Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Middle Discourses 24 मज्झिमनिकाय 24

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152

Rathavinītasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139 · Hide pronunciation

  1. 1

    मज्झिमmaj·jhi·ma निकायni·kā·ya 24

    Majjhima Nikāya 24

    Middle Discourses 24

  2. 2

    रथविनीतसुत्तra·tha·vi·nī·ta·sut·ta

    Rathavinītasutta

    Chariots at the Ready

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he विहरतिvi·ha·ra·ti वेळुवनेve·ḷu·va·ne कलन्दकनिवापे।ka·lan·da·ka·ni·vā·pe

    ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.

    At one time the Buddha was staying near Rājagaha in the Bamboo Grove, the squirrels’ feeding ground.

  5. 5

    अथa·tha खोkho सम्बहुलाsam·ba·hu·lā जातिभूमकाjā·ti·bhū·ma·kā भिक्खूbhik·khū जातिभूमियंjā·ti·bhū·mi·yaṃ वस्संवुट्ठाvas·saṃ·vuṭ·ṭhā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नेni·sin·ne खोkho तेte भिक्खूbhik·khū भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho sambahulā jātibhūmakā bhikkhū jātibhūmiyaṁ vassaṁvuṭṭhā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca:

    Then several mendicants who had completed the rainy season residence in their native land went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to them:

  6. 6

    “कोko नुnu खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve जातिभूमियंjā·ti·bhū·mi·yaṃ जातिभूमकानंjā·ti·bhū·ma·kā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ सब्रह्मचारीनंsab·rah·ma·cā·rī·naṃ एवंe·vaṃ सम्भावितो:sam·bhā·vi·to

    “Ko nu kho, bhikkhave, jātibhūmiyaṁ jātibhūmakānaṁ bhikkhūnaṁ sabrahmacārīnaṁ evaṁ sambhāvito:

    “In your native land, mendicants, which of the native mendicants is esteemed in this way:

  7. 7

    ‘अत्तनाat·ta·nā चca अप्पिच्छोap·pic·cho अप्पिच्छकथञ्चap·pic·cha·ka·thañ·ca भिक्खूनंbhik·khū·naṃ कत्ता,kat·tā अत्तनाat·ta·nā चca सन्तुट्ठोsan·tuṭ·ṭho सन्तुट्ठिकथञ्चsan·tuṭ·ṭhi·ka·thañ·ca भिक्खूनंbhik·khū·naṃ कत्ता,kat·tā अत्तनाat·ta·nā चca पविवित्तोpa·vi·vit·to पविवेककथञ्चpa·vi·ve·ka·ka·thañ·ca भिक्खूनंbhik·khū·naṃ कत्ता,kat·tā अत्तनाat·ta·nā चca असंसट्ठोa·saṃ·saṭ·ṭho असंसग्गकथञ्चa·saṃ·sag·ga·ka·thañ·ca भिक्खूनंbhik·khū·naṃ कत्ता,kat·tā अत्तनाat·ta·nā चca आरद्धवीरियोā·rad·dha·vī·ri·yo वीरियारम्भकथञ्चvī·ri·yā·ram·bha·ka·thañ·ca भिक्खूनंbhik·khū·naṃ कत्ता,kat·tā अत्तनाat·ta·nā चca सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no सीलसम्पदाकथञ्चsī·la·sam·pa·dā·ka·thañ·ca भिक्खूनंbhik·khū·naṃ कत्ता,kat·tā अत्तनाat·ta·nā चca समाधिसम्पन्नोsa·mā·dhi·sam·pan·no समाधिसम्पदाकथञ्चsa·mā·dhi·sam·pa·dā·ka·thañ·ca भिक्खूनंbhik·khū·naṃ कत्ता,kat·tā अत्तनाat·ta·nā चca पञ्ञासम्पन्नोpañ·ñā·sam·pan·no पञ्ञासम्पदाकथञ्चpañ·ñā·sam·pa·dā·ka·thañ·ca भिक्खूनंbhik·khū·naṃ कत्ता,kat·tā अत्तनाat·ta·nā चca विमुत्तिसम्पन्नोvi·mut·ti·sam·pan·no विमुत्तिसम्पदाकथञ्चvi·mut·ti·sam·pa·dā·ka·thañ·ca भिक्खूनंbhik·khū·naṃ कत्ता,kat·tā अत्तनाat·ta·nā चca विमुत्तिञाणदस्सनसम्पन्नोvi·mut·ti·ñā·ṇa·das·sa·na·sam·pan·no विमुत्तिञाणदस्सनसम्पदाकथञ्चvi·mut·ti·ñā·ṇa·das·sa·na·sam·pa·dā·ka·thañ·ca भिक्खूनंbhik·khū·naṃ कत्ता,kat·tā ओवादकोo·vā·da·ko विञ्ञापकोviñ·ñā·pa·ko सन्दस्सकोsan·das·sa·ko समादपकोsa·mā·da·pa·ko समुत्तेजकोsa·mut·te·ja·ko सम्पहंसकोsam·pa·haṃ·sa·ko सब्रह्मचारीनन्’”ति?sab·rah·ma·cā·rī·nan

    ‘attanā ca appiccho appicchakathañca bhikkhūnaṁ kattā, attanā ca santuṭṭho santuṭṭhikathañca bhikkhūnaṁ kattā, attanā ca pavivitto pavivekakathañca bhikkhūnaṁ kattā, attanā ca asaṁsaṭṭho asaṁsaggakathañca bhikkhūnaṁ kattā, attanā ca āraddhavīriyo vīriyārambhakathañca bhikkhūnaṁ kattā, attanā ca sīlasampanno sīlasampadākathañca bhikkhūnaṁ kattā, attanā ca samādhisampanno samādhisampadākathañca bhikkhūnaṁ kattā, attanā ca paññāsampanno paññāsampadākathañca bhikkhūnaṁ kattā, attanā ca vimuttisampanno vimuttisampadākathañca bhikkhūnaṁ kattā, attanā ca vimuttiñāṇadassanasampanno vimuttiñāṇadassanasampadākathañca bhikkhūnaṁ kattā, ovādako viññāpako sandassako samādapako samuttejako sampahaṁsako sabrahmacārīnan’”ti?

