Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Questions of King Milinda 97 मिलिन्दपञ्ह 97

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248

2 Sabbaññubhāvapañha

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586878889909192939495969798 · Hide pronunciation

  1. 1

    मिलिन्दपञ्हmi·lin·da·pañ·ha

    Milindapañha

  2. 2

    मेण्डकपञ्हmeṇ·ḍa·ka·pañ·ha

    Meṇḍakapañha

  3. 3

    इद्धिबलवग्गid·dhi·ba·la·vag·ga

    Iddhibalavagga

  4. 4

    2 सब्बञ्ञुभावपञ्हsab·bañ·ñu·bhā·va·pañ·ha

    2 Sabbaññubhāvapañha

  5. 5

    “भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na बुद्धोbud·dho सब्बञ्ञू”ति?sab·bañ·ñū

    “Bhante nāgasena, buddho sabbaññū”ti?

    (Pāli only)

  6. 6

    “आम,ā·ma महाराज,ma·hā·rā·ja भगवाbha·ga·vā सब्बञ्ञू,sab·bañ·ñū नna चca भगवतोbha·ga·va·to सततंsa·ta·taṃ समितंsa·mi·taṃ ञाणदस्सनंñā·ṇa·das·sa·naṃ पच्चुपट्ठितं,pac·cu·paṭ·ṭhi·taṃ आवज्जनपटिबद्धंā·vaj·ja·na·pa·ṭi·bad·dhaṃ भगवतोbha·ga·va·to सब्बञ्ञुतञाणं,sab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇaṃ आवज्जित्वाā·vaj·jit·vā यदिच्छकंya·dic·cha·kaṃ जानाती”ति।jā·nā·tī

    “Āma, mahārāja, bhagavā sabbaññū, na ca bhagavato satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitaṁ, āvajjanapaṭibaddhaṁ bhagavato sabbaññutañāṇaṁ, āvajjitvā yadicchakaṁ jānātī”ti.

    (Pāli only)

  7. 7

    “तेनte·na हि,hi भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na बुद्धोbud·dho असब्बञ्ञूति।a·sab·bañ·ñū·ti

    “Tena hi, bhante nāgasena, buddho asabbaññūti.

    (Pāli only)

  8. 8

    यदिya·di तस्सtas·sa परियेसनायpa·ri·ye·sa·nā·ya सब्बञ्ञुतञाणंsab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇaṃ होती”ति।ho·tī

    Yadi tassa pariyesanāya sabbaññutañāṇaṁ hotī”ti.

    (Pāli only)

  9. 9

    “वाहसतंvā·ha·sa·taṃ खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja वीहीनंvī·hī·naṃ अड्ढचूळञ्चaḍ·ḍha·cū·ḷañ·ca वाहाvā·hā वीहिसत्तम्बणानिvī·hi·sat·tam·ba·ṇā·ni द्वेdve चca तुम्बाtum·bā एकच्छराक्खणेe·kac·cha·rāk·kha·ṇe पवत्तचित्तस्सpa·vat·ta·cit·tas·sa एत्तकाet·ta·kā वीहीvī·hī लक्खंlak·khaṃ ठपीयमानाṭha·pī·ya·mā·nā परिक्खयंpa·rik·kha·yaṃ परियादानंpa·ri·yā·dā·naṃ गच्छेय्युं?gac·chey·yuṃ

    “Vāhasataṁ kho, mahārāja, vīhīnaṁ aḍḍhacūḷañca vāhā vīhisattambaṇāni dve ca tumbā ekaccharākkhaṇe pavattacittassa ettakā vīhī lakkhaṁ ṭhapīyamānā parikkhayaṁ pariyādānaṁ gaccheyyuṁ?

    (Pāli only)

  10. 10

    तत्रिमेtat·ri·me सत्तविधाsat·ta·vi·dhā चित्ताcit·tā पवत्तन्ति—pa·vat·tan·ti

    Tatrime sattavidhā cittā pavattanti—

    (Pāli only)

  11. 11

    येye ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja सरागाsa·rā·gā सदोसाsa·do·sā समोहाsa·mo·hā सकिलेसाsa·ki·le·sā अभावितकायाa·bhā·vi·ta·kā·yā अभावितसीलाa·bhā·vi·ta·sī·lā अभावितचित्ताa·bhā·vi·ta·cit·tā अभावितपञ्ञा,a·bhā·vi·ta·pañ·ñā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    ye te, mahārāja, sarāgā sadosā samohā sakilesā abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā, tesaṁ taṁ cittaṁ garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  12. 12

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  13. 13

    अभावितत्ताa·bhā·vi·tat·tā चित्तस्स।cit·tas·sa

    Abhāvitattā cittassa.

    (Pāli only)

  14. 14

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja वंसनाळस्सvaṃ·sa·nā·ḷas·sa विततस्सvi·ta·tas·sa विसालस्सvi·sā·las·sa वित्थिण्णस्सvit·thiṇ·ṇas·sa संसिब्बितविसिब्बितस्सsaṃ·sib·bi·ta·vi·sib·bi·tas·sa साखाजटाजटितस्सsā·khā·ja·ṭā·ja·ṭi·tas·sa आकड्ढियन्तस्सā·kaḍ·ḍhi·yan·tas·sa गरुकंga·ru·kaṃ होतिho·ti आगमनंā·ga·ma·naṃ दन्धं।dan·dhaṃ

    Yathā, mahārāja, vaṁsanāḷassa vitatassa visālassa vitthiṇṇassa saṁsibbitavisibbitassa sākhājaṭājaṭitassa ākaḍḍhiyantassa garukaṁ hoti āgamanaṁ dandhaṁ.

    (Pāli only)

  15. 15

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  16. 16

    संसिब्बितविसिब्बितत्ताsaṃ·sib·bi·ta·vi·sib·bi·tat·tā साखानं।sā·khā·naṃ

    Saṁsibbitavisibbitattā sākhānaṁ.

