Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 8 42 अङ्गुत्तर 8 42

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596

Vitthatūposathasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 8।42

    Aṅguttara Nikāya 8.42

    Numbered Discourses 8.42

  2. 2

    5। उपोसथवग्गu·po·sa·tha·vag·ga

    5. Uposathavagga

    5. Sabbath

  3. 3

    वित्थतूपोसथसुत्तvit·tha·tū·po·sa·tha·sut·ta

    Vitthatūposathasutta

    The Sabbath With Eight Factors, In Detail

  4. 4

    “अट्ठङ्गसमन्नागतो,aṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·to भिक्खवे,bhik·kha·ve उपोसथोu·po·sa·tho उपवुत्थोu·pa·vut·tho महप्फलोma·hap·pha·lo होतिho·ti महानिसंसोma·hā·ni·saṃ·so महाजुतिकोma·hā·ju·ti·ko महाविप्फारो।ma·hā·vip·phā·ro

    “Aṭṭhaṅgasamannāgato, bhikkhave, uposatho upavuttho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro.

    “Mendicants, the observance of the sabbath with its eight factors is very fruitful and beneficial and brilliant and bountiful.

  5. 5

    कथंka·thaṃ उपवुत्थोu·pa·vut·tho च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अट्ठङ्गसमन्नागतोaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·to उपोसथोu·po·sa·tho महप्फलोma·hap·pha·lo होतिho·ti महानिसंसोma·hā·ni·saṃ·so महाजुतिकोma·hā·ju·ti·ko महाविप्फारो?ma·hā·vip·phā·ro

    Kathaṁ upavuttho ca, bhikkhave, aṭṭhaṅgasamannāgato uposatho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro?

    And how should it be observed?

  6. 6

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko इतिi·ti पटिसञ्चिक्खति:pa·ṭi·sañ·cik·kha·ti

    Idha, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:

    It’s when a noble disciple reflects:

  7. 7

    ‘यावजीवंyā·va·jī·vaṃ अरहन्तोa·ra·han·to पाणातिपातंpā·ṇā·ti·pā·taṃ पहायpa·hā·ya पाणातिपाताpā·ṇā·ti·pā·tā पटिविरताpa·ṭi·vi·ra·tā निहितदण्डाni·hi·ta·daṇ·ḍā निहितसत्थाni·hi·ta·sat·thā लज्जीlaj·jī दयापन्ना,da·yā·pan·nā सब्बपाणभूतहितानुकम्पिनोsab·ba·pā·ṇa·bhū·ta·hi·tā·nu·kam·pi·no विहरन्ति।vi·ha·ran·ti

    ‘yāvajīvaṁ arahanto pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭiviratā nihitadaṇḍā nihitasatthā lajjī dayāpannā, sabbapāṇabhūtahitānukampino viharanti.

    ‘As long as they live, the perfected ones give up killing living creatures, renouncing the rod and the sword. They are scrupulous and kind, and live full of sympathy for all living beings.

  8. 8

    अहम्पज्जa·ham·paj·ja इमञ्चi·mañ·ca रत्तिंrat·tiṃ इमञ्चi·mañ·ca दिवसंdi·va·saṃ पाणातिपातंpā·ṇā·ti·pā·taṃ पहायpa·hā·ya पाणातिपाताpā·ṇā·ti·pā·tā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to निहितदण्डोni·hi·ta·daṇ·ḍo निहितसत्थोni·hi·ta·sat·tho लज्जीlaj·jī दयापन्नो,da·yā·pan·no सब्बपाणभूतहितानुकम्पीsab·ba·pā·ṇa·bhū·ta·hi·tā·nu·kam·pī विहरामि।vi·ha·rā·mi

    Ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharāmi.

    I, too, for this day and night will give up killing living creatures, renouncing the rod and the sword. I’ll be scrupulous and kind, and live full of sympathy for all living beings.

  9. 9

    इमिनापङ्गेनi·mi·nā·paṅ·ge·na अरहतंa·ra·ha·taṃ अनुकरोमि,a·nu·ka·ro·mi उपोसथोu·po·sa·tho चca मेme उपवुत्थोu·pa·vut·tho भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    Imināpaṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissatī’ti.

