādinnā ahitāya dukkhāya saṁvattanti.

    “When you undertake them, they lead to harm and suffering.

  32. 32

    एवंe·vaṃ नोno एत्थet·tha होती”ति।ho·tī

    Evaṁ no ettha hotī”ti.

    That’s how we see it.”

  33. 33

    “इतिi·ti खो,kho भद्दिय,bhad·di·ya यंyaṃ तंtaṃ तेte अवोचुम्हा—a·vo·cum·hā

    “Iti kho, bhaddiya, yaṁ taṁ te avocumhā—

    “So, Bhaddiya, when we said:

  34. 34

    एथe·tha तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā ‘समणोsa·ma·ṇo नोno गरू’ति।ga·rū

    etha tumhe, bhaddiya, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā ‘samaṇo no garū’ti.

    ‘Please, Bhaddiya, don’t go by oral transmission, don’t go by lineage, don’t go by testament, don’t go by canonical authority, don’t rely on logic, don’t rely on inference, don’t go by reasoned train of thought, don’t go by the acceptance of a view after deliberation, don’t go by the appearance of competence, and don’t think “The ascetic is our respected teacher.”

  35. 35

    यदाya·dā तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya अत्तनावat·ta·nā·va जानेय्याथ:jā·ney·yā·tha

    Yadā tumhe, bhaddiya, attanāva jāneyyātha:

    But when you know for yourselves:

  36. 36

    ‘इमेi·me धम्माdham·mā अकुसला,a·ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā सावज्जा,sā·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुगरहिता,viñ·ñu·ga·ra·hi·tā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायduk·khā·ya संवत्तन्तीति,saṃ·vat·tan·tī·ti अथa·tha तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya पजहेय्याथा’ति,pa·ja·hey·yā·thā

    ‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṁvattantīti, atha tumhe, bhaddiya, pajaheyyāthā’ti,

    “These things are unskillful, blameworthy, criticized by sensible people, and when you undertake them, they lead to harm and suffering”, then you should give them up.’

  37. 37

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं।vut·taṃ

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  38. 38

    एथe·tha तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā ‘समणोsa·ma·ṇo नोno गरू’ति।ga·rū

    Etha tumhe, bhaddiya, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā ‘samaṇo no garū’ti.

    Please, Bhaddiya, don’t rely on oral transmission …

  39. 39

    यदाya·dā तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya अत्तनावat·ta·nā·va जानेय्याथ:jā·ney·yā·tha

    Yadā tumhe, bhaddiya, attanāva jāneyyātha:

    But when you know for yourselves:

  40. 40

    ‘इमेi·me धम्माdham·mā कुसला,ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā अनवज्जा,a·na·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुप्पसत्था,viñ·ñup·pa·sat·thā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya संवत्तन्ती’ति,saṃ·vat·tan·tī अथa·tha तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरेय्याथाति।vi·ha·rey·yā·thā·ti

    ‘ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā hitāya sukhāya saṁvattantī’ti, atha tumhe, bhaddiya, upasampajja vihareyyāthāti.

    ‘These things are skillful, blameless, praised by sensible people, and when you undertake them, they lead to welfare and happiness’, then you should acquire them and keep them.

  41. 41

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha भद्दिय,bhad·di·ya

    Taṁ kiṁ maññatha, bhaddiya,

    What do you think, Bhaddiya?

  42. 42

    अलोभोa·lo·bho पुरिसस्सpu·ri·sas·sa अज्झत्तंaj·jhat·taṃ उप्पज्जमानोup·paj·ja·mā·no उप्पज्जतिup·paj·ja·ti हितायhi·tā·ya वाvā अहितायa·hi·tā·ya वा”ति?vā

    alobho purisassa ajjhattaṁ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā”ti?

    Does contentment … love … understanding … benevolence come up in a person for their welfare or harm?”

  43. 43

    “हिताय,hi·tā·ya भन्ते”।bhan·te

    “Hitāya, bhante”.

