Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Questions of King Milinda 143 मिलिन्दपञ्ह 143

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248

8. Brāhmaṇarājavādapañha

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435 · Hide pronunciation

  1. 1

    मिलिन्दपञ्हmi·lin·da·pañ·ha

    Milindapañha

  2. 2

    मेण्डकपञ्हmeṇ·ḍa·ka·pañ·ha

    Meṇḍakapañha

  3. 3

    सन्थववग्गsan·tha·va·vag·ga

    Santhavavagga

  4. 4

    8। ब्राह्मणराजवादपञ्हbrāh·ma·ṇa·rā·ja·vā·da·pañ·ha

    8. Brāhmaṇarājavādapañha

  5. 5

    “भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na भासितम्पेतंbhā·si·tam·pe·taṃ तथागतेनta·thā·ga·te·na ‘अहमस्मि,a·ha·mas·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo याचयोगो’ति।yā·ca·yo·go

    “Bhante nāgasena, bhāsitampetaṁ tathāgatena ‘ahamasmi, bhikkhave, brāhmaṇo yācayogo’ti.

    (Pāli only)

  6. 6

    पुनpu·na चca भणितं—bha·ṇi·taṃ

    Puna ca bhaṇitaṁ—

    (Pāli only)

  7. 7

    ‘राजाहमस्मिrā·jā·ha·mas·mi सेला’ति।se·lā

    ‘rājāhamasmi selā’ti.

    (Pāli only)

  8. 8

    यदि,ya·di भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na भगवताbha·ga·va·tā भणितं—bha·ṇi·taṃ

    Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṁ—

    (Pāli only)

  9. 9

    ‘अहमस्मि,a·ha·mas·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo याचयोगो’ति,yā·ca·yo·go तेनte·na हिhi ‘राजाहमस्मिrā·jā·ha·mas·mi सेला’तिse·lā यंyaṃ वचनं,va·ca·naṃ तंtaṃ मिच्छा।mic·chā

    ‘ahamasmi, bhikkhave, brāhmaṇo yācayogo’ti, tena hi ‘rājāhamasmi selā’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā.

    (Pāli only)

  10. 10

    यदिya·di तथागतेनta·thā·ga·te·na भणितं—bha·ṇi·taṃ

    Yadi tathāgatena bhaṇitaṁ—

    (Pāli only)

  11. 11

    ‘राजाहमस्मिrā·jā·ha·mas·mi सेला’ति,se·lā तेनte·na हिhi ‘अहमस्मि,a·ha·mas·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo याचयोगो’तिyā·ca·yo·go तम्पिtam·pi वचनंva·ca·naṃ मिच्छा।mic·chā

    ‘rājāhamasmi selā’ti, tena hi ‘ahamasmi, bhikkhave, brāhmaṇo yācayogo’ti tampi vacanaṁ micchā.

    (Pāli only)

  12. 12

    खत्तियोkhat·ti·yo वाvā हिhi भवेय्यbha·vey·ya ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo वा,vā नत्थिnat·thi एकायe·kā·ya जातियाjā·ti·yā द्वेdve वण्णाvaṇ·ṇā नाम,nā·ma अयम्पिa·yam·pi उभतोu·bha·to कोटिकोko·ṭi·ko पञ्होpañ·ho तवानुप्पत्तो,ta·vā·nup·pat·to सोso तयाta·yā निब्बाहितब्बो”ति।nib·bā·hi·tab·bo

    Khattiyo vā hi bhaveyya brāhmaṇo vā, natthi ekāya jātiyā dve vaṇṇā nāma, ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo”ti.

    (Pāli only)

  13. 13

    “भासितम्पेतं,bhā·si·tam·pe·taṃ महाराज,ma·hā·rā·ja भगवता—bha·ga·va·tā

    “Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā—

    (Pāli only)

  14. 14

    ‘अहमस्मि,a·ha·mas·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo याचयोगो’ति,yā·ca·yo·go पुनpu·na चca भणितं—bha·ṇi·taṃ

    ‘ahamasmi, bhikkhave, brāhmaṇo yācayogo’ti, puna ca bhaṇitaṁ—

    (Pāli only)

  15. 15

    ‘राजाहमस्मिrā·jā·ha·mas·mi सेला’ति,se·lā तत्थtat·tha कारणंkā·ra·ṇaṃ अत्थि,at·thi येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo चca राजाrā·jā चca होती”ति।ho·tī

    ‘rājāhamasmi selā’ti, tattha kāraṇaṁ atthi, yena kāraṇena tathāgato brāhmaṇo ca rājā ca hotī”ti.