    I will observe the sabbath by doing as the perfected ones do in this respect.’

  10. 10

    इमिनाi·mi·nā पठमेनpa·ṭha·me·na अङ्गेनaṅ·ge·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होतिho·ti …पे…।pe

    Iminā paṭhamena aṅgena samannāgato hoti …pe….

    This is its first factor. …

  11. 11

    ‘यावजीवंyā·va·jī·vaṃ अरहन्तोa·ra·han·to उच्चासयनमहासयनंuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ पहायpa·hā·ya उच्चासयनमहासयनाuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nā पटिविरताpa·ṭi·vi·ra·tā नीचसेय्यंnī·ca·sey·yaṃ कप्पेन्ति—मञ्चकेkap·pen·ti वाvā तिणसन्थारकेti·ṇa·san·thā·ra·ke वा।vā

    ‘Yāvajīvaṁ arahanto uccāsayanamahāsayanaṁ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭiviratā nīcaseyyaṁ kappenti—mañcake vā tiṇasanthārake vā.

    ‘As long as they live, the perfected ones give up high and luxurious beds. They sleep in a low place, either a cot or a grass mat.

  12. 12

    अहम्पज्जa·ham·paj·ja इमञ्चi·mañ·ca रत्तिंrat·tiṃ इमञ्चi·mañ·ca दिवसंdi·va·saṃ उच्चासयनमहासयनंuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·naṃ पहायpa·hā·ya उच्चासयनमहासयनाuc·cā·sa·ya·na·ma·hā·sa·ya·nā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to नीचसेय्यंnī·ca·sey·yaṃ कप्पेमि—मञ्चकेkap·pe·mi वाvā तिणसन्थारकेti·ṇa·san·thā·ra·ke वा।vā

    Ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭivirato nīcaseyyaṁ kappemi—mañcake vā tiṇasanthārake vā.

    I, too, for this day and night will give up high and luxurious beds. I’ll sleep in a low place, either a cot or a grass mat.

  13. 13

    इमिनापङ्गेनi·mi·nā·paṅ·ge·na अरहतंa·ra·ha·taṃ अनुकरोमि,a·nu·ka·ro·mi उपोसथोu·po·sa·tho चca मेme उपवुत्थोu·pa·vut·tho भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    Imināpaṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissatī’ti.

    I will observe the sabbath by doing as the perfected ones do in this respect.’

  14. 14

    इमिनाi·mi·nā अट्ठमेनaṭ·ṭha·me·na अङ्गेनaṅ·ge·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति।ho·ti

    Iminā aṭṭhamena aṅgena samannāgato hoti.

    This is its eighth factor.

  15. 15

    एवंe·vaṃ उपवुत्थोu·pa·vut·tho खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अट्ठङ्गसमन्नागतोaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·to उपोसथोu·po·sa·tho महप्फलोma·hap·pha·lo होतिho·ti महानिसंसोma·hā·ni·saṃ·so महाजुतिकोma·hā·ju·ti·ko महाविप्फारो।ma·hā·vip·phā·ro

    Evaṁ upavuttho kho, bhikkhave, aṭṭhaṅgasamannāgato uposatho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro.

    The observance of the sabbath with its eight factors in this way is very fruitful and beneficial and brilliant and bountiful.

  16. 16

    कीवमहप्फलोkī·va·ma·hap·pha·lo होतिho·ti कीवमहानिसंसोkī·va·ma·hā·ni·saṃ·so कीवमहाजुतिकोkī·va·ma·hā·ju·ti·ko कीवमहाविप्फारो?kī·va·ma·hā·vip·phā·ro

    Kīvamahapphalo hoti kīvamahānisaṁso kīvamahājutiko kīvamahāvipphāro?

    How much so?

