Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Search Scripture Search

Lesser Exposition 7 चूळनिद्देस 7

Chapter: 1234567891011121314151617181920212223

3. Puṇṇakamāṇavapucchāniddesa

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410411412413 · Show pronunciation

1. 1

   चूळनिद्देस

   Cūḷaniddesa

2. 2

   पारायनवग्गनिद्देस

   Pārāyanavagganiddesa

3. 3

   पुच्छानिद्देस

   Pucchāniddesa

4. 4

   3। पुण्णकमाणवपुच्छानिद्देस

   3. Puṇṇakamāṇavapucchāniddesa

5. 5

   <ब्>अनेजं मूलदस्साविं,</ब्>

   <b>Anejaṁ mūladassāviṁ,</b>

   (Pāli only)

6. 6

   (इच्चायस्मा पुण्णको)

   (iccāyasmā puṇṇako)

   (Pāli only)

7. 7

   <ब्>अत्थि पञ्हेन आगमं;</ब्>

   <b>Atthi pañhena āgamaṁ;</b>

   (Pāli only)

8. 8

   <ब्>किंनिस्सिता इसयो मनुजा,</ब्>

   <b>Kiṁnissitā isayo manujā,</b>

   (Pāli only)

9. 9

   <ब्>खत्तिया ब्राह्मणा देवतानं;</ब्>

   <b>Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ;</b>

   (Pāli only)

10. 10

    <ब्>यञ्ञमकप्पयिंसु पुथूध लोके,</ब्>

    <b>Yaññamakappayiṁsu puthūdha loke,</b>

    (Pāli only)

11. 11

    <ब्>पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतं। </ब्>

    <b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ. </b>

    (Pāli only)

12. 12

    <ब्>अनेजं मूलदस्साविन्</ब्>ति एजा वुच्चति तण्हा।

    <b>Anejaṁ mūladassāvin</b>ti ejā vuccati taṇhā.

    (Pāli only)

13. 13

    यो रागो सारागो …पे… अभिज्झा लोभो अकुसलमूलं सा एजा तण्हा बुद्धस्स भगवतो पहीना उच्छिन्नमूला तालावत्थुकता अनभावङ्कता आयतिं अनुप्पादधम्मा।

    Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ sā ejā taṇhā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.

    (Pāli only)

14. 14

    तस्मा बुद्धो अनेजो।

    Tasmā buddho anejo.

    (Pāli only)

15. 15

    एजाय पहीनत्ता अनेजो।

    Ejāya pahīnattā anejo.

    (Pāli only)

16. 16

    भगवा लाभेपि न इञ्जति, अलाभेपि न इञ्जति, यसेपि न इञ्जति, अयसेपि न इञ्जति, पसंसायपि न इञ्जति, निन्दायपि न इञ्जति, सुखेपि न इञ्जति, दुक्खेपि न इञ्जति न चलति न वेधति नप्पवेधतीति—

    Bhagavā lābhepi na iñjati, alābhepi na iñjati, yasepi na iñjati, ayasepi na iñjati, pasaṁsāyapi na iñjati, nindāyapi na iñjati, sukhepi na iñjati, dukkhepi na iñjati na calati na vedhati nappavedhatīti—

    (Pāli only)

17. 17

    अनेजं।

    anejaṁ.

    (Pāli only)

18. 18

    <ब्>मूलदस्साविन्</ब्>ति भगवा मूलदस्सावी हेतुदस्सावी निदानदस्सावी सम्भवदस्सावी पभवदस्सावी समुट्ठानदस्सावी आहारदस्सावी आरम्मणदस्सावी पच्चयदस्सावी समुदयदस्सावी।

    <b>Mūladassāvin</b>ti bhagavā mūladassāvī hetudassāvī nidānadassāvī sambhavadassāvī pabhavadassāvī samuṭṭhānadassāvī āhāradassāvī ārammaṇadassāvī paccayadassāvī samudayadassāvī.

    (Pāli only)

19. 19

    तीणि अकुसलमूलानि—

    Tīṇi akusalamūlāni—

    (Pāli only)

20. 20

    लोभो अकुसलमूलं, दोसो अकुसलमूलं, मोहो अकुसलमूलं।

    lobho akusalamūlaṁ, doso akusalamūlaṁ, moho akusalamūlaṁ.

    (Pāli only)

21. 21

    वुत्तञ्हेतं भगवता—

    Vuttañhetaṁ bhagavatā—

    (Pāli only)

22. 22

    “तीणिमानि, भिक्खवे, निदानानि कम्मानं समुदयाय।

    “tīṇimāni, bhikkhave, nidānāni kammānaṁ samudayāya.

    (Pāli only)

23. 23

    कतमानि तीणि?

    Katamāni tīṇi?

    (Pāli only)

24. 24

    लोभो निदानं कम्मानं समुदयाय, दोसो निदानं कम्मानं समुदयाय, मोहो निदानं कम्मानं समुदयाय।

    Lobho nidānaṁ kammānaṁ samudayāya, doso nidānaṁ kammānaṁ samudayāya, moho nidānaṁ kammānaṁ samudayāya.

    (Pāli only)

25. 25

    न, भिक्खवे, लोभजेन कम्मेन दोसजेन कम्मेन मोहजेन कम्मेन देवा पञ्ञायन्ति, मनुस्सा पञ्ञायन्ति, या वा पनञ्ञापि काचि सुगतियो।

    Na, bhikkhave, lobhajena kammena dosajena kammena mohajena kammena devā paññāyanti, manussā paññāyanti, yā vā panaññāpi kāci sugatiyo.

    (Pāli only)

26. 26

    अथ खो, भिक्खवे, लोभजेन कम्मेन दोसजेन कम्मेन मोहजेन कम्मेन निरयो पञ्ञायति, तिरच्छानयोनि पञ्ञायति, पेत्तिविसयो पञ्ञायति, या वा पनञ्ञापि काचि दुग्गतियो निरये तिरच्छानयोनिया पेत्तिविसये अत्तभावाभिनिब्बत्तिया”।

    Atha kho, bhikkhave, lobhajena kammena dosajena kammena mohajena kammena nirayo paññāyati, tiracchānayoni paññāyati, pettivisayo paññāyati, yā vā panaññāpi kāci duggatiyo niraye tiracchānayoniyā pettivisaye attabhāvābhinibbattiyā”.

    (Pāli only)

27. 27

    इमानि तीणि अकुसलमूलानीति भगवा जानाति पस्सति।

    Imāni tīṇi akusalamūlānīti bhagavā jānāti passati.

    (Pāli only)

28. 28

    एवम्पि भगवा मूलदस्सावी …पे…

    Evampi bhagavā mūladassāvī …pe…

    (Pāli only)

29. 29

    समुदयदस्सावी।

    samudayadassāvī.

    (Pāli only)

30. 30

    तीणि कुसलमूलानि—

    Tīṇi kusalamūlāni—

    (Pāli only)

31. 31

    अलोभो कुसलमूलं, अदोसो कुसलमूलं, अमोहो कुसलमूलं।

    alobho kusalamūlaṁ, adoso kusalamūlaṁ, amoho kusalamūlaṁ.

    (Pāli only)

32. 32

    वुत्तञ्हेतं भगवता—

    Vuttañhetaṁ bhagavatā—

    (Pāli only)

33. 33

    “तीणिमानि …पे…

    “tīṇimāni …pe…

    (Pāli only)

34. 34

    न, भिक्खवे, अलोभजेन कम्मेन अदोसजेन कम्मेन अमोहजेन कम्मेन निरयो पञ्ञायति, तिरच्छानयोनि पञ्ञायति, पेत्तिविसयो पञ्ञायति, या वा पनञ्ञापि काचि दुग्गतियो।

    na, bhikkhave, alobhajena kammena adosajena kammena amohajena kammena nirayo paññāyati, tiracchānayoni paññāyati, pettivisayo paññāyati, yā vā panaññāpi kāci duggatiyo.

    (Pāli only)

35. 35

    अथ खो, भिक्खवे, अलोभजेन कम्मेन अदोसजेन कम्मेन अमोहजेन कम्मेन देवा पञ्ञायन्ति, मनुस्सा पञ्ञायन्ति, या वा पनञ्ञापि काचि सुगतियो देवे च मनुस्से च अत्तभावाभिनिब्बत्तिया”।

    Atha kho, bhikkhave, alobhajena kammena adosajena kammena amohajena kammena devā paññāyanti, manussā paññāyanti, yā vā panaññāpi kāci sugatiyo deve ca manusse ca attabhāvābhinibbattiyā”.

    (Pāli only)

36. 36

    इमानि तीणि कुसलमूलानीति भगवा जानाति पस्सति।

    Imāni tīṇi kusalamūlānīti bhagavā jānāti passati.

    (Pāli only)

37. 37

    एवम्पि भगवा मूलदस्सावी …पे…

    Evampi bhagavā mūladassāvī …pe…

    (Pāli only)

38. 38

    समुदयदस्सावी।

    samudayadassāvī.

    (Pāli only)

39. 39

    वुत्तञ्हेतं भगवता—

    Vuttañhetaṁ bhagavatā—

    (Pāli only)

40. 40

    “ये केचि, भिक्खवे, धम्मा अकुसला अकुसलभागिया अकुसलपक्खिका सब्बे ते अविज्जामूलका अविज्जासमोसरणा अविज्जासमुग्घाता”।

    “ye keci, bhikkhave, dhammā akusalā akusalabhāgiyā akusalapakkhikā sabbe te avijjāmūlakā avijjāsamosaraṇā avijjāsamugghātā”.

    (Pāli only)

41. 41

    सब्बे ते समुग्घातं गच्छन्तीति भगवा जानाति पस्सति।

    Sabbe te samugghātaṁ gacchantīti bhagavā jānāti passati.

    (Pāli only)

42. 42

    एवम्पि भगवा मूलदस्सावी …पे…

    Evampi bhagavā mūladassāvī …pe…

    (Pāli only)

43. 43

    समुदयदस्सावी।

    samudayadassāvī.

    (Pāli only)

44. 44

    वुत्तञ्हेतं भगवता—

    Vuttañhetaṁ bhagavatā—

    (Pāli only)

45. 45

    “ये केचि, भिक्खवे, धम्मा कुसला कुसलभागिया कुसलपक्खिका, सब्बे ते अप्पमादमूलका अप्पमादसमोसरणा।

    “ye keci, bhikkhave, dhammā kusalā kusalabhāgiyā kusalapakkhikā, sabbe te appamādamūlakā appamādasamosaraṇā.

    (Pāli only)

46. 46

    अप्पमादो तेसं धम्मानं अग्गमक्खायती”ति भगवा जानाति पस्सति।

    Appamādo tesaṁ dhammānaṁ aggamakkhāyatī”ti bhagavā jānāti passati.

    (Pāli only)

47. 47

    एवम्पि भगवा मूलदस्सावी …पे…

    Evampi bhagavā mūladassāvī …pe…

    (Pāli only)

48. 48

    समुदयदस्सावी।

    samudayadassāvī.

    (Pāli only)

49. 49

    अथ वा भगवा जानाति पस्सति।

    Atha vā bhagavā jānāti passati.

    (Pāli only)

50. 50

    “अविज्जा मूलं सङ्खारानं, सङ्खारा मूलं विञ्ञाणस्स, विञ्ञाणं मूलं नामरूपस्स, नामरूपं मूलं सळायतनस्स, सळायतनं मूलं फस्सस्स, फस्सो मूलं वेदनाय, वेदना मूलं तण्हाय, तण्हा मूलं उपादानस्स, उपादानं मूलं भवस्स, भवो मूलं जातिया, जाति मूलं जरामरणस्सा”ति—

    “Avijjā mūlaṁ saṅkhārānaṁ, saṅkhārā mūlaṁ viññāṇassa, viññāṇaṁ mūlaṁ nāmarūpassa, nāmarūpaṁ mūlaṁ saḷāyatanassa, saḷāyatanaṁ mūlaṁ phassassa, phasso mūlaṁ vedanāya, vedanā mūlaṁ taṇhāya, taṇhā mūlaṁ upādānassa, upādānaṁ mūlaṁ bhavassa, bhavo mūlaṁ jātiyā, jāti mūlaṁ jarāmaraṇassā”ti—

    (Pāli only)

51. 51

    भगवा जानाति पस्सति।

    bhagavā jānāti passati.

    (Pāli only)

52. 52

    एवम्पि भगवा मूलदस्सावी …पे…

    Evampi bhagavā mūladassāvī …pe…

    (Pāli only)

53. 53

    समुदयदस्सावी।

    samudayadassāvī.

    (Pāli only)

54. 54

    अथ वा भगवा जानाति पस्सति।

    Atha vā bhagavā jānāti passati.