    (Pāli only)

  17. 17

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja येye तेte सरागाsa·rā·gā सदोसाsa·do·sā समोहाsa·mo·hā सकिलेसाsa·ki·le·sā अभावितकायाa·bhā·vi·ta·kā·yā अभावितसीलाa·bhā·vi·ta·sī·lā अभावितचित्ताa·bhā·vi·ta·cit·tā अभावितपञ्ञा,a·bhā·vi·ta·pañ·ñā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    Evameva kho, mahārāja, ye te sarāgā sadosā samohā sakilesā abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā, tesaṁ taṁ cittaṁ garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  18. 18

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  19. 19

    संसिब्बितविसिब्बितत्ताsaṃ·sib·bi·ta·vi·sib·bi·tat·tā किलेसेहि,ki·le·se·hi इदंi·daṃ पठमंpa·ṭha·maṃ चित्तं।cit·taṃ

    Saṁsibbitavisibbitattā kilesehi, idaṁ paṭhamaṁ cittaṁ.

    (Pāli only)

  20. 20

    तत्रिदंtat·ri·daṃ दुतियंdu·ti·yaṃ चित्तंcit·taṃ विभत्तमापज्जति—vi·bhat·ta·mā·paj·ja·ti

    Tatridaṁ dutiyaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—

    (Pāli only)

  21. 21

    येye ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja सोतापन्नाso·tā·pan·nā पिहितापायाpi·hi·tā·pā·yā दिट्ठिप्पत्ताdiṭ·ṭhip·pat·tā विञ्ञातसत्थुसासना,viñ·ñā·ta·sat·thu·sā·sa·nā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ तीसुtī·su ठानेसुṭhā·ne·su लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    ye te, mahārāja, sotāpannā pihitāpāyā diṭṭhippattā viññātasatthusāsanā, tesaṁ taṁ cittaṁ tīsu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  22. 22

    उपरिभूमीसुu·pa·ri·bhū·mī·su गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    Uparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  23. 23

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  24. 24

    तीसुtī·su ठानेसुṭhā·ne·su चित्तस्सcit·tas·sa परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā उपरिu·pa·ri किलेसानंki·le·sā·naṃ अप्पहीनत्ता।ap·pa·hī·nat·tā

    Tīsu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā.

    (Pāli only)

  25. 25

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja वंसनाळस्सvaṃ·sa·nā·ḷas·sa तिपब्बगण्ठिपरिसुद्धस्सti·pab·ba·gaṇ·ṭhi·pa·ri·sud·dhas·sa उपरिu·pa·ri साखाजटाजटितस्सsā·khā·ja·ṭā·ja·ṭi·tas·sa आकड्ढियन्तस्सā·kaḍ·ḍhi·yan·tas·sa यावyā·va तिपब्बंti·pab·baṃ तावtā·va लहुकंla·hu·kaṃ एति,e·ti ततोta·to उपरिu·pa·ri थद्धं।thad·dhaṃ

    Yathā, mahārāja, vaṁsanāḷassa tipabbagaṇṭhiparisuddhassa upari sākhājaṭājaṭitassa ākaḍḍhiyantassa yāva tipabbaṁ tāva lahukaṁ eti, tato upari thaddhaṁ.

    (Pāli only)

  26. 26

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  27. 27

    हेट्ठाheṭ·ṭhā परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā उपरिu·pa·ri साखाजटाजटितत्ता।sā·khā·ja·ṭā·ja·ṭi·tat·tā

    Heṭṭhā parisuddhattā upari sākhājaṭājaṭitattā.

    (Pāli only)

  28. 28

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja येye तेte सोतापन्नाso·tā·pan·nā पिहितापायाpi·hi·tā·pā·yā दिट्ठिप्पत्ताdiṭ·ṭhip·pat·tā विञ्ञातसत्थुसासना,viñ·ñā·ta·sat·thu·sā·sa·nā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ तीसुtī·su ठानेसुṭhā·ne·su लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति,pa·vat·ta·ti उपरिभूमीसुu·pa·ri·bhū·mī·su गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    Evameva kho, mahārāja, ye te sotāpannā pihitāpāyā diṭṭhippattā viññātasatthusāsanā, tesaṁ taṁ cittaṁ tīsu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, uparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  29. 29

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  30. 30

    तीसुtī·su ठानेसुṭhā·ne·su चित्तस्सcit·tas·sa परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā उपरिu·pa·ri किलेसानंki·le·sā·naṃ अप्पहीनत्ता,ap·pa·hī·nat·tā इदंi·daṃ दुतियंdu·ti·yaṃ चित्तं।cit·taṃ

    Tīsu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā, idaṁ dutiyaṁ cittaṁ.

    (Pāli only)

  31. 31

    तत्रिदंtat·ri·daṃ ततियंta·ti·yaṃ चित्तंcit·taṃ विभत्तमापज्जति—vi·bhat·ta·mā·paj·ja·ti

    Tatridaṁ tatiyaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—

    (Pāli only)

  32. 32

    येye ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja सकदागामिनो,sa·ka·dā·gā·mi·no येसंye·saṃ रागदोसमोहाrā·ga·do·sa·mo·hā तनुभूता,ta·nu·bhū·tā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ पञ्चसुpañ·ca·su ठानेसुṭhā·ne·su लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति,pa·vat·ta·ti उपरिभूमीसुu·pa·ri·bhū·mī·su गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    ye te, mahārāja, sakadāgāmino, yesaṁ rāgadosamohā tanubhūtā, tesaṁ taṁ cittaṁ pañcasu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, uparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  33. 33

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  34. 34

    पञ्चसुpañ·ca·su ठानेसुṭhā·ne·su चित्तस्सcit·tas·sa परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā उपरिu·pa·ri किलेसानंki·le·sā·naṃ अप्पहीनत्ता।ap·pa·hī·nat·tā

    Pañcasu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā.

