Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Middle Discourses 127 मज्झिमनिकाय 127
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152
Anuruddhasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147 · Hide pronunciation
-
1
Middle Discourses 127
-
2
अनुरुद्धसुत्तa·nu·rud·dha·sut·ta
Anuruddhasutta
- 3
-
4
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
- 5
-
6
“एहिe·hi त्वं,tvaṃ अम्भोam·bho पुरिस,pu·ri·sa येनायस्माye·nā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho तेनुपसङ्कम;te·nu·pa·saṅ·ka·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā ममma·ma वचनेनva·ca·ne·na आयस्मतोā·yas·ma·to अनुरुद्धस्सa·nu·rud·dhas·sa पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दाहि:van·dā·hi
“ehi tvaṁ, ambho purisa, yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena āyasmato anuruddhassa pāde sirasā vandāhi:
“Please, my man, go to Venerable Anuruddha, and in my name bow with your head to his feet. Say to him,
-
7
‘पञ्चकङ्गो,pañ·ca·kaṅ·go भन्ते,bhan·te थपतिtha·pa·ti आयस्मतोā·yas·ma·to अनुरुद्धस्सa·nu·rud·dhas·sa पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दती’ति;van·da·tī
‘pañcakaṅgo, bhante, thapati āyasmato anuruddhassa pāde sirasā vandatī’ti;
‘Sir, the chamberlain Pañcakaṅga bows with his head to your feet.’
- 8
-
9
‘अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu किर,ki·ra भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho पञ्चकङ्गस्सpañ·ca·kaṅ·gas·sa थपतिस्सtha·pa·tis·sa स्वातनायsvā·ta·nā·ya अत्तचतुत्थोat·ta·ca·tut·tho भत्तं;bhat·taṃ
‘adhivāsetu kira, bhante, āyasmā anuruddho pañcakaṅgassa thapatissa svātanāya attacatuttho bhattaṁ;
would please accept tomorrow’s meal from Pañcakaṅga together with the mendicant Saṅgha.
- 10
- 11
-
12
“एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so पञ्चकङ्गस्सpañ·ca·kaṅ·gas·sa थपतिस्सtha·pa·tis·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā येनायस्माye·nā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ अनुरुद्धंa·nu·rud·dhaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ अनुरुद्धंa·nu·rud·dhaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
“Evaṁ, bhante”ti kho so puriso pañcakaṅgassa thapatissa paṭissutvā yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ anuruddhaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so puriso āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:
“Yes, sir,” that man replied. He did as Pañcakaṅga asked, and
-
13
“पञ्चकङ्गो,pañ·ca·kaṅ·go भन्ते,bhan·te थपतिtha·pa·ti आयस्मतोā·yas·ma·to अनुरुद्धस्सa·nu·rud·dhas·sa पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दति,van·da·ti एवञ्चe·vañ·ca वदेति:va·de·ti
“pañcakaṅgo, bhante, thapati āyasmato anuruddhassa pāde sirasā vandati, evañca vadeti:
(Pāli only)
-
14
‘अधिवासेतुa·dhi·vā·se·tu किर,ki·ra भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho पञ्चकङ्गस्सpañ·ca·kaṅ·gas·sa थपतिस्सtha·pa·tis·sa स्वातनायsvā·ta·nā·ya अत्तचतुत्थोat·ta·ca·tut·tho भत्तं;bhat·taṃ
‘adhivāsetu kira, bhante, āyasmā anuruddho pañcakaṅgassa thapatissa svātanāya attacatuttho bhattaṁ;
(Pāli only)
- 15
-
16
पञ्चकङ्गो,pañ·ca·kaṅ·go भन्ते,bhan·te थपतिtha·pa·ti बहुकिच्चोba·hu·kic·co बहुकरणीयोba·hu·ka·ra·ṇī·yo राजकरणीयेना’”ति।rā·ja·ka·ra·ṇī·ye·nā
pañcakaṅgo, bhante, thapati bahukicco bahukaraṇīyo rājakaraṇīyenā’”ti.
(Pāli only)
- 17
-
18
अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na पञ्चकङ्गस्सpañ·ca·kaṅ·gas·sa थपतिस्सtha·pa·tis·sa निवेसनंni·ve·sa·naṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di
Atha kho āyasmā anuruddho tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena pañcakaṅgassa thapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
Then when the night had passed, Anuruddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to Pañcakaṅga’s home, where he sat down on the seat spread out.
-
19
अथa·tha खोkho पञ्चकङ्गोpañ·ca·kaṅ·go थपतिtha·pa·ti आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ अनुरुद्धंa·nu·rud·dhaṃ पणीतेनpa·ṇī·te·na खादनीयेनkhā·da·nī·ye·na भोजनीयेनbho·ja·nī·ye·na सहत्थाsa·hat·thā सन्तप्पेसिsan·tap·pe·si सम्पवारेसि।sam·pa·vā·re·si
Atha kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ anuruddhaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
Then Pañcakaṅga served and satisfied Anuruddha with his own hands with delicious fresh and cooked foods.
-
20
अथa·tha खोkho पञ्चकङ्गोpañ·ca·kaṅ·go थपतिtha·pa·ti आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ अनुरुद्धंa·nu·rud·dhaṃ भुत्ताविंbhut·tā·viṃ ओनीतपत्तपाणिंo·nī·ta·pat·ta·pā·ṇiṃ अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ नीचंnī·caṃ आसनंā·sa·naṃ गहेत्वाga·het·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di
Atha kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
When Anuruddha had eaten and washed his hands and bowl, Pañcakaṅga took a low seat, sat to one side,
- 21
- 22
-
23
‘अप्पमाणं,ap·pa·mā·ṇaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti चेतोविमुत्तिंce·to·vi·mut·tiṃ भावेही’ति।bhā·ve·hī
‘appamāṇaṁ, gahapati, cetovimuttiṁ bhāvehī’ti.
