Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Middle Discourses 132 मज्झिमनिकाय 132

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152

Ānandabhaddekarattasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104 · Hide pronunciation

  1. 1

    मज्झिमmaj·jhi·ma निकायni·kā·ya 132

    Majjhima Nikāya 132

    Middle Discourses 132

  2. 2

    आनन्दभद्देकरत्तसुत्तā·nan·da·bhad·de·ka·rat·ta·sut·ta

    Ānandabhaddekarattasutta

    Ānanda and One Fine Night

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  5. 5

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do उपट्ठानसालायंu·paṭ·ṭhā·na·sā·lā·yaṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेतिsan·das·se·ti समादपेतिsa·mā·da·pe·ti समुत्तेजेतिsa·mut·te·je·ti सम्पहंसेति,sam·pa·haṃ·se·ti भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्चvi·bhaṅ·gañ·ca भासति।bhā·sa·ti

    Tena kho pana samayena āyasmā ānando upaṭṭhānasālāyaṁ bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca bhāsati.

    Now at that time Venerable Ānanda was educating, encouraging, firing up, and inspiring the mendicants in the assembly hall with a Dhamma talk on the topic of the summary recital and the analysis of the one who has one fine night.

  6. 6

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā सायन्हसमयंsā·yan·ha·sa·ma·yaṃ पटिसल्लानाpa·ṭi·sal·lā·nā वुट्ठितोvuṭ·ṭhi·to येनुपट्ठानसालाye·nu·paṭ·ṭhā·na·sā·lā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.

    Then in the late afternoon, the Buddha came out of retreat, went to the assembly hall, where he sat down on the seat spread out,

  7. 7

    निसज्जni·saj·ja खोkho भगवाbha·ga·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    and addressed the mendicants:

  8. 8

    “कोko नुnu खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve उपट्ठानसालायंu·paṭ·ṭhā·na·sā·lā·yaṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि,sam·pa·haṃ·se·si भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्चvi·bhaṅ·gañ·ca अभासी”ति?a·bhā·sī

    “ko nu kho, bhikkhave, upaṭṭhānasālāyaṁ bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsī”ti?

    “Who was inspiring the mendicants with a talk on the summary recital and the analysis of the one who has one fine night?”

  9. 9

    “आयस्मा,ā·yas·mā भन्ते,bhan·te आनन्दोā·nan·do उपट्ठानसालायंu·paṭ·ṭhā·na·sā·lā·yaṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि,sam·pa·haṃ·se·si भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्चvi·bhaṅ·gañ·ca अभासी”ति।a·bhā·sī

    “Āyasmā, bhante, ānando upaṭṭhānasālāyaṁ bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsī”ti.

    “It was Venerable Ānanda, sir.”

  10. 10

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:

    Then the Buddha said to Venerable Ānanda,

  11. 11

    “यथाya·thā कथंka·thaṃ पनpa·na त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि,sam·pa·haṃ·se·si भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्चvi·bhaṅ·gañ·ca अभासी”ति?a·bhā·sī

    “yathā kathaṁ pana tvaṁ, ānanda, bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsī”ti?

    “But in what way were you inspiring the mendicants with a talk on the summary recital and the analysis of the one who has one fine night?”

  12. 12

    “एवंe·vaṃ खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिंsan·das·se·siṃ समादपेसिंsa·mā·da·pe·siṃ समुत्तेजेसिंsa·mut·te·je·siṃ सम्पहंसेसिं,sam·pa·haṃ·se·siṃ भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्चvi·bhaṅ·gañ·ca अभासिं—a·bhā·siṃ

    “Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesiṁ samādapesiṁ samuttejesiṁ sampahaṁsesiṁ, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsiṁ—

    “I was doing so in this way, sir,” replied Ānanda.

  13. 13

    अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेय्य,nān·vā·ga·mey·ya

    Atītaṁ nānvāgameyya,

    “Don’t run back to the past,

  14. 14

    नप्पटिकङ्खेnap·pa·ṭi·kaṅ·khe अनागतं;a·nā·ga·taṃ

    nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;

    don’t anticipate the future.