    (Pāli only)

  35. 35

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja वंसनाळस्सvaṃ·sa·nā·ḷas·sa पञ्चपब्बगण्ठिपरिसुद्धस्सpañ·ca·pab·ba·gaṇ·ṭhi·pa·ri·sud·dhas·sa उपरिu·pa·ri साखाजटाजटितस्सsā·khā·ja·ṭā·ja·ṭi·tas·sa आकड्ढियन्तस्सā·kaḍ·ḍhi·yan·tas·sa यावyā·va पञ्चपब्बंpañ·ca·pab·baṃ तावtā·va लहुकंla·hu·kaṃ एति,e·ti ततोta·to उपरिu·pa·ri थद्धं।thad·dhaṃ

    Yathā, mahārāja, vaṁsanāḷassa pañcapabbagaṇṭhiparisuddhassa upari sākhājaṭājaṭitassa ākaḍḍhiyantassa yāva pañcapabbaṁ tāva lahukaṁ eti, tato upari thaddhaṁ.

    (Pāli only)

  36. 36

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  37. 37

    हेट्ठाheṭ·ṭhā परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā उपरिu·pa·ri साखाजटाजटितत्ता।sā·khā·ja·ṭā·ja·ṭi·tat·tā

    Heṭṭhā parisuddhattā upari sākhājaṭājaṭitattā.

    (Pāli only)

  38. 38

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja येye तेte सकदागामिनो,sa·ka·dā·gā·mi·no येसंye·saṃ रागदोसमोहाrā·ga·do·sa·mo·hā तनुभूता,ta·nu·bhū·tā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ पञ्चसुpañ·ca·su ठानेसुṭhā·ne·su लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति,pa·vat·ta·ti उपरिभूमीसुu·pa·ri·bhū·mī·su गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    Evameva kho, mahārāja, ye te sakadāgāmino, yesaṁ rāgadosamohā tanubhūtā, tesaṁ taṁ cittaṁ pañcasu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, uparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  39. 39

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  40. 40

    पञ्चसुpañ·ca·su ठानेसुṭhā·ne·su चित्तस्सcit·tas·sa परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā उपरिu·pa·ri किलेसानंki·le·sā·naṃ अप्पहीनत्ता,ap·pa·hī·nat·tā इदंi·daṃ ततियंta·ti·yaṃ चित्तं।cit·taṃ

    Pañcasu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā, idaṁ tatiyaṁ cittaṁ.

    (Pāli only)

  41. 41

    तत्रिदंtat·ri·daṃ चतुत्थंca·tut·thaṃ चित्तंcit·taṃ विभत्तमापज्जति—vi·bhat·ta·mā·paj·ja·ti

    Tatridaṁ catutthaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—

    (Pāli only)

  42. 42

    येye ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja अनागामिनो,a·nā·gā·mi·no येसंye·saṃ पञ्चोरम्भागियानिpañ·co·ram·bhā·gi·yā·ni संयोजनानिsaṃ·yo·ja·nā·ni पहीनानि,pa·hī·nā·ni तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ दससुda·sa·su ठानेसुṭhā·ne·su लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति,pa·vat·ta·ti उपरिभूमीसुu·pa·ri·bhū·mī·su गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    ye te, mahārāja, anāgāmino, yesaṁ pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni pahīnāni, tesaṁ taṁ cittaṁ dasasu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, uparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  43. 43

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  44. 44

    दससुda·sa·su ठानेसुṭhā·ne·su चित्तस्सcit·tas·sa परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā उपरिu·pa·ri किलेसानंki·le·sā·naṃ अप्पहीनत्ता।ap·pa·hī·nat·tā

    Dasasu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā.

    (Pāli only)

  45. 45

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja वंसनाळस्सvaṃ·sa·nā·ḷas·sa दसपब्बगण्ठिपरिसुद्धस्सda·sa·pab·ba·gaṇ·ṭhi·pa·ri·sud·dhas·sa उपरिu·pa·ri साखाजटाजटितस्सsā·khā·ja·ṭā·ja·ṭi·tas·sa आकड्ढियन्तस्सā·kaḍ·ḍhi·yan·tas·sa यावyā·va दसपब्बंda·sa·pab·baṃ तावtā·va लहुकंla·hu·kaṃ एति,e·ti ततोta·to उपरिu·pa·ri थद्धं।thad·dhaṃ

    Yathā, mahārāja, vaṁsanāḷassa dasapabbagaṇṭhiparisuddhassa upari sākhājaṭājaṭitassa ākaḍḍhiyantassa yāva dasapabbaṁ tāva lahukaṁ eti, tato upari thaddhaṁ.

    (Pāli only)

  46. 46

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  47. 47

    हेट्ठाheṭ·ṭhā परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā उपरिu·pa·ri साखाजटाजटितत्ता।sā·khā·ja·ṭā·ja·ṭi·tat·tā

    Heṭṭhā parisuddhattā upari sākhājaṭājaṭitattā.

    (Pāli only)

  48. 48

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja येye तेte अनागामिनो,a·nā·gā·mi·no येसंye·saṃ पञ्चोरम्भागियानिpañ·co·ram·bhā·gi·yā·ni संयोजनानिsaṃ·yo·ja·nā·ni पहीनानि,pa·hī·nā·ni तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ दससुda·sa·su ठानेसुṭhā·ne·su लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति,pa·vat·ta·ti उपरिभूमीसुu·pa·ri·bhū·mī·su गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    Evameva kho, mahārāja, ye te anāgāmino, yesaṁ pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni pahīnāni, tesaṁ taṁ cittaṁ dasasu ṭhānesu lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, uparibhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  49. 49

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  50. 50

    दससुda·sa·su ठानेसुṭhā·ne·su चित्तस्सcit·tas·sa परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā उपरिu·pa·ri किलेसानंki·le·sā·naṃ अप्पहीनत्ता,ap·pa·hī·nat·tā इदंi·daṃ चतुत्थंca·tut·thaṃ चित्तं।cit·taṃ

    Dasasu ṭhānesu cittassa parisuddhattā upari kilesānaṁ appahīnattā, idaṁ catutthaṁ cittaṁ.

