Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 9 4 अङ्गुत्तर 9 4

Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182

Nandakasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 9।4

    Aṅguttara Nikāya 9.4

    Numbered Discourses 9.4

  2. 2

    1। सम्बोधिवग्गsam·bo·dhi·vag·ga

    1. Sambodhivagga

    1. Awakening

  3. 3

    नन्दकसुत्तnan·da·ka·sut·ta

    Nandakasutta

    With Nandaka

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  5. 5

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā नन्दकोnan·da·ko उपट्ठानसालायंu·paṭ·ṭhā·na·sā·lā·yaṃ भिक्खूbhik·khū धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेतिsan·das·se·ti समादपेतिsa·mā·da·pe·ti समुत्तेजेतिsa·mut·te·je·ti सम्पहंसेति।sam·pa·haṃ·se·ti

    Tena kho pana samayena āyasmā nandako upaṭṭhānasālāyaṁ bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti.

    Now at that time Venerable Nandaka was educating, encouraging, firing up, and inspiring the mendicants in the assembly hall with a Dhamma talk.

  6. 6

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सायन्हसमयंsā·yan·ha·sa·ma·yaṃ पटिसल्लानाpa·ṭi·sal·lā·nā वुट्ठितोvuṭ·ṭhi·to येनुपट्ठानसालाye·nu·paṭ·ṭhā·na·sā·lā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā बहिद्वारकोट्ठकेba·hid·vā·ra·koṭ·ṭha·ke अट्ठासिaṭ·ṭhā·si कथापरियोसानंka·thā·pa·ri·yo·sā·naṃ आगमयमानो।ā·ga·ma·ya·mā·no

    Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhāsi kathāpariyosānaṁ āgamayamāno.

    Then in the late afternoon, the Buddha came out of retreat and went to the assembly hall. He stood outside the door waiting for the talk to end.

  7. 7

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā कथापरियोसानंka·thā·pa·ri·yo·sā·naṃ विदित्वाvi·dit·vā उक्कासेत्वाuk·kā·set·vā अग्गळंag·ga·ḷaṃ आकोटेसि।ā·ko·ṭe·si

    Atha kho bhagavā kathāpariyosānaṁ viditvā ukkāsetvā aggaḷaṁ ākoṭesi.

    When he knew the talk had ended he cleared his throat and knocked on the door-panel.

  8. 8

    विवरिंसुvi·va·riṃ·su खोkho तेte भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to द्वारं।dvā·raṃ

    Vivariṁsu kho te bhikkhū bhagavato dvāraṁ.

    The mendicants opened the door for the Buddha,

  9. 9

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā उपट्ठानसालंu·paṭ·ṭhā·na·sā·laṃ पविसित्वाpa·vi·sit·vā पञ्ञत्तासनेpañ·ñat·tā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho bhagavā upaṭṭhānasālaṁ pavisitvā paññattāsane nisīdi.

    and he entered the assembly hall, where he sat down on the seat spread out.

  10. 10

    निसज्जni·saj·ja खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ नन्दकंnan·da·kaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Nisajja kho bhagavā āyasmantaṁ nandakaṁ etadavoca:

    He said to Nandaka,

  11. 11

    “दीघोdī·gho खोkho त्यायं,tyā·yaṃ नन्दक,nan·da·ka धम्मपरियायोdham·ma·pa·ri·yā·yo भिक्खूनंbhik·khū·naṃ पटिभासि।pa·ṭi·bhā·si

    “dīgho kho tyāyaṁ, nandaka, dhammapariyāyo bhikkhūnaṁ paṭibhāsi.

    “Nandaka, that was a long exposition of the teaching you gave to the mendicants.

  12. 12

    अपिa·pi मेme पिट्ठिpiṭ·ṭhi आगिलायतिā·gi·lā·ya·ti बहिद्वारकोट्ठकेba·hid·vā·ra·koṭ·ṭha·ke ठितस्सṭhi·tas·sa कथापरियोसानंka·thā·pa·ri·yo·sā·naṃ आगमयमानस्सा”ति।ā·ga·ma·ya·mā·nas·sā

    Api me piṭṭhi āgilāyati bahidvārakoṭṭhake ṭhitassa kathāpariyosānaṁ āgamayamānassā”ti.