- 24
-
25
‘महग्गतं,ma·hag·ga·taṃ गहपति,ga·ha·pa·ti चेतोविमुत्तिंce·to·vi·mut·tiṃ भावेही’ति।bhā·ve·hī
‘mahaggataṁ, gahapati, cetovimuttiṁ bhāvehī’ti.
- 26
-
27
इमेi·me धम्माdham·mā नानत्थाnā·nat·thā चेवce·va नानाब्यञ्जनाnā·nāb·yañ·ja·nā च,ca उदाहुu·dā·hu एकत्थाe·kat·thā ब्यञ्जनमेवbyañ·ja·na·me·va नानन्”ति?nā·nan
ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca, udāhu ekatthā byañjanameva nānan”ti?
do these things differ in both meaning and phrasing? Or do they mean the same thing, and differ only in the phrasing?”
-
28
“तेनte·na हि,hi गहपति,ga·ha·pa·ti तंयेवेत्थtaṃ·ye·vet·tha पटिभातु,pa·ṭi·bhā·tu अपण्णकन्तेa·paṇ·ṇa·kan·te इतोi·to भविस्सती”ति।bha·vis·sa·tī
“Tena hi, gahapati, taṁyevettha paṭibhātu, apaṇṇakante ito bhavissatī”ti.
“Well then, householder, let me know what you think about this. Afterwards, it’s a sure bet that you’ll get it.”
- 29
-
30
‘याyā चायंcā·yaṃ अप्पमाणाap·pa·mā·ṇā चेतोविमुत्तिce·to·vi·mut·ti याyā चca महग्गताma·hag·ga·tā चेतोविमुत्तिce·to·vi·mut·ti इमेi·me धम्माdham·mā एकत्थाe·kat·thā ब्यञ्जनमेवbyañ·ja·na·me·va नानन्’”ति।nā·nan
‘yā cāyaṁ appamāṇā cetovimutti yā ca mahaggatā cetovimutti ime dhammā ekatthā byañjanameva nānan’”ti.
The limitless release of the heart and the expansive release of the heart mean the same thing, and differ only in the phrasing.”
-
31
“याyā चायं,cā·yaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti अप्पमाणाap·pa·mā·ṇā चेतोविमुत्तिce·to·vi·mut·ti याyā चca महग्गताma·hag·ga·tā चेतोविमुत्तिce·to·vi·mut·ti इमेi·me धम्माdham·mā नानत्थाnā·nat·thā चेवce·va नानाब्यञ्जनाnā·nāb·yañ·ja·nā च।ca
“Yā cāyaṁ, gahapati, appamāṇā cetovimutti yā ca mahaggatā cetovimutti ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca.
“The limitless release of the heart and the expansive release of the heart differ in both meaning and phrasing.
-
32
तदमिनापेतं,ta·da·mi·nā·pe·taṃ गहपति,ga·ha·pa·ti परियायेनpa·ri·yā·ye·na वेदितब्बंve·di·tab·baṃ यथाya·thā इमेi·me धम्माdham·mā नानत्थाnā·nat·thā चेवce·va नानाब्यञ्जनाnā·nāb·yañ·ja·nā च।ca
Tadamināpetaṁ, gahapati, pariyāyena veditabbaṁ yathā ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca.
This is a way to understand how these things differ in both meaning and phrasing.
- 33
-
34
इध,i·dha गहपति,ga·ha·pa·ti भिक्खुbhik·khu मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियंdu·ti·yaṃ तथाta·thā ततियंta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं;ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्याबज्झेनab·yā·baj·jhe·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
Idha, gahapati, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.
It’s when a mendicant meditates spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
35
करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …
Karuṇāsahagatena cetasā …
- 36
-
37
उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियंdu·ti·yaṃ तथाta·thā ततियंta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं;ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्याबज्झेनab·yā·baj·jhe·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.
They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
- 38
- 39
-
40
इध,i·dha गहपति,ga·ha·pa·ti भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā एकंe·kaṃ रुक्खमूलंruk·kha·mū·laṃ महग्गतन्तिma·hag·ga·tan·ti फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
Idha, gahapati, bhikkhu yāvatā ekaṁ rukkhamūlaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
It’s when a mendicant meditates focused on pervading the extent of a single tree root as expansive.