    ‘Personally having few wishes, they speak to the mendicants on having few wishes. Personally having contentment, seclusion, aloofness, energy, ethics, immersion, wisdom, freedom, and the knowledge and vision of freedom, they speak to the mendicants on all these things. They’re an adviser and counselor, one who educates, encourages, fires up, and inspires their spiritual companions.’”

  8. 8

    “पुण्णोpuṇ·ṇo नाम,nā·ma भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā मन्ताणिपुत्तोman·tā·ṇi·put·to जातिभूमियंjā·ti·bhū·mi·yaṃ जातिभूमकानंjā·ti·bhū·ma·kā·naṃ भिक्खूनंbhik·khū·naṃ सब्रह्मचारीनंsab·rah·ma·cā·rī·naṃ एवंe·vaṃ सम्भावितो:sam·bhā·vi·to

    “Puṇṇo nāma, bhante, āyasmā mantāṇiputto jātibhūmiyaṁ jātibhūmakānaṁ bhikkhūnaṁ sabrahmacārīnaṁ evaṁ sambhāvito:

    “Puṇṇa son of Mantāṇī, sir, is esteemed in this way in our native land.”

  9. 9

    ‘अत्तनाat·ta·nā चca अप्पिच्छोap·pic·cho अप्पिच्छकथञ्चap·pic·cha·ka·thañ·ca भिक्खूनंbhik·khū·naṃ कत्ता,kat·tā अत्तनाat·ta·nā चca सन्तुट्ठोsan·tuṭ·ṭho …पे…pe ओवादकोo·vā·da·ko विञ्ञापकोviñ·ñā·pa·ko सन्दस्सकोsan·das·sa·ko समादपकोsa·mā·da·pa·ko समुत्तेजकोsa·mut·te·ja·ko सम्पहंसकोsam·pa·haṃ·sa·ko सब्रह्मचारीनन्’”ति।sab·rah·ma·cā·rī·nan

    ‘attanā ca appiccho appicchakathañca bhikkhūnaṁ kattā, attanā ca santuṭṭho …pe… ovādako viññāpako sandassako samādapako samuttejako sampahaṁsako sabrahmacārīnan’”ti.

    (Pāli only)

  10. 10

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to भगवतोbha·ga·va·to अविदूरेa·vi·dū·re निसिन्नोni·sin·no होति।ho·ti

    Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto bhagavato avidūre nisinno hoti.

    Now at that time Venerable Sāriputta was sitting not far from the Buddha.

  11. 11

    अथa·tha खोkho आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi:

    Then he thought:

  12. 12

    “लाभाlā·bhā आयस्मतोā·yas·ma·to पुण्णस्सpuṇ·ṇas·sa मन्ताणिपुत्तस्स,man·tā·ṇi·put·tas·sa सुलद्धलाभाsu·lad·dha·lā·bhā आयस्मतोā·yas·ma·to पुण्णस्सpuṇ·ṇas·sa मन्ताणिपुत्तस्स,man·tā·ṇi·put·tas·sa

    “lābhā āyasmato puṇṇassa mantāṇiputtassa, suladdhalābhā āyasmato puṇṇassa mantāṇiputtassa,

    “Puṇṇa son of Mantāṇī is fortunate, so very fortunate,

  13. 13

    यस्सyas·sa विञ्ञूviñ·ñū सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī सत्थुsat·thu सम्मुखाsam·mu·khā अनुमस्सa·nu·mas·sa अनुमस्सa·nu·mas·sa वण्णंvaṇ·ṇaṃ भासन्ति,bhā·san·ti तञ्चtañ·ca सत्थाsat·thā अब्भनुमोदति।ab·bha·nu·mo·da·ti

    yassa viññū sabrahmacārī satthu sammukhā anumassa anumassa vaṇṇaṁ bhāsanti, tañca satthā abbhanumodati.

    in that his sensible spiritual companions praise him point by point in the presence of the Teacher, and that the Teacher seconds that appreciation.

  14. 14

    अप्पेवap·pe·va नामnā·ma मयम्पिma·yam·pi कदाचिka·dā·ci करहचिka·ra·ha·ci आयस्मताā·yas·ma·tā पुण्णेनpuṇ·ṇe·na मन्ताणिपुत्तेनman·tā·ṇi·put·te·na सद्धिंsad·dhiṃ समागच्छेय्याम,sa·mā·gac·chey·yā·ma अप्पेवap·pe·va नामnā·ma सियाsi·yā कोचिदेवko·ci·de·va कथासल्लापो”ति।ka·thā·sal·lā·po

    Appeva nāma mayampi kadāci karahaci āyasmatā puṇṇena mantāṇiputtena saddhiṁ samāgaccheyyāma, appeva nāma siyā kocideva kathāsallāpo”ti.

    Hopefully, some time or other I’ll get to meet Venerable Puṇṇa, and we can have a discussion.”

  15. 15

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā राजगहेrā·ja·ga·he यथाभिरन्तंya·thā·bhi·ran·taṃ विहरित्वाvi·ha·rit·vā येनye·na सावत्थिsā·vat·thi तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.

    When the Buddha had stayed in Rājagaha as long as he pleased, he set out for Sāvatthī.