    (Pāli only)

  44. 44

    “अलुद्धोa·lud·dho पनायं,pa·nā·yaṃ भद्दिय,bhad·di·ya पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo लोभेनlo·bhe·na अनभिभूतोa·na·bhi·bhū·to अपरियादिन्नचित्तोa·pa·ri·yā·din·na·cit·to नेवne·va पाणंpā·ṇaṃ हनति,ha·na·ti नna अदिन्नंa·din·naṃ आदियति,ā·di·ya·ti नna परदारंpa·ra·dā·raṃ गच्छति,gac·cha·ti नna मुसाmu·sā भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi तथत्तायta·that·tā·ya नna समादपेतिsa·mā·da·pe·ti यंसyaṃ·sa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाया”ति।su·khā·yā

    “Aluddho panāyaṁ, bhaddiya, purisapuggalo lobhena anabhibhūto apariyādinnacitto neva pāṇaṁ hanati, na adinnaṁ ādiyati, na paradāraṁ gacchati, na musā bhaṇati, parampi tathattāya na samādapeti yaṁsa hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.

    (Pāli only)

  45. 45

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    (Pāli only)

  46. 46

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha भद्दिय,bhad·di·ya अदोसोa·do·so पुरिसस्सpu·ri·sas·sa …पे…pe अमोहोa·mo·ho पुरिसस्सpu·ri·sas·sa …पे…pe असारम्भोa·sā·ram·bho पुरिसस्सpu·ri·sas·sa अज्झत्तंaj·jhat·taṃ उप्पज्जमानोup·paj·ja·mā·no उप्पज्जतिup·paj·ja·ti हितायhi·tā·ya वाvā अहितायa·hi·tā·ya वा”ति?vā

    “Taṁ kiṁ maññatha, bhaddiya, adoso purisassa …pe… amoho purisassa …pe… asārambho purisassa ajjhattaṁ uppajjamāno uppajjati hitāya vā ahitāya vā”ti?

    (Pāli only)

  47. 47

    “हिताय,hi·tā·ya भन्ते”।bhan·te

    “Hitāya, bhante”.

    “Welfare, sir.”

  48. 48

    “असारद्धोa·sā·rad·dho पनायं,pa·nā·yaṃ भद्दिय,bhad·di·ya पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo सारम्भेनsā·ram·bhe·na अनभिभूतोa·na·bhi·bhū·to अपरियादिन्नचित्तोa·pa·ri·yā·din·na·cit·to नेवne·va पाणंpā·ṇaṃ हनति,ha·na·ti नna अदिन्नंa·din·naṃ आदियति,ā·di·ya·ti नna परदारंpa·ra·dā·raṃ गच्छति,gac·cha·ti नna मुसाmu·sā भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi तथत्तायta·that·tā·ya नna समादपेतिsa·mā·da·pe·ti यंसyaṃ·sa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाया”ति।su·khā·yā

    “Asāraddho panāyaṁ, bhaddiya, purisapuggalo sārambhena anabhibhūto apariyādinnacitto neva pāṇaṁ hanati, na adinnaṁ ādiyati, na paradāraṁ gacchati, na musā bhaṇati, parampi tathattāya na samādapeti yaṁsa hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.

    “An individual who is benevolent—not overcome by aggression—doesn’t kill living creatures, steal, commit adultery, lie, or encourage others to do the same. Is that for their lasting welfare and happiness?”

  49. 49

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”.

    “Yes, sir.”

  50. 50

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञथ,mañ·ña·tha भद्दिय,bhad·di·ya इमेi·me धम्माdham·mā कुसलाku·sa·lā वाvā अकुसलाa·ku·sa·lā वा”ति?vā

    “Taṁ kiṁ maññatha, bhaddiya, ime dhammā kusalā vā akusalā vā”ti?

    “What do you think, Bhaddiya, are these things skillful or unskillful?”

  51. 51

    “कुसला,ku·sa·lā भन्ते”।bhan·te

    “Kusalā, bhante”.

    “Skillful, sir.”

  52. 52

    “सावज्जाsā·vaj·jā वाvā अनवज्जाa·na·vaj·jā वा”ति?vā

    “Sāvajjā vā anavajjā vā”ti?

    “Blameworthy or blameless?”

  53. 53

    “अनवज्जा,a·na·vaj·jā भन्ते”।bhan·te

    “Anavajjā, bhante”.

    “Blameless, sir.”

  54. 54

    “विञ्ञुगरहिताviñ·ñu·ga·ra·hi·tā वाvā विञ्ञुप्पसत्थाviñ·ñup·pa·sat·thā वा”ति?vā

    “Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā”ti?

    “Criticized or praised by sensible people?”

  55. 55

    “विञ्ञुप्पसत्था,viñ·ñup·pa·sat·thā भन्ते”।bhan·te

    “Viññuppasatthā, bhante”.