  15. 15

    यदतीतंya·da·tī·taṃ पहीनंpa·hī·naṃ तं,taṃ

    Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ,

    What’s past is left behind,

  16. 16

    अप्पत्तञ्चap·pat·tañ·ca अनागतं।a·nā·ga·taṃ

    appattañca anāgataṁ.

    the future has not arrived;

  17. 17

    पच्चुप्पन्नञ्चpac·cup·pan·nañ·ca योyo धम्मं,dham·maṃ

    Paccuppannañca yo dhammaṁ,

    and any present phenomenon

  18. 18

    तत्थtat·tha तत्थtat·tha विपस्सति;vi·pas·sa·ti

    tattha tattha vipassati;

    you clearly discern in every case.

  19. 19

    असंहीरंa·saṃ·hī·raṃ असङ्कुप्पं,a·saṅ·kup·paṃ

    Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,

    The unfaltering, the unshakable:

  20. 20

    तंtaṃ विद्वाvid·vā मनुब्रूहये।ma·nub·rū·ha·ye

    taṁ vidvā manubrūhaye.

    having known that, foster it.

  21. 21

    अज्जेवaj·je·va किच्चमातप्पं,kic·ca·mā·tap·paṃ

    Ajjeva kiccamātappaṁ,

    Today’s the day to keenly work—

  22. 22

    कोko जञ्ञाjañ·ñā मरणंma·ra·ṇaṃ सुवे;su·ve

    ko jaññā maraṇaṁ suve;

    who knows, tomorrow may bring death!

  23. 23

    नna हिhi नोno सङ्गरंsaṅ·ga·raṃ तेन,te·na

    Na hi no saṅgaraṁ tena,

    For there is no bargain to be struck

  24. 24

    महासेनेनma·hā·se·ne·na मच्चुना।mac·cu·nā

    mahāsenena maccunā.

    with Death and his mighty horde.

  25. 25

    एवंविहारिंe·vaṃ·vi·hā·riṃ आतापिं,ā·tā·piṃ

    Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ,

    One who keenly meditates like this,

  26. 26

    अहोरत्तमतन्दितं;a·ho·rat·ta·ma·tan·di·taṃ

    ahorattamatanditaṁ;

    tireless all night and day:

  27. 27

    तंtaṃ वेve भद्देकरत्तोति,bhad·de·ka·rat·to·ti

    Taṁ ve bhaddekarattoti,

    that’s who has one fine night—

  28. 28

    सन्तोsan·to आचिक्खतेā·cik·kha·te मुनि।mu·ni

    santo ācikkhate muni.

    so declares the peaceful sage.

  29. 29

    ‘कथञ्च,ka·thañ·ca आवुसो,ā·vu·so अतीतंa·tī·taṃ अन्वागमेति?an·vā·ga·me·ti

    ‘Kathañca, āvuso, atītaṁ anvāgameti?

    And how do you run back to the past? …

  30. 30

    एवंरूपोe·vaṃ·rū·po अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानन्तिa·tī·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ समन्वानेति,sa·man·vā·ne·ti एवंवेदनोe·vaṃ·ve·da·no अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानन्तिa·tī·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ समन्वानेति,sa·man·vā·ne·ti एवंसञ्ञोe·vaṃ·sañ·ño अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानन्तिa·tī·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ समन्वानेति,sa·man·vā·ne·ti एवंसङ्खारोe·vaṃ·saṅ·khā·ro अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानन्तिa·tī·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ समन्वानेति,sa·man·vā·ne·ti एवंविञ्ञाणोe·vaṃ·viñ·ñā·ṇo अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानन्तिa·tī·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ समन्वानेति—sa·man·vā·ne·ti

    Evaṁrūpo ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti, evaṁvedano ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti, evaṁsañño ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti, evaṁsaṅkhāro ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti, evaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti—

    (Pāli only)

  31. 31

    एवंe·vaṃ खो,kho आवुसो,ā·vu·so अतीतंa·tī·taṃ अन्वागमेति।an·vā·ga·me·ti

    evaṁ kho, āvuso, atītaṁ anvāgameti.