  16. 16

    अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no येनye·na सावत्थिsā·vat·thi तदवसरि।ta·da·va·sa·ri

    Anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthi tadavasari.

    Traveling stage by stage, he arrived at Sāvatthī,

  17. 17

    तत्रtat·ra सुदंsu·daṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    Tatra sudaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    where he stayed in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  18. 18

    अस्सोसिas·so·si खोkho आयस्माā·yas·mā पुण्णोpuṇ·ṇo मन्ताणिपुत्तो:man·tā·ṇi·put·to “भगवाbha·ga·vā किरki·ra सावत्थिंsā·vat·thiṃ अनुप्पत्तो;a·nup·pat·to सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे”ति।ā·rā·me

    Assosi kho āyasmā puṇṇo mantāṇiputto: “bhagavā kira sāvatthiṁ anuppatto; sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme”ti.

    Puṇṇa heard that the Buddha had arrived at Sāvatthī.

  19. 19

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā पुण्णोpuṇ·ṇo मन्ताणिपुत्तोman·tā·ṇi·put·to सेनासनंse·nā·sa·naṃ संसामेत्वाsaṃ·sā·met·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na सावत्थिsā·vat·thi तेनte·na चारिकंcā·ri·kaṃ पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho āyasmā puṇṇo mantāṇiputto senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tena cārikaṁ pakkāmi.

    Then he set his lodgings in order and, taking his bowl and robe, set out for Sāvatthī.

  20. 20

    अनुपुब्बेनa·nu·pub·be·na चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no येनye·na सावत्थिsā·vat·thi जेतवनंje·ta·va·naṃ अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामोā·rā·mo येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Anupubbena cārikaṁ caramāno yena sāvatthi jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

    Eventually he came to Sāvatthī and Jeta’s Grove. He went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side.

  21. 21

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पुण्णंpuṇ·ṇaṃ मन्ताणिपुत्तंman·tā·ṇi·put·taṃ भगवाbha·ga·vā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si

    Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ puṇṇaṁ mantāṇiputtaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

    The Buddha educated, encouraged, fired up, and inspired him with a Dhamma talk.

  22. 22

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā पुण्णोpuṇ·ṇo मन्ताणिपुत्तोman·tā·ṇi·put·to भगवताbha·ga·va·tā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सितोsan·das·si·to समादपितोsa·mā·da·pi·to समुत्तेजितोsa·mut·te·ji·to सम्पहंसितोsam·pa·haṃ·si·to भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā येनye·na अन्धवनंan·dha·va·naṃ तेनुपसङ्कमिte·nu·pa·saṅ·ka·mi दिवाविहाराय।di·vā·vi·hā·rā·ya

    Atha kho āyasmā puṇṇo mantāṇiputto bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena andhavanaṁ tenupasaṅkami divāvihārāya.

    Then, having approved and agreed with what the Buddha said, Puṇṇa rose from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right. Then he went to the Dark Forest for the day’s meditation.

  23. 23

    अथa·tha खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro भिक्खुbhik·khu येनायस्माye·nā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho aññataro bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:

    Then a certain mendicant went up to Venerable Sāriputta, and said to him,

  24. 24

    “यस्सyas·sa खोkho त्वं,tvaṃ आवुसोā·vu·so सारिपुत्त,sā·ri·put·ta पुण्णस्सpuṇ·ṇas·sa नामnā·ma भिक्खुनोbhik·khu·no मन्ताणिपुत्तस्सman·tā·ṇi·put·tas·sa अभिण्हंa·bhiṇ·haṃ कित्तयमानोkit·ta·ya·mā·no अहोसि,a·ho·si सोso भगवताbha·ga·va·tā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सितोsan·das·si·to समादपितोsa·mā·da·pi·to समुत्तेजितोsa·mut·te·ji·to सम्पहंसितोsam·pa·haṃ·si·to भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā येनye·na अन्धवनंan·dha·va·naṃ तेनte·na पक्कन्तोpak·kan·to दिवाविहाराया”ति।di·vā·vi·hā·rā·yā

    “yassa kho tvaṁ, āvuso sāriputta, puṇṇassa nāma bhikkhuno mantāṇiputtassa abhiṇhaṁ kittayamāno ahosi, so bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena andhavanaṁ tena pakkanto divāvihārāyā”ti.

    “Reverend Sāriputta, the mendicant named Puṇṇa, of whom you have often spoken so highly, after being inspired by a talk of the Buddha’s, left for the Dark Forest for the day’s meditation.”

  25. 25

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तरमानरूपोta·ra·mā·na·rū·po निसीदनंni·sī·da·naṃ आदायā·dā·ya आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पुण्णंpuṇ·ṇaṃ मन्ताणिपुत्तंman·tā·ṇi·put·taṃ पिट्ठितोpiṭ·ṭhi·to पिट्ठितोpiṭ·ṭhi·to अनुबन्धिa·nu·ban·dhi सीसानुलोकी।sī·sā·nu·lo·kī

    Atha kho āyasmā sāriputto taramānarūpo nisīdanaṁ ādāya āyasmantaṁ puṇṇaṁ mantāṇiputtaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi sīsānulokī.

    Sāriputta quickly grabbed his sitting cloth and followed behind Puṇṇa, keeping sight of his head.

  26. 26

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā पुण्णोpuṇ·ṇo मन्ताणिपुत्तोman·tā·ṇi·put·to अन्धवनंan·dha·va·naṃ अज्झोगाहेत्वाaj·jho·gā·het·vā अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le दिवाविहारंdi·vā·vi·hā·raṃ निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho āyasmā puṇṇo mantāṇiputto andhavanaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.

    Puṇṇa plunged deep into the Dark Forest and sat at the root of a tree for the day’s meditation.