    “Praised by sensible people, sir.”

  56. 56

    “समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya संवत्तन्तिsaṃ·vat·tan·ti नोno वा?vā

    “Samattā samādinnā hitāya sukhāya saṁvattanti no vā?

    “When you undertake them, do they lead to welfare and happiness, or not?

  57. 57

    कथंka·thaṃ वाvā एत्थet·tha होती”ति?ho·tī

    Kathaṁ vā ettha hotī”ti?

    Or how do you see this?”

  58. 58

    “समत्ता,sa·mat·tā भन्ते,bhan·te समादिन्नाsa·mā·din·nā हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya संवत्तन्ति।saṃ·vat·tan·ti

    “Samattā, bhante, samādinnā hitāya sukhāya saṁvattanti.

    “When you undertake them, they lead to welfare and happiness.

  59. 59

    एवंe·vaṃ नोno एत्थet·tha होती”ति।ho·tī

    Evaṁ no ettha hotī”ti.

    That’s how we see it.”

  60. 60

    “इतिi·ti खो,kho भद्दिय,bhad·di·ya यंyaṃ तंtaṃ तेte अवोचुम्हा—a·vo·cum·hā

    “Iti kho, bhaddiya, yaṁ taṁ te avocumhā—

    “So, Bhaddiya, when we said:

  61. 61

    एथe·tha तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā ‘समणोsa·ma·ṇo नोno गरू’ति।ga·rū

    etha tumhe, bhaddiya, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā ‘samaṇo no garū’ti.

    ‘Please, Bhaddiya, don’t go by oral transmission, don’t go by lineage, don’t go by testament, don’t go by canonical authority, don’t rely on logic, don’t rely on inference, don’t go by reasoned train of thought, don’t go by the acceptance of a view after deliberation, don’t go by the appearance of competence, and don’t think “The ascetic is our respected teacher.”

  62. 62

    यदाya·dā तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya अत्तनावat·ta·nā·va जानेय्याथ:jā·ney·yā·tha

    Yadā tumhe, bhaddiya, attanāva jāneyyātha:

    But when you know for yourselves:

  63. 63

    ‘इमेi·me धम्माdham·mā कुसला,ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā अनवज्जा,a·na·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुप्पसत्था,viñ·ñup·pa·sat·thā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya संवत्तन्तीति,saṃ·vat·tan·tī·ti अथa·tha तुम्हे,tum·he भद्दिय,bhad·di·ya उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरेय्याथा’ति,vi·ha·rey·yā·thā

    ‘ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā hitāya sukhāya saṁvattantīti, atha tumhe, bhaddiya, upasampajja vihareyyāthā’ti,

    “These things are skillful, blameless, praised by sensible people, and when you undertake them, they lead to welfare and happiness”, then you should acquire them and keep them.’

  64. 64

    इतिi·ti यंyaṃ तंtaṃ वुत्तंvut·taṃ इदमेतंi·da·me·taṃ पटिच्चpa·ṭic·ca वुत्तं।vut·taṃ

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  65. 65

    येye खोkho ते,te भद्दिय,bhad·di·ya लोकेlo·ke सन्तोsan·to सप्पुरिसाsap·pu·ri·sā तेte सावकंsā·va·kaṃ एवंe·vaṃ समादपेन्ति:sa·mā·da·pen·ti

    Ye kho te, bhaddiya, loke santo sappurisā te sāvakaṁ evaṁ samādapenti:

    The good and true persons in the world encourage their disciples:

  66. 66

    ‘एहिe·hi त्वं,tvaṃ अम्भोam·bho पुरिस,pu·ri·sa लोभंlo·bhaṃ विनेय्यvi·ney·ya विहराहि।vi·ha·rā·hi

    ‘ehi tvaṁ, ambho purisa, lobhaṁ vineyya viharāhi.

    ‘Please, my man, live rid of greed.

  67. 67

    लोभंlo·bhaṃ विनेय्यvi·ney·ya विहरन्तोvi·ha·ran·to नna लोभजंlo·bha·jaṃ कम्मंkam·maṃ करिस्ससिka·ris·sa·si कायेनkā·ye·na वाचायvā·cā·ya मनसा।ma·na·sā

    Lobhaṁ vineyya viharanto na lobhajaṁ kammaṁ karissasi kāyena vācāya manasā.

    Then you won’t act out of greed by way of body, speech, or mind.