    (Pāli only)

  32. 32

    कथञ्च,ka·thañ·ca आवुसो,ā·vu·so अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेति?nān·vā·ga·me·ti

    Kathañca, āvuso, atītaṁ nānvāgameti?

    And how do you not run back to the past? …

  33. 33

    एवंरूपोe·vaṃ·rū·po अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानन्तिa·tī·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ नna समन्वानेति,sa·man·vā·ne·ti एवंवेदनोe·vaṃ·ve·da·no अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानन्तिa·tī·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ नna समन्वानेति,sa·man·vā·ne·ti एवंसञ्ञोe·vaṃ·sañ·ño अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानन्तिa·tī·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ नna समन्वानेति,sa·man·vā·ne·ti एवंसङ्खारोe·vaṃ·saṅ·khā·ro अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानन्तिa·tī·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ नna समन्वानेति,sa·man·vā·ne·ti एवंविञ्ञाणोe·vaṃ·viñ·ñā·ṇo अहोसिंa·ho·siṃ अतीतमद्धानन्तिa·tī·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ नna समन्वानेति—sa·man·vā·ne·ti

    Evaṁrūpo ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti, evaṁvedano ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti, evaṁsañño ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti, evaṁsaṅkhāro ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti, evaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti—

    (Pāli only)

  34. 34

    एवंe·vaṃ खो,kho आवुसो,ā·vu·so अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेति।nān·vā·ga·me·ti

    evaṁ kho, āvuso, atītaṁ nānvāgameti.

    (Pāli only)

  35. 35

    कथञ्च,ka·thañ·ca आवुसो,ā·vu·so अनागतंa·nā·ga·taṃ पटिकङ्खति?pa·ṭi·kaṅ·kha·ti

    Kathañca, āvuso, anāgataṁ paṭikaṅkhati?

    And how do you anticipate the future? …

  36. 36

    एवंरूपोe·vaṃ·rū·po सियंsi·yaṃ अनागतमद्धानन्तिa·nā·ga·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ समन्वानेति,sa·man·vā·ne·ti एवंवेदनोe·vaṃ·ve·da·no सियंsi·yaṃ …पे…pe

    Evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti, evaṁvedano siyaṁ …pe…

    (Pāli only)

  37. 37

    एवंसञ्ञोe·vaṃ·sañ·ño सियंsi·yaṃ …

    evaṁsañño siyaṁ …

    (Pāli only)

  38. 38

    एवंसङ्खारोe·vaṃ·saṅ·khā·ro सियंsi·yaṃ …

    evaṁsaṅkhāro siyaṁ …

    (Pāli only)

  39. 39

    एवंविञ्ञाणोe·vaṃ·viñ·ñā·ṇo सियंsi·yaṃ अनागतमद्धानन्तिa·nā·ga·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ समन्वानेति—sa·man·vā·ne·ti

    evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti—

    (Pāli only)

  40. 40

    एवंe·vaṃ खो,kho आवुसो,ā·vu·so अनागतंa·nā·ga·taṃ पटिकङ्खति।pa·ṭi·kaṅ·kha·ti

    evaṁ kho, āvuso, anāgataṁ paṭikaṅkhati.

    (Pāli only)

  41. 41

    कथञ्च,ka·thañ·ca आवुसो,ā·vu·so अनागतंa·nā·ga·taṃ नप्पटिकङ्खति?nap·pa·ṭi·kaṅ·kha·ti

    Kathañca, āvuso, anāgataṁ nappaṭikaṅkhati?