  27. 27

    आयस्मापिā·yas·mā·pi खोkho सारिपुत्तोsā·ri·put·to अन्धवनंan·dha·va·naṃ अज्झोगाहेत्वाaj·jho·gā·het·vā अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le दिवाविहारंdi·vā·vi·hā·raṃ निसीदि।ni·sī·di

    Āyasmāpi kho sāriputto andhavanaṁ ajjhogāhetvā aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi.

    And Sāriputta did likewise.

  28. 28

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to सायन्हसमयंsā·yan·ha·sa·ma·yaṃ पटिसल्लानाpa·ṭi·sal·lā·nā वुट्ठितोvuṭ·ṭhi·to येनायस्माye·nā·yas·mā पुण्णोpuṇ·ṇo मन्ताणिपुत्तोman·tā·ṇi·put·to तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मताā·yas·ma·tā पुण्णेनpuṇ·ṇe·na मन्ताणिपुत्तेनman·tā·ṇi·put·te·na सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā puṇṇo mantāṇiputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā puṇṇena mantāṇiputtena saddhiṁ sammodi.

    Then in the late afternoon, Sāriputta came out of retreat, went to Puṇṇa, and exchanged greetings with him.

  29. 29

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पुण्णंpuṇ·ṇaṃ मन्ताणिपुत्तंman·tā·ṇi·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ puṇṇaṁ mantāṇiputtaṁ etadavoca:

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to Puṇṇa:

  30. 30

    “भगवतिbha·ga·va·ti नो,no आवुसो,ā·vu·so ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती”ति?vus·sa·tī

    “Bhagavati no, āvuso, brahmacariyaṁ vussatī”ti?

    “Reverend, is our spiritual life lived under the Buddha?”

  31. 31

    “एवमावुसो”ति।e·va·mā·vu·so

    “Evamāvuso”ti.

    “Yes, reverend.”

  32. 32

    “किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so सीलविसुद्धत्थंsī·la·vi·sud·dhat·thaṃ भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती”ति?vus·sa·tī

    “Kiṁ nu kho, āvuso, sīlavisuddhatthaṁ bhagavati brahmacariyaṁ vussatī”ti?

    “Is the spiritual life lived under the Buddha for the sake of purification of ethics?”

  33. 33

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    “Certainly not.”

  34. 34

    “किंkiṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so चित्तविसुद्धत्थंcit·ta·vi·sud·dhat·thaṃ भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती”ति?vus·sa·tī

    “Kiṁ panāvuso, cittavisuddhatthaṁ bhagavati brahmacariyaṁ vussatī”ti?

    “Well, is the spiritual life lived under the Buddha for the sake of purification of mind?”

  35. 35

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    “Certainly not.”

  36. 36

    “किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so दिट्ठिविसुद्धत्थंdiṭ·ṭhi·vi·sud·dhat·thaṃ भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती”ति?vus·sa·tī

    “Kiṁ nu kho, āvuso, diṭṭhivisuddhatthaṁ bhagavati brahmacariyaṁ vussatī”ti?

    “Is the spiritual life lived under the Buddha for the sake of purification of view?”

  37. 37

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    “Certainly not.”

  38. 38

    “किंkiṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so कङ्खावितरणविसुद्धत्थंkaṅ·khā·vi·ta·ra·ṇa·vi·sud·dhat·thaṃ भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती”ति?vus·sa·tī

    “Kiṁ panāvuso, kaṅkhāvitaraṇavisuddhatthaṁ bhagavati brahmacariyaṁ vussatī”ti?

    “Well, is the spiritual life lived under the Buddha for the sake of purification by traversing doubt?”

  39. 39

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    “Certainly not.”

  40. 40

    “किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so मग्गामग्गञाणदस्सनविसुद्धत्थंmag·gā·mag·ga·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhat·thaṃ भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती”ति?vus·sa·tī

    “Kiṁ nu kho, āvuso, maggāmaggañāṇadassanavisuddhatthaṁ bhagavati brahmacariyaṁ vussatī”ti?

    “Is the spiritual life lived under the Buddha for the sake of purification of knowledge and vision of what is the path and what is not the path?”

  41. 41

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    “Certainly not.”

  42. 42

    “किंkiṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so पटिपदाञाणदस्सनविसुद्धत्थंpa·ṭi·pa·dā·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhat·thaṃ भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती”ति?vus·sa·tī

    “Kiṁ panāvuso, paṭipadāñāṇadassanavisuddhatthaṁ bhagavati brahmacariyaṁ vussatī”ti?

    “Well, is the spiritual life lived under the Buddha for the sake of purification of knowledge and vision of the practice?”

  43. 43

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    “Certainly not.”

  44. 44

    “किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so ञाणदस्सनविसुद्धत्थंñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhat·thaṃ भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती”ति?vus·sa·tī

    “Kiṁ nu kho, āvuso, ñāṇadassanavisuddhatthaṁ bhagavati brahmacariyaṁ vussatī”ti?

    “Is the spiritual life lived under the Buddha for the sake of purification of knowledge and vision?”

  45. 45

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    “Certainly not.”

  46. 46

    “‘किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so सीलविसुद्धत्थंsī·la·vi·sud·dhat·thaṃ भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती’तिvus·sa·tī इतिi·ti पुट्ठोpuṭ·ṭho समानोsa·mā·no ‘नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो’तिā·vu·so वदेसि।va·de·si

    “‘Kiṁ nu kho, āvuso, sīlavisuddhatthaṁ bhagavati brahmacariyaṁ vussatī’ti iti puṭṭho samāno ‘no hidaṁ, āvuso’ti vadesi.