    (Pāli only)

  51. 51

    तत्रिदंtat·ri·daṃ पञ्चमंpañ·ca·maṃ चित्तंcit·taṃ विभत्तमापज्जति—vi·bhat·ta·mā·paj·ja·ti

    Tatridaṁ pañcamaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—

    (Pāli only)

  52. 52

    येye ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja अरहन्तोa·ra·han·to खीणासवाkhī·ṇā·sa·vā धोतमलाdho·ta·ma·lā वन्तकिलेसाvan·ta·ki·le·sā वुसितवन्तोvu·si·ta·van·to कतकरणीयाka·ta·ka·ra·ṇī·yā ओहितभाराo·hi·ta·bhā·rā अनुप्पत्तसदत्थाa·nup·pat·ta·sa·dat·thā परिक्खीणभवसंयोजनाpa·rik·khī·ṇa·bha·va·saṃ·yo·ja·nā पत्तपटिसम्भिदाpat·ta·pa·ṭi·sam·bhi·dā सावकभूमीसुsā·va·ka·bhū·mī·su परिसुद्धा,pa·ri·sud·dhā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ सावकविसयेsā·va·ka·vi·sa·ye लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति,pa·vat·ta·ti पच्चेकबुद्धभूमीसुpac·ce·ka·bud·dha·bhū·mī·su गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    ye te, mahārāja, arahanto khīṇāsavā dhotamalā vantakilesā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā pattapaṭisambhidā sāvakabhūmīsu parisuddhā, tesaṁ taṁ cittaṁ sāvakavisaye lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, paccekabuddhabhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  53. 53

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  54. 54

    परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā सावकविसये,sā·va·ka·vi·sa·ye अपरिसुद्धत्ताa·pa·ri·sud·dhat·tā पच्चेकबुद्धविसये।pac·ce·ka·bud·dha·vi·sa·ye

    Parisuddhattā sāvakavisaye, aparisuddhattā paccekabuddhavisaye.

    (Pāli only)

  55. 55

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja वंसनाळस्सvaṃ·sa·nā·ḷas·sa सब्बपब्बगण्ठिपरिसुद्धस्सsab·ba·pab·ba·gaṇ·ṭhi·pa·ri·sud·dhas·sa आकड्ढियन्तस्सā·kaḍ·ḍhi·yan·tas·sa लहुकंla·hu·kaṃ होतिho·ti आगमनंā·ga·ma·naṃ अदन्धं।a·dan·dhaṃ

    Yathā, mahārāja, vaṁsanāḷassa sabbapabbagaṇṭhiparisuddhassa ākaḍḍhiyantassa lahukaṁ hoti āgamanaṁ adandhaṁ.

    (Pāli only)

  56. 56

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  57. 57

    सब्बपब्बगण्ठिपरिसुद्धत्ताsab·ba·pab·ba·gaṇ·ṭhi·pa·ri·sud·dhat·tā अगहनत्ताa·ga·ha·nat·tā वंसस्स।vaṃ·sas·sa

    Sabbapabbagaṇṭhiparisuddhattā agahanattā vaṁsassa.

    (Pāli only)

  58. 58

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja येye तेte अरहन्तोa·ra·han·to खीणासवाkhī·ṇā·sa·vā धोतमलाdho·ta·ma·lā वन्तकिलेसाvan·ta·ki·le·sā वुसितवन्तोvu·si·ta·van·to कतकरणीयाka·ta·ka·ra·ṇī·yā ओहितभाराo·hi·ta·bhā·rā अनुप्पत्तसदत्थाa·nup·pat·ta·sa·dat·thā परिक्खीणभवसंयोजनाpa·rik·khī·ṇa·bha·va·saṃ·yo·ja·nā पत्तपटिसम्भिदाpat·ta·pa·ṭi·sam·bhi·dā सावकभूमीसुsā·va·ka·bhū·mī·su परिसुद्धा,pa·ri·sud·dhā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ सावकविसयेsā·va·ka·vi·sa·ye लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति,pa·vat·ta·ti पच्चेकबुद्धभूमीसुpac·ce·ka·bud·dha·bhū·mī·su गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    Evameva kho, mahārāja, ye te arahanto khīṇāsavā dhotamalā vantakilesā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā pattapaṭisambhidā sāvakabhūmīsu parisuddhā, tesaṁ taṁ cittaṁ sāvakavisaye lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, paccekabuddhabhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  59. 59

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  60. 60

    परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā सावकविसये,sā·va·ka·vi·sa·ye अपरिसुद्धत्ताa·pa·ri·sud·dhat·tā पच्चेकबुद्धविसये,pac·ce·ka·bud·dha·vi·sa·ye इदंi·daṃ पञ्चमंpañ·ca·maṃ चित्तं।cit·taṃ

    Parisuddhattā sāvakavisaye, aparisuddhattā paccekabuddhavisaye, idaṁ pañcamaṁ cittaṁ.

    (Pāli only)

  61. 61

    तत्रिदंtat·ri·daṃ छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ चित्तंcit·taṃ विभत्तमापज्जति—vi·bhat·ta·mā·paj·ja·ti

    Tatridaṁ chaṭṭhaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—

    (Pāli only)

  62. 62

    येye ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja पच्चेकबुद्धाpac·ce·ka·bud·dhā सयम्भुनोsa·yam·bhu·no अनाचरियकाa·nā·ca·ri·ya·kā एकचारिनोe·ka·cā·ri·no खग्गविसाणकप्पाkhag·ga·vi·sā·ṇa·kap·pā सकविसयेsa·ka·vi·sa·ye परिसुद्धविमलचित्ता,pa·ri·sud·dha·vi·ma·la·cit·tā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ सकविसयेsa·ka·vi·sa·ye लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति,pa·vat·ta·ti सब्बञ्ञुबुद्धभूमीसुsab·bañ·ñu·bud·dha·bhū·mī·su गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    ye te, mahārāja, paccekabuddhā sayambhuno anācariyakā ekacārino khaggavisāṇakappā sakavisaye parisuddhavimalacittā, tesaṁ taṁ cittaṁ sakavisaye lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, sabbaññubuddhabhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  63. 63

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  64. 64

    परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā सकविसयेsa·ka·vi·sa·ye महन्तत्ताma·han·tat·tā सब्बञ्ञुबुद्धविसयस्स।sab·bañ·ñu·bud·dha·vi·sa·yas·sa

    Parisuddhattā sakavisaye mahantattā sabbaññubuddhavisayassa.