    My back was aching while I stood outside the door waiting for the talk to end.”

  13. 13

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te आयस्माā·yas·mā नन्दकोnan·da·ko सारज्जमानरूपोsā·raj·ja·mā·na·rū·po भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, āyasmā nandako sārajjamānarūpo bhagavantaṁ etadavoca:

    When he said this, Nandaka felt embarrassed and said to the Buddha,

  14. 14

    “नna खोkho पनpa·na मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te जानामjā·nā·ma ‘भगवाbha·ga·vā बहिद्वारकोट्ठकेba·hid·vā·ra·koṭ·ṭha·ke ठितो’ति।ṭhi·to

    “na kho pana mayaṁ, bhante, jānāma ‘bhagavā bahidvārakoṭṭhake ṭhito’ti.

    “Sir, we didn’t know that the Buddha was standing outside the door.

  15. 15

    सचेsa·ce हिhi मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te जानेय्यामjā·ney·yā·ma ‘भगवाbha·ga·vā बहिद्वारकोट्ठकेba·hid·vā·ra·koṭ·ṭha·ke ठितो’ति,ṭhi·to एत्तकम्पिet·ta·kam·pi (…) नोno नप्पटिभासेय्या”ति।nap·pa·ṭi·bhā·sey·yā

    Sace hi mayaṁ, bhante, jāneyyāma ‘bhagavā bahidvārakoṭṭhake ṭhito’ti, ettakampi (…) no nappaṭibhāseyyā”ti.

    If we’d known, I wouldn’t have said so much.”

  16. 16

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ नन्दकंnan·da·kaṃ सारज्जमानरूपंsā·raj·ja·mā·na·rū·paṃ विदित्वाvi·dit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ नन्दकंnan·da·kaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nandakaṁ sārajjamānarūpaṁ viditvā āyasmantaṁ nandakaṁ etadavoca:

    Then the Buddha, knowing that Nandaka was embarrassed, said to him,

  17. 17

    “साधुsā·dhu साधु,sā·dhu नन्दक।nan·da·ka

    “sādhu sādhu, nandaka.

    “Good, good, Nandaka!

  18. 18

    एतंe·taṃ खो,kho नन्दक,nan·da·ka तुम्हाकंtum·hā·kaṃ पतिरूपंpa·ti·rū·paṃ कुलपुत्तानंku·la·put·tā·naṃ सद्धायsad·dhā·ya अगारस्माa·gā·ras·mā अनगारियंa·na·gā·ri·yaṃ पब्बजितानं,pab·ba·ji·tā·naṃ यंyaṃ तुम्हेtum·he धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्निसीदेय्याथ।san·ni·sī·dey·yā·tha

    Etaṁ kho, nandaka, tumhākaṁ patirūpaṁ kulaputtānaṁ saddhāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajitānaṁ, yaṁ tumhe dhammiyā kathāya sannisīdeyyātha.

    It’s appropriate for gentlemen like you, who have gone forth out of faith from the lay life to homelessness, to sit together for a Dhamma talk.

  19. 19

    सन्निपतितानंsan·ni·pa·ti·tā·naṃ वो,vo नन्दक,nan·da·ka द्वयंdva·yaṃ करणीयं—ka·ra·ṇī·yaṃ

    Sannipatitānaṁ vo, nandaka, dvayaṁ karaṇīyaṁ—

    When you’re sitting together you should do one of two things:

  20. 20

    धम्मीdham·mī वाvā कथाka·thā अरियोa·ri·yo वाvā तुण्हीभावो।tuṇ·hī·bhā·vo

    dhammī vā kathā ariyo vā tuṇhībhāvo.

    discuss the teachings or keep noble silence.

  21. 21

    सद्धोsad·dho च,ca नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu होति,ho·ti नोno चca सीलवा।sī·la·vā

    Saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti, no ca sīlavā.

    Nandaka, a mendicant is faithful but not ethical.