    “When asked each of these questions, you answered, ‘Certainly not.’

  47. 47

    ‘किंkiṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so चित्तविसुद्धत्थंcit·ta·vi·sud·dhat·thaṃ भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती’तिvus·sa·tī इतिi·ti पुट्ठोpuṭ·ṭho समानोsa·mā·no ‘नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो’तिā·vu·so वदेसि।va·de·si

    ‘Kiṁ panāvuso, cittavisuddhatthaṁ bhagavati brahmacariyaṁ vussatī’ti iti puṭṭho samāno ‘no hidaṁ, āvuso’ti vadesi.

    (Pāli only)

  48. 48

    ‘किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so दिट्ठिविसुद्धत्थंdiṭ·ṭhi·vi·sud·dhat·thaṃ …पे…pe

    ‘Kiṁ nu kho, āvuso, diṭṭhivisuddhatthaṁ …pe…

    (Pāli only)

  49. 49

    कङ्खावितरणविसुद्धत्थंkaṅ·khā·vi·ta·ra·ṇa·vi·sud·dhat·thaṃ …पे…pe

    kaṅkhāvitaraṇavisuddhatthaṁ …pe…

    (Pāli only)

  50. 50

    मग्गामग्गञाणदस्सनविसुद्धत्थंmag·gā·mag·ga·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhat·thaṃ …पे…pe

    maggāmaggañāṇadassanavisuddhatthaṁ …pe…

    (Pāli only)

  51. 51

    पटिपदाञाणदस्सनविसुद्धत्थंpa·ṭi·pa·dā·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhat·thaṃ …पे…pe

    paṭipadāñāṇadassanavisuddhatthaṁ …pe…

    (Pāli only)

  52. 52

    किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so ञाणदस्सनविसुद्धत्थंñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhat·thaṃ भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती’तिvus·sa·tī इतिi·ti पुट्ठोpuṭ·ṭho समानोsa·mā·no ‘नोno हिदंhi·daṃ आवुसो’तिā·vu·so वदेसि।va·de·si

    kiṁ nu kho, āvuso, ñāṇadassanavisuddhatthaṁ bhagavati brahmacariyaṁ vussatī’ti iti puṭṭho samāno ‘no hidaṁ āvuso’ti vadesi.

    (Pāli only)

  53. 53

    किमत्थंki·mat·thaṃ चरहावुसो,ca·ra·hā·vu·so भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती”ति?vus·sa·tī

    Kimatthaṁ carahāvuso, bhagavati brahmacariyaṁ vussatī”ti?

    Then what exactly is the goal of leading the spiritual life under the Buddha?”

  54. 54

    “अनुपादापरिनिब्बानत्थंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nat·thaṃ खो,kho आवुसो,ā·vu·so भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती”ति।vus·sa·tī

    “Anupādāparinibbānatthaṁ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṁ vussatī”ti.

    “The goal of leading the spiritual life under the Buddha is complete extinguishment with no fuel for grasping.”

  55. 55

    “किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so सीलविसुद्धिsī·la·vi·sud·dhi अनुपादापरिनिब्बानन्”ति?a·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan

    “Kiṁ nu kho, āvuso, sīlavisuddhi anupādāparinibbānan”ti?

    “Reverend, is purification of ethics complete extinguishment with no fuel for grasping?”

  56. 56

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    “Certainly not, reverend.”

  57. 57

    “किंkiṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so चित्तविसुद्धिcit·ta·vi·sud·dhi अनुपादापरिनिब्बानन्”ति?a·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan

    “Kiṁ panāvuso, cittavisuddhi anupādāparinibbānan”ti?

    “Is purification of mind …

  58. 58

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    (Pāli only)

  59. 59

    “किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so दिट्ठिविसुद्धिdiṭ·ṭhi·vi·sud·dhi अनुपादापरिनिब्बानन्”ति?a·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan

    “Kiṁ nu kho, āvuso, diṭṭhivisuddhi anupādāparinibbānan”ti?

    purification of view …

  60. 60

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    (Pāli only)

  61. 61

    “किंkiṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so कङ्खावितरणविसुद्धिkaṅ·khā·vi·ta·ra·ṇa·vi·sud·dhi अनुपादापरिनिब्बानन्”ति?a·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan

    “Kiṁ panāvuso, kaṅkhāvitaraṇavisuddhi anupādāparinibbānan”ti?

    purification by traversing doubt …

  62. 62

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    (Pāli only)

  63. 63

    “किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so मग्गामग्गञाणदस्सनविसुद्धिmag·gā·mag·ga·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhi अनुपादापरिनिब्बानन्”ति?a·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan

    “Kiṁ nu kho, āvuso, maggāmaggañāṇadassanavisuddhi anupādāparinibbānan”ti?

    purification of knowledge and vision of what is the path and what is not the path …

  64. 64

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    (Pāli only)

  65. 65

    “किंkiṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so पटिपदाञाणदस्सनविसुद्धिpa·ṭi·pa·dā·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhi अनुपादापरिनिब्बानन्”ति?a·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan

    “Kiṁ panāvuso, paṭipadāñāṇadassanavisuddhi anupādāparinibbānan”ti?

    purification of knowledge and vision of the practice …

  66. 66

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    (Pāli only)

  67. 67

    “किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so ञाणदस्सनविसुद्धिñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhi अनुपादापरिनिब्बानन्”ति?a·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan

    “Kiṁ nu kho, āvuso, ñāṇadassanavisuddhi anupādāparinibbānan”ti?

    Is purification of knowledge and vision complete extinguishment with no fuel for grasping?”

  68. 68

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    “Certainly not.”