    (Pāli only)

55. 55

    “चक्खु मूलं चक्खुरोगानं, सोतं मूलं सोतरोगानं, घानं मूलं घानरोगानं, जिव्हा मूलं जिव्हारोगानं, कायो मूलं कायरोगानं, मनो मूलं चेतसिकानं दुक्खानन्”ति—

    “Cakkhu mūlaṁ cakkhurogānaṁ, sotaṁ mūlaṁ sotarogānaṁ, ghānaṁ mūlaṁ ghānarogānaṁ, jivhā mūlaṁ jivhārogānaṁ, kāyo mūlaṁ kāyarogānaṁ, mano mūlaṁ cetasikānaṁ dukkhānan”ti—

    (Pāli only)

56. 56

    भगवा जानाति पस्सति।

    bhagavā jānāti passati.

    (Pāli only)

57. 57

    एवम्पि भगवा मूलदस्सावी हेतुदस्सावी निदानदस्सावी सम्भवदस्सावी पभवदस्सावी समुट्ठानदस्सावी आहारदस्सावी आरम्मणदस्सावी पच्चयदस्सावी समुदयदस्सावीति—

    Evampi bhagavā mūladassāvī hetudassāvī nidānadassāvī sambhavadassāvī pabhavadassāvī samuṭṭhānadassāvī āhāradassāvī ārammaṇadassāvī paccayadassāvī samudayadassāvīti—

    (Pāli only)

58. 58

    अनेजं मूलदस्सावी।

    anejaṁ mūladassāvī.

    (Pāli only)

59. 59

    <ब्>इच्चायस्मा पुण्णको</ब्>ति <ब्>इच्चा</ब्>ति पदसन्धि …पे…

    <b>Iccāyasmā puṇṇako</b>ti <b>iccā</b>ti padasandhi …pe…

    (Pāli only)

60. 60

    आयस्मा पुण्णको।

    āyasmā puṇṇako.

    (Pāli only)

61. 61

    <ब्>अत्थि पञ्हेन आगमन्</ब्>ति पञ्हेन अत्थिको आगतोम्हि, पञ्हं पुच्छितुकामो आगतोम्हि, पञ्हं सोतुकामो आगतोम्हीति—

    <b>Atthi pañhena āgaman</b>ti pañhena atthiko āgatomhi, pañhaṁ pucchitukāmo āgatomhi, pañhaṁ sotukāmo āgatomhīti—

    (Pāli only)

62. 62

    एवम्पि अत्थि पञ्हेन आगमं।

    evampi atthi pañhena āgamaṁ.

    (Pāli only)

63. 63

    अथ वा पञ्हत्थिकानं पञ्हं पुच्छितुकामानं पञ्हं सोतुकामानं आगमनं अभिक्कमनं उपसङ्कमनं पयिरुपासनं अत्थीति—

    Atha vā pañhatthikānaṁ pañhaṁ pucchitukāmānaṁ pañhaṁ sotukāmānaṁ āgamanaṁ abhikkamanaṁ upasaṅkamanaṁ payirupāsanaṁ atthīti—

    (Pāli only)

64. 64

    एवम्पि अत्थि पञ्हेन आगमं।

    evampi atthi pañhena āgamaṁ.

    (Pāli only)

65. 65

    अथ वा पञ्हागमो तुय्हं अत्थि, त्वम्पि पहु त्वमसि अलमत्तो।

    Atha vā pañhāgamo tuyhaṁ atthi, tvampi pahu tvamasi alamatto.

    (Pāli only)

66. 66

    मया पुच्छितं कथेतुं विसज्जेतुं वहस्सेतं भारन्ति—

    Mayā pucchitaṁ kathetuṁ visajjetuṁ vahassetaṁ bhāranti—

    (Pāli only)

67. 67

    एवम्पि अत्थि पञ्हेन आगमं।

    evampi atthi pañhena āgamaṁ.

    (Pāli only)

68. 68

    <ब्>किं निस्सिता इसयो मनुजा</ब्>ति किं निस्सिता आसिता अल्लीना उपगता अज्झोसिता अधिमुत्ता।

    <b>Kiṁ nissitā isayo manujā</b>ti kiṁ nissitā āsitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttā.

    (Pāli only)

69. 69

    <ब्>इसयो</ब्>ति इसिनामका ये केचि इसिपब्बज्जं पब्बजिता आजीवका निगण्ठा जटिला तापसा।

    <b>Isayo</b>ti isināmakā ye keci isipabbajjaṁ pabbajitā ājīvakā nigaṇṭhā jaṭilā tāpasā.

    (Pāli only)

70. 70

    <ब्>मनुजा</ब्>ति मनुस्सा वुच्चन्तीति—

    <b>Manujā</b>ti manussā vuccantīti—

    (Pāli only)

71. 71

    किं निस्सिता इसयो मनुजा।

    kiṁ nissitā isayo manujā.

    (Pāli only)

72. 72

    <ब्>खत्तिया ब्राह्मणा देवतानन्</ब्>ति।

    <b>Khattiyā brāhmaṇā devatānan</b>ti.

    (Pāli only)

73. 73

    <ब्>खत्तिया</ब्>ति ये केचि खत्तियजातिका।

    <b>Khattiyā</b>ti ye keci khattiyajātikā.

    (Pāli only)

74. 74

    <ब्>ब्राह्मणा</ब्>ति ये केचि भोवादिका।

    <b>Brāhmaṇā</b>ti ye keci bhovādikā.

    (Pāli only)

75. 75

    <ब्>देवतानन्</ब्>ति आजीवकसावकानं आजीवका देवता, निगण्ठसावकानं निगण्ठा देवता, जटिलसावकानं जटिला देवता, परिब्बाजकसावकानं परिब्बाजका देवता, अविरुद्धकसावकानं अविरुद्धका देवता, हत्थिवतिकानं हत्थी देवता, अस्सवतिकानं अस्सा देवता, गोवतिकानं गावो देवता, कुक्कुरवतिकानं कुक्कुरा देवता, काकवतिकानं काका देवता, वासुदेववतिकानं वासुदेवो देवता, बलदेववतिकानं बलदेवो देवता, पुण्णभद्दवतिकानं पुण्णभद्दो देवता, मणिभद्दवतिकानं मणिभद्दो देवता, अग्गिवतिकानं अग्गि देवता, नागवतिकानं नागा देवता, सुपण्णवतिकानं सुपण्णा देवता, यक्खवतिकानं यक्खा देवता, असुरवतिकानं असुरा देवता, गन्धब्बवतिकानं गन्धब्बा देवता, महाराजवतिकानं महाराजानो देवता, चन्दवतिकानं चन्दो देवता, सूरियवतिकानं सूरियो देवता, इन्दवतिकानं इन्दो देवता, ब्रह्मवतिकानं ब्रह्मा देवता, देववतिकानं देवो देवता, दिसावतिकानं दिसा देवता, ये येसं दक्खिणेय्या ते तेसं देवताति—

    <b>Devatānan</b>ti ājīvakasāvakānaṁ ājīvakā devatā, nigaṇṭhasāvakānaṁ nigaṇṭhā devatā, jaṭilasāvakānaṁ jaṭilā devatā, paribbājakasāvakānaṁ paribbājakā devatā, aviruddhakasāvakānaṁ aviruddhakā devatā, hatthivatikānaṁ hatthī devatā, assavatikānaṁ assā devatā, govatikānaṁ gāvo devatā, kukkuravatikānaṁ kukkurā devatā, kākavatikānaṁ kākā devatā, vāsudevavatikānaṁ vāsudevo devatā, baladevavatikānaṁ baladevo devatā, puṇṇabhaddavatikānaṁ puṇṇabhaddo devatā, maṇibhaddavatikānaṁ maṇibhaddo devatā, aggivatikānaṁ aggi devatā, nāgavatikānaṁ nāgā devatā, supaṇṇavatikānaṁ supaṇṇā devatā, yakkhavatikānaṁ yakkhā devatā, asuravatikānaṁ asurā devatā, gandhabbavatikānaṁ gandhabbā devatā, mahārājavatikānaṁ mahārājāno devatā, candavatikānaṁ cando devatā, sūriyavatikānaṁ sūriyo devatā, indavatikānaṁ indo devatā, brahmavatikānaṁ brahmā devatā, devavatikānaṁ devo devatā, disāvatikānaṁ disā devatā, ye yesaṁ dakkhiṇeyyā te tesaṁ devatāti—

    (Pāli only)

76. 76

    खत्तियब्राह्मणा देवतानं।

    khattiyabrāhmaṇā devatānaṁ.

    (Pāli only)

77. 77

    <ब्>यञ्ञमकप्पयिंसु पुथूध लोके</ब्>ति <ब्>यञ्ञं</ब्> वुच्चति देय्यधम्मो चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं अन्नं पानं वत्थं यानं मालागन्धविलेपनं सेय्यावसथपदीपेय्यं।

    <b>Yaññamakappayiṁsu puthūdha loke</b>ti <b>yaññaṁ</b> vuccati deyyadhammo cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ.

    (Pāli only)

78. 78

    <ब्>यञ्ञमकप्पयिंसू</ब्>ति येपि यञ्ञं एसन्ति गवेसन्ति परियेसन्ति चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं अन्नं पानं वत्थं यानं मालागन्धविलेपनं सेय्यावसथपदीपेय्यं, तेपि यञ्ञं कप्पेन्ति।

    <b>Yaññamakappayiṁsū</b>ti yepi yaññaṁ esanti gavesanti pariyesanti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ, tepi yaññaṁ kappenti.

    (Pāli only)

79. 79

    येपि यञ्ञं अभिसङ्खरोन्ति चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं अन्नं पानं …पे…

    Yepi yaññaṁ abhisaṅkharonti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ …pe…

    (Pāli only)

80. 80

    सेय्यावसथपदीपेय्यं, तेपि यञ्ञं कप्पेन्ति।

    seyyāvasathapadīpeyyaṁ, tepi yaññaṁ kappenti.

    (Pāli only)

81. 81

    येपि यञ्ञं देन्ति यजन्ति परिच्चजन्ति चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं अन्नं पानं …पे…

    Yepi yaññaṁ denti yajanti pariccajanti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ …pe…

    (Pāli only)

82. 82

    सेय्यावसथपदीपेय्यं, तेपि यञ्ञं कप्पेन्ति।

    seyyāvasathapadīpeyyaṁ, tepi yaññaṁ kappenti.

    (Pāli only)

83. 83

    <ब्>पुथू</ब्>ति यञ्ञा वा एते पुथू, यञ्ञयाजका वा एते पुथू, दक्खिणेय्या वा एते पुथू।

    <b>Puthū</b>ti yaññā vā ete puthū, yaññayājakā vā ete puthū, dakkhiṇeyyā vā ete puthū.

    (Pāli only)

84. 84

    कथं यञ्ञा वा एते पुथू?

    Kathaṁ yaññā vā ete puthū?

    (Pāli only)

85. 85

    बहुकानं एते यञ्ञा चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारा अन्नं पानं वत्थं यानं मालं गन्धं विलेपनं सेय्यावसथपदीपेय्यं—

    Bahukānaṁ ete yaññā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārā annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālaṁ gandhaṁ vilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyaṁ—

    (Pāli only)

86. 86

    एवं यञ्ञा वा एते पुथू।

    evaṁ yaññā vā ete puthū.

    (Pāli only)

87. 87

    कथं यञ्ञयाजका वा एते पुथू?

    Kathaṁ yaññayājakā vā ete puthū?

    (Pāli only)

88. 88

    बहुका एते यञ्ञयाजका खत्तिया च ब्राह्मणा च वेस्सा च सुद्दा च गहट्ठा च पब्बजिता च देवा च मनुस्सा च—

    Bahukā ete yaññayājakā khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca devā ca manussā ca—

    (Pāli only)

89. 89

    एवं यञ्ञयाजका वा एते पुथू।

    evaṁ yaññayājakā vā ete puthū.

    (Pāli only)

90. 90

    कथं दक्खिणेय्या वा एते पुथू?

    Kathaṁ dakkhiṇeyyā vā ete puthū?

    (Pāli only)

91. 91

    बहुका एते दक्खिणेय्या पुथू समणब्राह्मणा कपणद्धिकवनिब्बकयाचका—

    Bahukā ete dakkhiṇeyyā puthū samaṇabrāhmaṇā kapaṇaddhikavanibbakayācakā—

    (Pāli only)

92. 92

    एवं दक्खिणेय्या वा एते पुथू।

    evaṁ dakkhiṇeyyā vā ete puthū.

    (Pāli only)

93. 93

    <ब्>इध लोके</ब्>ति मनुस्सलोकेति यञ्ञमकप्पयिंसु—

    <b>Idha loke</b>ti manussaloketi yaññamakappayiṁsu—

    (Pāli only)

94. 94

    पुथूध लोके।

    puthūdha loke.

    (Pāli only)

95. 95

    <ब्>पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतन्</ब्>ति।

    <b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metan</b>ti.