    (Pāli only)

  16. 16

    “किंkiṃ पनpa·na तं,taṃ भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na कारणं,kā·ra·ṇaṃ येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo चca राजाrā·jā चca होति”?ho·ti

    “Kiṁ pana taṁ, bhante nāgasena, kāraṇaṁ, yena kāraṇena tathāgato brāhmaṇo ca rājā ca hoti”?

    (Pāli only)

  17. 17

    “सब्बे,sab·be महाराज,ma·hā·rā·ja पापकाpā·pa·kā अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa बाहिताbā·hi·tā पहीनाpa·hī·nā अपगताa·pa·ga·tā ब्यपगताbya·pa·ga·tā उच्छिन्नाuc·chin·nā खीणाkhī·ṇā खयंkha·yaṃ पत्ताpat·tā निब्बुताnib·bu·tā उपसन्ता,u·pa·san·tā तस्माtas·mā तथागतोta·thā·ga·to ‘ब्राह्मणो’तिbrāh·ma·ṇo वुच्चति।vuc·ca·ti

    “Sabbe, mahārāja, pāpakā akusalā dhammā tathāgatassa bāhitā pahīnā apagatā byapagatā ucchinnā khīṇā khayaṁ pattā nibbutā upasantā, tasmā tathāgato ‘brāhmaṇo’ti vuccati.

    (Pāli only)

  18. 18

    ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo नामnā·ma संसयमनेकंसंsaṃ·sa·ya·ma·ne·kaṃ·saṃ विमतिपथंvi·ma·ti·pa·thaṃ वीतिवत्तो,vī·ti·vat·to भगवापि,bha·ga·vā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja संसयमनेकंसंsaṃ·sa·ya·ma·ne·kaṃ·saṃ विमतिपथंvi·ma·ti·pa·thaṃ वीतिवत्तो,vī·ti·vat·to तेनte·na कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to ‘ब्राह्मणो’तिbrāh·ma·ṇo वुच्चति।vuc·ca·ti

    Brāhmaṇo nāma saṁsayamanekaṁsaṁ vimatipathaṁ vītivatto, bhagavāpi, mahārāja, saṁsayamanekaṁsaṁ vimatipathaṁ vītivatto, tena kāraṇena tathāgato ‘brāhmaṇo’ti vuccati.

    (Pāli only)

  19. 19

    ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo नामnā·ma सब्बभवगतियोनिनिस्सटोsab·ba·bha·va·ga·ti·yo·ni·nis·sa·ṭo मलरजगतविप्पमुत्तोma·la·ra·ja·ga·ta·vip·pa·mut·to असहायो,a·sa·hā·yo भगवापि,bha·ga·vā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja सब्बभवगतियोनिनिस्सटोsab·ba·bha·va·ga·ti·yo·ni·nis·sa·ṭo मलरजगतविप्पमुत्तोma·la·ra·ja·ga·ta·vip·pa·mut·to असहायो,a·sa·hā·yo तेनte·na कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to ‘ब्राह्मणो’तिbrāh·ma·ṇo वुच्चति।vuc·ca·ti

    Brāhmaṇo nāma sabbabhavagatiyoninissaṭo malarajagatavippamutto asahāyo, bhagavāpi, mahārāja, sabbabhavagatiyoninissaṭo malarajagatavippamutto asahāyo, tena kāraṇena tathāgato ‘brāhmaṇo’ti vuccati.