  69. 69

    “किंkiṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so अञ्ञत्रañ·ñat·ra इमेहिi·me·hi धम्मेहिdham·me·hi अनुपादापरिनिब्बानन्”ति?a·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan

    “Kiṁ panāvuso, aññatra imehi dhammehi anupādāparinibbānan”ti?

    “Then is complete extinguishment with no fuel for grasping something apart from these things?”

  70. 70

    “नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो”।ā·vu·so

    “No hidaṁ, āvuso”.

    “Certainly not.”

  71. 71

    “‘किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so सीलविसुद्धिsī·la·vi·sud·dhi अनुपादापरिनिब्बानन्’तिa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan इतिi·ti पुट्ठोpuṭ·ṭho समानोsa·mā·no ‘नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो’तिā·vu·so वदेसि।va·de·si

    “‘Kiṁ nu kho, āvuso, sīlavisuddhi anupādāparinibbānan’ti iti puṭṭho samāno ‘no hidaṁ, āvuso’ti vadesi.

    “When asked each of these questions, you answered, ‘Certainly not.’

  72. 72

    ‘किंkiṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so चित्तविसुद्धिcit·ta·vi·sud·dhi अनुपादापरिनिब्बानन्’तिa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan इतिi·ti पुट्ठोpuṭ·ṭho समानोsa·mā·no ‘नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो’तिā·vu·so वदेसि।va·de·si

    ‘Kiṁ panāvuso, cittavisuddhi anupādāparinibbānan’ti iti puṭṭho samāno ‘no hidaṁ, āvuso’ti vadesi.

    (Pāli only)

  73. 73

    ‘किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so दिट्ठिविसुद्धिdiṭ·ṭhi·vi·sud·dhi अनुपादापरिनिब्बानन्’तिa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan …पे…pe

    ‘Kiṁ nu kho, āvuso, diṭṭhivisuddhi anupādāparinibbānan’ti …pe…

    (Pāli only)

  74. 74

    कङ्खावितरणविसुद्धिkaṅ·khā·vi·ta·ra·ṇa·vi·sud·dhi …

    kaṅkhāvitaraṇavisuddhi …

    (Pāli only)

  75. 75

    मग्गामग्गञाणदस्सनविसुद्धिmag·gā·mag·ga·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhi …

    maggāmaggañāṇadassanavisuddhi …

    (Pāli only)

  76. 76

    पटिपदाञाणदस्सनविसुद्धिpa·ṭi·pa·dā·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhi …

    paṭipadāñāṇadassanavisuddhi …

    (Pāli only)

  77. 77

    ‘किंkiṃ नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so ञाणदस्सनविसुद्धिñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhi अनुपादापरिनिब्बानन्’तिa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan इतिi·ti पुट्ठोpuṭ·ṭho समानोsa·mā·no ‘नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो’तिā·vu·so वदेसि।va·de·si

    ‘kiṁ nu kho, āvuso, ñāṇadassanavisuddhi anupādāparinibbānan’ti iti puṭṭho samāno ‘no hidaṁ, āvuso’ti vadesi.

    (Pāli only)

  78. 78

    ‘किंkiṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so अञ्ञत्रañ·ñat·ra इमेहिi·me·hi धम्मेहिdham·me·hi अनुपादापरिनिब्बानन्’तिa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nan इतिi·ti पुट्ठोpuṭ·ṭho समानोsa·mā·no ‘नोno हिदं,hi·daṃ आवुसो’तिā·vu·so वदेसि।va·de·si

    ‘Kiṁ panāvuso, aññatra imehi dhammehi anupādāparinibbānan’ti iti puṭṭho samāno ‘no hidaṁ, āvuso’ti vadesi.

    (Pāli only)

  79. 79

    यथाकथंya·thā·ka·thaṃ पनावुसो,pa·nā·vu·so इमस्सi·mas·sa भासितस्सbhā·si·tas·sa अत्थोat·tho दट्ठब्बो”ति?daṭ·ṭhab·bo

    Yathākathaṁ panāvuso, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo”ti?

    How then should we see the meaning of this statement?”

  80. 80

    “सीलविसुद्धिञ्चे,sī·la·vi·sud·dhiñ·ce आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य,pañ·ña·pey·ya सउपादानंयेवsa·u·pā·dā·naṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य।pañ·ña·pey·ya

    “Sīlavisuddhiñce, āvuso, bhagavā anupādāparinibbānaṁ paññapeyya, saupādānaṁyeva samānaṁ anupādāparinibbānaṁ paññapeyya.

    “If the Buddha had asserted purification of ethics to be complete extinguishment with no fuel for grasping, he would have asserted that which grasps fuel to be complete extinguishment without grasping fuel.

  81. 81

    चित्तविसुद्धिञ्चे,cit·ta·vi·sud·dhiñ·ce आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य,pañ·ña·pey·ya सउपादानंयेवsa·u·pā·dā·naṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य।pañ·ña·pey·ya

    Cittavisuddhiñce, āvuso, bhagavā anupādāparinibbānaṁ paññapeyya, saupādānaṁyeva samānaṁ anupādāparinibbānaṁ paññapeyya.