    And how do you not anticipate the future? …

  42. 42

    एवंरूपोe·vaṃ·rū·po सियंsi·yaṃ अनागतमद्धानन्तिa·nā·ga·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ नna समन्वानेति,sa·man·vā·ne·ti एवंवेदनोe·vaṃ·ve·da·no सियंsi·yaṃ …पे…pe

    Evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti, evaṁvedano siyaṁ …pe…

    (Pāli only)

  43. 43

    एवंसञ्ञोe·vaṃ·sañ·ño सियंsi·yaṃ …

    evaṁsañño siyaṁ …

    (Pāli only)

  44. 44

    एवंसङ्खारोe·vaṃ·saṅ·khā·ro सियंsi·yaṃ …

    evaṁsaṅkhāro siyaṁ …

    (Pāli only)

  45. 45

    एवंविञ्ञाणोe·vaṃ·viñ·ñā·ṇo सियंsi·yaṃ अनागतमद्धानन्तिa·nā·ga·ta·mad·dhā·nan·ti तत्थtat·tha नन्दिंnan·diṃ नna समन्वानेति—sa·man·vā·ne·ti

    evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti—

    (Pāli only)

  46. 46

    एवंe·vaṃ खो,kho आवुसो,ā·vu·so अनागतंa·nā·ga·taṃ नप्पटिकङ्खति।nap·pa·ṭi·kaṅ·kha·ti

    evaṁ kho, āvuso, anāgataṁ nappaṭikaṅkhati.

    (Pāli only)

  47. 47

    कथञ्च,ka·thañ·ca आवुसो,ā·vu·so पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su संहीरति?saṃ·hī·ra·ti

    Kathañca, āvuso, paccuppannesu dhammesu saṁhīrati?

    And how do you falter amid presently arisen phenomena? …

  48. 48

    इध,i·dha आवुसो,ā·vu·so अस्सुतवाas·su·ta·vā पुथुज्जनोpu·thuj·ja·no अरियानंa·ri·yā·naṃ अदस्सावीa·das·sā·vī अरियधम्मस्सa·ri·ya·dham·mas·sa अकोविदोa·ko·vi·do अरियधम्मेa·ri·ya·dham·me अविनीतोa·vi·nī·to सप्पुरिसानंsap·pu·ri·sā·naṃ अदस्सावीa·das·sā·vī सप्पुरिसधम्मस्सsap·pu·ri·sa·dham·mas·sa अकोविदोa·ko·vi·do सप्पुरिसधम्मेsap·pu·ri·sa·dham·me अविनीतोa·vi·nī·to

    Idha, āvuso, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto

    (Pāli only)

  49. 49

    रूपंrū·paṃ अत्ततोat·ta·to समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti रूपवन्तंrū·pa·van·taṃ वाvā अत्तानं,at·tā·naṃ अत्तनिat·ta·ni वाvā रूपं,rū·paṃ रूपस्मिंrū·pas·miṃ वाvā अत्तानं;at·tā·naṃ

    rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ;

    (Pāli only)

  50. 50

    वेदनंve·da·naṃ …

    vedanaṁ …

    (Pāli only)

  51. 51

    सञ्ञंsañ·ñaṃ …

    saññaṁ …

    (Pāli only)

  52. 52

    सङ्खारेsaṅ·khā·re …

    saṅkhāre …

    (Pāli only)

  53. 53

    विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ अत्ततोat·ta·to समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti विञ्ञाणवन्तंviñ·ñā·ṇa·van·taṃ वाvā अत्तानं,at·tā·naṃ अत्तनिat·ta·ni वाvā विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ विञ्ञाणस्मिंviñ·ñā·ṇas·miṃ वाvā अत्तानं—at·tā·naṃ

    viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ—

    (Pāli only)

  54. 54

    एवंe·vaṃ खो,kho आवुसो,ā·vu·so पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su संहीरति।saṃ·hī·ra·ti

    evaṁ kho, āvuso, paccuppannesu dhammesu saṁhīrati.

    (Pāli only)

  55. 55

    कथञ्च,ka·thañ·ca आवुसो,ā·vu·so पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su नna संहीरति?saṃ·hī·ra·ti

    Kathañca, āvuso, paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati?