- 41
-
42
इधi·dha पन,pa·na गहपति,ga·ha·pa·ti भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā रुक्खमूलानिruk·kha·mū·lā·ni महग्गतन्तिma·hag·ga·tan·ti फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
Also, a mendicant meditates focused on pervading the extent of two or three tree roots …
-
43
अयम्पिa·yam·pi वुच्चति,vuc·ca·ti गहपति,ga·ha·pa·ti महग्गताma·hag·ga·tā चेतोविमुत्ति।ce·to·vi·mut·ti
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
(Pāli only)
-
44
इधi·dha पन,pa·na गहपति,ga·ha·pa·ti भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā एकंe·kaṃ गामक्खेत्तंgā·mak·khet·taṃ महग्गतन्तिma·hag·ga·tan·ti फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
-
45
अयम्पिa·yam·pi वुच्चति,vuc·ca·ti गहपति,ga·ha·pa·ti महग्गताma·hag·ga·tā चेतोविमुत्ति।ce·to·vi·mut·ti
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
(Pāli only)
-
46
इधi·dha पन,pa·na गहपति,ga·ha·pa·ti भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā गामक्खेत्तानिgā·mak·khet·tā·ni महग्गतन्तिma·hag·ga·tan·ti फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
-
47
अयम्पिa·yam·pi वुच्चति,vuc·ca·ti गहपति,ga·ha·pa·ti महग्गताma·hag·ga·tā चेतोविमुत्ति।ce·to·vi·mut·ti
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
(Pāli only)
- 48
-
49
अयम्पिa·yam·pi वुच्चति,vuc·ca·ti गहपति,ga·ha·pa·ti महग्गताma·hag·ga·tā चेतोविमुत्ति।ce·to·vi·mut·ti
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
(Pāli only)
-
50
इधi·dha पन,pa·na गहपति,ga·ha·pa·ti भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā महारज्जानिma·hā·raj·jā·ni महग्गतन्तिma·hag·ga·tan·ti फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
-
51
अयम्पिa·yam·pi वुच्चति,vuc·ca·ti गहपति,ga·ha·pa·ti महग्गताma·hag·ga·tā चेतोविमुत्ति।ce·to·vi·mut·ti
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
(Pāli only)
-
52
इधi·dha पन,pa·na गहपति,ga·ha·pa·ti भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā समुद्दपरियन्तंsa·mud·da·pa·ri·yan·taṃ पथविंpa·tha·viṃ महग्गतन्तिma·hag·ga·tan·ti फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā samuddapariyantaṁ pathaviṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
- 53
-
54
इमिनाi·mi·nā खोkho एतं,e·taṃ गहपति,ga·ha·pa·ti परियायेनpa·ri·yā·ye·na वेदितब्बंve·di·tab·baṃ यथाya·thā इमेi·me धम्माdham·mā नानत्थाnā·nat·thā चेवce·va नानाब्यञ्जनाnā·nāb·yañ·ja·nā च।ca
Iminā kho etaṁ, gahapati, pariyāyena veditabbaṁ yathā ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca.
This is a way to understand how these things differ in both meaning and phrasing.
- 55
- 56
- 57
-
58
सोso कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā परित्ताभानंpa·rit·tā·bhā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parittābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of limited luminosity.
-
59
इधi·dha पन,pa·na गहपति,ga·ha·pa·ti एकच्चोe·kac·co ‘अप्पमाणाभा’तिap·pa·mā·ṇā·bhā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
Idha pana, gahapati, ekacco ‘appamāṇābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
Next, take someone who meditates focused on pervading ‘limitless luminosity’.
-
60
सोso कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā अप्पमाणाभानंap·pa·mā·ṇā·bhā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā appamāṇābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of limitless luminosity.
-
61
इधi·dha पन,pa·na गहपति,ga·ha·pa·ti एकच्चोe·kac·co ‘सङ्किलिट्ठाभा’तिsaṅ·ki·liṭ·ṭhā·bhā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
Idha pana, gahapati, ekacco ‘saṅkiliṭṭhābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
Next, take someone who meditates focused on pervading ‘corrupted radiance’.
-
62
सोso कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सङ्किलिट्ठाभानंsaṅ·ki·liṭ·ṭhā·bhā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā saṅkiliṭṭhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of corrupted luminosity.
- 63
-
64
सोso कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā परिसुद्धाभानंpa·ri·sud·dhā·bhā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parisuddhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of pure luminosity.
- 65
-
66
होतिho·ti खोkho सो,so गहपति,ga·ha·pa·ti समयो,sa·ma·yo याyā ताtā देवताde·va·tā एकज्झंe·kaj·jhaṃ सन्निपतन्ति,san·ni·pa·tan·ti तासंtā·saṃ एकज्झंe·kaj·jhaṃ सन्निपतितानंsan·ni·pa·ti·tā·naṃ वण्णनानत्तञ्हिvaṇ·ṇa·nā·nat·tañ·hi खोkho पञ्ञायतिpañ·ñā·ya·ti नोno चca आभानानत्तं।ā·bhā·nā·nat·taṃ
Hoti kho so, gahapati, samayo, yā tā devatā ekajjhaṁ sannipatanti, tāsaṁ ekajjhaṁ sannipatitānaṁ vaṇṇanānattañhi kho paññāyati no ca ābhānānattaṁ.
There comes a time, householder, when the deities gather together as one. When they do so, a difference in their color is evident, but not in their luminosity.
- 67
-
68
तेसंte·saṃ एकंe·kaṃ घरंgha·raṃ पवेसितानंpa·ve·si·tā·naṃ अच्चिनानत्तञ्हिac·ci·nā·nat·tañ·hi खोkho पञ्ञायेथ,pañ·ñā·ye·tha नोno चca आभानानत्तं;ā·bhā·nā·nat·taṃ
Tesaṁ ekaṁ gharaṁ pavesitānaṁ accinānattañhi kho paññāyetha, no ca ābhānānattaṁ;
You can detect a difference in their flames, but not in their radiance.
-
69
एवमेवe·va·me·va खो,kho गहपति,ga·ha·pa·ti होतिho·ti खोkho सोso समयो,sa·ma·yo याyā ताtā देवताde·va·tā एकज्झंe·kaj·jhaṃ सन्निपतन्तिsan·ni·pa·tan·ti तासंtā·saṃ एकज्झंe·kaj·jhaṃ सन्निपतितानंsan·ni·pa·ti·tā·naṃ वण्णनानत्तञ्हिvaṇ·ṇa·nā·nat·tañ·hi खोkho पञ्ञायति,pañ·ñā·ya·ti नोno चca आभानानत्तं।ā·bhā·nā·nat·taṃ
evameva kho, gahapati, hoti kho so samayo, yā tā devatā ekajjhaṁ sannipatanti tāsaṁ ekajjhaṁ sannipatitānaṁ vaṇṇanānattañhi kho paññāyati, no ca ābhānānattaṁ.