    (Pāli only)

  65. 65

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so सकविसयंsa·ka·vi·sa·yaṃ परित्तंpa·rit·taṃ नदिंna·diṃ रत्तिम्पिrat·tim·pi दिवापिdi·vā·pi यदिच्छकंya·dic·cha·kaṃ अच्छम्भितोac·cham·bhi·to ओतरेय्य,o·ta·rey·ya अथa·tha परतोpa·ra·to महासमुद्दंma·hā·sa·mud·daṃ गम्भीरंgam·bhī·raṃ वित्थतंvit·tha·taṃ अगाधमपारंa·gā·dha·ma·pā·raṃ दिस्वाdis·vā भायेय्य,bhā·yey·ya दन्धायेय्यdan·dhā·yey·ya नna विसहेय्यvi·sa·hey·ya ओतरितुं।o·ta·ri·tuṃ

    Yathā, mahārāja, puriso sakavisayaṁ parittaṁ nadiṁ rattimpi divāpi yadicchakaṁ acchambhito otareyya, atha parato mahāsamuddaṁ gambhīraṁ vitthataṁ agādhamapāraṁ disvā bhāyeyya, dandhāyeyya na visaheyya otarituṁ.

    (Pāli only)

  66. 66

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  67. 67

    तिण्णत्ताtiṇ·ṇat·tā सकविसयस्स,sa·ka·vi·sa·yas·sa महन्तत्ताma·han·tat·tā चca महासमुद्दस्स।ma·hā·sa·mud·das·sa

    Tiṇṇattā sakavisayassa, mahantattā ca mahāsamuddassa.

    (Pāli only)

  68. 68

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja येye तेte पच्चेकबुद्धाpac·ce·ka·bud·dhā सयम्भुनोsa·yam·bhu·no अनाचरियकाa·nā·ca·ri·ya·kā एकचारिनोe·ka·cā·ri·no खग्गविसाणकप्पाkhag·ga·vi·sā·ṇa·kap·pā सकविसयेsa·ka·vi·sa·ye परिसुद्धविमलचित्ता,pa·ri·sud·dha·vi·ma·la·cit·tā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ सकविसयेsa·ka·vi·sa·ye लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति,pa·vat·ta·ti सब्बञ्ञुबुद्धभूमीसुsab·bañ·ñu·bud·dha·bhū·mī·su गरुकंga·ru·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti दन्धंdan·dhaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    Evameva kho, mahārāja, ye te paccekabuddhā sayambhuno anācariyakā ekacārino khaggavisāṇakappā sakavisaye parisuddhavimalacittā, tesaṁ taṁ cittaṁ sakavisaye lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati, sabbaññubuddhabhūmīsu garukaṁ uppajjati dandhaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  69. 69

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  70. 70

    परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā सकविसयेsa·ka·vi·sa·ye महन्तत्ताma·han·tat·tā सब्बञ्ञुबुद्धविसयस्स,sab·bañ·ñu·bud·dha·vi·sa·yas·sa इदंi·daṃ छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ चित्तं।cit·taṃ

    Parisuddhattā sakavisaye mahantattā sabbaññubuddhavisayassa, idaṁ chaṭṭhaṁ cittaṁ.

    (Pāli only)

  71. 71

    तत्रिदंtat·ri·daṃ सत्तमंsat·ta·maṃ चित्तंcit·taṃ विभत्तमापज्जति—vi·bhat·ta·mā·paj·ja·ti

    Tatridaṁ sattamaṁ cittaṁ vibhattamāpajjati—

    (Pāli only)

  72. 72

    येye ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā सब्बञ्ञुनोsab·bañ·ñu·no दसबलधराda·sa·ba·la·dha·rā चतुवेसारज्जविसारदाca·tu·ve·sā·raj·ja·vi·sā·ra·dā अट्ठारसहिaṭ·ṭhā·ra·sa·hi बुद्धधम्मेहिbud·dha·dham·me·hi समन्नागताsa·man·nā·ga·tā अनन्तजिनाa·nan·ta·ji·nā अनावरणञाणा,a·nā·va·ra·ṇa·ñā·ṇā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ सब्बत्थsab·bat·tha लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    ye te, mahārāja, sammāsambuddhā sabbaññuno dasabaladharā catuvesārajjavisāradā aṭṭhārasahi buddhadhammehi samannāgatā anantajinā anāvaraṇañāṇā, tesaṁ taṁ cittaṁ sabbattha lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  73. 73

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  74. 74

    सब्बत्थsab·bat·tha परिसुद्धत्ता।pa·ri·sud·dhat·tā

    Sabbattha parisuddhattā.

    (Pāli only)

  75. 75

    अपिa·pi नुnu खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja नाराचस्सnā·rā·cas·sa सुधोतस्सsu·dho·tas·sa विमलस्सvi·ma·las·sa निग्गण्ठिस्सnig·gaṇ·ṭhis·sa सुखुमधारस्सsu·khu·ma·dhā·ras·sa अजिम्हस्सa·jim·has·sa अवङ्कस्सa·vaṅ·kas·sa अकुटिलस्सa·ku·ṭi·las·sa दळ्हचापसमारूळ्हस्सda·ḷha·cā·pa·sa·mā·rū·ḷhas·sa खोमसुखुमेkho·ma·su·khu·me वाvā कप्पाससुखुमेkap·pā·sa·su·khu·me वाvā कम्बलसुखुमेkam·ba·la·su·khu·me वाvā बलवनिपातितस्सba·la·va·ni·pā·ti·tas·sa दन्धायितत्तंdan·dhā·yi·tat·taṃ वाvā लग्गनंlag·ga·naṃ वाvā होती”ति?ho·tī

    Api nu kho, mahārāja, nārācassa sudhotassa vimalassa niggaṇṭhissa sukhumadhārassa ajimhassa avaṅkassa akuṭilassa daḷhacāpasamārūḷhassa khomasukhume vā kappāsasukhume vā kambalasukhume vā balavanipātitassa dandhāyitattaṁ vā lagganaṁ vā hotī”ti?

    (Pāli only)

  76. 76

    “नna हि,hi भन्ते”।bhan·te

    “Na hi, bhante”.