    And how do you not falter amid presently arisen phenomena? …

  56. 56

    इध,i·dha आवुसो,ā·vu·so सुतवाsu·ta·vā अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अरियानंa·ri·yā·naṃ दस्सावीdas·sā·vī अरियधम्मस्सa·ri·ya·dham·mas·sa कोविदोko·vi·do अरियधम्मेa·ri·ya·dham·me सुविनीतोsu·vi·nī·to सप्पुरिसानंsap·pu·ri·sā·naṃ दस्सावीdas·sā·vī सप्पुरिसधम्मस्सsap·pu·ri·sa·dham·mas·sa कोविदोko·vi·do सप्पुरिसधम्मेsap·pu·ri·sa·dham·me सुविनीतोsu·vi·nī·to

    Idha, āvuso, sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto

    (Pāli only)

  57. 57

    नna रूपंrū·paṃ अत्ततोat·ta·to समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti नna रूपवन्तंrū·pa·van·taṃ वाvā अत्तानं,at·tā·naṃ नna अत्तनिat·ta·ni वाvā रूपं,rū·paṃ नna रूपस्मिंrū·pas·miṃ वाvā अत्तानं;at·tā·naṃ

    na rūpaṁ attato samanupassati, na rūpavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā rūpaṁ, na rūpasmiṁ vā attānaṁ;

    (Pāli only)

  58. 58

    नna वेदनंve·da·naṃ …

    na vedanaṁ …

    (Pāli only)

  59. 59

    नna सञ्ञंsañ·ñaṃ …

    na saññaṁ …

    (Pāli only)

  60. 60

    नna सङ्खारेsaṅ·khā·re …

    na saṅkhāre …

    (Pāli only)

  61. 61

    नna विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ अत्ततोat·ta·to समनुपस्सति,sa·ma·nu·pas·sa·ti नna विञ्ञाणवन्तंviñ·ñā·ṇa·van·taṃ वाvā अत्तानं,at·tā·naṃ नna अत्तनिat·ta·ni वाvā विञ्ञाणं,viñ·ñā·ṇaṃ नna विञ्ञाणस्मिंviñ·ñā·ṇas·miṃ वाvā अत्तानं—at·tā·naṃ

    na viññāṇaṁ attato samanupassati, na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā viññāṇaṁ, na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ—

    (Pāli only)

  62. 62

    एवंe·vaṃ खो,kho आवुसो,ā·vu·so पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su नna संहीरति।saṃ·hī·ra·ti

    evaṁ kho, āvuso, paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati.

    That’s how you don’t falter amid presently arisen phenomena.

  63. 63

    अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेय्य,nān·vā·ga·mey·ya

    Atītaṁ nānvāgameyya,

    ‘Don’t run back to the past,

  64. 64

    नप्पटिकङ्खेnap·pa·ṭi·kaṅ·khe अनागतं;a·nā·ga·taṃ

    nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;

    don’t anticipate the future. …

  65. 65

    यदतीतंya·da·tī·taṃ पहीनंpa·hī·naṃ तं,taṃ

    Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ,

    (Pāli only)

  66. 66

    अप्पत्तञ्चap·pat·tañ·ca अनागतं।a·nā·ga·taṃ

    appattañca anāgataṁ.

    (Pāli only)

  67. 67

    पच्चुप्पन्नञ्चpac·cup·pan·nañ·ca योyo धम्मं,dham·maṃ

    Paccuppannañca yo dhammaṁ,

    (Pāli only)

  68. 68

    तत्थtat·tha तत्थtat·tha विपस्सति;vi·pas·sa·ti

    tattha tattha vipassati;

    (Pāli only)

  69. 69

    असंहीरंa·saṃ·hī·raṃ असङ्कुप्पं,a·saṅ·kup·paṃ

    Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ,

    (Pāli only)

  70. 70

    तंtaṃ विद्वाvid·vā मनुब्रूहये।ma·nub·rū·ha·ye

    taṁ vidvā manubrūhaye.