  68. 68

    दोसंdo·saṃ विनेय्यvi·ney·ya विहराहि।vi·ha·rā·hi

    Dosaṁ vineyya viharāhi.

    Live rid of hate … delusion … aggression.

  69. 69

    दोसंdo·saṃ विनेय्यvi·ney·ya विहरन्तोvi·ha·ran·to नna दोसजंdo·sa·jaṃ कम्मंkam·maṃ करिस्ससिka·ris·sa·si कायेनkā·ye·na वाचायvā·cā·ya मनसा।ma·na·sā

    Dosaṁ vineyya viharanto na dosajaṁ kammaṁ karissasi kāyena vācāya manasā.

    Then you won’t act out of hate … delusion … aggression by way of body, speech, or mind.”

  70. 70

    मोहंmo·haṃ विनेय्यvi·ney·ya विहराहि।vi·ha·rā·hi

    Mohaṁ vineyya viharāhi.

    (Pāli only)

  71. 71

    मोहंmo·haṃ विनेय्यvi·ney·ya विहरन्तोvi·ha·ran·to नna मोहजंmo·ha·jaṃ कम्मंkam·maṃ करिस्ससिka·ris·sa·si कायेनkā·ye·na वाचायvā·cā·ya मनसा।ma·na·sā

    Mohaṁ vineyya viharanto na mohajaṁ kammaṁ karissasi kāyena vācāya manasā.

    (Pāli only)

  72. 72

    सारम्भंsā·ram·bhaṃ विनेय्यvi·ney·ya विहराहि।vi·ha·rā·hi

    Sārambhaṁ vineyya viharāhi.

    (Pāli only)

  73. 73

    सारम्भंsā·ram·bhaṃ विनेय्यvi·ney·ya विहरन्तोvi·ha·ran·to नna सारम्भजंsā·ram·bha·jaṃ कम्मंkam·maṃ करिस्ससिka·ris·sa·si कायेनkā·ye·na वाचायvā·cā·ya मनसा’”ति।ma·na·sā

    Sārambhaṁ vineyya viharanto na sārambhajaṁ kammaṁ karissasi kāyena vācāya manasā’”ti.

    (Pāli only)

  74. 74

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te भद्दियोbhad·di·yo लिच्छविlic·cha·vi भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, bhaddiyo licchavi bhagavantaṁ etadavoca:

    When he said this, Bhaddiya the Licchavi said to the Buddha,

  75. 75

    “अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्तेbhan·te …पे…pe उपासकंu·pā·sa·kaṃ मं,maṃ भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā धारेतुdhā·re·tu अज्जतग्गेaj·ja·tag·ge पाणुपेतंpā·ṇu·pe·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गतन्”ति।ga·tan

    “abhikkantaṁ, bhante …pe… upāsakaṁ maṁ, bhante, bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

    “Excellent, sir! … From this day forth, may the Buddha remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

  76. 76

    “अपिa·pi नुnu ताहं,tā·haṃ भद्दिय,bhad·di·ya एवंe·vaṃ अवचं:a·va·caṃ

    “Api nu tāhaṁ, bhaddiya, evaṁ avacaṁ:

    “Well, Bhaddiya, did I say to you:

  77. 77

    ‘एहिe·hi मेme त्वं,tvaṃ भद्दिय,bhad·di·ya सावकोsā·va·ko होहि;ho·hi

    ‘ehi me tvaṁ, bhaddiya, sāvako hohi;

    ‘Please, Bhaddiya, be my disciple,

  78. 78

    अहंa·haṃ सत्थाsat·thā भविस्सामी’”ति?bha·vis·sā·mī

    ahaṁ satthā bhavissāmī’”ti?

    and I will be your teacher’?”

  79. 79

    “नोno हेतं,he·taṃ भन्ते”।bhan·te

    “No hetaṁ, bhante”.

    “No, sir.”