    If the Buddha had asserted purification of mind …

  82. 82

    दिट्ठिविसुद्धिञ्चे,diṭ·ṭhi·vi·sud·dhiñ·ce आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य,pañ·ña·pey·ya सउपादानंयेवsa·u·pā·dā·naṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य।pañ·ña·pey·ya

    Diṭṭhivisuddhiñce, āvuso, bhagavā anupādāparinibbānaṁ paññapeyya, saupādānaṁyeva samānaṁ anupādāparinibbānaṁ paññapeyya.

    purification of view …

  83. 83

    कङ्खावितरणविसुद्धिञ्चे,kaṅ·khā·vi·ta·ra·ṇa·vi·sud·dhiñ·ce आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य,pañ·ña·pey·ya सउपादानंयेवsa·u·pā·dā·naṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य।pañ·ña·pey·ya

    Kaṅkhāvitaraṇavisuddhiñce, āvuso, bhagavā anupādāparinibbānaṁ paññapeyya, saupādānaṁyeva samānaṁ anupādāparinibbānaṁ paññapeyya.

    purification by traversing doubt …

  84. 84

    मग्गामग्गञाणदस्सनविसुद्धिञ्चे,mag·gā·mag·ga·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhiñ·ce आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य,pañ·ña·pey·ya सउपादानंयेवsa·u·pā·dā·naṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य।pañ·ña·pey·ya

    Maggāmaggañāṇadassanavisuddhiñce, āvuso, bhagavā anupādāparinibbānaṁ paññapeyya, saupādānaṁyeva samānaṁ anupādāparinibbānaṁ paññapeyya.

    purification of knowledge and vision of what is the path and what is not the path …

  85. 85

    पटिपदाञाणदस्सनविसुद्धिञ्चे,pa·ṭi·pa·dā·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhiñ·ce आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य,pañ·ña·pey·ya सउपादानंयेवsa·u·pā·dā·naṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य।pañ·ña·pey·ya

    Paṭipadāñāṇadassanavisuddhiñce, āvuso, bhagavā anupādāparinibbānaṁ paññapeyya, saupādānaṁyeva samānaṁ anupādāparinibbānaṁ paññapeyya.

    purification of knowledge and vision of the practice …

  86. 86

    ञाणदस्सनविसुद्धिञ्चे,ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhiñ·ce आवुसो,ā·vu·so भगवाbha·ga·vā अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य,pañ·ña·pey·ya सउपादानंयेवsa·u·pā·dā·naṃ·ye·va समानंsa·mā·naṃ अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ पञ्ञपेय्य।pañ·ña·pey·ya

    Ñāṇadassanavisuddhiñce, āvuso, bhagavā anupādāparinibbānaṁ paññapeyya, saupādānaṁyeva samānaṁ anupādāparinibbānaṁ paññapeyya.

    If the Buddha had asserted purification of knowledge and vision to be complete extinguishment with no fuel for grasping, he would have asserted that which grasps fuel to be complete extinguishment without grasping fuel.

  87. 87

    अञ्ञत्रañ·ñat·ra चे,ce आवुसो,ā·vu·so इमेहिi·me·hi धम्मेहिdham·me·hi अनुपादापरिनिब्बानंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·naṃ अभविस्स,a·bha·vis·sa पुथुज्जनोpu·thuj·ja·no परिनिब्बायेय्य।pa·ri·nib·bā·yey·ya

    Aññatra ce, āvuso, imehi dhammehi anupādāparinibbānaṁ abhavissa, puthujjano parinibbāyeyya.

    But if complete extinguishment with no fuel for grasping was something apart from these things, an ordinary person would become extinguished.

  88. 88

    पुथुज्जनोpu·thuj·ja·no हि,hi आवुसो,ā·vu·so अञ्ञत्रañ·ñat·ra इमेहिi·me·hi धम्मेहि।dham·me·hi

    Puthujjano hi, āvuso, aññatra imehi dhammehi.

    For an ordinary person lacks these things.

  89. 89

    तेनte·na हावुसो,hā·vu·so उपमंu·pa·maṃ तेte करिस्सामि;ka·ris·sā·mi

    Tena hāvuso, upamaṁ te karissāmi;

    Well then, reverend, I shall give you a simile.

  90. 90

    उपमायपिधेकच्चेu·pa·mā·ya·pi·dhe·kac·ce विञ्ञूviñ·ñū पुरिसाpu·ri·sā भासितस्सbhā·si·tas·sa अत्थंat·thaṃ आजानन्ति।ā·jā·nan·ti

    upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.

    For by means of a simile some sensible people understand the meaning of what is said.

  91. 91

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आवुसो,ā·vu·so रञ्ञोrañ·ño पसेनदिस्सpa·se·na·dis·sa कोसलस्सko·sa·las·sa सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ पटिवसन्तस्सpa·ṭi·va·san·tas·sa साकेतेsā·ke·te किञ्चिदेवkiñ·ci·de·va अच्चायिकंac·cā·yi·kaṃ करणीयंka·ra·ṇī·yaṃ उप्पज्जेय्य।up·paj·jey·ya

    Seyyathāpi, āvuso, rañño pasenadissa kosalassa sāvatthiyaṁ paṭivasantassa sākete kiñcideva accāyikaṁ karaṇīyaṁ uppajjeyya.

    Suppose that, while staying in Sāvatthī, King Pasenadi of Kosala had some urgent business come up in Sāketa.

  92. 92

    तस्सtas·sa अन्तराan·ta·rā चca सावत्थिंsā·vat·thiṃ अन्तराan·ta·rā चca साकेतंsā·ke·taṃ सत्तsat·ta रथविनीतानिra·tha·vi·nī·tā·ni उपट्ठपेय्युं।u·paṭ·ṭha·pey·yuṃ

    Tassa antarā ca sāvatthiṁ antarā ca sāketaṁ satta rathavinītāni upaṭṭhapeyyuṁ.

    Now, between Sāvatthī and Sāketa seven chariots were stationed at the ready for him.