    (Pāli only)

  71. 71

    अज्जेवaj·je·va किच्चमातप्पं,kic·ca·mā·tap·paṃ

    Ajjeva kiccamātappaṁ,

    (Pāli only)

  72. 72

    कोko जञ्ञाjañ·ñā मरणंma·ra·ṇaṃ सुवे;su·ve

    ko jaññā maraṇaṁ suve;

    (Pāli only)

  73. 73

    नna हिhi नोno सङ्गरंsaṅ·ga·raṃ तेन,te·na

    Na hi no saṅgaraṁ tena,

    (Pāli only)

  74. 74

    महासेनेनma·hā·se·ne·na मच्चुना।mac·cu·nā

    mahāsenena maccunā.

    (Pāli only)

  75. 75

    एवंविहारिंe·vaṃ·vi·hā·riṃ आतापिं,ā·tā·piṃ

    Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ,

    (Pāli only)

  76. 76

    अहोरत्तमतन्दितं;a·ho·rat·ta·ma·tan·di·taṃ

    ahorattamatanditaṁ;

    (Pāli only)

  77. 77

    तंtaṃ वेve भद्देकरत्तोति,bhad·de·ka·rat·to·ti

    Taṁ ve bhaddekarattoti,

    that’s who has one fine night—

  78. 78

    सन्तोsan·to आचिक्खतेā·cik·kha·te मुनी’ति।mu·nī

    santo ācikkhate munī’ti.

    so declares the peaceful sage.’

  79. 79

    एवंe·vaṃ खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिंsan·das·se·siṃ समादपेसिंsa·mā·da·pe·siṃ समुत्तेजेसिंsa·mut·te·je·siṃ सम्पहंसेसिं,sam·pa·haṃ·se·siṃ भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्चvi·bhaṅ·gañ·ca अभासिन्”ति।a·bhā·sin

    Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesiṁ samādapesiṁ samuttejesiṁ sampahaṁsesiṁ, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsin”ti.

    That’s how I was inspiring the mendicants with a talk on the summary recital and the analysis of the one who has one fine night.”

  80. 80

    “साधुsā·dhu साधु,sā·dhu आनन्द।ā·nan·da

    “Sādhu sādhu, ānanda.

    “Good, good, Ānanda.

  81. 81

    साधुsā·dhu खोkho त्वं,tvaṃ आनन्द,ā·nan·da भिक्खूनंbhik·khū·naṃ धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि,sam·pa·haṃ·se·si भद्देकरत्तस्सbhad·de·ka·rat·tas·sa उद्देसञ्चud·de·sañ·ca विभङ्गञ्चvi·bhaṅ·gañ·ca अभासि:a·bhā·si

    Sādhu kho tvaṁ, ānanda, bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi:

    It’s good that you were inspiring the mendicants with a talk on the summary recital and the analysis of the one who has one fine night.”

  82. 82

    ‘अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेय्य,nān·vā·ga·mey·ya

    ‘Atītaṁ nānvāgameyya,

    (Pāli only)

  83. 83

    …पे…pe

    …pe…

    (Pāli only)

  84. 84

    तंtaṃ वेve भद्देकरत्तोति,bhad·de·ka·rat·to·ti

    Taṁ ve bhaddekarattoti,

    (Pāli only)

  85. 85

    सन्तोsan·to आचिक्खतेā·cik·kha·te मुनी’ति।mu·nī

    santo ācikkhate munī’ti.

    (Pāli only)

  86. 86

    कथञ्च,ka·thañ·ca आनन्द,ā·nan·da अतीतंa·tī·taṃ अन्वागमेतिan·vā·ga·me·ti …पे…pe

    Kathañca, ānanda, atītaṁ anvāgameti …pe…

    And the Buddha repeated the verses and analysis once more.

  87. 87

    एवंe·vaṃ खो,kho आनन्द,ā·nan·da अतीतंa·tī·taṃ अन्वागमेति।an·vā·ga·me·ti

    evaṁ kho, ānanda, atītaṁ anvāgameti.