  17. 17

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve योyo इमेसंi·me·saṃ सोळसन्नंso·ḷa·san·naṃ महाजनपदानंma·hā·ja·na·pa·dā·naṃ पहूतरत्तरतनानंpa·hū·ta·rat·ta·ra·ta·nā·naṃ इस्सरियाधिपच्चंis·sa·ri·yā·dhi·pac·caṃ रज्जंraj·jaṃ कारेय्य,kā·rey·ya सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Seyyathāpi, bhikkhave, yo imesaṁ soḷasannaṁ mahājanapadānaṁ pahūtarattaratanānaṁ issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kāreyya, seyyathidaṁ—

    Suppose you were to rule as sovereign lord over these sixteen great countries—Aṅga, Magadha, Kāsi, Kosala, Vajji, Malla, Cetī, Vaccha, Kuru, Pañcāla, Maccha, Sūrasena, Assaka, Avanti, Gandhāra, and Persia—full of the seven treasures.

  18. 18

    अङ्गानंaṅ·gā·naṃ मगधानंma·ga·dhā·naṃ कासीनंkā·sī·naṃ कोसलानंko·sa·lā·naṃ वज्जीनंvaj·jī·naṃ मल्लानंmal·lā·naṃ चेतीनंce·tī·naṃ वङ्गानंvaṅ·gā·naṃ कुरूनंku·rū·naṃ पञ्चालानंpañ·cā·lā·naṃ मच्छानंmac·chā·naṃ सूरसेनानंsū·ra·se·nā·naṃ अस्सकानंas·sa·kā·naṃ अवन्तीनंa·van·tī·naṃ गन्धारानंgan·dhā·rā·naṃ कम्बोजानं,kam·bo·jā·naṃ अट्ठङ्गसमन्नागतस्सaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·tas·sa उपोसथस्सu·po·sa·thas·sa एतंe·taṃ कलंka·laṃ नाग्घतिnāg·gha·ti सोळसिं।so·ḷa·siṃ

    aṅgānaṁ magadhānaṁ kāsīnaṁ kosalānaṁ vajjīnaṁ mallānaṁ cetīnaṁ vaṅgānaṁ kurūnaṁ pañcālānaṁ macchānaṁ sūrasenānaṁ assakānaṁ avantīnaṁ gandhārānaṁ kambojānaṁ, aṭṭhaṅgasamannāgatassa uposathassa etaṁ kalaṁ nāgghati soḷasiṁ.

    This wouldn’t be worth a sixteenth part of the sabbath with its eight factors.

  19. 19

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  20. 20

    कपणं,ka·pa·ṇaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय।u·pa·ni·dhā·ya

    Kapaṇaṁ, bhikkhave, mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya.

    Because human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.

  21. 21

    यानि,yā·ni भिक्खवे,bhik·kha·ve मानुसकानिmā·nu·sa·kā·ni पञ्ञासpañ·ñā·sa वस्सानि,vas·sā·ni चातुमहाराजिकानंcā·tu·ma·hā·rā·ji·kā·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yāni, bhikkhave, mānusakāni paññāsa vassāni, cātumahārājikānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    Fifty years in the human realm is one day and night for the gods of the four great kings.

  22. 22

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  23. 23

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  24. 24

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बानिdib·bā·ni पञ्चpañ·ca वस्ससतानिvas·sa·sa·tā·ni चातुमहाराजिकानंcā·tu·ma·hā·rā·ji·kā·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbāni pañca vassasatāni cātumahārājikānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the gods of the four great kings is five hundred of these heavenly years.

  25. 25

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā चातुमहाराजिकानंcā·tu·ma·hā·rā·ji·kā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the gods of the four great kings.

  26. 26

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  27. 27

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय’।u·pa·ni·dhā·ya

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  28. 28

    यानि,yā·ni भिक्खवे,bhik·kha·ve मानुसकानिmā·nu·sa·kā·ni वस्ससतानि,vas·sa·sa·tā·ni तावतिंसानंtā·va·tiṃ·sā·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yāni, bhikkhave, mānusakāni vassasatāni, tāvatiṁsānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    A hundred years in the human realm is one day and night for the gods of the thirty-three.