  80. 80

    “एवंवादिंe·vaṃ·vā·diṃ खोkho मं,maṃ भद्दिय,bhad·di·ya एवमक्खायिंe·va·mak·khā·yiṃ एकेe·ke समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā असताa·sa·tā तुच्छाtuc·chā मुसाmu·sā अभूतेनa·bhū·te·na अब्भाचिक्खन्ति:ab·bhā·cik·khan·ti

    “Evaṁvādiṁ kho maṁ, bhaddiya, evamakkhāyiṁ eke samaṇabrāhmaṇā asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhanti:

    “Though I state and assert this, certain ascetics and brahmins misrepresent me with the incorrect, hollow, false, untruthful claim:

  81. 81

    ‘मायावीmā·yā·vī समणोsa·ma·ṇo गोतमोgo·ta·mo आवट्टनिंā·vaṭ·ṭa·niṃ मायंmā·yaṃ जानातिjā·nā·ti यायyā·ya अञ्ञतित्थियानंañ·ña·tit·thi·yā·naṃ सावकेsā·va·ke आवट्टेती’”ति।ā·vaṭ·ṭe·tī

    ‘māyāvī samaṇo gotamo āvaṭṭaniṁ māyaṁ jānāti yāya aññatitthiyānaṁ sāvake āvaṭṭetī’”ti.

    ‘The ascetic Gotama is deceitful. He knows a conversion trick, and uses it to convert the disciples of those of other religions.’”

  82. 82

    “भद्दिका,bhad·di·kā भन्ते,bhan·te आवट्टनीā·vaṭ·ṭa·nī माया।mā·yā

    “Bhaddikā, bhante, āvaṭṭanī māyā.

    “Sir, this conversion trick is excellent.

  83. 83

    कल्याणी,kal·yā·ṇī भन्ते,bhan·te आवट्टनीā·vaṭ·ṭa·nī माया।mā·yā

    Kalyāṇī, bhante, āvaṭṭanī māyā.

    This conversion trick is lovely!

  84. 84

    पियाpi·yā मे,me भन्ते,bhan·te ञातिसालोहिताñā·ti·sā·lo·hi·tā इमायi·mā·ya आवट्टनियाā·vaṭ·ṭa·ni·yā आवट्टेय्युं,ā·vaṭ·ṭey·yuṃ पियानम्पिpi·yā·nam·pi मेme अस्सas·sa ञातिसालोहितानंñā·ti·sā·lo·hi·tā·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाय।su·khā·ya

    Piyā me, bhante, ñātisālohitā imāya āvaṭṭaniyā āvaṭṭeyyuṁ, piyānampi me assa ñātisālohitānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya.

    If my loved ones—relatives and kin—were to be converted by this, it would be for their lasting welfare and happiness.

  85. 85

    सब्बेsab·be चेपि,ce·pi भन्ते,bhan·te खत्तियाkhat·ti·yā इमायi·mā·ya आवट्टनियाā·vaṭ·ṭa·ni·yā आवट्टेय्युं,ā·vaṭ·ṭey·yuṃ सब्बेसम्पिस्सsab·be·sam·pis·sa खत्तियानंkhat·ti·yā·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाय।su·khā·ya

    Sabbe cepi, bhante, khattiyā imāya āvaṭṭaniyā āvaṭṭeyyuṁ, sabbesampissa khattiyānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya.

    If all the aristocrats, brahmins, peasants, and menials were to be converted by this, it would be for their lasting welfare and happiness.”

  86. 86

    सब्बेsab·be चेपि,ce·pi भन्ते,bhan·te ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā … वेस्साves·sā … सुद्दाsud·dā इमायi·mā·ya आवट्टनियाā·vaṭ·ṭa·ni·yā आवट्टेय्युं,ā·vaṭ·ṭey·yuṃ सब्बेसम्पिस्सsab·be·sam·pis·sa सुद्दानंsud·dā·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाया”ति।su·khā·yā

    Sabbe cepi, bhante, brāhmaṇā … vessā … suddā imāya āvaṭṭaniyā āvaṭṭeyyuṁ, sabbesampissa suddānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.

    (Pāli only)

  87. 87

    “एवमेतं,e·va·me·taṃ भद्दिय,bhad·di·ya एवमेतं,e·va·me·taṃ भद्दिय।bhad·di·ya

    “Evametaṁ, bhaddiya, evametaṁ, bhaddiya.

    “That’s so true, Bhaddiya! That’s so true, Bhaddiya!

  88. 88

    सब्बेsab·be चेपि,ce·pi भद्दिय,bhad·di·ya खत्तियाkhat·ti·yā इमायi·mā·ya आवट्टनियाā·vaṭ·ṭa·ni·yā आवट्टेय्युंā·vaṭ·ṭey·yuṃ अकुसलधम्मप्पहानायa·ku·sa·la·dham·map·pa·hā·nā·ya कुसलधम्मूपसम्पदाय,ku·sa·la·dham·mū·pa·sam·pa·dā·ya सब्बेसम्पिस्सsab·be·sam·pis·sa खत्तियानंkhat·ti·yā·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाय।su·khā·ya

    Sabbe cepi, bhaddiya, khattiyā imāya āvaṭṭaniyā āvaṭṭeyyuṁ akusaladhammappahānāya kusaladhammūpasampadāya, sabbesampissa khattiyānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya.