    (Pāli only)

  20. 20

    ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo नामnā·ma अग्गसेट्ठवरपवरदिब्बविहारबहुलो,ag·ga·seṭ·ṭha·va·ra·pa·va·ra·dib·ba·vi·hā·ra·ba·hu·lo भगवापि,bha·ga·vā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja अग्गसेट्ठवरपवरदिब्बविहारबहुलो,ag·ga·seṭ·ṭha·va·ra·pa·va·ra·dib·ba·vi·hā·ra·ba·hu·lo तेनापिte·nā·pi कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to ‘ब्राह्मणो’तिbrāh·ma·ṇo वुच्चति।vuc·ca·ti

    Brāhmaṇo nāma aggaseṭṭhavarapavaradibbavihārabahulo, bhagavāpi, mahārāja, aggaseṭṭhavarapavaradibbavihārabahulo, tenāpi kāraṇena tathāgato ‘brāhmaṇo’ti vuccati.

    (Pāli only)

  21. 21

    ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo नामnā·ma अज्झयनअज्झापनदानप्पटिग्गहणदमसंयमनियमपुब्बमनुसिट्ठिपवेणिवंसधरणो,aj·jha·ya·na·aj·jhā·pa·na·dā·nap·pa·ṭig·ga·ha·ṇa·da·ma·saṃ·ya·ma·ni·ya·ma·pub·ba·ma·nu·siṭ·ṭhi·pa·ve·ṇi·vaṃ·sa·dha·ra·ṇo भगवापि,bha·ga·vā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja अज्झयनअज्झापनदानप्पटिग्गहणदमसंयमनियमपुब्बजिनाचिण्णअनुसिट्ठिपवेणिवंसधरणो,aj·jha·ya·na·aj·jhā·pa·na·dā·nap·pa·ṭig·ga·ha·ṇa·da·ma·saṃ·ya·ma·ni·ya·ma·pub·ba·ji·nā·ciṇ·ṇa·a·nu·siṭ·ṭhi·pa·ve·ṇi·vaṃ·sa·dha·ra·ṇo तेनापिte·nā·pi कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to ‘ब्राह्मणो’तिbrāh·ma·ṇo वुच्चति।vuc·ca·ti

    Brāhmaṇo nāma ajjhayanaajjhāpanadānappaṭiggahaṇadamasaṁyamaniyamapubbamanusiṭṭhipaveṇivaṁsadharaṇo, bhagavāpi, mahārāja, ajjhayanaajjhāpanadānappaṭiggahaṇadamasaṁyamaniyamapubbajināciṇṇaanusiṭṭhipaveṇivaṁsadharaṇo, tenāpi kāraṇena tathāgato ‘brāhmaṇo’ti vuccati.

    (Pāli only)

  22. 22

    ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo नामnā·ma ब्रहासुखविहारज्झानझायी;bra·hā·su·kha·vi·hā·raj·jhā·na·jhā·yī

    Brāhmaṇo nāma brahāsukhavihārajjhānajhāyī;

    (Pāli only)

  23. 23

    भगवापि,bha·ga·vā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja ब्रहासुखविहारज्झानझायी,bra·hā·su·kha·vi·hā·raj·jhā·na·jhā·yī तेनापिte·nā·pi कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to ‘ब्राह्मणो’तिbrāh·ma·ṇo वुच्चति।vuc·ca·ti

    bhagavāpi, mahārāja, brahāsukhavihārajjhānajhāyī, tenāpi kāraṇena tathāgato ‘brāhmaṇo’ti vuccati.

    (Pāli only)

  24. 24

    ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo नामnā·ma सब्बभवाभवगतीसुsab·ba·bha·vā·bha·va·ga·tī·su अभिजातिवत्तितमनुचरितंa·bhi·jā·ti·vat·ti·ta·ma·nu·ca·ri·taṃ जानाति,jā·nā·ti भगवापि,bha·ga·vā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja सब्बभवाभवगतीसुsab·ba·bha·vā·bha·va·ga·tī·su अभिजातिवत्तितमनुचरितंa·bhi·jā·ti·vat·ti·ta·ma·nu·ca·ri·taṃ जानाति,jā·nā·ti तेनापिte·nā·pi कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to ‘ब्राह्मणो’तिbrāh·ma·ṇo वुच्चति।vuc·ca·ti

    Brāhmaṇo nāma sabbabhavābhavagatīsu abhijātivattitamanucaritaṁ jānāti, bhagavāpi, mahārāja, sabbabhavābhavagatīsu abhijātivattitamanucaritaṁ jānāti, tenāpi kāraṇena tathāgato ‘brāhmaṇo’ti vuccati.