  22. 22

    एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na अपरिपूरोa·pa·ri·pū·ro होति।ho·ti

    Evaṁ so tenaṅgena aparipūro hoti.

    So they’re incomplete in that respect,

  23. 23

    तेनte·na तंtaṃ अङ्गंaṅ·gaṃ परिपूरेतब्बं:pa·ri·pū·re·tab·baṃ

    Tena taṁ aṅgaṁ paripūretabbaṁ:

    and should fulfill it, thinking,

  24. 24

    ‘किन्ताहंkin·tā·haṃ सद्धोsad·dho चca अस्संas·saṃ सीलवाsī·la·vā चा’ति।cā

    ‘kintāhaṁ saddho ca assaṁ sīlavā cā’ti.

    ‘How can I become faithful and ethical?’

  25. 25

    यतोya·to चca खो,kho नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu सद्धोsad·dho चca होतिho·ti सीलवाsī·la·vā च,ca एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na परिपूरोpa·ri·pū·ro होति।ho·ti

    Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca, evaṁ so tenaṅgena paripūro hoti.

    When a mendicant is faithful and ethical, they’re complete in that respect.

  26. 26

    सद्धोsad·dho च,ca नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu होतिho·ti सीलवाsī·la·vā च,ca नोno चca लाभीlā·bhī अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्स।ce·to·sa·mā·dhis·sa

    Saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti sīlavā ca, no ca lābhī ajjhattaṁ cetosamādhissa.

    A mendicant is faithful and ethical, but does not get internal serenity of heart.

  27. 27

    एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na अपरिपूरोa·pa·ri·pū·ro होति।ho·ti

    Evaṁ so tenaṅgena aparipūro hoti.

    So they’re incomplete in that respect,

  28. 28

    तेनte·na तंtaṃ अङ्गंaṅ·gaṃ परिपूरेतब्बं:pa·ri·pū·re·tab·baṃ

    Tena taṁ aṅgaṁ paripūretabbaṁ:

    and should fulfill it, thinking,

  29. 29

    ‘किन्ताहंkin·tā·haṃ सद्धोsad·dho चca अस्संas·saṃ सीलवाsī·la·vā चca लाभीlā·bhī चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्सा’ति।ce·to·sa·mā·dhis·sā

    ‘kintāhaṁ saddho ca assaṁ sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṁ cetosamādhissā’ti.

    ‘How can I become faithful and ethical and get internal serenity of heart?’

  30. 30

    यतोya·to चca खो,kho नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu सद्धोsad·dho चca होतिho·ti सीलवाsī·la·vā चca लाभीlā·bhī चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्स,ce·to·sa·mā·dhis·sa एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na परिपूरोpa·ri·pū·ro होति।ho·ti

    Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṁ cetosamādhissa, evaṁ so tenaṅgena paripūro hoti.

    When a mendicant is faithful and ethical and gets internal serenity of heart, they’re complete in that respect.

  31. 31

    सद्धोsad·dho च,ca नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu होतिho·ti सीलवाsī·la·vā चca लाभीlā·bhī चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्स,ce·to·sa·mā·dhis·sa नna लाभीlā·bhī अधिपञ्ञाधम्मविपस्सनाय।a·dhi·pañ·ñā·dham·ma·vi·pas·sa·nā·ya

    Saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṁ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya.

    A mendicant is faithful, ethical, and gets internal serenity of heart, but they don’t get the higher wisdom of discernment of principles.

  32. 32

    एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na अपरिपूरोa·pa·ri·pū·ro होति।ho·ti

    Evaṁ so tenaṅgena aparipūro hoti.

    So they’re incomplete in that respect.

  33. 33

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi नन्दक,nan·da·ka पाणकोpā·ṇa·ko चतुप्पादकोca·tup·pā·da·ko अस्स।as·sa

    Seyyathāpi, nandaka, pāṇako catuppādako assa.

    Suppose, Nandaka, there was a four-footed animal

  34. 34

    तस्सtas·sa एकोe·ko पादोpā·do ओमकोo·ma·ko लामको।lā·ma·ko

    Tassa eko pādo omako lāmako.

    that was lame and disabled.