    (Pāli only)

96. 96

    <ब्>पुच्छा</ब्>ति तिस्सो पुच्छा—

    <b>Pucchā</b>ti tisso pucchā—

    (Pāli only)

97. 97

    अदिट्ठजोतना पुच्छा, दिट्ठसंसन्दना पुच्छा, विमतिच्छेदना पुच्छा।

    adiṭṭhajotanā pucchā, diṭṭhasaṁsandanā pucchā, vimaticchedanā pucchā.

    (Pāli only)

98. 98

    कतमा अदिट्ठजोतना पुच्छा?

    Katamā adiṭṭhajotanā pucchā?

    (Pāli only)

99. 99

    पकतिया लक्खणं अञ्ञातं होति अदिट्ठं अतुलितं अतीरितं अविभूतं अविभावितं, तस्स ञाणाय दस्सनाय तुलनाय तीरणाय विभूतत्थाय विभावनत्थाय पञ्हं पुच्छति—

    Pakatiyā lakkhaṇaṁ aññātaṁ hoti adiṭṭhaṁ atulitaṁ atīritaṁ avibhūtaṁ avibhāvitaṁ, tassa ñāṇāya dassanāya tulanāya tīraṇāya vibhūtatthāya vibhāvanatthāya pañhaṁ pucchati—

    (Pāli only)

100. 100

     अयं अदिट्ठजोतना पुच्छा।

     ayaṁ adiṭṭhajotanā pucchā.

     (Pāli only)

101. 101

     कतमा दिट्ठसंसन्दना पुच्छा?

     Katamā diṭṭhasaṁsandanā pucchā?

     (Pāli only)

102. 102

     पकतिया लक्खणं ञातं होति दिट्ठं तुलितं तीरितं विभूतं विभावितं।

     Pakatiyā lakkhaṇaṁ ñātaṁ hoti diṭṭhaṁ tulitaṁ tīritaṁ vibhūtaṁ vibhāvitaṁ.

     (Pāli only)

103. 103

     अञ्ञेहि पण्डितेहि सद्धिं संसन्दनत्थाय पञ्हं पुच्छति—

     Aññehi paṇḍitehi saddhiṁ saṁsandanatthāya pañhaṁ pucchati—

     (Pāli only)

104. 104

     अयं दिट्ठसंसन्दना पुच्छा।

     ayaṁ diṭṭhasaṁsandanā pucchā.

     (Pāli only)

105. 105

     कतमा विमतिच्छेदना पुच्छा?

     Katamā vimaticchedanā pucchā?

     (Pāli only)

106. 106

     पकतिया संसयपक्खन्दो होति विमतिपक्खन्दो द्वेळ्हकजातो—

     Pakatiyā saṁsayapakkhando hoti vimatipakkhando dveḷhakajāto—

     (Pāli only)

107. 107

     “एवं नु खो, न नु खो, किं नु खो, कथं नु खो”ति।

     “evaṁ nu kho, na nu kho, kiṁ nu kho, kathaṁ nu kho”ti.

     (Pāli only)

108. 108

     सो विमतिच्छेदनत्थाय पञ्हं पुच्छति—

     So vimaticchedanatthāya pañhaṁ pucchati—

     (Pāli only)

109. 109

     अयं विमतिच्छेदना पुच्छा।

     ayaṁ vimaticchedanā pucchā.

     (Pāli only)

110. 110

     इमा तिस्सो पुच्छा।

     Imā tisso pucchā.

     (Pāli only)

111. 111

     अपरापि तिस्सो पुच्छा—

     Aparāpi tisso pucchā—

     (Pāli only)

112. 112

     मनुस्सपुच्छा, अमनुस्सपुच्छा, निम्मितपुच्छा।

     manussapucchā, amanussapucchā, nimmitapucchā.

     (Pāli only)

113. 113

     कतमा मनुस्सपुच्छा?

     Katamā manussapucchā?

     (Pāli only)

114. 114

     मनुस्सा बुद्धं भगवन्तं उपसङ्कमित्वा पुच्छन्ति, भिक्खू पुच्छन्ति, भिक्खुनियो पुच्छन्ति, उपासका पुच्छन्ति, उपासिकायो पुच्छन्ति, राजानो पुच्छन्ति, खत्तिया पुच्छन्ति, ब्राह्मणा पुच्छन्ति, वेस्सा पुच्छन्ति, सुद्दा पुच्छन्ति, गहट्ठा पुच्छन्ति, पब्बजिता पुच्छन्ति—

     Manussā buddhaṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā pucchanti, bhikkhū pucchanti, bhikkhuniyo pucchanti, upāsakā pucchanti, upāsikāyo pucchanti, rājāno pucchanti, khattiyā pucchanti, brāhmaṇā pucchanti, vessā pucchanti, suddā pucchanti, gahaṭṭhā pucchanti, pabbajitā pucchanti—

     (Pāli only)

115. 115

     अयं मनुस्सपुच्छा।

     ayaṁ manussapucchā.

     (Pāli only)

116. 116

     कतमा अमनुस्सपुच्छा?

     Katamā amanussapucchā?

     (Pāli only)

117. 117

     अमनुस्सा बुद्धं भगवन्तं उपसङ्कमित्वा पञ्हं पुच्छन्ति, नागा पुच्छन्ति, सुपण्णा पुच्छन्ति, यक्खा पुच्छन्ति, असुरा पुच्छन्ति, गन्धब्बा पुच्छन्ति, महाराजानो पुच्छन्ति, इन्दा पुच्छन्ति, ब्रह्मानो पुच्छन्ति, देवतायो पुच्छन्ति—

     Amanussā buddhaṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā pañhaṁ pucchanti, nāgā pucchanti, supaṇṇā pucchanti, yakkhā pucchanti, asurā pucchanti, gandhabbā pucchanti, mahārājāno pucchanti, indā pucchanti, brahmāno pucchanti, devatāyo pucchanti—

     (Pāli only)

118. 118

     अयं अमनुस्सपुच्छा।

     ayaṁ amanussapucchā.

     (Pāli only)

119. 119

     कतमा निम्मितपुच्छा?

     Katamā nimmitapucchā?

     (Pāli only)

120. 120

     यं भगवा रूपं अभिनिम्मिनाति मनोमयं सब्बङ्गपच्चङ्गं अहीनिन्द्रियं, सो निम्मितो बुद्धं भगवन्तं उपसङ्कमित्वा पञ्हं पुच्छति;

     Yaṁ bhagavā rūpaṁ abhinimmināti manomayaṁ sabbaṅgapaccaṅgaṁ ahīnindriyaṁ, so nimmito buddhaṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā pañhaṁ pucchati;

     (Pāli only)

121. 121

     भगवा विसज्जेति—

     bhagavā visajjeti—

     (Pāli only)

122. 122

     अयं निम्मितपुच्छा।

     ayaṁ nimmitapucchā.

     (Pāli only)

123. 123

     इमा तिस्सो पुच्छा।

     Imā tisso pucchā.

     (Pāli only)

124. 124

     अपरापि तिस्सो पुच्छा—

     Aparāpi tisso pucchā—

     (Pāli only)

125. 125

     अत्तत्थपुच्छा, परत्थपुच्छा, उभयत्थपुच्छा।

     attatthapucchā, paratthapucchā, ubhayatthapucchā.

     (Pāli only)

126. 126

     अपरापि तिस्सो पुच्छा—

     Aparāpi tisso pucchā—

     (Pāli only)

127. 127

     दिट्ठधम्मिकत्थपुच्छा, सम्परायिकत्थपुच्छा, परमत्थपुच्छा।

     diṭṭhadhammikatthapucchā, samparāyikatthapucchā, paramatthapucchā.

     (Pāli only)

128. 128

     अपरापि तिस्सो पुच्छा—

     Aparāpi tisso pucchā—

     (Pāli only)

129. 129

     अनवज्जत्थपुच्छा, निक्किलेसत्थपुच्छा, वोदानत्थपुच्छा।

     anavajjatthapucchā, nikkilesatthapucchā, vodānatthapucchā.

     (Pāli only)

130. 130

     अपरापि तिस्सो पुच्छा—

     Aparāpi tisso pucchā—

     (Pāli only)

131. 131

     अतीतपुच्छा, अनागतपुच्छा, पच्चुप्पन्नपुच्छा।

     atītapucchā, anāgatapucchā, paccuppannapucchā.

     (Pāli only)

132. 132

     अपरापि तिस्सो पुच्छा—

     Aparāpi tisso pucchā—

     (Pāli only)

133. 133

     अज्झत्तपुच्छा, बहिद्धापुच्छा, अज्झत्तबहिद्धापुच्छा।

     ajjhattapucchā, bahiddhāpucchā, ajjhattabahiddhāpucchā.

     (Pāli only)

134. 134

     अपरापि तिस्सो पुच्छा—

     Aparāpi tisso pucchā—

     (Pāli only)

135. 135

     कुसलपुच्छा, अकुसलपुच्छा, अब्याकतपुच्छा।

     kusalapucchā, akusalapucchā, abyākatapucchā.

     (Pāli only)

136. 136

     अपरापि तिस्सो पुच्छा—

     Aparāpi tisso pucchā—

     (Pāli only)

137. 137

     खन्धपुच्छा, धातुपुच्छा, आयतनपुच्छा।

     khandhapucchā, dhātupucchā, āyatanapucchā.

     (Pāli only)

138. 138

     अपरापि तिस्सो पुच्छा—

     Aparāpi tisso pucchā—

     (Pāli only)

139. 139

     सतिपट्ठानपुच्छा, सम्मप्पधानपुच्छा, इद्धिपादपुच्छा।

     satipaṭṭhānapucchā, sammappadhānapucchā, iddhipādapucchā.

     (Pāli only)

140. 140

     अपरापि तिस्सो पुच्छा—

     Aparāpi tisso pucchā—

     (Pāli only)

141. 141

     इन्द्रियपुच्छा, बलपुच्छा, बोज्झङ्गपुच्छा।

     indriyapucchā, balapucchā, bojjhaṅgapucchā.

     (Pāli only)

142. 142

     अपरापि तिस्सो पुच्छा—

     Aparāpi tisso pucchā—

     (Pāli only)

143. 143

     मग्गपुच्छा, फलपुच्छा, निब्बानपुच्छा।

     maggapucchā, phalapucchā, nibbānapucchā.

     (Pāli only)

144. 144

     <ब्>पुच्छामि तन्</ब्>ति पुच्छामि तं याचामि तं अज्झेसामि तं पसादेमि तं “कथयस्सु मे”ति पुच्छामि तं।

     <b>Pucchāmi tan</b>ti pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ pasādemi taṁ “kathayassu me”ti pucchāmi taṁ.

     (Pāli only)

145. 145

     <ब्>भगवा</ब्>ति गारवाधिवचनमेतं …पे… सच्छिका पञ्ञत्ति—

     <b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti—

     (Pāli only)

146. 146

     यदिदं भगवाति।

     yadidaṁ bhagavāti.

     (Pāli only)

147. 147

     <ब्>ब्रूहि मेतन्</ब्>ति ब्रूहि आचिक्खाहि देसेहि पञ्ञपेहि पट्ठपेहि विवराहि विभजाहि उत्तानीकरोहि पकासेहीति—

     <b>Brūhi metan</b>ti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—

     (Pāli only)

148. 148

     पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतं।

     pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ.

     (Pāli only)

149. 149

     तेनाह सो ब्राह्मणो—

     Tenāha so brāhmaṇo—

     (Pāli only)

150. 150

     “अनेजं मूलदस्साविं,

     “Anejaṁ mūladassāviṁ,

     (Pāli only)

151. 151

     (इच्चायस्मा पुण्णको)

     (iccāyasmā puṇṇako)

     (Pāli only)

152. 152

     अत्थि पञ्हेन आगमं;

     Atthi pañhena āgamaṁ;

     (Pāli only)

153. 153

     किं निस्सिता इसयो मनुजा,

     Kiṁ nissitā isayo manujā,

     (Pāli only)

154. 154

     खत्तिया ब्राह्मणा देवतानं;

     Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ;

     (Pāli only)

155. 155

     यञ्ञमकप्पयिंसु पुथूध लोके,

     Yaññamakappayiṁsu puthūdha loke,

     (Pāli only)

156. 156

     पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतन्”ति।

     Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metan”ti.

     (Pāli only)

157. 157

     <ब्>ये केचिमे इसयो मनुजा,</ब्>

     <b>Ye kecime isayo manujā,</b>

     (Pāli only)

158. 158

     (पुण्णकाति भगवा)

     (puṇṇakāti bhagavā)

     (Pāli only)

159. 159

     <ब्>खत्तिया ब्राह्मणा देवतानं;</ब्>

     <b>Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ;</b>

     (Pāli only)

160. 160

     <ब्>यञ्ञमकप्पयिंसु पुथूध लोके,</ब्>

     <b>Yaññamakappayiṁsu puthūdha loke,</b>

     (Pāli only)

161. 161

     <ब्>आसीसमाना पुण्णक इत्थत्तं;</ब्>

     <b>Āsīsamānā puṇṇaka itthattaṁ;</b>

     (Pāli only)

162. 162

     <ब्>जरं सिता यञ्ञमकप्पयिंसु। </ब्>

     <b>Jaraṁ sitā yaññamakappayiṁsu. </b>

     (Pāli only)

163. 163

     <ब्>ये केचिमे इसयो मनुजा</ब्>ति।

     <b>Ye kecime isayo manujā</b>ti.