    (Pāli only)

  88. 88

    कथञ्च,ka·thañ·ca आनन्द,ā·nan·da अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेतिnān·vā·ga·me·ti …पे…pe

    Kathañca, ānanda, atītaṁ nānvāgameti …pe…

    (Pāli only)

  89. 89

    एवंe·vaṃ खो,kho आनन्द,ā·nan·da अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेति।nān·vā·ga·me·ti

    evaṁ kho, ānanda, atītaṁ nānvāgameti.

    (Pāli only)

  90. 90

    कथञ्च,ka·thañ·ca आनन्द,ā·nan·da अनागतंa·nā·ga·taṃ पटिकङ्खतिpa·ṭi·kaṅ·kha·ti …पे…pe

    Kathañca, ānanda, anāgataṁ paṭikaṅkhati …pe…

    (Pāli only)

  91. 91

    एवंe·vaṃ खो,kho आनन्द,ā·nan·da अनागतंa·nā·ga·taṃ पटिकङ्खति।pa·ṭi·kaṅ·kha·ti

    evaṁ kho, ānanda, anāgataṁ paṭikaṅkhati.

    (Pāli only)

  92. 92

    कथञ्च,ka·thañ·ca आनन्द,ā·nan·da अनागतंa·nā·ga·taṃ नप्पटिकङ्खतिnap·pa·ṭi·kaṅ·kha·ti …पे…pe

    Kathañca, ānanda, anāgataṁ nappaṭikaṅkhati …pe…

    (Pāli only)

  93. 93

    एवंe·vaṃ खो,kho आनन्द,ā·nan·da अनागतंa·nā·ga·taṃ नप्पटिकङ्खति।nap·pa·ṭi·kaṅ·kha·ti

    evaṁ kho, ānanda, anāgataṁ nappaṭikaṅkhati.

    (Pāli only)

  94. 94

    कथञ्च,ka·thañ·ca आनन्द,ā·nan·da पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su संहीरतिsaṃ·hī·ra·ti …पे…pe

    Kathañca, ānanda, paccuppannesu dhammesu saṁhīrati …pe…

    (Pāli only)

  95. 95

    एवंe·vaṃ खो,kho आनन्द,ā·nan·da पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su संहीरति।saṃ·hī·ra·ti

    evaṁ kho, ānanda, paccuppannesu dhammesu saṁhīrati.

    (Pāli only)

  96. 96

    कथञ्च,ka·thañ·ca आनन्द,ā·nan·da पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su नna संहीरतिsaṃ·hī·ra·ti …पे…pe

    Kathañca, ānanda, paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati …pe…

    (Pāli only)

  97. 97

    एवंe·vaṃ खो,kho आनन्द,ā·nan·da पच्चुप्पन्नेसुpac·cup·pan·ne·su धम्मेसुdham·me·su नna संहीरति।saṃ·hī·ra·ti

    evaṁ kho, ānanda, paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati.

    (Pāli only)

  98. 98

    ‘अतीतंa·tī·taṃ नान्वागमेय्य,nān·vā·ga·mey·ya

    ‘Atītaṁ nānvāgameyya,

    (Pāli only)

  99. 99

    …पे…pe

    …pe…

    (Pāli only)

  100. 100

    तंtaṃ वेve भद्देकरत्तोति,bhad·de·ka·rat·to·ti

    Taṁ ve bhaddekarattoti,

    (Pāli only)

  101. 101

    सन्तोsan·to आचिक्खतेā·cik·kha·te मुनी’”ति।mu·nī

    santo ācikkhate munī’”ti.

    (Pāli only)

  102. 102

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  103. 103

    अत्तमनोat·ta·ma·no आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दीति।a·bhi·nan·dī·ti

    Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.

    Satisfied, Venerable Ānanda approved what the Buddha said.

  104. 104

    आनन्दभद्देकरत्तसुत्तंā·nan·da·bhad·de·ka·rat·ta·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ दुतियं।du·ti·yaṃ

    Ānandabhaddekarattasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.