    (Pāli only)

  25. 25

    ब्राह्मणोति,brāh·ma·ṇo·ti महाराज,ma·hā·rā·ja भगवतोbha·ga·va·to नेतंne·taṃ नामंnā·maṃ मातराmā·ta·rā कतं,ka·taṃ नna पितराpi·ta·rā कतं,ka·taṃ नna भातराbhā·ta·rā कतं,ka·taṃ नna भगिनियाbha·gi·ni·yā कतं,ka·taṃ नna मित्तामच्चेहिmit·tā·mac·ce·hi कतं,ka·taṃ नna ञातिसालोहितेहिñā·ti·sā·lo·hi·te·hi कतं,ka·taṃ नna समणब्राह्मणेहिsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇe·hi कतं,ka·taṃ नna देवताहिde·va·tā·hi कतं,ka·taṃ विमोक्खन्तिकमेतंvi·mok·khan·ti·ka·me·taṃ बुद्धानंbud·dhā·naṃ भगवन्तानंbha·ga·van·tā·naṃ नामंnā·maṃ बोधियायेवbo·dhi·yā·ye·va मूलेmū·le मारसेनंmā·ra·se·naṃ विधमित्वाvi·dha·mit·vā अतीतानागतपच्चुप्पन्नेa·tī·tā·nā·ga·ta·pac·cup·pan·ne पापकेpā·pa·ke अकुसलेa·ku·sa·le धम्मेdham·me बाहेत्वाbā·het·vā सहsa·ha सब्बञ्ञुतञाणस्सsab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇas·sa पटिलाभाpa·ṭi·lā·bhā पटिलद्धपातुभूतसमुप्पन्नमत्तेpa·ṭi·lad·dha·pā·tu·bhū·ta·sa·mup·pan·na·mat·te सच्छिकाsac·chi·kā पञ्ञत्तिpañ·ñat·ti यदिदंya·di·daṃ ब्राह्मणोति,brāh·ma·ṇo·ti तेनte·na कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to वुच्चतिvuc·ca·ti ‘ब्राह्मणो’”ति।brāh·ma·ṇo

    Brāhmaṇoti, mahārāja, bhagavato netaṁ nāmaṁ mātarā kataṁ, na pitarā kataṁ, na bhātarā kataṁ, na bhaginiyā kataṁ, na mittāmaccehi kataṁ, na ñātisālohitehi kataṁ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ, na devatāhi kataṁ, vimokkhantikametaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ nāmaṁ bodhiyāyeva mūle mārasenaṁ vidhamitvā atītānāgatapaccuppanne pāpake akusale dhamme bāhetvā saha sabbaññutañāṇassa paṭilābhā paṭiladdhapātubhūtasamuppannamatte sacchikā paññatti yadidaṁ brāhmaṇoti, tena kāraṇena tathāgato vuccati ‘brāhmaṇo’”ti.

    (Pāli only)

  26. 26

    “केनke·na पन,pa·na भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to वुच्चतिvuc·ca·ti ‘राजा’”ति?rā·jā

    “Kena pana, bhante nāgasena, kāraṇena tathāgato vuccati ‘rājā’”ti?

    (Pāli only)

  27. 27

    “राजाrā·jā नाम,nā·ma महाराज,ma·hā·rā·ja योyo कोचिko·ci रज्जंraj·jaṃ कारेतिkā·re·ti लोकमनुसासति,lo·ka·ma·nu·sā·sa·ti भगवापि,bha·ga·vā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja दससहस्सियाda·sa·sa·has·si·yā लोकधातुयाlo·ka·dhā·tu·yā धम्मेनdham·me·na रज्जंraj·jaṃ कारेति,kā·re·ti सदेवकंsa·de·va·kaṃ लोकंlo·kaṃ समारकंsa·mā·ra·kaṃ सब्रह्मकंsab·rah·ma·kaṃ सस्समणब्राह्मणिंsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇiṃ पजंpa·jaṃ सदेवमनुस्संsa·de·va·ma·nus·saṃ अनुसासति,a·nu·sā·sa·ti तेनापिte·nā·pi कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to वुच्चतिvuc·ca·ti ‘राजा’ति।rā·jā