In the same way, when the deities gather together as one, a difference in their color is evident, but not in their luminosity.
-
70
होतिho·ti खोkho सो,so गहपति,ga·ha·pa·ti समयो,sa·ma·yo याyā ताtā देवताde·va·tā ततोta·to विपक्कमन्ति,vi·pak·ka·man·ti तासंtā·saṃ ततोta·to विपक्कमन्तीनंvi·pak·ka·man·tī·naṃ वण्णनानत्तञ्चेवvaṇ·ṇa·nā·nat·tañ·ce·va पञ्ञायतिpañ·ñā·ya·ti आभानानत्तञ्च।ā·bhā·nā·nat·tañ·ca
Hoti kho so, gahapati, samayo, yā tā devatā tato vipakkamanti, tāsaṁ tato vipakkamantīnaṁ vaṇṇanānattañceva paññāyati ābhānānattañca.
There comes a time when those deities go their separate ways. When they do so, a difference both in their color and also in their luminosity is evident.
-
71
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi गहपति,ga·ha·pa·ti पुरिसोpu·ri·so तानिtā·ni सम्बहुलानिsam·ba·hu·lā·ni तेलप्पदीपानिte·lap·pa·dī·pā·ni तम्हाtam·hā घराgha·rā नीहरेय्य।nī·ha·rey·ya
Seyyathāpi, gahapati, puriso tāni sambahulāni telappadīpāni tamhā gharā nīhareyya.
It’s like when a person takes those several oil lamps out of that house.
- 72
-
73
एवमेवe·va·me·va खो,kho गहपति,ga·ha·pa·ti होतिho·ti खोkho सोso समयो,sa·ma·yo याyā ताtā देवताde·va·tā ततोta·to विपक्कमन्ति,vi·pak·ka·man·ti तासंtā·saṃ ततोta·to विपक्कमन्तीनंvi·pak·ka·man·tī·naṃ वण्णनानत्तञ्चेवvaṇ·ṇa·nā·nat·tañ·ce·va पञ्ञायतिpañ·ñā·ya·ti आभानानत्तञ्च।ā·bhā·nā·nat·tañ·ca
evameva kho, gahapati, hoti kho so samayo, yā tā devatā tato vipakkamanti, tāsaṁ tato vipakkamantīnaṁ vaṇṇanānattañceva paññāyati ābhānānattañca.
In the same way, when the deities go their separate ways, a difference both in their color and also in their luminosity is evident.
- 74
-
75
‘इदंi·daṃ अम्हाकंam·hā·kaṃ निच्चन्तिnic·can·ti वाvā धुवन्तिdhu·van·ti वाvā सस्सतन्तिsas·sa·tan·ti वा’,vā अपिa·pi चca यत्थyat·tha यत्थेवyat·the·va ताtā देवताde·va·tā अभिनिविसन्तिa·bhi·ni·vi·san·ti तत्थtat·tha तत्थेवtat·the·va ताtā देवताde·va·tā अभिरमन्ति।a·bhi·ra·man·ti
‘idaṁ amhākaṁ niccanti vā dhuvanti vā sassatanti vā’, api ca yattha yattheva tā devatā abhinivisanti tattha tattheva tā devatā abhiramanti.
‘What we have is permanent, lasting, and eternal.’ Rather, wherever those deities cling, that’s where they take pleasure.
-
76
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi गहपति,ga·ha·pa·ti मक्खिकानंmak·khi·kā·naṃ काजेनkā·je·na वाvā पिटकेनpi·ṭa·ke·na वाvā हरीयमानानंha·rī·ya·mā·nā·naṃ नna एवंe·vaṃ होति:ho·ti
Seyyathāpi, gahapati, makkhikānaṁ kājena vā piṭakena vā harīyamānānaṁ na evaṁ hoti:
It’s like when flies are being carried along on a carrying-pole or basket. It’s not that they think,
-
77
‘इदंi·daṃ अम्हाकंam·hā·kaṃ निच्चन्तिnic·can·ti वाvā धुवन्तिdhu·van·ti वाvā सस्सतन्तिsas·sa·tan·ti वा’,vā अपिa·pi चca यत्थyat·tha यत्थेवyat·the·va ताtā मक्खिकाmak·khi·kā अभिनिविसन्तिa·bhi·ni·vi·san·ti तत्थtat·tha तत्थेवtat·the·va ताtā मक्खिकाmak·khi·kā अभिरमन्ति;a·bhi·ra·man·ti
‘idaṁ amhākaṁ niccanti vā dhuvanti vā sassatanti vā’, api ca yattha yattheva tā makkhikā abhinivisanti tattha tattheva tā makkhikā abhiramanti;
‘What we have is permanent, lasting, and eternal.’ Rather, wherever those flies cling, that’s where they take pleasure.
- 78
-
79
‘इदंi·daṃ अम्हाकंam·hā·kaṃ निच्चन्तिnic·can·ti वाvā धुवन्तिdhu·van·ti वाvā सस्सतन्तिsas·sa·tan·ti वा’,vā अपिa·pi चca यत्थyat·tha यत्थेवyat·the·va ताtā देवताde·va·tā अभिनिविसन्तिa·bhi·ni·vi·san·ti तत्थtat·tha तत्थेवtat·the·va ताtā देवताde·va·tā अभिरमन्ती”ति।a·bhi·ra·man·tī
‘idaṁ amhākaṁ niccanti vā dhuvanti vā sassatanti vā’, api ca yattha yattheva tā devatā abhinivisanti tattha tattheva tā devatā abhiramantī”ti.