    (Pāli only)

  77. 77

    “किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    “Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  78. 78

    सुखुमत्ताsu·khu·mat·tā वत्थानंvat·thā·naṃ सुधोतत्ताsu·dho·tat·tā नाराचस्सnā·rā·cas·sa निपातस्सni·pā·tas·sa चca बलवत्ताति;ba·la·vat·tā·ti

    Sukhumattā vatthānaṁ sudhotattā nārācassa nipātassa ca balavattāti;

    (Pāli only)

  79. 79

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja येye तेte सम्मासम्बुद्धाsam·mā·sam·bud·dhā सब्बञ्ञुनोsab·bañ·ñu·no दसबलधराda·sa·ba·la·dha·rā चतुवेसारज्जविसारदाca·tu·ve·sā·raj·ja·vi·sā·ra·dā अट्ठारसहिaṭ·ṭhā·ra·sa·hi बुद्धधम्मेहिbud·dha·dham·me·hi समन्नागताsa·man·nā·ga·tā अनन्तजिनाa·nan·ta·ji·nā अनावरणञाणा,a·nā·va·ra·ṇa·ñā·ṇā तेसंte·saṃ तंtaṃ चित्तंcit·taṃ सब्बत्थsab·bat·tha लहुकंla·hu·kaṃ उप्पज्जतिup·paj·ja·ti लहुकंla·hu·kaṃ पवत्तति।pa·vat·ta·ti

    evameva kho, mahārāja, ye te sammāsambuddhā sabbaññuno dasabaladharā catuvesārajjavisāradā aṭṭhārasahi buddhadhammehi samannāgatā anantajinā anāvaraṇañāṇā, tesaṁ taṁ cittaṁ sabbattha lahukaṁ uppajjati lahukaṁ pavattati.

    (Pāli only)

  80. 80

    किंkiṃ कारणा?kā·ra·ṇā

    Kiṁ kāraṇā?

    (Pāli only)

  81. 81

    सब्बत्थsab·bat·tha परिसुद्धत्ता,pa·ri·sud·dhat·tā इदंi·daṃ सत्तमंsat·ta·maṃ चित्तं।cit·taṃ

    Sabbattha parisuddhattā, idaṁ sattamaṁ cittaṁ.

    (Pāli only)

  82. 82

    तत्र,tat·ra महाराज,ma·hā·rā·ja यदिदंya·di·daṃ सब्बञ्ञुबुद्धानंsab·bañ·ñu·bud·dhā·naṃ चित्तं,cit·taṃ तंtaṃ छन्नम्पिchan·nam·pi चित्तानंcit·tā·naṃ गणनंga·ṇa·naṃ अतिक्कमित्वाa·tik·ka·mit·vā असङ्ख्येय्येनa·saṅ·khyey·ye·na गुणेनgu·ṇe·na परिसुद्धञ्चpa·ri·sud·dhañ·ca लहुकञ्च।la·hu·kañ·ca

    Tatra, mahārāja, yadidaṁ sabbaññubuddhānaṁ cittaṁ, taṁ channampi cittānaṁ gaṇanaṁ atikkamitvā asaṅkhyeyyena guṇena parisuddhañca lahukañca.

    (Pāli only)

  83. 83

    यस्माyas·mā चca भगवतोbha·ga·va·to चित्तंcit·taṃ परिसुद्धञ्चpa·ri·sud·dhañ·ca लहुकञ्च,la·hu·kañ·ca तस्मा,tas·mā महाराज,ma·hā·rā·ja भगवाbha·ga·vā यमकपाटिहीरंya·ma·ka·pā·ṭi·hī·raṃ दस्सेति।das·se·ti

    Yasmā ca bhagavato cittaṁ parisuddhañca lahukañca, tasmā, mahārāja, bhagavā yamakapāṭihīraṁ dasseti.

    (Pāli only)

  84. 84

    यमकपाटिहीरे,ya·ma·ka·pā·ṭi·hī·re महाराज,ma·hā·rā·ja ञातब्बंñā·tab·baṃ बुद्धानंbud·dhā·naṃ भगवन्तानंbha·ga·van·tā·naṃ चित्तंcit·taṃ एवंe·vaṃ लहुपरिवत्तन्ति,la·hu·pa·ri·vat·tan·ti नna तत्थtat·tha सक्काsak·kā उत्तरिंut·ta·riṃ कारणंkā·ra·ṇaṃ वत्तुं,vat·tuṃ तेपि,te·pi महाराज,ma·hā·rā·ja पाटिहीराpā·ṭi·hī·rā सब्बञ्ञुबुद्धानंsab·bañ·ñu·bud·dhā·naṃ चित्तंcit·taṃ उपादायu·pā·dā·ya गणनम्पिga·ṇa·nam·pi सङ्खम्पिsaṅ·kham·pi कलम्पिka·lam·pi कलभागम्पिka·la·bhā·gam·pi नna उपेन्ति,u·pen·ti आवज्जनपटिबद्धं,ā·vaj·ja·na·pa·ṭi·bad·dhaṃ महाराज,ma·hā·rā·ja भगवतोbha·ga·va·to सब्बञ्ञुतञाणं,sab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇaṃ आवज्जेत्वाā·vaj·jet·vā यदिच्छकंya·dic·cha·kaṃ जानाति।jā·nā·ti

    Yamakapāṭihīre, mahārāja, ñātabbaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ cittaṁ evaṁ lahuparivattanti, na tattha sakkā uttariṁ kāraṇaṁ vattuṁ, tepi, mahārāja, pāṭihīrā sabbaññubuddhānaṁ cittaṁ upādāya gaṇanampi saṅkhampi kalampi kalabhāgampi na upenti, āvajjanapaṭibaddhaṁ, mahārāja, bhagavato sabbaññutañāṇaṁ, āvajjetvā yadicchakaṁ jānāti.