     (Pāli only)

164. 164

     <ब्>ये केची</ब्>ति सब्बेन सब्बं सब्बथा सब्बं असेसं निस्सेसं परियादियनवचनमेतं—

     <b>Ye kecī</b>ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādiyanavacanametaṁ—

     (Pāli only)

165. 165

     ये केचीति।

     ye kecīti.

     (Pāli only)

166. 166

     <ब्>इसयो</ब्>ति इसिनामका ये केचि इसिपब्बज्जं पब्बजिता आजीवका निगण्ठा जटिला तापसा।

     <b>Isayo</b>ti isināmakā ye keci isipabbajjaṁ pabbajitā ājīvakā nigaṇṭhā jaṭilā tāpasā.

     (Pāli only)

167. 167

     <ब्>मनुजा</ब्>ति मनुस्सा वुच्चन्तीति—

     <b>Manujā</b>ti manussā vuccantīti—

     (Pāli only)

168. 168

     ये केचिमे इसयो मनुजा पुण्णकाति भगवा।

     ye kecime isayo manujā puṇṇakāti bhagavā.

     (Pāli only)

169. 169

     <ब्>खत्तिया ब्राह्मणा देवतानन्</ब्>ति।

     <b>Khattiyā brāhmaṇā devatānan</b>ti.

     (Pāli only)

170. 170

     <ब्>खत्तिया</ब्>ति ये केचि खत्तियजातिका।

     <b>Khattiyā</b>ti ye keci khattiyajātikā.

     (Pāli only)

171. 171

     <ब्>ब्राह्मणा</ब्>ति ये केचि भोवादिका।

     <b>Brāhmaṇā</b>ti ye keci bhovādikā.

     (Pāli only)

172. 172

     <ब्>देवतानन्</ब्>ति आजीवकसावकानं आजीवका देवता …पे…

     <b>Devatānan</b>ti ājīvakasāvakānaṁ ājīvakā devatā …pe…

     (Pāli only)

173. 173

     दिसावतिकानं दिसा देवता।

     disāvatikānaṁ disā devatā.

     (Pāli only)

174. 174

     ये येसं दक्खिणेय्या, ते तेसं देवताति—

     Ye yesaṁ dakkhiṇeyyā, te tesaṁ devatāti—

     (Pāli only)

175. 175

     खत्तिया ब्राह्मणा देवतानं।

     khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ.

     (Pāli only)

176. 176

     <ब्>यञ्ञमकप्पयिंसु पुथूध लोके</ब्>ति।

     <b>Yaññamakappayiṁsu puthūdha loke</b>ti.

     (Pāli only)

177. 177

     <ब्>यञ्ञं</ब्> वुच्चति देय्यधम्मो चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं अन्नं पानं …पे… सेय्यावसथपदीपेय्यं।

     <b>Yaññaṁ</b> vuccati deyyadhammo cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ …pe… seyyāvasathapadīpeyyaṁ.

     (Pāli only)

178. 178

     <ब्>यञ्ञमकप्पयिंसू</ब्>ति येपि यञ्ञं एसन्ति गवेसन्ति परियेसन्ति …पे… सेय्यावसथपदीपेय्यं, तेपि यञ्ञं कप्पेन्ति।

     <b>Yaññamakappayiṁsū</b>ti yepi yaññaṁ esanti gavesanti pariyesanti …pe… seyyāvasathapadīpeyyaṁ, tepi yaññaṁ kappenti.

     (Pāli only)

179. 179

     <ब्>पुथू</ब्>ति यञ्ञा वा एते पुथू, यञ्ञयाजका वा एते पुथू, दक्खिणेय्या वा एते पुथू …पे… एवं दक्खिणेय्या वा एते पुथू।

     <b>Puthū</b>ti yaññā vā ete puthū, yaññayājakā vā ete puthū, dakkhiṇeyyā vā ete puthū …pe… evaṁ dakkhiṇeyyā vā ete puthū.

     (Pāli only)

180. 180

     <ब्>इध लोके</ब्>ति मनुस्सलोकेति यञ्ञमकप्पयिंसु—

     <b>Idha loke</b>ti manussaloketi yaññamakappayiṁsu—

     (Pāli only)

181. 181

     पुथूध लोके।

     puthūdha loke.

     (Pāli only)

182. 182

     <ब्>आसीसमाना पुण्णक इत्थत्तन्</ब्>ति।

     <b>Āsīsamānā puṇṇaka itthattan</b>ti.

     (Pāli only)

183. 183

     <ब्>आसीसमाना</ब्>ति रूपपटिलाभं आसीसमाना, सद्दपटिलाभं आसीसमाना, गन्धपटिलाभं आसीसमाना, रसपटिलाभं आसीसमाना, फोट्ठब्बपटिलाभं आसीसमाना, पुत्तपटिलाभं आसीसमाना, दारपटिलाभं आसीसमाना, धनपटिलाभं आसीसमाना, यसपटिलाभं आसीसमाना, इस्सरियपटिलाभं आसीसमाना, खत्तियमहासालकुले अत्तभावपटिलाभं आसीसमाना, ब्राह्मणमहासालकुले अत्तभावपटिलाभं आसीसमाना, गहपतिमहासालकुले अत्तभावपटिलाभं आसीसमाना, चातुमहाराजिकेसु देवेसु अत्तभावपटिलाभं आसीसमाना, तावतिंसेसु देवेसु यामेसु देवेसु तुसितेसु देवेसु निम्मानरतीसु देवेसु परनिम्मितवसवत्तीसु देवेसु ब्रह्मकायिकेसु देवेसु अत्तभावपटिलाभं आसीसमाना इच्छमाना सादियमाना पत्थयमाना पिहयमाना अभिजप्पमानाति आसीसमाना।

     <b>Āsīsamānā</b>ti rūpapaṭilābhaṁ āsīsamānā, saddapaṭilābhaṁ āsīsamānā, gandhapaṭilābhaṁ āsīsamānā, rasapaṭilābhaṁ āsīsamānā, phoṭṭhabbapaṭilābhaṁ āsīsamānā, puttapaṭilābhaṁ āsīsamānā, dārapaṭilābhaṁ āsīsamānā, dhanapaṭilābhaṁ āsīsamānā, yasapaṭilābhaṁ āsīsamānā, issariyapaṭilābhaṁ āsīsamānā, khattiyamahāsālakule attabhāvapaṭilābhaṁ āsīsamānā, brāhmaṇamahāsālakule attabhāvapaṭilābhaṁ āsīsamānā, gahapatimahāsālakule attabhāvapaṭilābhaṁ āsīsamānā, cātumahārājikesu devesu attabhāvapaṭilābhaṁ āsīsamānā, tāvatiṁsesu devesu yāmesu devesu tusitesu devesu nimmānaratīsu devesu paranimmitavasavattīsu devesu brahmakāyikesu devesu attabhāvapaṭilābhaṁ āsīsamānā icchamānā sādiyamānā patthayamānā pihayamānā abhijappamānāti āsīsamānā.

     (Pāli only)

184. 184

     <ब्>पुण्णक इत्थत्तन्</ब्>ति एत्थ अत्तभावाभिनिब्बत्तिं आसीसमाना एत्थ खत्तियमहासालकुले अत्तभावाभिनिब्बत्तिं आसीसमाना …पे…

     <b>Puṇṇaka itthattan</b>ti ettha attabhāvābhinibbattiṁ āsīsamānā ettha khattiyamahāsālakule attabhāvābhinibbattiṁ āsīsamānā …pe…

     (Pāli only)

185. 185

     एत्थ ब्रह्मकायिकेसु देवेसु अत्तभावाभिनिब्बत्तिं आसीसमाना इच्छमाना सादियमाना पत्थयमाना पिहयमाना अभिजप्पमानाति आसीसमाना—

     ettha brahmakāyikesu devesu attabhāvābhinibbattiṁ āsīsamānā icchamānā sādiyamānā patthayamānā pihayamānā abhijappamānāti āsīsamānā—

     (Pāli only)

186. 186

     पुण्णक इत्थत्तं।

     puṇṇaka itthattaṁ.

     (Pāli only)

187. 187

     <ब्>जरं सिता यञ्ञमकप्पयिंसू</ब्>ति जरानिस्सिता ब्याधिनिस्सिता मरणनिस्सिता सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सुपायासनिस्सिता।

     <b>Jaraṁ sitā yaññamakappayiṁsū</b>ti jarānissitā byādhinissitā maraṇanissitā sokaparidevadukkhadomanassupāyāsanissitā.

     (Pāli only)

188. 188

     यदेव ते जातिनिस्सिता तदेव ते जरानिस्सिता।

     Yadeva te jātinissitā tadeva te jarānissitā.

     (Pāli only)

189. 189

     यदेव ते जरानिस्सिता तदेव ते ब्याधिनिस्सिता।

     Yadeva te jarānissitā tadeva te byādhinissitā.

     (Pāli only)

190. 190

     यदेव ते ब्याधिनिस्सिता तदेव ते मरणनिस्सिता।

     Yadeva te byādhinissitā tadeva te maraṇanissitā.

     (Pāli only)

191. 191

     यदेव ते मरणनिस्सिता तदेव ते सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सुपायासनिस्सिता।

     Yadeva te maraṇanissitā tadeva te sokaparidevadukkhadomanassupāyāsanissitā.

     (Pāli only)

192. 192

     यदेव ते सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सुपायासनिस्सिता तदेव ते गतिनिस्सिता।

     Yadeva te sokaparidevadukkhadomanassupāyāsanissitā tadeva te gatinissitā.

     (Pāli only)

193. 193

     यदेव ते गतिनिस्सिता तदेव ते उपपत्तिनिस्सिता।

     Yadeva te gatinissitā tadeva te upapattinissitā.

     (Pāli only)

194. 194

     यदेव ते उपपत्तिनिस्सिता तदेव ते पटिसन्धिनिस्सिता।

     Yadeva te upapattinissitā tadeva te paṭisandhinissitā.

     (Pāli only)

195. 195

     यदेव ते पटिसन्धिनिस्सिता तदेव ते भवनिस्सिता।

     Yadeva te paṭisandhinissitā tadeva te bhavanissitā.

     (Pāli only)

196. 196

     यदेव ते भवनिस्सिता तदेव ते संसारनिस्सिता।

     Yadeva te bhavanissitā tadeva te saṁsāranissitā.

     (Pāli only)

197. 197

     यदेव ते संसारनिस्सिता तदेव ते वट्टनिस्सिता अल्लीना उपगता अज्झोसिता अधिमुत्ताति—

     Yadeva te saṁsāranissitā tadeva te vaṭṭanissitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttāti—

     (Pāli only)

198. 198

     जरं सिता यञ्ञमकप्पयिंसु।

     jaraṁ sitā yaññamakappayiṁsu.

     (Pāli only)

199. 199

     तेनाह भगवा—

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

200. 200

     “ये केचिमे इसयो मनुजा,

     “Ye kecime isayo manujā,

     (Pāli only)

201. 201

     (पुण्णकाति भगवा)

     (puṇṇakāti bhagavā)

     (Pāli only)

202. 202

     खत्तिया ब्राह्मणा देवतानं;

     Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ;

     (Pāli only)

203. 203

     यञ्ञमकप्पयिंसु पुथूध लोके,

     Yaññamakappayiṁsu puthūdha loke,

     (Pāli only)

204. 204

     आसीसमाना पुण्णक इत्थत्तं;

     Āsīsamānā puṇṇaka itthattaṁ;

     (Pāli only)

205. 205

     जरं सिता यञ्ञमकप्पयिंसू”ति।

     Jaraṁ sitā yaññamakappayiṁsū”ti.

     (Pāli only)

206. 206

     <ब्>ये केचिमे इसयो मनुजा,</ब्>

     <b>Ye kecime isayo manujā,</b>

     (Pāli only)

207. 207

     (इच्चायस्मा पुण्णको)

     (iccāyasmā puṇṇako)

     (Pāli only)

208. 208

     <ब्>खत्तिया ब्राह्मणा देवतानं;</ब्>

     <b>Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ;</b>

     (Pāli only)

209. 209

     <ब्>यञ्ञमकप्पयिंसु पुथूध लोके,</ब्>

     <b>Yaññamakappayiṁsu puthūdha loke,</b>

     (Pāli only)

210. 210

     <ब्>कच्चिसु ते भगवा यञ्ञपथे अप्पमत्ता;</ब्>

     <b>Kaccisu te bhagavā yaññapathe appamattā;</b>

     (Pāli only)

211. 211

     <ब्>अतारुं जातिञ्च जरञ्च मारिस,</ब्>

     <b>Atāruṁ jātiñca jarañca mārisa,</b>

     (Pāli only)

212. 212

     <ब्>पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतं। </ब्>

     <b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ. </b>

     (Pāli only)

213. 213

     <ब्>ये केचिमे इसयो मनुजा</ब्>ति।

     <b>Ye kecime isayo manujā</b>ti.