‘What we have is permanent, lasting, and eternal.’ Rather, wherever those deities cling, that’s where they take pleasure.”
- 80
- 81
- 82
-
83
याyā ता,tā भन्ते,bhan·te देवताde·va·tā आभाā·bhā सब्बाsab·bā ताtā परित्ताभाpa·rit·tā·bhā उदाहुu·dā·hu सन्तेत्थsan·tet·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā अप्पमाणाभा”ति?ap·pa·mā·ṇā·bhā
Yā tā, bhante, devatā ābhā sabbā tā parittābhā udāhu santettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti?
Do all the radiant deities have limited luminosity, or do some there have limitless luminosity?”
-
84
“तदङ्गेनta·daṅ·ge·na खो,kho आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na सन्तेत्थsan·tet·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā परित्ताभा,pa·rit·tā·bhā सन्तिsan·ti पनेत्थpa·net·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā अप्पमाणाभा”ति।ap·pa·mā·ṇā·bhā
“Tadaṅgena kho, āvuso kaccāna, santettha ekaccā devatā parittābhā, santi panettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti.
“In that respect, Reverend Kaccāna, some deities there have limited luminosity, while some have limitless luminosity.”
-
85
“कोko नुnu खो,kho भन्तेbhan·te अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha हेतुhe·tu कोko पच्चयोpac·ca·yo येनye·na तासंtā·saṃ देवतानंde·va·tā·naṃ एकंe·kaṃ देवनिकायंde·va·ni·kā·yaṃ उपपन्नानंu·pa·pan·nā·naṃ सन्तेत्थsan·tet·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā परित्ताभा,pa·rit·tā·bhā सन्तिsan·ti पनेत्थpa·net·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā अप्पमाणाभा”ति?ap·pa·mā·ṇā·bhā
“Ko nu kho, bhante anuruddha, hetu ko paccayo yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā parittābhā, santi panettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti?
“What is the cause, Honorable Anuruddha, what is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have limited luminosity, while some have limitless luminosity?”
-
86
“तेनte·na हावुसोhā·vu·so कच्चान,kac·cā·na तंयेवेत्थtaṃ·ye·vet·tha पटिपुच्छिस्सामि।pa·ṭi·puc·chis·sā·mi यथाya·thā तेte खमेय्यkha·mey·ya तथाta·thā नंnaṃ ब्याकरेय्यासि।byā·ka·rey·yā·si
“Tena hāvuso kaccāna, taṁyevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
“Well then, Reverend Kaccāna, I’ll ask you about this in return, and you can answer as you like.
- 87
-
88
य्वायंyvā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā एकंe·kaṃ रुक्खमूलंruk·kha·mū·laṃ ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti योyo चायंcā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā रुक्खमूलानिruk·kha·mū·lā·ni ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
yvāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ rukkhamūlaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
Which of these two kinds of mental development is more expansive: when a mendicant meditates focused on pervading as expansive the extent of a single tree root, or two or three tree roots?”
-
89
इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ कतमाka·ta·mā चित्तभावनाcit·ta·bhā·va·nā महग्गततरा”ति?ma·hag·ga·ta·ta·rā
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
(Pāli only)
-
90
“य्वायं,yvā·yaṃ भन्ते,bhan·te भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā रुक्खमूलानिruk·kha·mū·lā·ni ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
-
91
अयंa·yaṃ इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ महग्गततरा”ति।ma·hag·ga·ta·ta·rā
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
(Pāli only)
- 92
-
93
य्वायंyvā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā रुक्खमूलानिruk·kha·mū·lā·ni ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti योyo चायंcā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā एकंe·kaṃ गामक्खेत्तंgā·mak·khet·taṃ ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
yvāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
Which of these two kinds of mental development is more expansive: when a mendicant meditates focused on pervading as expansive the extent of two or three tree roots, or a single village district …
-
94
इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ कतमाka·ta·mā चित्तभावनाcit·ta·bhā·va·nā महग्गततरा”ति?ma·hag·ga·ta·ta·rā
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
(Pāli only)
-
95
“य्वायं,yvā·yaṃ भन्ते,bhan·te भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā एकंe·kaṃ गामक्खेत्तंgā·mak·khet·taṃ ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
(Pāli only)
-
96
अयंa·yaṃ इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ महग्गततरा”ति।ma·hag·ga·ta·ta·rā
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
(Pāli only)
-
97
“तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na य्वायंyvā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā एकंe·kaṃ गामक्खेत्तंgā·mak·khet·taṃ ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti योyo चायंcā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā गामक्खेत्तानिgā·mak·khet·tā·ni ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
-
98
इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ कतमाka·ta·mā चित्तभावनाcit·ta·bhā·va·nā महग्गततरा”ति?ma·hag·ga·ta·ta·rā
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
(Pāli only)
-
99
“य्वायं,yvā·yaṃ भन्ते,bhan·te भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā गामक्खेत्तानिgā·mak·khet·tā·ni ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
(Pāli only)
-
100
अयंa·yaṃ इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ महग्गततरा”ति।ma·hag·ga·ta·ta·rā
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
(Pāli only)
-
101
“तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na य्वायंyvā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā गामक्खेत्तानिgā·mak·khet·tā·ni ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti योyo चायंcā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā एकंe·kaṃ महारज्जंma·hā·raj·jaṃ ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
-
102
इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ कतमाka·ta·mā चित्तभावनाcit·ta·bhā·va·nā महग्गततरा”ति?ma·hag·ga·ta·ta·rā
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
(Pāli only)
-
103
“य्वायं,yvā·yaṃ भन्ते,bhan·te भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā एकंe·kaṃ महारज्जंma·hā·raj·jaṃ ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
(Pāli only)
-
104
अयंa·yaṃ इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ महग्गततरा”ति।ma·hag·ga·ta·ta·rā
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
(Pāli only)
-
105
“तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na य्वायंyvā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā एकंe·kaṃ महारज्जंma·hā·raj·jaṃ ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti योyo चायंcā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā महारज्जानिma·hā·raj·jā·ni ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
-
106
इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ कतमाka·ta·mā चित्तभावनाcit·ta·bhā·va·nā महग्गततरा”ति?ma·hag·ga·ta·ta·rā
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
(Pāli only)
-
107
“य्वायं,yvā·yaṃ भन्ते,bhan·te भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā महारज्जानिma·hā·raj·jā·ni ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
(Pāli only)
-
108
अयंa·yaṃ इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ महग्गततरा”ति।ma·hag·ga·ta·ta·rā
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
(Pāli only)
-
109
“तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na य्वायंyvā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā द्वेdve वाvā तीणिtī·ṇi वाvā महारज्जानिma·hā·raj·jā·ni ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti योyo चायंcā·yaṃ भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā समुद्दपरियन्तंsa·mud·da·pa·ri·yan·taṃ पथविंpa·tha·viṃ ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā samuddapariyantaṁ pathaviṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
-
110
इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ कतमाka·ta·mā चित्तभावनाcit·ta·bhā·va·nā महग्गततरा”ति?ma·hag·ga·ta·ta·rā
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
(Pāli only)
-
111
“य्वायं,yvā·yaṃ भन्ते,bhan·te भिक्खुbhik·khu यावताyā·va·tā समुद्दपरियन्तंsa·mud·da·pa·ri·yan·taṃ पथविंpa·tha·viṃ ‘महग्गतन्’तिma·hag·ga·tan फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति—vi·ha·ra·ti
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā samuddapariyantaṁ pathaviṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
“When a mendicant meditates on this land surrounded by ocean.”
-
112
अयंa·yaṃ इमासंi·mā·saṃ उभिन्नंu·bhin·naṃ चित्तभावनानंcit·ta·bhā·va·nā·naṃ महग्गततरा”ति?ma·hag·ga·ta·ta·rā
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti?
(Pāli only)
-
113
“अयंa·yaṃ खो,kho आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na हेतुhe·tu अयंa·yaṃ पच्चयो,pac·ca·yo येनye·na तासंtā·saṃ देवतानंde·va·tā·naṃ एकंe·kaṃ देवनिकायंde·va·ni·kā·yaṃ उपपन्नानंu·pa·pan·nā·naṃ सन्तेत्थsan·tet·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā परित्ताभा,pa·rit·tā·bhā सन्तिsan·ti पनेत्थpa·net·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā अप्पमाणाभा”ति।ap·pa·mā·ṇā·bhā
“Ayaṁ kho, āvuso kaccāna, hetu ayaṁ paccayo, yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā parittābhā, santi panettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti.
“This is the cause, Reverend Kaccāna, this is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have limited luminosity, while some have limitless luminosity.”
- 114
- 115
-
116
यावता,yā·va·tā भन्ते,bhan·te देवताde·va·tā आभाā·bhā सब्बाsab·bā ताtā सङ्किलिट्ठाभाsaṅ·ki·liṭ·ṭhā·bhā उदाहुu·dā·hu सन्तेत्थsan·tet·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā परिसुद्धाभा”ति?pa·ri·sud·dhā·bhā
Yāvatā, bhante, devatā ābhā sabbā tā saṅkiliṭṭhābhā udāhu santettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti?
Do all the radiant deities have corrupted radiance, or do some there have pure radiance?”
-
117
“तदङ्गेनta·daṅ·ge·na खो,kho आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na सन्तेत्थsan·tet·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā सङ्किलिट्ठाभा,saṅ·ki·liṭ·ṭhā·bhā सन्तिsan·ti पनेत्थpa·net·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā परिसुद्धाभा”ति।pa·ri·sud·dhā·bhā
“Tadaṅgena kho, āvuso kaccāna, santettha ekaccā devatā saṅkiliṭṭhābhā, santi panettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti.
“In that respect, Reverend Kaccāna, some deities there have corrupted radiance, while some have pure radiance.”
-
118
“कोko नुnu खो,kho भन्ते,bhan·te अनुरुद्ध,a·nu·rud·dha हेतुhe·tu कोko पच्चयो,pac·ca·yo येनye·na तासंtā·saṃ देवतानंde·va·tā·naṃ एकंe·kaṃ देवनिकायंde·va·ni·kā·yaṃ उपपन्नानंu·pa·pan·nā·naṃ सन्तेत्थsan·tet·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā सङ्किलिट्ठाभा,saṅ·ki·liṭ·ṭhā·bhā सन्तिsan·ti पनेत्थpa·net·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā परिसुद्धाभा”ति?pa·ri·sud·dhā·bhā
“Ko nu kho, bhante, anuruddha, hetu ko paccayo, yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā saṅkiliṭṭhābhā, santi panettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti?
“What is the cause, Honorable Anuruddha, what is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have corrupted radiance, while some have pure radiance?”