    “Rājā nāma, mahārāja, yo koci rajjaṁ kāreti lokamanusāsati, bhagavāpi, mahārāja, dasasahassiyā lokadhātuyā dhammena rajjaṁ kāreti, sadevakaṁ lokaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ anusāsati, tenāpi kāraṇena tathāgato vuccati ‘rājā’ti.

    (Pāli only)

  28. 28

    राजाrā·jā नाम,nā·ma महाराज,ma·hā·rā·ja सब्बजनमनुस्सेsab·ba·ja·na·ma·nus·se अभिभवित्वाa·bhi·bha·vit·vā नन्दयन्तोnan·da·yan·to ञातिसङ्घं,ñā·ti·saṅ·ghaṃ सोचयन्तोso·ca·yan·to अमित्तसङ्घं,a·mit·ta·saṅ·ghaṃ महतिमहायससिरिहरंma·ha·ti·ma·hā·ya·sa·si·ri·ha·raṃ थिरसारदण्डंthi·ra·sā·ra·daṇ·ḍaṃ अनूनसतसलाकालङ्कतंa·nū·na·sa·ta·sa·lā·kā·laṅ·ka·taṃ उस्सापेतिus·sā·pe·ti पण्डरविमलसेतच्छत्तं,paṇ·ḍa·ra·vi·ma·la·se·tac·chat·taṃ भगवापि,bha·ga·vā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja सोचयन्तोso·ca·yan·to मारसेनंmā·ra·se·naṃ मिच्छापटिपन्नं,mic·chā·pa·ṭi·pan·naṃ नन्दयन्तोnan·da·yan·to देवमनुस्सेde·va·ma·nus·se सम्मापटिपन्नेsam·mā·pa·ṭi·pan·ne दससहस्सियाda·sa·sa·has·si·yā लोकधातुयाlo·ka·dhā·tu·yā महतिमहायससिरिहरंma·ha·ti·ma·hā·ya·sa·si·ri·ha·raṃ खन्तिथिरसारदण्डंkhan·ti·thi·ra·sā·ra·daṇ·ḍaṃ ञाणवरसतसलाकालङ्कतंñā·ṇa·va·ra·sa·ta·sa·lā·kā·laṅ·ka·taṃ उस्सापेतिus·sā·pe·ti अग्गवरविमुत्तिपण्डरविमलसेतच्छत्तं,ag·ga·va·ra·vi·mut·ti·paṇ·ḍa·ra·vi·ma·la·se·tac·chat·taṃ तेनापिte·nā·pi कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to वुच्चतिvuc·ca·ti ‘राजा’ति।rā·jā

    Rājā nāma, mahārāja, sabbajanamanusse abhibhavitvā nandayanto ñātisaṅghaṁ, socayanto amittasaṅghaṁ, mahatimahāyasasiriharaṁ thirasāradaṇḍaṁ anūnasatasalākālaṅkataṁ ussāpeti paṇḍaravimalasetacchattaṁ, bhagavāpi, mahārāja, socayanto mārasenaṁ micchāpaṭipannaṁ, nandayanto devamanusse sammāpaṭipanne dasasahassiyā lokadhātuyā mahatimahāyasasiriharaṁ khantithirasāradaṇḍaṁ ñāṇavarasatasalākālaṅkataṁ ussāpeti aggavaravimuttipaṇḍaravimalasetacchattaṁ, tenāpi kāraṇena tathāgato vuccati ‘rājā’ti.