  35. 35

    एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na अपरिपूरोa·pa·ri·pū·ro अस्स।as·sa

    Evaṁ so tenaṅgena aparipūro assa.

    It would be incomplete in that respect.

  36. 36

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu सद्धोsad·dho चca होतिho·ti सीलवाsī·la·vā चca लाभीlā·bhī चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्स,ce·to·sa·mā·dhis·sa नna लाभीlā·bhī अधिपञ्ञाधम्मविपस्सनाय।a·dhi·pañ·ñā·dham·ma·vi·pas·sa·nā·ya

    Evamevaṁ kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṁ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya.

    In the same way, a mendicant is faithful, ethical, and gets internal serenity of heart, but they don’t get the higher wisdom of discernment of principles.

  37. 37

    एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na अपरिपूरोa·pa·ri·pū·ro होति।ho·ti

    Evaṁ so tenaṅgena aparipūro hoti.

    So they’re incomplete in that respect,

  38. 38

    तेनte·na तंtaṃ अङ्गंaṅ·gaṃ परिपूरेतब्बं:pa·ri·pū·re·tab·baṃ

    Tena taṁ aṅgaṁ paripūretabbaṁ:

    and should fulfill it, thinking,

  39. 39

    ‘किन्ताहंkin·tā·haṃ सद्धोsad·dho चca अस्संas·saṃ सीलवाsī·la·vā चca लाभीlā·bhī चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्सce·to·sa·mā·dhis·sa लाभीlā·bhī चca अधिपञ्ञाधम्मविपस्सनाया’ति।a·dhi·pañ·ñā·dham·ma·vi·pas·sa·nā·yā

    ‘kintāhaṁ saddho ca assaṁ sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṁ cetosamādhissa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāyā’ti.

    ‘How can I become faithful and ethical and get internal serenity of heart and get the higher wisdom of discernment of principles?’

  40. 40

    यतोya·to चca खो,kho नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu सद्धोsad·dho चca होतिho·ti सीलवाsī·la·vā चca लाभीlā·bhī चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्सce·to·sa·mā·dhis·sa लाभीlā·bhī चca अधिपञ्ञाधम्मविपस्सनाय,a·dhi·pañ·ñā·dham·ma·vi·pas·sa·nā·ya एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na परिपूरोpa·ri·pū·ro होती”ति।ho·tī

    Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṁ cetosamādhissa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya, evaṁ so tenaṅgena paripūro hotī”ti.

    When a mendicant is faithful and ethical and gets internal serenity of heart and gets the higher wisdom of discernment of principles, they’re complete in that respect.”

  41. 41

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  42. 42

    इदंi·daṃ वत्वानvat·vā·na सुगतोsu·ga·to उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पाविसि।pā·vi·si

    Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.

    When he had spoken, the Holy One rose from his seat and entered his dwelling.

  43. 43

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā नन्दकोnan·da·ko अचिरपक्कन्तस्सa·ci·ra·pak·kan·tas·sa भगवतोbha·ga·va·to भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho āyasmā nandako acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi:

    Then, not long after the Buddha left, Venerable Nandaka said to the mendicants,

  44. 44

    “इदानि,i·dā·ni आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā चतूहिca·tū·hi पदेहिpa·de·hi केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेत्वाpa·kā·set·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā विहारंvi·hā·raṃ पविट्ठो:pa·viṭ·ṭho

    “idāni, āvuso, bhagavā catūhi padehi kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāsetvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:

    “Just now, reverends, the Buddha revealed a spiritual practice that’s entirely full and pure in four statements, before getting up from his seat and entering his dwelling:

  45. 45

    ‘सद्धोsad·dho च,ca नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu होति,ho·ti नोno चca सीलवा।sī·la·vā

    ‘saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti, no ca sīlavā.

    ‘Nandaka, a mendicant is faithful but not ethical.

  46. 46

    एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na अपरिपूरोa·pa·ri·pū·ro होति।ho·ti

    Evaṁ so tenaṅgena aparipūro hoti.