     (Pāli only)

214. 214

     <ब्>ये केची</ब्>ति …पे…।

     <b>Ye kecī</b>ti …pe….

     (Pāli only)

215. 215

     <ब्>कच्चिसु ते भगवा यञ्ञपथे अप्पमत्ता</ब्>ति।

     <b>Kaccisu te bhagavā yaññapathe appamattā</b>ti.

     (Pāli only)

216. 216

     <ब्>कच्चिसू</ब्>ति संसयपुच्छा विमतिपुच्छा द्वेळ्हकपुच्छा अनेकंसपुच्छा—

     <b>Kaccisū</b>ti saṁsayapucchā vimatipucchā dveḷhakapucchā anekaṁsapucchā—

     (Pāli only)

217. 217

     “एवं नु खो, न नु खो, किं नु खो, कथं नु खो”ति—

     “evaṁ nu kho, na nu kho, kiṁ nu kho, kathaṁ nu kho”ti—

     (Pāli only)

218. 218

     कच्चिसु।

     kaccisu.

     (Pāli only)

219. 219

     <ब्>ते</ब्>ति यञ्ञयाजका वुच्चन्ति।

     <b>Te</b>ti yaññayājakā vuccanti.

     (Pāli only)

220. 220

     <ब्>भगवा</ब्>ति गारवाधिवचनं …पे… सच्छिका पञ्ञत्ति, यदिदं भगवाति—

     <b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—

     (Pāli only)

221. 221

     कच्चिसु ते भगवा।

     kaccisu te bhagavā.

     (Pāli only)

222. 222

     <ब्>यञ्ञपथे अप्पमत्ता</ब्>ति यञ्ञोयेव वुच्चति यञ्ञपथो।

     <b>Yaññapathe appamattā</b>ti yaññoyeva vuccati yaññapatho.

     (Pāli only)

223. 223

     यथा अरियमग्गो अरियपथो देवमग्गो देवपथो ब्रह्ममग्गो ब्रह्मपथो, एवमेव यञ्ञोयेव वुच्चति यञ्ञपथो।

     Yathā ariyamaggo ariyapatho devamaggo devapatho brahmamaggo brahmapatho, evameva yaññoyeva vuccati yaññapatho.

     (Pāli only)

224. 224

     <ब्>अप्पमत्ता</ब्>ति यञ्ञपथे अप्पमत्ता सक्कच्चकारिनो सातच्चकारिनो अट्ठितकारिनो अनोलीनवुत्तिनो अनिक्खित्तच्छन्दा अनिक्खित्तधुरा तच्चरिता तब्बहुला तग्गरुका तन्निन्ना तप्पोणा तप्पब्भारा तदधिमुत्ता तदधिपतेय्याति—

     <b>Appamattā</b>ti yaññapathe appamattā sakkaccakārino sātaccakārino aṭṭhitakārino anolīnavuttino anikkhittacchandā anikkhittadhurā taccaritā tabbahulā taggarukā tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyāti—

     (Pāli only)

225. 225

     तेपि यञ्ञपथे अप्पमत्ता।

     tepi yaññapathe appamattā.

     (Pāli only)

226. 226

     येपि यञ्ञं एसन्ति गवेसन्ति परियेसन्ति चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं अन्नं पानं …पे…

     Yepi yaññaṁ esanti gavesanti pariyesanti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ …pe…

     (Pāli only)

227. 227

     सेय्यावसथपदीपेय्यं सक्कच्चकारिनो …पे…

     seyyāvasathapadīpeyyaṁ sakkaccakārino …pe…

     (Pāli only)

228. 228

     तदधिपतेय्या, तेपि यञ्ञपथे अप्पमत्ता।

     tadadhipateyyā, tepi yaññapathe appamattā.

     (Pāli only)

229. 229

     येपि यञ्ञं अभिसङ्खरोन्ति चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं अन्नं पानं …पे…

     Yepi yaññaṁ abhisaṅkharonti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ …pe…

     (Pāli only)

230. 230

     सेय्यावसथपदीपेय्यं सक्कच्चकारिनो …पे…

     seyyāvasathapadīpeyyaṁ sakkaccakārino …pe…

     (Pāli only)

231. 231

     तदधिपतेय्या, तेपि यञ्ञपथे अप्पमत्ता।

     tadadhipateyyā, tepi yaññapathe appamattā.

     (Pāli only)

232. 232

     येपि यञ्ञं देन्ति यजन्ति परिच्चजन्ति चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं अन्नं पानं …पे…

     Yepi yaññaṁ denti yajanti pariccajanti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ …pe…

     (Pāli only)

233. 233

     सेय्यावसथपदीपेय्यं सक्कच्चकारिनो …पे…

     seyyāvasathapadīpeyyaṁ sakkaccakārino …pe…

     (Pāli only)

234. 234

     तदधिपतेय्या, तेपि यञ्ञपथे अप्पमत्ताति—

     tadadhipateyyā, tepi yaññapathe appamattāti—

     (Pāli only)

235. 235

     कच्चिसु ते भगवा यञ्ञपथे अप्पमत्ता।

     kaccisu te bhagavā yaññapathe appamattā.

     (Pāli only)

236. 236

     <ब्>अतारुं जातिञ्च जरञ्च मारिसा</ब्>ति जरामरणं अतरिंसु उत्तरिंसु पतरिंसु समतिक्कमिंसु वीतिवत्तिंसु।

     <b>Atāruṁ jātiñca jarañca mārisā</b>ti jarāmaraṇaṁ atariṁsu uttariṁsu patariṁsu samatikkamiṁsu vītivattiṁsu.

     (Pāli only)

237. 237

     <ब्>मारिसा</ब्>ति पियवचनं गरुवचनं सगारवसप्पतिस्साधिवचनमेतं मारिसाति—

     <b>Mārisā</b>ti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ mārisāti—

     (Pāli only)

238. 238

     अतारु जातिञ्च जरञ्च मारिस।

     atāru jātiñca jarañca mārisa.

     (Pāli only)

239. 239

     <ब्>पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतन्</ब्>ति।

     <b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metan</b>ti.

     (Pāli only)

240. 240

     <ब्>पुच्छामि तन्</ब्>ति पुच्छामि तं याचामि तं अज्झेसामि तं पसादेमि तं कथयस्सु मेति—

     <b>Pucchāmi tan</b>ti pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ pasādemi taṁ kathayassu meti—

     (Pāli only)

241. 241

     पुच्छामि तं।

     pucchāmi taṁ.

     (Pāli only)

242. 242

     <ब्>भगवा</ब्>ति गारवाधिवचनं …पे… सच्छिका पञ्ञत्ति—

     <b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanaṁ …pe… sacchikā paññatti—

     (Pāli only)

243. 243

     यदिदं भगवाति।

     yadidaṁ bhagavāti.

     (Pāli only)

244. 244

     <ब्>ब्रूहि मेतन्</ब्>ति ब्रूहि आचिक्खाहि देसेहि पञ्ञपेहि पट्ठपेहि विवराहि विभजाहि उत्तानीकरोहि पकासेहीति—

     <b>Brūhi metan</b>ti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—

     (Pāli only)

245. 245

     पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतं।

     pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ.

     (Pāli only)

246. 246

     तेनाह सो ब्राह्मणो—

     Tenāha so brāhmaṇo—

     (Pāli only)

247. 247

     “ये केचिमे इसयो मनुजा,

     “Ye kecime isayo manujā,

     (Pāli only)

248. 248

     (इच्चायस्मा पुण्णको)

     (iccāyasmā puṇṇako)

     (Pāli only)

249. 249

     खत्तिया ब्राह्मणा देवतानं;

     Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ;

     (Pāli only)

250. 250

     यञ्ञमकप्पयिंसु पुथूध लोके,

     Yaññamakappayiṁsu puthūdha loke,

     (Pāli only)

251. 251

     कच्चिसु ते भगवा यञ्ञपथे अप्पमत्ता;

     Kaccisu te bhagavā yaññapathe appamattā;

     (Pāli only)

252. 252

     अतारुं जातिञ्च जरञ्च मारिस,

     Atāruṁ jātiñca jarañca mārisa,

     (Pāli only)

253. 253

     पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतन्”ति।

     Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metan”ti.

     (Pāli only)

254. 254

     <ब्>आसीसन्ति थोमयन्ति अभिजप्पन्ति जुहन्ति,</ब्>

     <b>Āsīsanti thomayanti abhijappanti juhanti,</b>

     (Pāli only)

255. 255

     (पुण्णकाति भगवा)

     (puṇṇakāti bhagavā)

     (Pāli only)

256. 256

     <ब्>कामाभिजप्पन्ति पटिच्च लाभं;</ब्>

     <b>Kāmābhijappanti paṭicca lābhaṁ;</b>

     (Pāli only)

257. 257

     <ब्>ते याजयोगा भवरागरत्ता,</ब्>

     <b>Te yājayogā bhavarāgarattā,</b>

     (Pāli only)

258. 258

     <ब्>नातरिंसु जातिजरन्ति ब्रूमि। </ब्>

     <b>Nātariṁsu jātijaranti brūmi. </b>

     (Pāli only)

259. 259

     <ब्>आसीसन्ति थोमयन्ति अभिजप्पन्ति जुहन्ती</ब्>ति।

     <b>Āsīsanti thomayanti abhijappanti juhantī</b>ti.

     (Pāli only)

260. 260

     <ब्>आसीसन्ती</ब्>ति रूपपटिलाभं आसीसन्ति, सद्दपटिलाभं आसीसन्ति, गन्धपटिलाभं आसीसन्ति, रसपटिलाभं आसीसन्ति, फोट्ठब्बपटिलाभं आसीसन्ति, पुत्तपटिलाभं आसीसन्ति, दारपटिलाभं आसीसन्ति, धनपटिलाभं आसीसन्ति, यसपटिलाभं आसीसन्ति, इस्सरियपटिलाभं आसीसन्ति, खत्तियमहासालकुले अत्तभावपटिलाभं आसीसन्ति, ब्राह्मणमहासालकुले …पे…

     <b>Āsīsantī</b>ti rūpapaṭilābhaṁ āsīsanti, saddapaṭilābhaṁ āsīsanti, gandhapaṭilābhaṁ āsīsanti, rasapaṭilābhaṁ āsīsanti, phoṭṭhabbapaṭilābhaṁ āsīsanti, puttapaṭilābhaṁ āsīsanti, dārapaṭilābhaṁ āsīsanti, dhanapaṭilābhaṁ āsīsanti, yasapaṭilābhaṁ āsīsanti, issariyapaṭilābhaṁ āsīsanti, khattiyamahāsālakule attabhāvapaṭilābhaṁ āsīsanti, brāhmaṇamahāsālakule …pe…

     (Pāli only)

261. 261

     गहपतिमहासालकुले अत्तभावपटिलाभं आसीसन्ति, चातुमहाराजिकेसु देवेसु …पे… ब्रह्मकायिकेसु देवेसु अत्तभावपटिलाभं आसीसन्ति इच्छन्ति सादियन्ति पत्थयन्ति पिहयन्तीति—

     gahapatimahāsālakule attabhāvapaṭilābhaṁ āsīsanti, cātumahārājikesu devesu …pe… brahmakāyikesu devesu attabhāvapaṭilābhaṁ āsīsanti icchanti sādiyanti patthayanti pihayantīti—

     (Pāli only)

262. 262

     आसीसन्ति।

     āsīsanti.

     (Pāli only)

263. 263

     <ब्>थोमयन्ती</ब्>ति यञ्ञं वा थोमेन्ति फलं वा थोमेन्ति दक्खिणेय्ये वा थोमेन्ति।

     <b>Thomayantī</b>ti yaññaṁ vā thomenti phalaṁ vā thomenti dakkhiṇeyye vā thomenti.

     (Pāli only)

264. 264

     कथं यञ्ञं थोमेन्ति?

     Kathaṁ yaññaṁ thomenti?

     (Pāli only)

265. 265

     सुचिं दिन्नं, मनापं दिन्नं, पणीतं दिन्नं, कालेन दिन्नं, कप्पियं दिन्नं, विचेय्य दिन्नं, अनवज्जं दिन्नं, अभिण्हं दिन्नं ददं चित्तं पसादितन्ति—

     Suciṁ dinnaṁ, manāpaṁ dinnaṁ, paṇītaṁ dinnaṁ, kālena dinnaṁ, kappiyaṁ dinnaṁ, viceyya dinnaṁ, anavajjaṁ dinnaṁ, abhiṇhaṁ dinnaṁ dadaṁ cittaṁ pasāditanti—

     (Pāli only)

266. 266

     थोमेन्ति कित्तेन्ति वण्णेन्ति पसंसन्ति।

     thomenti kittenti vaṇṇenti pasaṁsanti.