    (Pāli only)

  29. 29

    राजाrā·jā नामnā·ma उपगतसम्पत्तजनानंu·pa·ga·ta·sam·pat·ta·ja·nā·naṃ बहूनमभिवन्दनीयोba·hū·na·ma·bhi·van·da·nī·yo भवति,bha·va·ti भगवापि,bha·ga·vā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja उपगतसम्पत्तदेवमनुस्सानंu·pa·ga·ta·sam·pat·ta·de·va·ma·nus·sā·naṃ बहूनमभिवन्दनीयो,ba·hū·na·ma·bhi·van·da·nī·yo तेनापिte·nā·pi कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to वुच्चतिvuc·ca·ti ‘राजा’ति।rā·jā

    Rājā nāma upagatasampattajanānaṁ bahūnamabhivandanīyo bhavati, bhagavāpi, mahārāja, upagatasampattadevamanussānaṁ bahūnamabhivandanīyo, tenāpi kāraṇena tathāgato vuccati ‘rājā’ti.

    (Pāli only)

  30. 30

    राजाrā·jā नामnā·ma यस्सyas·sa कस्सचिkas·sa·ci आराधकस्सā·rā·dha·kas·sa पसीदित्वाpa·sī·dit·vā वरितंva·ri·taṃ वरंva·raṃ दत्वाdat·vā कामेनkā·me·na तप्पयति,tap·pa·ya·ti भगवापि,bha·ga·vā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja यस्सyas·sa कस्सचिkas·sa·ci कायेनkā·ye·na वाचायvā·cā·ya मनसाma·na·sā आराधकस्सā·rā·dha·kas·sa पसीदित्वाpa·sī·dit·vā वरितंva·ri·taṃ वरमनुत्तरंva·ra·ma·nut·ta·raṃ सब्बदुक्खपरिमुत्तिंsab·ba·duk·kha·pa·ri·mut·tiṃ दत्वाdat·vā असेसकामवरेनa·se·sa·kā·ma·va·re·na चca तप्पयति,tap·pa·ya·ti तेनापिte·nā·pi कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to वुच्चतिvuc·ca·ti ‘राजा’ति।rā·jā

    Rājā nāma yassa kassaci ārādhakassa pasīditvā varitaṁ varaṁ datvā kāmena tappayati, bhagavāpi, mahārāja, yassa kassaci kāyena vācāya manasā ārādhakassa pasīditvā varitaṁ varamanuttaraṁ sabbadukkhaparimuttiṁ datvā asesakāmavarena ca tappayati, tenāpi kāraṇena tathāgato vuccati ‘rājā’ti.

    (Pāli only)

  31. 31

    राजाrā·jā नामnā·ma आणंā·ṇaṃ वीतिक्कमन्तंvī·tik·ka·man·taṃ विगरहतिvi·ga·ra·ha·ti झापेतिjhā·pe·ti धंसेति,dhaṃ·se·ti भगवतोपि,bha·ga·va·to·pi महाराज,ma·hā·rā·ja सासनवरेsā·sa·na·va·re आणंā·ṇaṃ अतिक्कमन्तोa·tik·ka·man·to अलज्जीa·laj·jī मङ्कुभावेनmaṅ·ku·bhā·ve·na ओञ्ञातोoñ·ñā·to हीळितोhī·ḷi·to गरहितोga·ra·hi·to भवित्वाbha·vit·vā वज्जतिvaj·ja·ti जिनसासनवरम्हा,ji·na·sā·sa·na·va·ram·hā तेनापिte·nā·pi कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to वुच्चतिvuc·ca·ti ‘राजा’ति।rā·jā

    Rājā nāma āṇaṁ vītikkamantaṁ vigarahati jhāpeti dhaṁseti, bhagavatopi, mahārāja, sāsanavare āṇaṁ atikkamanto alajjī maṅkubhāvena oññāto hīḷito garahito bhavitvā vajjati jinasāsanavaramhā, tenāpi kāraṇena tathāgato vuccati ‘rājā’ti.