    So they’re incomplete in that respect,

  47. 47

    तेनte·na तंtaṃ अङ्गंaṅ·gaṃ परिपूरेतब्बं—pa·ri·pū·re·tab·baṃ

    Tena taṁ aṅgaṁ paripūretabbaṁ—

    and should fulfill it, thinking,

  48. 48

    किन्ताहंkin·tā·haṃ सद्धोsad·dho चca अस्संas·saṃ सीलवाsī·la·vā चा’ति।cā

    kintāhaṁ saddho ca assaṁ sīlavā cā’ti.

    “How can I become faithful and ethical?”

  49. 49

    यतोya·to चca खो,kho नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu सद्धोsad·dho चca होतिho·ti सीलवाsī·la·vā च,ca एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na परिपूरोpa·ri·pū·ro होति।ho·ti

    Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca, evaṁ so tenaṅgena paripūro hoti.

    When a mendicant is faithful and ethical, they’re complete in that respect.

  50. 50

    सद्धोsad·dho च,ca नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu होतिho·ti सीलवाsī·la·vā च,ca नोno चca लाभीlā·bhī अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्सce·to·sa·mā·dhis·sa …पे…pe

    Saddho ca, nandaka, bhikkhu hoti sīlavā ca, no ca lābhī ajjhattaṁ cetosamādhissa …pe…

    A mendicant is faithful and ethical, but does not get internal serenity of heart. …

  51. 51

    लाभीlā·bhī चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्स,ce·to·sa·mā·dhis·sa नna लाभीlā·bhī अधिपञ्ञाधम्मविपस्सनाय,a·dhi·pañ·ñā·dham·ma·vi·pas·sa·nā·ya

    lābhī ca ajjhattaṁ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya,

    They get internal serenity of heart, but they don’t get the higher wisdom of discernment of principles.

  52. 52

    एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na अपरिपूरोa·pa·ri·pū·ro होति।ho·ti

    evaṁ so tenaṅgena aparipūro hoti.

    So they’re incomplete in that respect.

  53. 53

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi नन्दक,nan·da·ka पाणकोpā·ṇa·ko चतुप्पादकोca·tup·pā·da·ko अस्स,as·sa तस्सtas·sa एकोe·ko पादोpā·do ओमकोo·ma·ko लामको,lā·ma·ko

    Seyyathāpi, nandaka, pāṇako catuppādako assa, tassa eko pādo omako lāmako,

    Suppose, Nandaka, there was a four-footed animal that was lame and disabled.

  54. 54

    एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na अपरिपूरोa·pa·ri·pū·ro अस्स।as·sa

    evaṁ so tenaṅgena aparipūro assa.

    It would be incomplete in that respect.

  55. 55

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu सद्धोsad·dho चca होतिho·ti सीलवाsī·la·vā च,ca लाभीlā·bhī चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्स,ce·to·sa·mā·dhis·sa नna लाभीlā·bhī अधिपञ्ञाधम्मविपस्सनाय,a·dhi·pañ·ñā·dham·ma·vi·pas·sa·nā·ya

    Evamevaṁ kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca, lābhī ca ajjhattaṁ cetosamādhissa, na lābhī adhipaññādhammavipassanāya,

    In the same way, a mendicant is faithful, ethical, and gets internal serenity of heart, but they don’t get the higher wisdom of discernment of principles.

  56. 56

    एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na अपरिपूरोa·pa·ri·pū·ro होति,ho·ti

    evaṁ so tenaṅgena aparipūro hoti,

    So they’re incomplete in that respect,

  57. 57

    तेनte·na तंtaṃ अङ्गंaṅ·gaṃ परिपूरेतब्बंpa·ri·pū·re·tab·baṃ

    tena taṁ aṅgaṁ paripūretabbaṁ

    and should fulfill it, thinking:

  58. 58

    ‘किन्ताहंkin·tā·haṃ सद्धोsad·dho चca अस्संas·saṃ सीलवाsī·la·vā च,ca लाभीlā·bhī चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्स,ce·to·sa·mā·dhis·sa लाभीlā·bhī चca अधिपञ्ञाधम्मविपस्सनाया’ति।a·dhi·pañ·ñā·dham·ma·vi·pas·sa·nā·yā

    ‘kintāhaṁ saddho ca assaṁ sīlavā ca, lābhī ca ajjhattaṁ cetosamādhissa, lābhī ca adhipaññādhammavipassanāyā’ti.