  29. 29

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  30. 30

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  31. 31

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बंdib·baṃ वस्ससहस्संvas·sa·sa·has·saṃ तावतिंसानंtā·va·tiṃ·sā·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbaṁ vassasahassaṁ tāvatiṁsānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the gods of the thirty-three is a thousand of these heavenly years.

  32. 32

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā तावतिंसानंtā·va·tiṃ·sā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tāvatiṁsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the gods of the thirty-three.

  33. 33

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  34. 34

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय’।u·pa·ni·dhā·ya

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  35. 35

    यानि,yā·ni भिक्खवे,bhik·kha·ve मानुसकानिmā·nu·sa·kā·ni द्वेdve वस्ससतानि,vas·sa·sa·tā·ni यामानंyā·mā·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yāni, bhikkhave, mānusakāni dve vassasatāni, yāmānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    Two hundred years in the human realm is one day and night for the gods of Yama.

  36. 36

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  37. 37

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  38. 38

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बानिdib·bā·ni द्वेdve वस्ससहस्सानिvas·sa·sa·has·sā·ni यामानंyā·mā·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbāni dve vassasahassāni yāmānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the gods of Yama is two thousand of these heavenly years.

  39. 39

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā यामानंyā·mā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā yāmānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the gods of Yama.

  40. 40

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  41. 41

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय’।u·pa·ni·dhā·ya

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  42. 42

    यानि,yā·ni भिक्खवे,bhik·kha·ve मानुसकानिmā·nu·sa·kā·ni चत्तारिcat·tā·ri वस्ससतानि,vas·sa·sa·tā·ni तुसितानंtu·si·tā·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yāni, bhikkhave, mānusakāni cattāri vassasatāni, tusitānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    Four hundred years in the human realm is one day and night for the joyful gods.

  43. 43

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  44. 44

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  45. 45

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बानिdib·bā·ni चत्तारिcat·tā·ri वस्ससहस्सानिvas·sa·sa·has·sā·ni तुसितानंtu·si·tā·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbāni cattāri vassasahassāni tusitānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the joyful gods is four thousand of these heavenly years.

  46. 46

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā तुसितानंtu·si·tā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tusitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the joyful gods.

  47. 47

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  48. 48

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय’।u·pa·ni·dhā·ya

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  49. 49

    यानि,yā·ni भिक्खवे,bhik·kha·ve मानुसकानिmā·nu·sa·kā·ni अट्ठaṭ·ṭha वस्ससतानि,vas·sa·sa·tā·ni निम्मानरतीनंnim·mā·na·ra·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yāni, bhikkhave, mānusakāni aṭṭha vassasatāni, nimmānaratīnaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    Eight hundred years in the human realm is one day and night for the gods who love to create.

  50. 50

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  51. 51

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  52. 52

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बानिdib·bā·ni अट्ठaṭ·ṭha वस्ससहस्सानिvas·sa·sa·has·sā·ni निम्मानरतीनंnim·mā·na·ra·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbāni aṭṭha vassasahassāni nimmānaratīnaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the gods who love to create is eight thousand of these heavenly years.

  53. 53

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā निम्मानरतीनंnim·mā·na·ra·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā nimmānaratīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the gods who love to create.

  54. 54

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  55. 55

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाय’।u·pa·ni·dhā·ya

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  56. 56

    यानि,yā·ni भिक्खवे,bhik·kha·ve मानुसकानिmā·nu·sa·kā·ni सोळसso·ḷa·sa वस्ससतानि,vas·sa·sa·tā·ni परनिम्मितवसवत्तीनंpa·ra·nim·mi·ta·va·sa·vat·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ एसोe·so एकोe·ko रत्तिन्दिवो।rat·tin·di·vo

    Yāni, bhikkhave, mānusakāni soḷasa vassasatāni, paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

    Sixteen hundred years in the human realm is one day and night for the gods who control what is created by others.

  57. 57

    तायtā·ya रत्तियाrat·ti·yā तिंसरत्तियोtiṃ·sa·rat·ti·yo मासो।mā·so

    Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

    Thirty such days make up a month.