    (Pāli only)

  85. 85

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so हत्थेhat·the ठपितंṭha·pi·taṃ यंyaṃ किञ्चिkiñ·ci दुतियेdu·ti·ye हत्थेhat·the ठपेय्यṭha·pey·ya विवटेनvi·va·ṭe·na मुखेनmu·khe·na वाचंvā·caṃ निच्छारेय्य,nic·chā·rey·ya मुखगतंmu·kha·ga·taṃ भोजनंbho·ja·naṃ गिलेय्य,gi·ley·ya उम्मीलेत्वाum·mī·let·vā वाvā निमीलेय्य,ni·mī·ley·ya निमीलेत्वाni·mī·let·vā वाvā उम्मीलेय्य,um·mī·ley·ya समिञ्जितंsa·miñ·ji·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ पसारेय्य,pa·sā·rey·ya पसारितंpa·sā·ri·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ समिञ्जेय्य,sa·miñ·jey·ya चिरतरंci·ra·ta·raṃ एतं,e·taṃ महाराज,ma·hā·rā·ja लहुतरंla·hu·ta·raṃ भगवतोbha·ga·va·to सब्बञ्ञुतञाणं,sab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇaṃ लहुतरंla·hu·ta·raṃ आवज्जनं,ā·vaj·ja·naṃ आवज्जेत्वाā·vaj·jet·vā यदिच्छकंya·dic·cha·kaṃ जानाति,jā·nā·ti आवज्जनविकलमत्तकेनā·vaj·ja·na·vi·ka·la·mat·ta·ke·na नna तावताtā·va·tā बुद्धाbud·dhā भगवन्तोbha·ga·van·to असब्बञ्ञुनोa·sab·bañ·ñu·no नामnā·ma होन्ती”ति।hon·tī

    Yathā, mahārāja, puriso hatthe ṭhapitaṁ yaṁ kiñci dutiye hatthe ṭhapeyya vivaṭena mukhena vācaṁ nicchāreyya, mukhagataṁ bhojanaṁ gileyya, ummīletvā vā nimīleyya, nimīletvā vā ummīleyya, samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya, cirataraṁ etaṁ, mahārāja, lahutaraṁ bhagavato sabbaññutañāṇaṁ, lahutaraṁ āvajjanaṁ, āvajjetvā yadicchakaṁ jānāti, āvajjanavikalamattakena na tāvatā buddhā bhagavanto asabbaññuno nāma hontī”ti.

    (Pāli only)

  86. 86

    “आवज्जनम्पि,ā·vaj·ja·nam·pi भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na परियेसनायpa·ri·ye·sa·nā·ya कातब्बं,kā·tab·baṃ इङ्घiṅ·gha मंmaṃ तत्थtat·tha कारणेनkā·ra·ṇe·na सञ्ञापेही”ति।sañ·ñā·pe·hī

    “Āvajjanampi, bhante nāgasena, pariyesanāya kātabbaṁ, iṅgha maṁ tattha kāraṇena saññāpehī”ti.

    (Pāli only)

  87. 87

    “यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसस्सpu·ri·sas·sa अड्ढस्सaḍ·ḍhas·sa महद्धनस्सma·had·dha·nas·sa महाभोगस्सma·hā·bho·gas·sa पहूतजातरूपरजतस्सpa·hū·ta·jā·ta·rū·pa·ra·ja·tas·sa पहूतवित्तूपकरणस्सpa·hū·ta·vit·tū·pa·ka·ra·ṇas·sa पहूतधनधञ्ञस्सpa·hū·ta·dha·na·dhañ·ñas·sa सालिवीहियवतण्डुलतिलमुग्गमासपुब्बण्णापरण्णसप्पितेलनवनीतखीरदधिमधुगुळफाणिताsā·li·vī·hi·ya·va·taṇ·ḍu·la·ti·la·mug·ga·mā·sa·pub·baṇ·ṇā·pa·raṇ·ṇa·sap·pi·te·la·na·va·nī·ta·khī·ra·da·dhi·ma·dhu·gu·ḷa·phā·ṇi·tā चca खळोपिकुम्भिपीठरकोट्ठभाजनगताkha·ḷo·pi·kum·bhi·pī·ṭha·ra·koṭ·ṭha·bhā·ja·na·ga·tā भवेय्युं,bha·vey·yuṃ तस्सtas·sa चca पुरिसस्सpu·ri·sas·sa पाहुनकोpā·hu·na·ko आगच्छेय्यā·gac·chey·ya भत्तारहोbhat·tā·ra·ho भत्ताभिकङ्खी,bhat·tā·bhi·kaṅ·khī तस्सtas·sa चca गेहेge·he यंyaṃ रन्धंran·dhaṃ भोजनं,bho·ja·naṃ तंtaṃ परिनिट्ठितंpa·ri·niṭ·ṭhi·taṃ भवेय्य,bha·vey·ya कुम्भितोkum·bhi·to तण्डुलेtaṇ·ḍu·le नीहरित्वाnī·ha·rit·vā भोजनंbho·ja·naṃ रन्धेय्य,ran·dhey·ya अपिa·pi चca खोkho सो,so महाराज,ma·hā·rā·ja तावतकेनtā·va·ta·ke·na भोजनवेकल्लमत्तकेनbho·ja·na·ve·kal·la·mat·ta·ke·na अधनोa·dha·no नामnā·ma कपणोka·pa·ṇo नामnā·ma भवेय्या”ति?bha·vey·yā

    “Yathā, mahārāja, purisassa aḍḍhassa mahaddhanassa mahābhogassa pahūtajātarūparajatassa pahūtavittūpakaraṇassa pahūtadhanadhaññassa sālivīhiyavataṇḍulatilamuggamāsapubbaṇṇāparaṇṇasappitelanavanītakhīradadhimadhuguḷaphāṇitā ca khaḷopikumbhipīṭharakoṭṭhabhājanagatā bhaveyyuṁ, tassa ca purisassa pāhunako āgaccheyya bhattāraho bhattābhikaṅkhī, tassa ca gehe yaṁ randhaṁ bhojanaṁ, taṁ pariniṭṭhitaṁ bhaveyya, kumbhito taṇḍule nīharitvā bhojanaṁ randheyya, api ca kho so, mahārāja, tāvatakena bhojanavekallamattakena adhano nāma kapaṇo nāma bhaveyyā”ti?