    “How can I become faithful and ethical and get internal serenity of heart and get the higher wisdom of discernment of principles?”

  59. 59

    यतोya·to चca खो,kho नन्दक,nan·da·ka भिक्खुbhik·khu सद्धोsad·dho चca होतिho·ti सीलवाsī·la·vā चca लाभीlā·bhī चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमाधिस्सce·to·sa·mā·dhis·sa लाभीlā·bhī चca अधिपञ्ञाधम्मविपस्सनाय,a·dhi·pañ·ñā·dham·ma·vi·pas·sa·nā·ya

    Yato ca kho, nandaka, bhikkhu saddho ca hoti sīlavā ca lābhī ca ajjhattaṁ cetosamādhissa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya,

    When a mendicant is faithful and ethical and gets internal serenity of heart and gets the higher wisdom of discernment of principles,

  60. 60

    एवंe·vaṃ सोso तेनङ्गेनte·naṅ·ge·na परिपूरोpa·ri·pū·ro होतीति।ho·tī·ti

    evaṁ so tenaṅgena paripūro hotīti.

    they’re complete in that respect.’

  61. 61

    पञ्चिमे,pañ·ci·me आवुसो,ā·vu·so आनिसंसाā·ni·saṃ·sā कालेनkā·le·na धम्मस्सवनेdham·mas·sa·va·ne कालेनkā·le·na धम्मसाकच्छाय।dham·ma·sā·kac·chā·ya

    Pañcime, āvuso, ānisaṁsā kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.

    Reverends, there are these five benefits of listening to the teachings at the right time and discussing the teachings at the right time.

  62. 62

    कतमेka·ta·me पञ्च?pañ·ca

    Katame pañca?

    What five?

  63. 63

    इधावुसो,i·dhā·vu·so भिक्खुbhik·khu भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणंpa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनं,sab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेति।pa·kā·se·ti

    Idhāvuso, bhikkhu bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.

    Firstly, a mendicant teaches Dhamma to the mendicants that’s good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased. And they reveal a spiritual practice that’s entirely full and pure.

  64. 64

    यथाya·thā यथा,ya·thā आवुसो,ā·vu·so भिक्खुbhik·khu भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणंpa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनं,sab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेतिpa·kā·se·ti तथाta·thā तथाta·thā सोso सत्थुsat·thu पियोpi·yo चca होतिho·ti मनापोma·nā·po चca गरुga·ru चca भावनीयोbhā·va·nī·yo च।ca

    Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti tathā tathā so satthu piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca.

    Whenever they do this, they become liked and approved by the Teacher, respected and admired.

  65. 65

    अयं,a·yaṃ आवुसो,ā·vu·so पठमोpa·ṭha·mo आनिसंसोā·ni·saṃ·so कालेनkā·le·na धम्मस्सवनेdham·mas·sa·va·ne कालेनkā·le·na धम्मसाकच्छाय।dham·ma·sā·kac·chā·ya

    Ayaṁ, āvuso, paṭhamo ānisaṁso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.

    This is the first benefit …

  66. 66

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ आवुसो,ā·vu·so भिक्खुbhik·khu भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणंpa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनं,sab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेति।pa·kā·se·ti यथाya·thā यथा,ya·thā आवुसो,ā·vu·so भिक्खुbhik·khu भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ …पे…pe

    Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti. Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ …pe…

    Furthermore, a mendicant teaches the mendicants the Dhamma …

  67. 67

    ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेतिpa·kā·se·ti तथाta·thā तथाta·thā सोso तस्मिंtas·miṃ धम्मेdham·me अत्थप्पटिसंवेदीat·thap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī चca होतिho·ti धम्मप्पटिसंवेदीdham·map·pa·ṭi·saṃ·ve·dī च।ca

    brahmacariyaṁ pakāseti tathā tathā so tasmiṁ dhamme atthappaṭisaṁvedī ca hoti dhammappaṭisaṁvedī ca.