    If all the aristocrats, brahmins, peasants, and menials were to be converted by this, it would be for their lasting welfare and happiness.

  89. 89

    सब्बेsab·be चेपि,ce·pi भद्दिय,bhad·di·ya ब्राह्मणाbrāh·ma·ṇā … वेस्साves·sā … सुद्दाsud·dā आवट्टेय्युंā·vaṭ·ṭey·yuṃ अकुसलधम्मप्पहानायa·ku·sa·la·dham·map·pa·hā·nā·ya कुसलधम्मूपसम्पदाय,ku·sa·la·dham·mū·pa·sam·pa·dā·ya सब्बेसम्पिस्सsab·be·sam·pis·sa सुद्दानंsud·dā·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाय।su·khā·ya

    Sabbe cepi, bhaddiya, brāhmaṇā … vessā … suddā āvaṭṭeyyuṁ akusaladhammappahānāya kusaladhammūpasampadāya, sabbesampissa suddānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya.

    (Pāli only)

  90. 90

    सदेवकोsa·de·va·ko चेपि,ce·pi भद्दिय,bhad·di·ya लोकोlo·ko समारकोsa·mā·ra·ko सब्रह्मकोsab·rah·ma·ko सस्समणब्राह्मणीsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇī पजाpa·jā सदेवमनुस्साsa·de·va·ma·nus·sā इमायi·mā·ya आवट्टनियाā·vaṭ·ṭa·ni·yā आवट्टेय्युंā·vaṭ·ṭey·yuṃ अकुसलधम्मप्पहानायa·ku·sa·la·dham·map·pa·hā·nā·ya कुसलधम्मूपसम्पदाय,ku·sa·la·dham·mū·pa·sam·pa·dā·ya सदेवकस्सपिस्सsa·de·va·kas·sa·pis·sa लोकस्सlo·kas·sa समारकस्सsa·mā·ra·kas·sa सब्रह्मकस्सsab·rah·ma·kas·sa सस्समणब्राह्मणियाsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇi·yā पजायpa·jā·ya सदेवमनुस्सायsa·de·va·ma·nus·sā·ya दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाय।su·khā·ya

    Sadevako cepi, bhaddiya, loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā imāya āvaṭṭaniyā āvaṭṭeyyuṁ akusaladhammappahānāya kusaladhammūpasampadāya, sadevakassapissa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya dīgharattaṁ hitāya sukhāya.

    If the whole world—with its gods, Māras, and divinities, this population with its ascetics and brahmins, gods and humans—were to be converted by this, for giving up unskillful qualities and embracing skillful qualities, it would be for their lasting welfare and happiness.

  91. 91

    इमेi·me चेपि,ce·pi भद्दिय,bhad·di·ya महासालाma·hā·sā·lā इमायi·mā·ya आवट्टनियाā·vaṭ·ṭa·ni·yā आवट्टेय्युंā·vaṭ·ṭey·yuṃ अकुसलधम्मप्पहानायa·ku·sa·la·dham·map·pa·hā·nā·ya कुसलधम्मूपसम्पदाय,ku·sa·la·dham·mū·pa·sam·pa·dā·ya इमेसम्पिस्सi·me·sam·pis·sa महासालानंma·hā·sā·lā·naṃ दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya (…)।

    Ime cepi, bhaddiya, mahāsālā imāya āvaṭṭaniyā āvaṭṭeyyuṁ akusaladhammappahānāya kusaladhammūpasampadāya, imesampissa mahāsālānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya (…).

    If these great sal trees were to be converted by this, for giving up unskillful qualities and embracing skillful qualities, it would be for their lasting welfare and happiness—if they were sentient.

  92. 92

    कोko पनpa·na वादोvā·do मनुस्सभूतस्सा”ति।ma·nus·sa·bhū·tas·sā

    Ko pana vādo manussabhūtassā”ti.

    How much more then a human being!”

  93. 93

    ततियं।ta·ti·yaṃ

    Tatiyaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.