     (Pāli only)

267. 267

     एवं यञ्ञं थोमेन्ति।

     Evaṁ yaññaṁ thomenti.

     (Pāli only)

268. 268

     कथं फलं थोमेन्ति?

     Kathaṁ phalaṁ thomenti?

     (Pāli only)

269. 269

     इतोनिदानं रूपपटिलाभो भविस्सति …पे…

     Itonidānaṁ rūpapaṭilābho bhavissati …pe…

     (Pāli only)

270. 270

     ब्रह्मकायिकेसु देवेसु अत्तभावपटिलाभो भविस्सतीति—

     brahmakāyikesu devesu attabhāvapaṭilābho bhavissatīti—

     (Pāli only)

271. 271

     थोमेन्ति कित्तेन्ति वण्णेन्ति पसंसन्ति।

     thomenti kittenti vaṇṇenti pasaṁsanti.

     (Pāli only)

272. 272

     एवं फलं थोमेन्ति।

     Evaṁ phalaṁ thomenti.

     (Pāli only)

273. 273

     कथं दक्खिणेय्ये थोमेन्ति?

     Kathaṁ dakkhiṇeyye thomenti?

     (Pāli only)

274. 274

     दक्खिणेय्या जातिसम्पन्ना गोत्तसम्पन्ना अज्झायका मन्तधरा तिण्णं वेदानं पारगू सनिघण्डुकेटुभानं साक्खरप्पभेदानं इतिहासपञ्चमानं पदका वेय्याकरणा लोकायतमहापुरिसलक्खणेसु अनवयाति, वीतरागा वा रागविनयाय वा पटिपन्ना, वीतदोसा वा दोसविनयाय वा पटिपन्ना, वीतमोहा वा मोहविनयाय वा पटिपन्ना, सद्धासम्पन्ना सीलसम्पन्ना समाधिसम्पन्ना पञ्ञासम्पन्ना विमुत्तिसम्पन्ना विमुत्तिञाणदस्सनसम्पन्नाति—

     Dakkhiṇeyyā jātisampannā gottasampannā ajjhāyakā mantadharā tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padakā veyyākaraṇā lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayāti, vītarāgā vā rāgavinayāya vā paṭipannā, vītadosā vā dosavinayāya vā paṭipannā, vītamohā vā mohavinayāya vā paṭipannā, saddhāsampannā sīlasampannā samādhisampannā paññāsampannā vimuttisampannā vimuttiñāṇadassanasampannāti—

     (Pāli only)

275. 275

     थोमेन्ति कित्तेन्ति वण्णेन्ति पसंसन्ति।

     thomenti kittenti vaṇṇenti pasaṁsanti.

     (Pāli only)

276. 276

     एवं दक्खिणेय्ये थोमेन्तीति—

     Evaṁ dakkhiṇeyye thomentīti—

     (Pāli only)

277. 277

     आसीसन्ति थोमयन्ति।

     āsīsanti thomayanti.

     (Pāli only)

278. 278

     <ब्>अभिजप्पन्ती</ब्>ति रूपपटिलाभं अभिजप्पन्ति, सद्दपटिलाभं अभिजप्पन्ति, गन्धपटिलाभं अभिजप्पन्ति, रसपटिलाभं अभिजप्पन्ति …पे…

     <b>Abhijappantī</b>ti rūpapaṭilābhaṁ abhijappanti, saddapaṭilābhaṁ abhijappanti, gandhapaṭilābhaṁ abhijappanti, rasapaṭilābhaṁ abhijappanti …pe…

     (Pāli only)

279. 279

     ब्रह्मकायिकेसु देवेसु अत्तभावपटिलाभं अभिजप्पन्तीति—

     brahmakāyikesu devesu attabhāvapaṭilābhaṁ abhijappantīti—

     (Pāli only)

280. 280

     आसीसन्ति थोमयन्ति अभिजप्पन्ति।

     āsīsanti thomayanti abhijappanti.

     (Pāli only)

281. 281

     <ब्>जुहन्ती</ब्>ति जुहन्ति देन्ति यजन्ति परिच्चजन्ति चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं अन्नं पानं वत्थं यानं मालागन्धविलेपनं सेय्यावसथपदीपेय्यन्ति—

     <b>Juhantī</b>ti juhanti denti yajanti pariccajanti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ annaṁ pānaṁ vatthaṁ yānaṁ mālāgandhavilepanaṁ seyyāvasathapadīpeyyanti—

     (Pāli only)

282. 282

     आसीसन्ति थोमयन्ति अभिजप्पन्ति जुहन्ति पुण्णकाति भगवा।

     āsīsanti thomayanti abhijappanti juhanti puṇṇakāti bhagavā.

     (Pāli only)

283. 283

     <ब्>कामाभिजप्पन्ति पटिच्च लाभन्</ब्>ति रूपपटिलाभं पटिच्च कामे अभिजप्पन्ति, सद्दपटिलाभं पटिच्च कामे अभिजप्पन्ति …पे…

     <b>Kāmābhijappanti paṭicca lābhan</b>ti rūpapaṭilābhaṁ paṭicca kāme abhijappanti, saddapaṭilābhaṁ paṭicca kāme abhijappanti …pe…

     (Pāli only)

284. 284

     ब्रह्मकायिकेसु देवेसु अत्तभावपटिलाभं पटिच्च कामे अभिजप्पन्ति पजप्पन्तीति—

     brahmakāyikesu devesu attabhāvapaṭilābhaṁ paṭicca kāme abhijappanti pajappantīti—

     (Pāli only)

285. 285

     कामाभिजप्पन्ति पटिच्च लाभं।

     kāmābhijappanti paṭicca lābhaṁ.

     (Pāli only)

286. 286

     <ब्>ते याजयोगा भवरागरत्ता नातरिंसु जातिजरन्ति ब्रूमी</ब्>ति

     <b>Te yājayogā bhavarāgarattā nātariṁsu jātijaranti brūmī</b>ti

     (Pāli only)

287. 287

     <ब्>ते</ब्>ति यञ्ञयाजका वुच्चन्ति,

     <b>te</b>ti yaññayājakā vuccanti,

     (Pāli only)

288. 288

     <ब्>याजयोगा</ब्>ति याजयोगेसु युत्ता पयुत्ता आयुत्ता समायुत्ता तच्चरिता तब्बहुला तग्गरुका तन्निन्ना तप्पोणा तप्पब्भारा तदधिमुत्ता तदधिपतेय्याति—

     <b>yājayogā</b>ti yājayogesu yuttā payuttā āyuttā samāyuttā taccaritā tabbahulā taggarukā tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyāti—

     (Pāli only)

289. 289

     ते याजयोगा,

     te yājayogā,

     (Pāli only)

290. 290

     <ब्>भवरागरत्ता</ब्>ति भवरागो वुच्चति यो भवेसु भवच्छन्दो भवरागो भवनन्दी भवतण्हा भवसिनेहो भवपरिळाहो भवमुच्छा भवज्झोसानं।

     <b>bhavarāgarattā</b>ti bhavarāgo vuccati yo bhavesu bhavacchando bhavarāgo bhavanandī bhavataṇhā bhavasineho bhavapariḷāho bhavamucchā bhavajjhosānaṁ.

     (Pāli only)

291. 291

     भवरागेन भवेसु रत्ता गिद्धा गधिता मुच्छिता अज्झोसन्ना लग्गा लग्गिता पलिबुद्धाति—

     Bhavarāgena bhavesu rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhosannā laggā laggitā palibuddhāti—

     (Pāli only)

292. 292

     ते याजयोगा भवरागरत्ता।

     te yājayogā bhavarāgarattā.

     (Pāli only)

293. 293

     <ब्>नातरिंसु जातिजरन्ति ब्रूमी</ब्>ति ते याजयोगा भवरागरत्ता जातिजरामरणं नातरिंसु न उत्तरिंसु न पतरिंसु न समतिक्कमिंसु न वीतिवत्तिंसु, जातिजरामरणा अनिक्खन्ता अनिस्सटा अनतिक्कन्ता असमतिक्कन्ता अवीतिवत्ता अन्तोजातिजरामरणे परिवत्तन्ति अन्तोसंसारपथे परिवत्तन्ति।

     <b>Nātariṁsu jātijaranti brūmī</b>ti te yājayogā bhavarāgarattā jātijarāmaraṇaṁ nātariṁsu na uttariṁsu na patariṁsu na samatikkamiṁsu na vītivattiṁsu, jātijarāmaraṇā anikkhantā anissaṭā anatikkantā asamatikkantā avītivattā antojātijarāmaraṇe parivattanti antosaṁsārapathe parivattanti.

     (Pāli only)

294. 294

     जातिया अनुगता जराय अनुसटा ब्याधिना अभिभूता मरणेन अब्भाहता अताणा अलेणा असरणा असरणीभूताति;

     Jātiyā anugatā jarāya anusaṭā byādhinā abhibhūtā maraṇena abbhāhatā atāṇā aleṇā asaraṇā asaraṇībhūtāti;

     (Pāli only)

295. 295

     ब्रूमि आचिक्खामि देसेमि पञ्ञपेमि पट्ठपेमि विवरामि विभजामि उत्तानीकरोमि पकासेमीति—

     brūmi ācikkhāmi desemi paññapemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi pakāsemīti—

     (Pāli only)

296. 296

     ते याजयोगा भवरागरत्ता नातरिंसु जातिजरन्ति ब्रूमि।

     te yājayogā bhavarāgarattā nātariṁsu jātijaranti brūmi.

     (Pāli only)

297. 297

     तेनाह भगवा—

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

298. 298

     “आसीसन्ति थोमयन्ति अभिजप्पन्ति जुहन्ति,

     “Āsīsanti thomayanti abhijappanti juhanti,

     (Pāli only)

299. 299

     (पुण्णकाति भगवा)

     (puṇṇakāti bhagavā)

     (Pāli only)

300. 300

     कामाभिजप्पन्ति पटिच्च लाभं;

     Kāmābhijappanti paṭicca lābhaṁ;

     (Pāli only)

301. 301

     ते याजयोगा भवरागरत्ता,

     Te yājayogā bhavarāgarattā,

     (Pāli only)

302. 302

     नातरिंसु जातिजरन्ति ब्रूमी”ति।

     Nātariṁsu jātijaranti brūmī”ti.

     (Pāli only)

303. 303

     <ब्>ते चे नातरिंसु याजयोगा,</ब्>

     <b>Te ce nātariṁsu yājayogā,</b>

     (Pāli only)

304. 304

     (इच्चायस्मा पुण्णको)

     (iccāyasmā puṇṇako)

     (Pāli only)

305. 305

     <ब्>यञ्ञेहि जातिञ्च जरञ्च मारिस;</ब्>

     <b>Yaññehi jātiñca jarañca mārisa;</b>

     (Pāli only)

306. 306

     <ब्>अथ को चरहि देवमनुस्सलोके,</ब्>

     <b>Atha ko carahi devamanussaloke,</b>

     (Pāli only)

307. 307

     <ब्>अतारि जातिञ्च जरञ्च मारिस;</ब्>

     <b>Atāri jātiñca jarañca mārisa;</b>

     (Pāli only)

308. 308

     <ब्>पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतं। </ब्>

     <b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ. </b>

     (Pāli only)

309. 309

     <ब्>ते चे नातरिंसु याजयोगा</ब्>ति ते यञ्ञयाजका याजयोगा भवरागरत्ता जातिजरामरणं नातरिंसु न उत्तरिंसु न पतरिंसु न समतिक्कमिंसु न वीतिवत्तिंसु, जातिजरामरणा अनिक्खन्ता अनिस्सटा अनतिक्कन्ता असमतिक्कन्ता अवीतिवत्ता अन्तोजातिजरामरणे परिवत्तन्ति अन्तोसंसारपथे परिवत्तन्ति।

     <b>Te ce nātariṁsu yājayogā</b>ti te yaññayājakā yājayogā bhavarāgarattā jātijarāmaraṇaṁ nātariṁsu na uttariṁsu na patariṁsu na samatikkamiṁsu na vītivattiṁsu, jātijarāmaraṇā anikkhantā anissaṭā anatikkantā asamatikkantā avītivattā antojātijarāmaraṇe parivattanti antosaṁsārapathe parivattanti.

     (Pāli only)

310. 310

     जातिया अनुगता जराय अनुसटा ब्याधिना अभिभूता मरणेन अब्भाहता अताणा अलेणा असरणा असरणीभूताति—

     Jātiyā anugatā jarāya anusaṭā byādhinā abhibhūtā maraṇena abbhāhatā atāṇā aleṇā asaraṇā asaraṇībhūtāti—

     (Pāli only)

311. 311

     ते चे नातरिंसु याजयोगा।

     te ce nātariṁsu yājayogā.

     (Pāli only)

312. 312

     <ब्>इच्चायस्मा पुण्णको</ब्>ति।

     <b>Iccāyasmā puṇṇako</b>ti.