    Whenever they do this, they feel inspired by the meaning and the teaching in that Dhamma.

  68. 68

    अयं,a·yaṃ आवुसो,ā·vu·so दुतियोdu·ti·yo आनिसंसोā·ni·saṃ·so कालेनkā·le·na धम्मस्सवनेdham·mas·sa·va·ne कालेनkā·le·na धम्मसाकच्छाय।dham·ma·sā·kac·chā·ya

    Ayaṁ, āvuso, dutiyo ānisaṁso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.

    This is the second benefit …

  69. 69

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ आवुसो,ā·vu·so भिक्खुbhik·khu भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणंpa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनं,sab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेति।pa·kā·se·ti

    Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.

    Furthermore, a mendicant teaches the mendicants the Dhamma …

  70. 70

    यथाya·thā यथा,ya·thā आवुसो,ā·vu·so भिक्खुbhik·khu भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ …पे…pe ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेतिpa·kā·se·ti तथाta·thā तथाta·thā सोso तस्मिंtas·miṃ धम्मेdham·me गम्भीरंgam·bhī·raṃ अत्थपदंat·tha·pa·daṃ पञ्ञायpañ·ñā·ya अतिविज्झa·ti·vij·jha पस्सति।pas·sa·ti

    Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ …pe… brahmacariyaṁ pakāseti tathā tathā so tasmiṁ dhamme gambhīraṁ atthapadaṁ paññāya ativijjha passati.

    Whenever they do this, they see the meaning of a deep saying in that Dhamma with penetrating wisdom.

  71. 71

    अयं,a·yaṃ आवुसो,ā·vu·so ततियोta·ti·yo आनिसंसोā·ni·saṃ·so कालेनkā·le·na धम्मस्सवनेdham·mas·sa·va·ne कालेनkā·le·na धम्मसाकच्छाय।dham·ma·sā·kac·chā·ya

    Ayaṁ, āvuso, tatiyo ānisaṁso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.

    This is the third benefit …

  72. 72

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ आवुसो,ā·vu·so भिक्खुbhik·khu भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ …पे…pe ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेति।pa·kā·se·ti

    Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ …pe… brahmacariyaṁ pakāseti.

    Furthermore, a mendicant teaches the mendicants the Dhamma …

  73. 73

    यथाya·thā यथा,ya·thā आवुसो,ā·vu·so भिक्खुbhik·khu भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ …पे…pe ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेतिpa·kā·se·ti तथाta·thā तथाta·thā नंnaṃ सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī उत्तरिut·ta·ri सम्भावेन्ति:sam·bhā·ven·ti

    Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ …pe… brahmacariyaṁ pakāseti tathā tathā naṁ sabrahmacārī uttari sambhāventi:

    Whenever they do this, their spiritual companions esteem them more highly, thinking,

  74. 74

    ‘अद्धाad·dhā अयमायस्माa·ya·mā·yas·mā पत्तोpat·to वाvā पज्जतिpaj·ja·ti वा’।vā

    ‘addhā ayamāyasmā patto vā pajjati vā’.

    ‘For sure this venerable has attained or will attain.’

  75. 75

    अयं,a·yaṃ आवुसो,ā·vu·so चतुत्थोca·tut·tho आनिसंसोā·ni·saṃ·so कालेनkā·le·na धम्मस्सवनेdham·mas·sa·va·ne कालेनkā·le·na धम्मसाकच्छाय।dham·ma·sā·kac·chā·ya

    Ayaṁ, āvuso, catuttho ānisaṁso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.

    This is the fourth benefit …

  76. 76

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ आवुसो,ā·vu·so भिक्खुbhik·khu भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणंpa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनं,sab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेति।pa·kā·se·ti

    Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.