- 119
- 120
-
121
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na तेलप्पदीपस्सte·lap·pa·dī·pas·sa झायतोjhā·ya·to तेलम्पिte·lam·pi अपरिसुद्धंa·pa·ri·sud·dhaṃ वट्टिपिvaṭ·ṭi·pi अपरिसुद्धा।a·pa·ri·sud·dhā
Seyyathāpi, āvuso kaccāna, telappadīpassa jhāyato telampi aparisuddhaṁ vaṭṭipi aparisuddhā.
Suppose an oil lamp was burning with impure oil and impure wick.
-
122
सोso तेलस्सपिte·las·sa·pi अपरिसुद्धत्ताa·pa·ri·sud·dhat·tā वट्टियापिvaṭ·ṭi·yā·pi अपरिसुद्धत्ताa·pa·ri·sud·dhat·tā अन्धन्धंan·dhan·dhaṃ वियvi·ya झायति;jhā·ya·ti
So telassapi aparisuddhattā vaṭṭiyāpi aparisuddhattā andhandhaṁ viya jhāyati;
Because of the impurity of the oil and the wick it burns dimly, as it were.
-
123
एवमेवe·va·me·va खो,kho आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na इधेकच्चोi·dhe·kac·co भिक्खुbhik·khu ‘सङ्किलिट्ठाभा’तिsaṅ·ki·liṭ·ṭhā·bhā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti
evameva kho, āvuso kaccāna, idhekacco bhikkhu ‘saṅkiliṭṭhābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati,
In the same way, take some mendicant who meditates focused on pervading ‘corrupted radiance’.
-
124
तस्सtas·sa कायदुट्ठुल्लम्पिkā·ya·duṭ·ṭhul·lam·pi नna सुप्पटिप्पस्सद्धंsup·pa·ṭip·pas·sad·dhaṃ होति,ho·ti थिनमिद्धम्पिthi·na·mid·dham·pi नna सुसमूहतंsu·sa·mū·ha·taṃ होति,ho·ti उद्धच्चकुक्कुच्चम्पिud·dhac·ca·kuk·kuc·cam·pi नna सुप्पटिविनीतंsup·pa·ṭi·vi·nī·taṃ होति।ho·ti
tassa kāyaduṭṭhullampi na suppaṭippassaddhaṁ hoti, thinamiddhampi na susamūhataṁ hoti, uddhaccakukkuccampi na suppaṭivinītaṁ hoti.
Their physical discomfort is not completely settled, their dullness and drowsiness is not completely eradicated, and their restlessness and remorse are not completely eliminated.
-
125
सोso कायदुट्ठुल्लस्सपिkā·ya·duṭ·ṭhul·las·sa·pi नna सुप्पटिप्पस्सद्धत्ताsup·pa·ṭip·pas·sad·dhat·tā थिनमिद्धस्सपिthi·na·mid·dhas·sa·pi नna सुसमूहतत्ताsu·sa·mū·ha·tat·tā उद्धच्चकुक्कुच्चस्सपिud·dhac·ca·kuk·kuc·cas·sa·pi नna सुप्पटिविनीतत्ताsup·pa·ṭi·vi·nī·tat·tā अन्धन्धंan·dhan·dhaṃ वियvi·ya झायति।jhā·ya·ti
So kāyaduṭṭhullassapi na suppaṭippassaddhattā thinamiddhassapi na susamūhatattā uddhaccakukkuccassapi na suppaṭivinītattā andhandhaṁ viya jhāyati.
-
126
सोso कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सङ्किलिट्ठाभानंsaṅ·ki·liṭ·ṭhā·bhā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā saṅkiliṭṭhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of corrupted luminosity.
-
127
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na तेलप्पदीपस्सte·lap·pa·dī·pas·sa झायतोjhā·ya·to तेलम्पिte·lam·pi परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ वट्टिपिvaṭ·ṭi·pi परिसुद्धा।pa·ri·sud·dhā
Seyyathāpi, āvuso kaccāna, telappadīpassa jhāyato telampi parisuddhaṁ vaṭṭipi parisuddhā.
Suppose an oil lamp was burning with pure oil and pure wick.
-
128
सोso तेलस्सपिte·las·sa·pi परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā वट्टियापिvaṭ·ṭi·yā·pi परिसुद्धत्ताpa·ri·sud·dhat·tā नna अन्धन्धंan·dhan·dhaṃ वियvi·ya झायति;jhā·ya·ti
So telassapi parisuddhattā vaṭṭiyāpi parisuddhattā na andhandhaṁ viya jhāyati;
Because of the purity of the oil and the wick it doesn’t burn dimly, as it were.
-
129
एवमेवe·va·me·va खो,kho आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na इधेकच्चोi·dhe·kac·co भिक्खुbhik·khu ‘परिसुद्धाभा’तिpa·ri·sud·dhā·bhā फरित्वाpha·rit·vā अधिमुच्चित्वाa·dhi·muc·cit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
evameva kho, āvuso kaccāna, idhekacco bhikkhu ‘parisuddhābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
In the same way, take some mendicant who meditates focused on pervading ‘pure radiance’.
-
130
तस्सtas·sa कायदुट्ठुल्लम्पिkā·ya·duṭ·ṭhul·lam·pi सुप्पटिप्पस्सद्धंsup·pa·ṭip·pas·sad·dhaṃ होति,ho·ti थिनमिद्धम्पिthi·na·mid·dham·pi सुसमूहतंsu·sa·mū·ha·taṃ होति,ho·ti उद्धच्चकुक्कुच्चम्पिud·dhac·ca·kuk·kuc·cam·pi सुप्पटिविनीतंsup·pa·ṭi·vi·nī·taṃ होति।ho·ti
Tassa kāyaduṭṭhullampi suppaṭippassaddhaṁ hoti, thinamiddhampi susamūhataṁ hoti, uddhaccakukkuccampi suppaṭivinītaṁ hoti.