     (Pāli only)

313. 313

     इच्चाति पदसन्धि …पे…

     Iccāti padasandhi …pe…

     (Pāli only)

314. 314

     आयस्मा पुण्णको।

     āyasmā puṇṇako.

     (Pāli only)

315. 315

     <ब्>यञ्ञेहि जातिञ्च जरञ्च मारिसा</ब्>ति।

     <b>Yaññehi jātiñca jarañca mārisā</b>ti.

     (Pāli only)

316. 316

     <ब्>यञ्ञेही</ब्>ति यञ्ञेहि पहूतेहि यञ्ञेहि विविधेहि यञ्ञेहि पुथूहि।

     <b>Yaññehī</b>ti yaññehi pahūtehi yaññehi vividhehi yaññehi puthūhi.

     (Pāli only)

317. 317

     <ब्>मारिसा</ब्>ति पियवचनं गरुवचनं सगारवसप्पतिस्साधिवचनमेतं मारिसाति—

     <b>Mārisā</b>ti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ mārisāti—

     (Pāli only)

318. 318

     यञ्ञेहि जातिञ्च जरञ्च मारिस।

     yaññehi jātiñca jarañca mārisa.

     (Pāli only)

319. 319

     <ब्>अथ को चरहि देवमनुस्सलोके, अतारि जातिञ्च जरञ्च मारिसा</ब्>ति अथ को एसो सदेवके लोके समारके सब्रह्मके सस्समणब्राह्मणिया पजाय सदेवमनुस्साय जातिजरामरणं अतरि उत्तरि पतरि समतिक्कमि वीतिवत्तयि।

     <b>Atha ko carahi devamanussaloke, atāri jātiñca jarañca mārisā</b>ti atha ko eso sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya jātijarāmaraṇaṁ atari uttari patari samatikkami vītivattayi.

     (Pāli only)

320. 320

     <ब्>मारिसा</ब्>ति पियवचनं गरुवचनं सगारवसप्पतिस्साधिवचनमेतं मारिसाति—

     <b>Mārisā</b>ti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ mārisāti—

     (Pāli only)

321. 321

     अथ को चरहि देवमनुस्सलोके, अतारि जातिञ्च जरञ्च मारिस।

     atha ko carahi devamanussaloke, atāri jātiñca jarañca mārisa.

     (Pāli only)

322. 322

     <ब्>पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतन्</ब्>ति।

     <b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metan</b>ti.

     (Pāli only)

323. 323

     <ब्>पुच्छामि तन्</ब्>ति पुच्छामि तं याचामि तं अज्झेसामि तं पसादेमि तं कथयस्सु मेतन्ति—

     <b>Pucchāmi tan</b>ti pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ pasādemi taṁ kathayassu metanti—

     (Pāli only)

324. 324

     पुच्छामि तं।

     pucchāmi taṁ.

     (Pāli only)

325. 325

     <ब्>भगवा</ब्>ति गारवाधिवचनं …पे… सच्छिका पञ्ञत्ति—

     <b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanaṁ …pe… sacchikā paññatti—

     (Pāli only)

326. 326

     यदिदं भगवाति।

     yadidaṁ bhagavāti.

     (Pāli only)

327. 327

     <ब्>ब्रूहि मेतन्</ब्>ति ब्रूहि आचिक्खाहि देसेहि पञ्ञपेहि पट्ठपेहि विवराहि विभजाहि उत्तानीकरोहि पकासेहीति—

     <b>Brūhi metan</b>ti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—

     (Pāli only)

328. 328

     पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतं।

     pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ.

     (Pāli only)

329. 329

     तेनाह सो ब्राह्मणो—

     Tenāha so brāhmaṇo—

     (Pāli only)

330. 330

     “ते चे नातरिंसु याजयोगा,

     “Te ce nātariṁsu yājayogā,

     (Pāli only)

331. 331

     (इच्चायस्मा पुण्णको)

     (iccāyasmā puṇṇako)

     (Pāli only)

332. 332

     यञ्ञेहि जातिञ्च जरञ्च मारिस;

     Yaññehi jātiñca jarañca mārisa;

     (Pāli only)

333. 333

     अथ को चरहि देवमनुस्सलोके,

     Atha ko carahi devamanussaloke,

     (Pāli only)

334. 334

     अतारि जातिञ्च जरञ्च मारिस;

     Atāri jātiñca jarañca mārisa;

     (Pāli only)

335. 335

     पुच्छामि तं भगवा ब्रूहि मेतन्”ति।

     Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metan”ti.

     (Pāli only)

336. 336

     <ब्>सङ्खाय लोकस्मि परोपरानि,</ब्>

     <b>Saṅkhāya lokasmi paroparāni,</b>

     (Pāli only)

337. 337

     (पुण्णकाति भगवा)

     (puṇṇakāti bhagavā)

     (Pāli only)

338. 338

     <ब्>यस्सिञ्जितं नत्थि कुहिञ्चि लोके;</ब्>

     <b>Yassiñjitaṁ natthi kuhiñci loke;</b>

     (Pāli only)

339. 339

     <ब्>सन्तो विधूमो अनीघो निरासो,</ब्>

     <b>Santo vidhūmo anīgho nirāso,</b>

     (Pāli only)

340. 340

     <ब्>अतारि सो जातिजरन्ति ब्रूमि। </ब्>

     <b>Atāri so jātijaranti brūmi. </b>

     (Pāli only)

341. 341

     <ब्>सङ्खाय लोकस्मि परोपरानी</ब्>ति सङ्खा वुच्चति ञाणं या पञ्ञा पजानना …पे… अमोहो धम्मविचयो सम्मादिट्ठि।

     <b>Saṅkhāya lokasmi paroparānī</b>ti saṅkhā vuccati ñāṇaṁ yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.

     (Pāli only)

342. 342

     <ब्>परोपरानी</ब्>ति

     <b>Paroparānī</b>ti

     (Pāli only)

343. 343

     <ब्>ओरं</ब्> वुच्चति सकत्तभावो,

     <b>oraṁ</b> vuccati sakattabhāvo,

     (Pāli only)

344. 344

     <ब्>परं</ब्> वुच्चति परत्तभावो

     <b>paraṁ</b> vuccati parattabhāvo

     (Pāli only)

345. 345

     <ब्>ओरं</ब्> वुच्चति सकरूपवेदनासञ्ञासङ्खारविञ्ञाणं, परं वुच्चति पररूपवेदनासञ्ञासङ्खारविञ्ञाणं;

     <b>oraṁ</b> vuccati sakarūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇaṁ, paraṁ vuccati pararūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇaṁ;

     (Pāli only)

346. 346

     ओरं वुच्चति छ अज्झत्तिकानि आयतनानि, परं वुच्चति छ बाहिरानि आयतनानि।

     oraṁ vuccati cha ajjhattikāni āyatanāni, paraṁ vuccati cha bāhirāni āyatanāni.

     (Pāli only)

347. 347

     ओरं वुच्चति मनुस्सलोको, परं वुच्चति देवलोको;

     Oraṁ vuccati manussaloko, paraṁ vuccati devaloko;

     (Pāli only)

348. 348

     ओरं वुच्चति कामधातु, परं वुच्चति रूपधातु अरूपधातु;

     oraṁ vuccati kāmadhātu, paraṁ vuccati rūpadhātu arūpadhātu;

     (Pāli only)

349. 349

     ओरं वुच्चति कामधातु रूपधातु, परं वुच्चति अरूपधातु।

     oraṁ vuccati kāmadhātu rūpadhātu, paraṁ vuccati arūpadhātu.

     (Pāli only)

350. 350

     <ब्>सङ्खाय लोकस्मि परोपरानी</ब्>ति परोपरानि अनिच्चतो सङ्खाय दुक्खतो रोगतो गण्डतो …पे…

     <b>Saṅkhāya lokasmi paroparānī</b>ti paroparāni aniccato saṅkhāya dukkhato rogato gaṇḍato …pe…

     (Pāli only)

351. 351

     निस्सरणतो सङ्खाय जानित्वा तुलयित्वा तीरयित्वा विभावयित्वा विभूतं कत्वाति—

     nissaraṇato saṅkhāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—

     (Pāli only)

352. 352

     सङ्खाय लोकस्मि परोपरानि।

     saṅkhāya lokasmi paroparāni.

     (Pāli only)

353. 353

     <ब्>पुण्णकाति भगवा</ब्>ति।

     <b>Puṇṇakāti bhagavā</b>ti.

     (Pāli only)

354. 354

     <ब्>पुण्णका</ब्>ति भगवा तं ब्राह्मणं नामेन आलपति।

     <b>Puṇṇakā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.

     (Pāli only)

355. 355

     <ब्>भगवा</ब्>ति गारवाधिवचनमेतं …पे…

     <b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe…

     (Pāli only)

356. 356

     यदिदं भगवाति—

     yadidaṁ bhagavāti—

     (Pāli only)

357. 357

     पुण्णकाति भगवा।

     puṇṇakāti bhagavā.

     (Pāli only)

358. 358

     <ब्>यस्सिञ्जितं नत्थि कुहिञ्चि लोके</ब्>ति।

     <b>Yassiñjitaṁ natthi kuhiñci loke</b>ti.

     (Pāli only)

359. 359

     <ब्>यस्सा</ब्>ति अरहतो खीणासवस्स।

     <b>Yassā</b>ti arahato khīṇāsavassa.

     (Pāli only)

360. 360

     <ब्>इञ्जितन्</ब्>ति तण्हिञ्जितं दिट्ठिञ्जितं मानिञ्जितं किलेसिञ्जितं कामिञ्जितं।

     <b>Iñjitan</b>ti taṇhiñjitaṁ diṭṭhiñjitaṁ māniñjitaṁ kilesiñjitaṁ kāmiñjitaṁ.

     (Pāli only)

361. 361

     यस्सिमे इञ्जिता नत्थि न सन्ति न संविज्जन्ति नुपलब्भन्ति, पहीना समुच्छिन्ना वूपसन्ता पटिपस्सद्धा अभब्बुप्पत्तिका ञाणग्गिना दड्ढा।

     Yassime iñjitā natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā.

     (Pāli only)

362. 362

     <ब्>कुहिञ्ची</ब्>ति कुहिञ्चि किस्मिञ्चि कत्थचि अज्झत्तं वा बहिद्धा वा अज्झत्तबहिद्धा वा।

     <b>Kuhiñcī</b>ti kuhiñci kismiñci katthaci ajjhattaṁ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vā.

     (Pāli only)

363. 363

     <ब्>लोके</ब्>ति अपायलोके …पे… आयतनलोकेति—

     <b>Loke</b>ti apāyaloke …pe… āyatanaloketi—

     (Pāli only)

364. 364

     यस्सिञ्जितं नत्थि कुहिञ्चि लोके।

     yassiñjitaṁ natthi kuhiñci loke.

     (Pāli only)

365. 365

     <ब्>सन्तो विधूमो अनीघो निरासो, अतारि सो जातिजरन्ति ब्रूमी</ब्>ति।

     <b>Santo vidhūmo anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmī</b>ti.

     (Pāli only)

366. 366

     <ब्>सन्तो</ब्>ति रागस्स सन्तत्ता सन्तो, दोसस्स …पे… मोहस्स … कोधस्स … उपनाहस्स … मक्खस्स … सब्बाकुसलाभिसङ्खारानं सन्तत्ता समितत्ता वूपसमितत्ता विज्झातत्ता निब्बुतत्ता विगतत्ता पटिपस्सद्धत्ता सन्तो उपसन्तो वूपसन्तो निब्बुतो पटिपस्सद्धोति सन्तो;

     <b>Santo</b>ti rāgassa santattā santo, dosassa …pe… mohassa … kodhassa … upanāhassa … makkhassa … sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santattā samitattā vūpasamitattā vijjhātattā nibbutattā vigatattā paṭipassaddhattā santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddhoti santo;

     (Pāli only)

367. 367

     <ब्>विधूमो</ब्>ति कायदुच्चरितं विधूमितं विधमितं सोसितं विसोसितं ब्यन्तीकतं, वचीदुच्चरितं …पे…

     <b>vidhūmo</b>ti kāyaduccaritaṁ vidhūmitaṁ vidhamitaṁ sositaṁ visositaṁ byantīkataṁ, vacīduccaritaṁ …pe…

     (Pāli only)

368. 368

     मनोदुच्चरितं विधूमितं विधमितं सोसितं विसोसितं ब्यन्तीकतं, रागो … दोसो … मोहो विधूमितो विधमितो सोसितो विसोसितो ब्यन्तीकतो, कोधो … उपनाहो … मक्खो … पळासो … इस्सा … मच्छरियं … माया … साठेय्यं … थम्भो … सारम्भो … मानो … अतिमानो … मदो … पमादो … सब्बे किलेसा सब्बे दुच्चरिता सब्बे दरथा सब्बे परिळाहा सब्बे सन्तापा सब्बाकुसलाभिसङ्खारा विधूमिता विधमिता सोसिता विसोसिता ब्यन्तीकता।

     manoduccaritaṁ vidhūmitaṁ vidhamitaṁ sositaṁ visositaṁ byantīkataṁ, rāgo … doso … moho vidhūmito vidhamito sosito visosito byantīkato, kodho … upanāho … makkho … paḷāso … issā … macchariyaṁ … māyā … sāṭheyyaṁ … thambho … sārambho … māno … atimāno … mado … pamādo … sabbe kilesā sabbe duccaritā sabbe darathā sabbe pariḷāhā sabbe santāpā sabbākusalābhisaṅkhārā vidhūmitā vidhamitā sositā visositā byantīkatā.