  58. 58

    तेनte·na मासेनmā·se·na द्वादसमासियोdvā·da·sa·mā·si·yo संवच्छरो।saṃ·vac·cha·ro

    Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

    Twelve such months make up a year.

  59. 59

    तेनte·na संवच्छरेनsaṃ·vac·cha·re·na दिब्बानिdib·bā·ni सोळसso·ḷa·sa वस्ससहस्सानिvas·sa·sa·has·sā·ni परनिम्मितवसवत्तीनंpa·ra·nim·mi·ta·va·sa·vat·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ आयुप्पमाणं।ā·yup·pa·mā·ṇaṃ

    Tena saṁvaccharena dibbāni soḷasa vassasahassāni paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

    The lifespan of the gods who control what is created by others is sixteen thousand of these heavenly years.

  60. 60

    ठानंṭhā·naṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve विज्जतिvij·ja·ti यंyaṃ इधेकच्चोi·dhe·kac·co इत्थीit·thī वाvā पुरिसोpu·ri·so वाvā अट्ठङ्गसमन्नागतंaṭ·ṭhaṅ·ga·sa·man·nā·ga·taṃ उपोसथंu·po·sa·thaṃ उपवसित्वाu·pa·va·sit·vā कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā परनिम्मितवसवत्तीनंpa·ra·nim·mi·ta·va·sa·vat·tī·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जेय्य।u·pa·paj·jey·ya

    Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

    It’s possible that some woman or man who has observed the eight-factored sabbath will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the gods who control what is created by others.

  61. 61

    इदंi·daṃ खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve सन्धायsan·dhā·ya भासितं:bhā·si·taṃ

    Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:

    This is what I was referring to when I said:

  62. 62

    ‘कपणंka·pa·ṇaṃ मानुसकंmā·nu·sa·kaṃ रज्जंraj·jaṃ दिब्बंdib·baṃ सुखंsu·khaṃ उपनिधाया’ति।u·pa·ni·dhā·yā

    ‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāyā’ti.

    ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’

  63. 63

    पाणंpā·ṇaṃ नna हञ्ञेhañ·ñe नna चदिन्नमादिये,ca·din·na·mā·di·ye

    Pāṇaṁ na haññe na cadinnamādiye,

    You shouldn’t kill living creatures, or steal,

  64. 64

    मुसाmu·sā नna भासेbhā·se नna चca मज्जपोmaj·ja·po सिया;si·yā

    Musā na bhāse na ca majjapo siyā;

    or lie, or drink liquor.

  65. 65

    अब्रह्मचरियाab·rah·ma·ca·ri·yā विरमेय्यvi·ra·mey·ya मेथुना,me·thu·nā

    Abrahmacariyā virameyya methunā,

    Be chaste, refraining from sex,

  66. 66

    रत्तिंrat·tiṃ नna भुञ्जेय्यbhuñ·jey·ya विकालभोजनं।vi·kā·la·bho·ja·naṃ

    Rattiṁ na bhuñjeyya vikālabhojanaṁ.

    and don’t eat at night, the wrong time.

  67. 67

    मालंmā·laṃ नna धारेdhā·re नna चca गन्धमाचरे,gan·dha·mā·ca·re

    Mālaṁ na dhāre na ca gandhamācare,

    Not wearing garlands or applying fragrance,

  68. 68

    मञ्चेmañ·ce छमायंcha·mā·yaṃ वva सयेथsa·ye·tha सन्थते;san·tha·te

    Mañce chamāyaṁ va sayetha santhate;

    you should sleep on a low bed, <j>or a mat on the ground.

  69. 69

    एतञ्हिe·tañ·hi अट्ठङ्गिकमाहुपोसथं,aṭ·ṭhaṅ·gi·ka·mā·hu·po·sa·thaṃ

    Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṁ,

    This is the eight-factored sabbath, they say,

  70. 70

    बुद्धेनbud·dhe·na दुक्खन्तगुनाduk·khan·ta·gu·nā पकासितं।pa·kā·si·taṃ

    Buddhena dukkhantagunā pakāsitaṁ.

    revealed by the Buddha, <j>who has gone to suffering’s end.