Their physical discomfort is completely settled, their dullness and drowsiness is completely eradicated, and their restlessness and remorse is completely eliminated.
-
131
सोso कायदुट्ठुल्लस्सपिkā·ya·duṭ·ṭhul·las·sa·pi सुप्पटिप्पस्सद्धत्ताsup·pa·ṭip·pas·sad·dhat·tā थिनमिद्धस्सपिthi·na·mid·dhas·sa·pi सुसमूहतत्ताsu·sa·mū·ha·tat·tā उद्धच्चकुक्कुच्चस्सपिud·dhac·ca·kuk·kuc·cas·sa·pi सुप्पटिविनीतत्ताsup·pa·ṭi·vi·nī·tat·tā नna अन्धन्धंan·dhan·dhaṃ वियvi·ya झायति।jhā·ya·ti
So kāyaduṭṭhullassapi suppaṭippassaddhattā thinamiddhassapi susamūhatattā uddhaccakukkuccassapi suppaṭivinītattā na andhandhaṁ viya jhāyati.
Because of this they don’t practice absorption dimly, as it were.
-
132
सोso कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā परिसुद्धाभानंpa·ri·sud·dhā·bhā·naṃ देवानंde·vā·naṃ सहब्यतंsa·hab·ya·taṃ उपपज्जति।u·pa·paj·ja·ti
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parisuddhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of pure luminosity.
-
133
अयंa·yaṃ खो,kho आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na हेतुhe·tu अयंa·yaṃ पच्चयोpac·ca·yo येनye·na तासंtā·saṃ देवतानंde·va·tā·naṃ एकंe·kaṃ देवनिकायंde·va·ni·kā·yaṃ उपपन्नानंu·pa·pan·nā·naṃ सन्तेत्थsan·tet·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā सङ्किलिट्ठाभा,saṅ·ki·liṭ·ṭhā·bhā सन्तिsan·ti पनेत्थpa·net·tha एकच्चाe·kac·cā देवताde·va·tā परिसुद्धाभा”ति।pa·ri·sud·dhā·bhā
Ayaṁ kho, āvuso kaccāna, hetu ayaṁ paccayo yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā saṅkiliṭṭhābhā, santi panettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti.
This is the cause, Reverend Kaccāna, this is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have corrupted radiance, while some have pure radiance.”
- 134
- 135
- 136
- 137
-
138
अथa·tha चca पन,pa·na भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā अनुरुद्धोa·nu·rud·dho ‘एवम्पिe·vam·pi ताtā देवता,de·va·tā इतिपिi·ti·pi ताtā देवता’त्वेवde·va·tā भासति।bhā·sa·ti
atha ca pana, bhante, āyasmā anuruddho ‘evampi tā devatā, itipi tā devatā’tveva bhāsati.
Rather, you say: ‘These deities are like this, those deities are like that.’
- 139
-
140
‘अद्धाad·dhā आयस्मताā·yas·ma·tā अनुरुद्धेनa·nu·rud·dhe·na ताहिtā·hi देवताहिde·va·tā·hi सद्धिंsad·dhiṃ सन्निवुत्थपुब्बञ्चेवsan·ni·vut·tha·pub·bañ·ce·va सल्लपितपुब्बञ्चsal·la·pi·ta·pub·bañ·ca साकच्छाsā·kac·chā चca समापज्जितपुब्बा’”ति।sa·mā·paj·ji·ta·pub·bā
‘addhā āyasmatā anuruddhena tāhi devatāhi saddhiṁ sannivutthapubbañceva sallapitapubbañca sākacchā ca samāpajjitapubbā’”ti.
‘Clearly, Venerable Anuruddha has previously lived together with those deities, conversed, and engaged in discussion.’”
- 141
-
142
अपिa·pi चca तेte अहंa·haṃ ब्याकरिस्सामि:byā·ka·ris·sā·mi
api ca te ahaṁ byākarissāmi:
-
143
‘दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ खोkho मे,me आवुसोā·vu·so कच्चान,kac·cā·na ताहिtā·hi देवताहिde·va·tā·hi सद्धिंsad·dhiṃ सन्निवुत्थपुब्बञ्चेवsan·ni·vut·tha·pub·bañ·ce·va सल्लपितपुब्बञ्चsal·la·pi·ta·pub·bañ·ca साकच्छाsā·kac·chā चca समापज्जितपुब्बा’”ति।sa·mā·paj·ji·ta·pub·bā
‘dīgharattaṁ kho me, āvuso kaccāna, tāhi devatāhi saddhiṁ sannivutthapubbañceva sallapitapubbañca sākacchā ca samāpajjitapubbā’”ti.
For a long time I have previously lived together with those deities, conversed, and engaged in discussion.”
- 144
- 145
-
146
यंyaṃ त्वञ्चेवtvañ·ce·va तंtaṃ कङ्खाधम्मंkaṅ·khā·dham·maṃ पहासि,pa·hā·si मयञ्चिमंma·yañ·ci·maṃ धम्मपरियायंdham·ma·pa·ri·yā·yaṃ अलत्थम्हाa·lat·tham·hā सवनाया”ति।sa·va·nā·yā
yaṁ tvañceva taṁ kaṅkhādhammaṁ pahāsi, mayañcimaṁ dhammapariyāyaṁ alatthamhā savanāyā”ti.
to have given up your state of uncertainty, and to have got the chance to listen to this exposition of the teaching.”
-
147
अनुरुद्धसुत्तंa·nu·rud·dha·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ सत्तमं।sat·ta·maṃ
Anuruddhasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.