    Furthermore, a mendicant teaches the mendicants the Dhamma …

  77. 77

    यथाya·thā यथा,ya·thā आवुसो,ā·vu·so भिक्खुbhik·khu भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मंdham·maṃ देसेतिde·se·ti आदिकल्याणंā·di·kal·yā·ṇaṃ मज्झेकल्याणंmaj·jhe·kal·yā·ṇaṃ परियोसानकल्याणंpa·ri·yo·sā·na·kal·yā·ṇaṃ सात्थंsāt·thaṃ सब्यञ्जनं,sab·yañ·ja·naṃ केवलपरिपुण्णंke·va·la·pa·ri·puṇ·ṇaṃ परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ पकासेति,pa·kā·se·ti तत्थtat·tha येye खोkho भिक्खूbhik·khū सेखाse·khā अप्पत्तमानसाap·pat·ta·mā·na·sā अनुत्तरंa·nut·ta·raṃ योगक्खेमंyo·gak·khe·maṃ पत्थयमानाpat·tha·ya·mā·nā विहरन्ति,vi·ha·ran·ti तेte तंtaṃ धम्मंdham·maṃ सुत्वाsut·vā वीरियंvī·ri·yaṃ आरभन्तिā·ra·bhan·ti अप्पत्तस्सap·pat·tas·sa पत्तियाpat·ti·yā अनधिगतस्सa·na·dhi·ga·tas·sa अधिगमायa·dhi·ga·mā·ya असच्छिकतस्सa·sac·chi·ka·tas·sa सच्छिकिरियाय।sac·chi·ki·ri·yā·ya

    Yathā yathā, āvuso, bhikkhu bhikkhūnaṁ dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti, tattha ye kho bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamānā viharanti, te taṁ dhammaṁ sutvā vīriyaṁ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.

    Whenever they do this, there may be trainee mendicants present, who haven’t achieved their heart’s desire, but live aspiring to the supreme sanctuary from the yoke. Hearing that teaching, they rouse energy for attaining the unattained, achieving the unachieved, and realizing the unrealized.

  78. 78

    येye पनpa·na तत्थtat·tha भिक्खूbhik·khū अरहन्तोa·ra·han·to खीणासवाkhī·ṇā·sa·vā वुसितवन्तोvu·si·ta·van·to कतकरणीयाka·ta·ka·ra·ṇī·yā ओहितभाराo·hi·ta·bhā·rā अनुप्पत्तसदत्थाa·nup·pat·ta·sa·dat·thā परिक्खीणभवसंयोजनाpa·rik·khī·ṇa·bha·va·saṃ·yo·ja·nā सम्मदञ्ञाविमुत्ता,sam·ma·dañ·ñā·vi·mut·tā तेte तंtaṃ धम्मंdham·maṃ सुत्वाsut·vā दिट्ठधम्मसुखविहारंयेवdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·raṃ·ye·va अनुयुत्ताa·nu·yut·tā विहरन्ति।vi·ha·ran·ti

    Ye pana tattha bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā, te taṁ dhammaṁ sutvā diṭṭhadhammasukhavihāraṁyeva anuyuttā viharanti.

    There may be perfected mendicants present, who have ended the defilements, completed the spiritual journey, done what had to be done, laid down the burden, achieved their heart’s goal, utterly ended the fetter of continued existence, and are rightly freed through enlightenment. Hearing that teaching, they simply live happily in this life.

  79. 79

    अयं,a·yaṃ आवुसो,ā·vu·so पञ्चमोpañ·ca·mo आनिसंसोā·ni·saṃ·so कालेनkā·le·na धम्मस्सवनेdham·mas·sa·va·ne कालेनkā·le·na धम्मसाकच्छाय।dham·ma·sā·kac·chā·ya

    Ayaṁ, āvuso, pañcamo ānisaṁso kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāya.

    This is the fifth benefit …

  80. 80

    इमेi·me खो,kho आवुसो,ā·vu·so पञ्चpañ·ca आनिसंसाā·ni·saṃ·sā कालेनkā·le·na धम्मस्सवनेdham·mas·sa·va·ne कालेनkā·le·na धम्मसाकच्छाया”ति।dham·ma·sā·kac·chā·yā

    Ime kho, āvuso, pañca ānisaṁsā kālena dhammassavane kālena dhammasākacchāyā”ti.

    These are the five benefits of listening to the teachings at the right time and discussing the teachings at the right time.”

  81. 81

    चतुत्थं।ca·tut·thaṃ

    Catutthaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.