    (Pāli only)

  88. 88

    “नna हि,hi भन्ते,bhan·te चक्कवत्तिरञ्ञोcak·ka·vat·ti·rañ·ño घरेपि,gha·re·pi भन्ते,bhan·te अकालेa·kā·le भोजनवेकल्लंbho·ja·na·ve·kal·laṃ होति,ho·ti किंkiṃ पनpa·na गहपतिकस्सा”ति?ga·ha·pa·ti·kas·sā

    “Na hi, bhante, cakkavattirañño gharepi, bhante, akāle bhojanavekallaṁ hoti, kiṁ pana gahapatikassā”ti?

    (Pāli only)

  89. 89

    “एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa आवज्जनविकलमत्तकंā·vaj·ja·na·vi·ka·la·mat·ta·kaṃ सब्बञ्ञुतञाणंsab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇaṃ आवज्जेत्वाā·vaj·jet·vā यदिच्छकंya·dic·cha·kaṃ जानाति।jā·nā·ti

    “Evameva kho, mahārāja, tathāgatassa āvajjanavikalamattakaṁ sabbaññutañāṇaṁ āvajjetvā yadicchakaṁ jānāti.

    (Pāli only)

  90. 90

    यथाya·thā वाvā पन,pa·na महाराज,ma·hā·rā·ja रुक्खोruk·kho अस्सas·sa फलितोpha·li·to ओणतविनतोo·ṇa·ta·vi·na·to पिण्डिभारभरितो,piṇ·ḍi·bhā·ra·bha·ri·to नna किञ्चिkiñ·ci तत्थtat·tha पतितंpa·ti·taṃ फलंpha·laṃ भवेय्य,bha·vey·ya अपिa·pi नुnu खोkho सो,so महाराज,ma·hā·rā·ja रुक्खोruk·kho तावतकेनtā·va·ta·ke·na पतितफलवेकल्लमत्तकेनpa·ti·ta·pha·la·ve·kal·la·mat·ta·ke·na अफलोa·pha·lo नामnā·ma भवेय्या”ति?bha·vey·yā

    Yathā vā pana, mahārāja, rukkho assa phalito oṇatavinato piṇḍibhārabharito, na kiñci tattha patitaṁ phalaṁ bhaveyya, api nu kho so, mahārāja, rukkho tāvatakena patitaphalavekallamattakena aphalo nāma bhaveyyā”ti?

    (Pāli only)

  91. 91

    “नna हि,hi भन्ते,bhan·te पतनपटिबद्धानिpa·ta·na·pa·ṭi·bad·dhā·ni तानिtā·ni रुक्खफलानि,ruk·kha·pha·lā·ni पतितेpa·ti·te यदिच्छकंya·dic·cha·kaṃ लभती”ति।la·bha·tī

    “Na hi, bhante, patanapaṭibaddhāni tāni rukkhaphalāni, patite yadicchakaṁ labhatī”ti.

    (Pāli only)

  92. 92

    “एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa आवज्जनपटिबद्धंā·vaj·ja·na·pa·ṭi·bad·dhaṃ सब्बञ्ञुतञाणंsab·bañ·ñu·ta·ñā·ṇaṃ आवज्जेत्वाā·vaj·jet·vā यदिच्छकंya·dic·cha·kaṃ जानाती”ति।jā·nā·tī

    “Evameva kho, mahārāja, tathāgatassa āvajjanapaṭibaddhaṁ sabbaññutañāṇaṁ āvajjetvā yadicchakaṁ jānātī”ti.

    (Pāli only)

  93. 93

    “भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na आवज्जेत्वाā·vaj·jet·vā आवज्जेत्वाā·vaj·jet·vā बुद्धोbud·dho यदिच्छकंya·dic·cha·kaṃ जानाती”ति?jā·nā·tī

    “Bhante nāgasena, āvajjetvā āvajjetvā buddho yadicchakaṁ jānātī”ti?

    (Pāli only)

  94. 94

    “आम,ā·ma महाराज,ma·hā·rā·ja भगवाbha·ga·vā आवज्जेत्वाā·vaj·jet·vā आवज्जेत्वाā·vaj·jet·vā यदिच्छकंya·dic·cha·kaṃ जानातीति।jā·nā·tī·ti

    “Āma, mahārāja, bhagavā āvajjetvā āvajjetvā yadicchakaṁ jānātīti.

    (Pāli only)

  95. 95

    यथा,ya·thā महाराज,ma·hā·rā·ja चक्कवत्तीcak·ka·vat·tī राजाrā·jā यदाya·dā चक्करतनंcak·ka·ra·ta·naṃ सरतिsa·ra·ti ‘उपेतुu·pe·tu मेme चक्करतनन्’ति,cak·ka·ra·ta·nan सरितेsa·ri·te चक्करतनंcak·ka·ra·ta·naṃ उपेति;u·pe·ti

    Yathā, mahārāja, cakkavattī rājā yadā cakkaratanaṁ sarati ‘upetu me cakkaratanan’ti, sarite cakkaratanaṁ upeti;

    (Pāli only)

  96. 96

    एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तथागतोta·thā·ga·to आवज्जेत्वाā·vaj·jet·vā आवज्जेत्वाā·vaj·jet·vā यदिच्छकंya·dic·cha·kaṃ जानाती”ति।jā·nā·tī

    evameva kho, mahārāja, tathāgato āvajjetvā āvajjetvā yadicchakaṁ jānātī”ti.

    (Pāli only)

  97. 97

    “दळ्हं,da·ḷhaṃ भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na कारणं,kā·ra·ṇaṃ बुद्धोbud·dho सब्बञ्ञू,sab·bañ·ñū सम्पटिच्छामsam·pa·ṭic·chā·ma बुद्धोbud·dho सब्बञ्ञू”ति।sab·bañ·ñū

    “Daḷhaṁ, bhante nāgasena, kāraṇaṁ, buddho sabbaññū, sampaṭicchāma buddho sabbaññū”ti.

    (Pāli only)

  98. 98

    बुद्धसब्बञ्ञुभावपञ्होbud·dha·sab·bañ·ñu·bhā·va·pañ·ho दुतियो।du·ti·yo

    Buddhasabbaññubhāvapañho dutiyo.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.