     (Pāli only)

369. 369

     अथ वा कोधो वुच्चति धूमो—

     Atha vā kodho vuccati dhūmo—

     (Pāli only)

370. 370

     मानो हि ते ब्राह्मण खारिभारो,

     Māno hi te brāhmaṇa khāribhāro,

     (Pāli only)

371. 371

     कोधो धूमो भस्मनि मोसवज्जं;

     Kodho dhūmo bhasmani mosavajjaṁ;

     (Pāli only)

372. 372

     जिव्हा सुजा हदयं जोतिट्ठानं,

     Jivhā sujā hadayaṁ jotiṭṭhānaṁ,

     (Pāli only)

373. 373

     अत्ता सुदन्तो पुरिसस्स जोति।

     Attā sudanto purisassa joti.

     (Pāli only)

374. 374

     अपि च दसहाकारेहि कोधो जायति—

     Api ca dasahākārehi kodho jāyati—

     (Pāli only)

375. 375

     अनत्थं मे अचरीति कोधो जायति, अनत्थं मे चरतीति कोधो जायति, अनत्थं मे चरिस्सतीति कोधो जायति, पियस्स मे मनापस्स अनत्थं अचरि, अनत्थं चरति, अनत्थं चरिस्सतीति कोधो जायति, अप्पियस्स मे अमनापस्स अत्थं अचरि, अत्थं चरति, अत्थं चरिस्सतीति कोधो जायति, अट्ठाने वा पन कोधो जायति।

     anatthaṁ me acarīti kodho jāyati, anatthaṁ me caratīti kodho jāyati, anatthaṁ me carissatīti kodho jāyati, piyassa me manāpassa anatthaṁ acari, anatthaṁ carati, anatthaṁ carissatīti kodho jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari, atthaṁ carati, atthaṁ carissatīti kodho jāyati, aṭṭhāne vā pana kodho jāyati.

     (Pāli only)

376. 376

     यो एवरूपो चित्तस्स आघातो पटिघातो पटिघं पटिविरोधो कोपो पकोपो सम्पकोपो दोसो पदोसो सम्पदोसो चित्तस्स ब्यापत्ति मनोपदोसो कोधो कुज्झना कुज्झितत्तं दोसो दुस्सना दुस्सितत्तं ब्यापत्ति ब्यापज्जना ब्यापज्जितत्तं विरोधो पटिविरोधो चण्डिक्कं असुरोपो अनत्तमनता चित्तस्स—

     Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—

     (Pāli only)

377. 377

     अयं वुच्चति कोधो।

     ayaṁ vuccati kodho.

     (Pāli only)

378. 378

     अपि च कोधस्स अधिमत्तपरित्तता वेदितब्बा।

     Api ca kodhassa adhimattaparittatā veditabbā.

     (Pāli only)

379. 379

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो चित्ताविलकरणमत्तो होति, न च ताव मुखकुलानविकुलानो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho cittāvilakaraṇamatto hoti, na ca tāva mukhakulānavikulāno hoti.

     (Pāli only)

380. 380

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो मुखकुलानविकुलानमत्तो होति, न च ताव हनुसञ्चोपनो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho mukhakulānavikulānamatto hoti, na ca tāva hanusañcopano hoti.

     (Pāli only)

381. 381

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो हनुसञ्चोपनमत्तो होति, न च ताव फरुसवाचं निच्छारणो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho hanusañcopanamatto hoti, na ca tāva pharusavācaṁ nicchāraṇo hoti.

     (Pāli only)

382. 382

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो फरुसवाचं निच्छारणमत्तो होति, न च ताव दिसाविदिसानुविलोकनो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho pharusavācaṁ nicchāraṇamatto hoti, na ca tāva disāvidisānuvilokano hoti.

     (Pāli only)

383. 383

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो दिसाविदिसानुविलोकनमत्तो होति, न च ताव दण्डसत्थपरामसनो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho disāvidisānuvilokanamatto hoti, na ca tāva daṇḍasatthaparāmasano hoti.

     (Pāli only)

384. 384

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो दण्डसत्थपरामसनमत्तो होति, न च ताव दण्डसत्थअब्भुक्किरणो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho daṇḍasatthaparāmasanamatto hoti, na ca tāva daṇḍasatthaabbhukkiraṇo hoti.

     (Pāli only)

385. 385

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो दण्डसत्थअब्भुक्किरणमत्तो होति, न च ताव दण्डसत्थअभिनिपातनो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho daṇḍasatthaabbhukkiraṇamatto hoti, na ca tāva daṇḍasatthaabhinipātano hoti.

     (Pāli only)

386. 386

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो दण्डसत्थअभिनिपातनमत्तो होति, न च ताव छिन्नविच्छिन्नकरणो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho daṇḍasatthaabhinipātanamatto hoti, na ca tāva chinnavicchinnakaraṇo hoti.

     (Pāli only)

387. 387

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो छिन्नविच्छिन्नकरणमत्तो होति, न च ताव सम्भञ्जनपलिभञ्जनो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho chinnavicchinnakaraṇamatto hoti, na ca tāva sambhañjanapalibhañjano hoti.

     (Pāli only)

388. 388

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो सम्भञ्जनपलिभञ्जनमत्तो होति, न च ताव अङ्गमङ्गअपकड्ढनो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho sambhañjanapalibhañjanamatto hoti, na ca tāva aṅgamaṅgaapakaḍḍhano hoti.

     (Pāli only)

389. 389

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो अङ्गमङ्गअपकड्ढनमत्तो होति, न च ताव जीवितावोरोपनो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho aṅgamaṅgaapakaḍḍhanamatto hoti, na ca tāva jīvitāvoropano hoti.

     (Pāli only)

390. 390

     अत्थि कञ्चि कालं कोधो जीवितावोरोपनमत्तो होति, न च ताव सब्बचागपरिच्चागाय सण्ठितो होति।

     Atthi kañci kālaṁ kodho jīvitāvoropanamatto hoti, na ca tāva sabbacāgapariccāgāya saṇṭhito hoti.

     (Pāli only)

391. 391

     यतो कोधो परं पुग्गलं घातेत्वा अत्तानं घातेति, एत्तावता कोधो परमुस्सदगतो परमवेपुल्लपत्तो होति।

     Yato kodho paraṁ puggalaṁ ghātetvā attānaṁ ghāteti, ettāvatā kodho paramussadagato paramavepullapatto hoti.

     (Pāli only)

392. 392

     यस्स सो होति कोधो पहीनो समुच्छिन्नो वूपसन्तो पटिपस्सद्धो अभब्बुप्पत्तिको ञाणग्गिना दड्ढो, सो वुच्चति—

     Yassa so hoti kodho pahīno samucchinno vūpasanto paṭipassaddho abhabbuppattiko ñāṇagginā daḍḍho, so vuccati—

     (Pāli only)

393. 393

     विधूमो।

     vidhūmo.

     (Pāli only)

394. 394

     कोधस्स पहीनत्ता विधूमो, कोधवत्थुस्स परिञ्ञातत्ता विधूमो, कोधहेतुस्स परिञ्ञातत्ता विधूमो, कोधहेतुस्स उपच्छिन्नत्ता विधूमो।

     Kodhassa pahīnattā vidhūmo, kodhavatthussa pariññātattā vidhūmo, kodhahetussa pariññātattā vidhūmo, kodhahetussa upacchinnattā vidhūmo.

     (Pāli only)

395. 395

     <ब्>अनीघो</ब्>ति रागो नीघो, दोसो नीघो, मोहो नीघो, कोधो नीघो, उपनाहो नीघो …पे… सब्बाकुसलाभिसङ्खारा नीघा।

     <b>Anīgho</b>ti rāgo nīgho, doso nīgho, moho nīgho, kodho nīgho, upanāho nīgho …pe… sabbākusalābhisaṅkhārā nīghā.

     (Pāli only)

396. 396

     यस्सेते नीघा पहीना समुच्छिन्ना वूपसन्ता पटिपस्सद्धा अभब्बुप्पत्तिका ञाणग्गिना दड्ढा, सो वुच्चति अनीघो।

     Yassete nīghā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati anīgho.

     (Pāli only)

397. 397

     <ब्>निरासो</ब्>ति <ब्>आसा</ब्> वुच्चति तण्हा।

     <b>Nirāso</b>ti <b>āsā</b> vuccati taṇhā.

     (Pāli only)

398. 398

     यो रागो सारागो …पे… अभिज्झा लोभो अकुसलमूलं।

     Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

     (Pāli only)

399. 399

     यस्सेसा आसा तण्हा पहीना समुच्छिन्ना वूपसन्ता पटिपस्सद्धा अभब्बुप्पत्तिका ञाणग्गिना दड्ढा, सो वुच्चति निरासो।

     Yassesā āsā taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati nirāso.

     (Pāli only)

400. 400

     <ब्>जाती</ब्>ति या तेसं तेसं सत्तानं तम्हि तम्हि सत्तनिकाये जाति सञ्जाति ओक्कन्ति अभिनिब्बत्ति खन्धानं पातुभावो आयतनानं पटिलाभो।

     <b>Jātī</b>ti yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti abhinibbatti khandhānaṁ pātubhāvo āyatanānaṁ paṭilābho.

     (Pāli only)

401. 401

     <ब्>जरा</ब्>ति या तेसं तेसं सत्तानं तम्हि तम्हि सत्तनिकाये जरा जीरणता खण्डिच्चं पालिच्चं वलित्तचता आयुनो संहानि इन्द्रियानं परिपाको।

     <b>Jarā</b>ti yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṁ pāliccaṁ valittacatā āyuno saṁhāni indriyānaṁ paripāko.

     (Pāli only)

402. 402

     <ब्>सन्तो विधूमो अनीघो निरासो, अतारि सो जातिजरन्ति ब्रूमी</ब्>ति यो सन्तो च विधूमो च अनीघो च निरासो च, सो जातिजरामरणं अतरि उत्तरि पतरि समतिक्कमि वीतिवत्तयीति ब्रूमि आचिक्खामि देसेमि पञ्ञपेमि पट्ठपेमि विवरामि विभजामि उत्तानीकरोमि पकासेमीति—

     <b>Santo vidhūmo anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmī</b>ti yo santo ca vidhūmo ca anīgho ca nirāso ca, so jātijarāmaraṇaṁ atari uttari patari samatikkami vītivattayīti brūmi ācikkhāmi desemi paññapemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi pakāsemīti—

     (Pāli only)

403. 403

     सन्तो विधूमो अनीघो निरासो, अतारि सो जातिजरन्ति ब्रूमि।

     santo vidhūmo anīgho nirāso, atāri so jātijaranti brūmi.

     (Pāli only)

404. 404

     तेनाह भगवा—

     Tenāha bhagavā—

     (Pāli only)

405. 405

     “सङ्खाय लोकस्मि परोपरानि,

     “Saṅkhāya lokasmi paroparāni,

     (Pāli only)

406. 406

     (पुण्णकाति भगवा)

     (puṇṇakāti bhagavā)

     (Pāli only)

407. 407

     यस्सिञ्जितं नत्थि कुहिञ्चि लोके;

     Yassiñjitaṁ natthi kuhiñci loke;

     (Pāli only)

408. 408

     सन्तो विधूमो अनीघो निरासो,

     Santo vidhūmo anīgho nirāso,

     (Pāli only)

409. 409

     अतारि सो जातिजरन्ति ब्रूमी”ति।

     Atāri so jātijaranti brūmī”ti.

     (Pāli only)

410. 410

     सहगाथापरियोसाना …पे…

     Sahagāthāpariyosānā …pe…

     (Pāli only)

411. 411

     पञ्जलिको भगवन्तं नमस्समानो निसिन्नो होति—

     pañjaliko bhagavantaṁ namassamāno nisinno hoti—

     (Pāli only)

412. 412

     “सत्था मे, भन्ते, भगवा, सावकोहमस्मी”ति।

     “satthā me, bhante, bhagavā, sāvakohamasmī”ti.

     (Pāli only)

413. 413

     पुण्णकमाणवपुच्छानिद्देसो ततियो।

     Puṇṇakamāṇavapucchāniddeso tatiyo.

     (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.