  71. 71

    चन्दोcan·do चca सुरियोsu·ri·yo चca उभोu·bho सुदस्सना,su·das·sa·nā

    Cando ca suriyo ca ubho sudassanā,

    The moon and sun are both fair to see,

  72. 72

    ओभासयंo·bhā·sa·yaṃ अनुपरियन्तिa·nu·pa·ri·yan·ti यावता;yā·va·tā

    Obhāsayaṁ anupariyanti yāvatā;

    radiating as far as they revolve.

  73. 73

    तमोनुदाta·mo·nu·dā तेte पनpa·na अन्तलिक्खगा,an·ta·lik·kha·gā

    Tamonudā te pana antalikkhagā,

    Those dispellers of darkness, travelers in midair,

  74. 74

    नभेna·bhe पभासन्तिpa·bhā·san·ti दिसाविरोचना।di·sā·vi·ro·ca·nā

    Nabhe pabhāsanti disāvirocanā.

    shine in the firmament, dazzling the quarters.

  75. 75

    एतस्मिंe·tas·miṃ यंyaṃ विज्जतिvij·ja·ti अन्तरेan·ta·re धनं,dha·naṃ

    Etasmiṁ yaṁ vijjati antare dhanaṁ,

    All of the wealth that’s found in this realm—

  76. 76

    मुत्ताmut·tā मणिma·ṇi वेळुरियञ्चve·ḷu·ri·yañ·ca भद्दकं;bhad·da·kaṃ

    Muttā maṇi veḷuriyañca bhaddakaṁ;

    pearls, gems, fine beryl too,

  77. 77

    सिङ्गीसुवण्णंsiṅ·gī·su·vaṇ·ṇaṃ अथa·tha वापिvā·pi कञ्चनं,kañ·ca·naṃ

    Siṅgīsuvaṇṇaṁ atha vāpi kañcanaṁ,

    mountain gold or lustrous gold,

  78. 78

    यंyaṃ जातरूपंjā·ta·rū·paṃ हटकन्तिha·ṭa·kan·ti वुच्चति।vuc·ca·ti

    Yaṁ jātarūpaṁ haṭakanti vuccati.

    or the native gold called ‘coruscant’—

  79. 79

    अट्ठङ्गुपेतस्सaṭ·ṭhaṅ·gu·pe·tas·sa उपोसथस्स,u·po·sa·thas·sa

    Aṭṭhaṅgupetassa uposathassa,

    they’re not worth a sixteenth part

  80. 80

    कलम्पिka·lam·pi तेte नानुभवन्तिnā·nu·bha·van·ti सोळसिं;so·ḷa·siṃ

    Kalampi te nānubhavanti soḷasiṁ;

    of the sabbath with its eight factors,

  81. 81

    चन्दप्पभाcan·dap·pa·bhā तारगणाtā·ra·ga·ṇā चca सब्बे।sab·be

    Candappabhā tāragaṇā ca sabbe.

    as starlight cannot rival the moon.

  82. 82

    तस्माtas·mā हिhi नारीnā·rī चca नरोna·ro चca सीलवा,sī·la·vā

    Tasmā hi nārī ca naro ca sīlavā,

    So an ethical woman or man,

  83. 83

    अट्ठङ्गुपेतंaṭ·ṭhaṅ·gu·pe·taṃ उपवस्सुपोसथं;u·pa·vas·su·po·sa·thaṃ

    Aṭṭhaṅgupetaṁ upavassuposathaṁ;

    who has observed the eight-factored sabbath,

  84. 84

    पुञ्ञानिpuñ·ñā·ni कत्वानkat·vā·na सुखुद्रयानि,su·khud·ra·yā·ni

    Puññāni katvāna sukhudrayāni,

    having made merit whose outcome is happiness,

  85. 85

    अनिन्दिताa·nin·di·tā सग्गमुपेन्तिsag·ga·mu·pen·ti ठानन्”ति।ṭhā·nan

    Aninditā saggamupenti ṭhānan”ti.

    blameless, they go to a heavenly place.”

  86. 86

    दुतियं।du·ti·yaṃ

    Dutiyaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.