    (Pāli only)

  32. 32

    राजाrā·jā नामnā·ma पुब्बकानंpub·ba·kā·naṃ धम्मिकानंdham·mi·kā·naṃ राजूनंrā·jū·naṃ पवेणिमनुसिट्ठियाpa·ve·ṇi·ma·nu·siṭ·ṭhi·yā धम्माधम्ममनुदीपयित्वाdham·mā·dham·ma·ma·nu·dī·pa·yit·vā धम्मेनdham·me·na रज्जंraj·jaṃ कारयमानोkā·ra·ya·mā·no पिहयितोpi·ha·yi·to पियोpi·yo पत्थितोpat·thi·to भवतिbha·va·ti जनमनुस्सानं,ja·na·ma·nus·sā·naṃ चिरंci·raṃ राजकुलवंसंrā·ja·ku·la·vaṃ·saṃ ठपयतिṭha·pa·ya·ti धम्मगुणबलेन,dham·ma·gu·ṇa·ba·le·na भगवापि,bha·ga·vā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja पुब्बकानंpub·ba·kā·naṃ सयम्भूनंsa·yam·bhū·naṃ पवेणिमनुसिट्ठियाpa·ve·ṇi·ma·nu·siṭ·ṭhi·yā धम्माधम्ममनुदीपयित्वाdham·mā·dham·ma·ma·nu·dī·pa·yit·vā धम्मेनdham·me·na लोकमनुसासमानोlo·ka·ma·nu·sā·sa·mā·no पिहयितोpi·ha·yi·to पियोpi·yo पत्थितोpat·thi·to देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ चिरंci·raṃ सासनंsā·sa·naṃ पवत्तेतिpa·vat·te·ti धम्मगुणबलेन,dham·ma·gu·ṇa·ba·le·na तेनापिte·nā·pi कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to वुच्चतिvuc·ca·ti ‘राजा’ति।rā·jā

    Rājā nāma pubbakānaṁ dhammikānaṁ rājūnaṁ paveṇimanusiṭṭhiyā dhammādhammamanudīpayitvā dhammena rajjaṁ kārayamāno pihayito piyo patthito bhavati janamanussānaṁ, ciraṁ rājakulavaṁsaṁ ṭhapayati dhammaguṇabalena, bhagavāpi, mahārāja, pubbakānaṁ sayambhūnaṁ paveṇimanusiṭṭhiyā dhammādhammamanudīpayitvā dhammena lokamanusāsamāno pihayito piyo patthito devamanussānaṁ ciraṁ sāsanaṁ pavatteti dhammaguṇabalena, tenāpi kāraṇena tathāgato vuccati ‘rājā’ti.

    (Pāli only)

  33. 33

    एवमनेकविधं,e·va·ma·ne·ka·vi·dhaṃ महाराज,ma·hā·rā·ja कारणं,kā·ra·ṇaṃ येनye·na कारणेनkā·ra·ṇe·na तथागतोta·thā·ga·to ब्राह्मणोपिbrāh·ma·ṇo·pi भवेय्यbha·vey·ya राजापिrā·jā·pi भवेय्य,bha·vey·ya सुनिपुणोsu·ni·pu·ṇo भिक्खुbhik·khu कप्पम्पिkap·pam·pi नोno नंnaṃ सम्पादेय्य,sam·pā·dey·ya किंkiṃ अतिबहुंa·ti·ba·huṃ भणितेन,bha·ṇi·te·na सङ्खित्तंsaṅ·khit·taṃ सम्पटिच्छितब्बन्”ति।sam·pa·ṭic·chi·tab·ban

    Evamanekavidhaṁ, mahārāja, kāraṇaṁ, yena kāraṇena tathāgato brāhmaṇopi bhaveyya rājāpi bhaveyya, sunipuṇo bhikkhu kappampi no naṁ sampādeyya, kiṁ atibahuṁ bhaṇitena, saṅkhittaṁ sampaṭicchitabban”ti.

    (Pāli only)

  34. 34

    “साधु,sā·dhu भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na एवमेतंe·va·me·taṃ तथाta·thā सम्पटिच्छामी”ति।sam·pa·ṭic·chā·mī

    “Sādhu, bhante nāgasena, evametaṁ tathā sampaṭicchāmī”ti.

    (Pāli only)

  35. 35

    ब्राह्मणराजवादपञ्होbrāh·ma·ṇa·rā·ja·vā·da·pañ·ho अट्ठमो।aṭ·ṭha·mo

    Brāhmaṇarājavādapañho aṭṭhamo.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.