  93. 93

    अथa·tha खो,kho आवुसो,ā·vu·so राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo सावत्थियाsā·vat·thi·yā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā अन्तेपुरद्वाराan·te·pu·rad·vā·rā पठमंpa·ṭha·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहेय्य,a·bhi·ru·hey·ya पठमेनpa·ṭha·me·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na दुतियंdu·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणेय्य,pā·pu·ṇey·ya पठमंpa·ṭha·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जेय्यvis·saj·jey·ya दुतियंdu·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहेय्य।a·bhi·ru·hey·ya

    Atha kho, āvuso, rājā pasenadi kosalo sāvatthiyā nikkhamitvā antepuradvārā paṭhamaṁ rathavinītaṁ abhiruheyya, paṭhamena rathavinītena dutiyaṁ rathavinītaṁ pāpuṇeyya, paṭhamaṁ rathavinītaṁ vissajjeyya dutiyaṁ rathavinītaṁ abhiruheyya.

    Then Pasenadi, exiting Sāvatthī, mounted the first chariot at the ready by the gate of the royal compound. The first chariot at the ready would bring him to the second, where he’d dismount and mount the second chariot.

  94. 94

    दुतियेनdu·ti·ye·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na ततियंta·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणेय्य,pā·pu·ṇey·ya दुतियंdu·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जेय्य,vis·saj·jey·ya ततियंta·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहेय्य।a·bhi·ru·hey·ya

    Dutiyena rathavinītena tatiyaṁ rathavinītaṁ pāpuṇeyya, dutiyaṁ rathavinītaṁ vissajjeyya, tatiyaṁ rathavinītaṁ abhiruheyya.

    The second chariot at the ready would bring him to the third …

  95. 95

    ततियेनta·ti·ye·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na चतुत्थंca·tut·thaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणेय्य,pā·pu·ṇey·ya ततियंta·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जेय्य,vis·saj·jey·ya चतुत्थंca·tut·thaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहेय्य।a·bhi·ru·hey·ya

    Tatiyena rathavinītena catutthaṁ rathavinītaṁ pāpuṇeyya, tatiyaṁ rathavinītaṁ vissajjeyya, catutthaṁ rathavinītaṁ abhiruheyya.

    The third chariot at the ready would bring him to the fourth …

  96. 96

    चतुत्थेनca·tut·the·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na पञ्चमंpañ·ca·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणेय्य,pā·pu·ṇey·ya चतुत्थंca·tut·thaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जेय्य,vis·saj·jey·ya पञ्चमंpañ·ca·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहेय्य।a·bhi·ru·hey·ya

    Catutthena rathavinītena pañcamaṁ rathavinītaṁ pāpuṇeyya, catutthaṁ rathavinītaṁ vissajjeyya, pañcamaṁ rathavinītaṁ abhiruheyya.

    The fourth chariot at the ready would bring him to the fifth …

  97. 97

    पञ्चमेनpañ·ca·me·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणेय्य,pā·pu·ṇey·ya पञ्चमंpañ·ca·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जेय्य,vis·saj·jey·ya छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहेय्य।a·bhi·ru·hey·ya

    Pañcamena rathavinītena chaṭṭhaṁ rathavinītaṁ pāpuṇeyya, pañcamaṁ rathavinītaṁ vissajjeyya, chaṭṭhaṁ rathavinītaṁ abhiruheyya.

    The fifth chariot at the ready would bring him to the sixth …

  98. 98

    छट्ठेनchaṭ·ṭhe·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na सत्तमंsat·ta·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणेय्य,pā·pu·ṇey·ya छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जेय्य,vis·saj·jey·ya सत्तमंsat·ta·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहेय्य।a·bhi·ru·hey·ya

    Chaṭṭhena rathavinītena sattamaṁ rathavinītaṁ pāpuṇeyya, chaṭṭhaṁ rathavinītaṁ vissajjeyya, sattamaṁ rathavinītaṁ abhiruheyya.

    The sixth chariot at the ready would bring him to the seventh, where he’d dismount and mount the seventh chariot.

  99. 99

    सत्तमेनsat·ta·me·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na साकेतंsā·ke·taṃ अनुपापुणेय्यa·nu·pā·pu·ṇey·ya अन्तेपुरद्वारं।an·te·pu·rad·vā·raṃ

    Sattamena rathavinītena sāketaṁ anupāpuṇeyya antepuradvāraṁ.

    The seventh chariot at the ready would bring him to the gate of the royal compound of Sāketa.

  100. 100

    तमेनंta·me·naṃ अन्तेपुरद्वारगतंan·te·pu·rad·vā·ra·ga·taṃ समानंsa·mā·naṃ मित्तामच्चाmit·tā·mac·cā ञातिसालोहिताñā·ti·sā·lo·hi·tā एवंe·vaṃ पुच्छेय्युं:puc·chey·yuṃ

    Tamenaṁ antepuradvāragataṁ samānaṁ mittāmaccā ñātisālohitā evaṁ puccheyyuṁ:

    And when he was at the gate, friends and colleagues, relatives and kin would ask him:

  101. 101

    ‘इमिनाi·mi·nā त्वं,tvaṃ महाराज,ma·hā·rā·ja रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na सावत्थियाsā·vat·thi·yā साकेतंsā·ke·taṃ अनुप्पत्तोa·nup·pat·to अन्तेपुरद्वारन्’ति?an·te·pu·rad·vā·ran

    ‘iminā tvaṁ, mahārāja, rathavinītena sāvatthiyā sāketaṁ anuppatto antepuradvāran’ti?

    ‘Great king, did you come to Sāketa from Sāvatthī by this chariot at the ready?’

  102. 102

    कथंka·thaṃ ब्याकरमानोbyā·ka·ra·mā·no नुnu खो,kho आवुसो,ā·vu·so राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo सम्माsam·mā ब्याकरमानोbyā·ka·ra·mā·no ब्याकरेय्या”ति?byā·ka·rey·yā

    Kathaṁ byākaramāno nu kho, āvuso, rājā pasenadi kosalo sammā byākaramāno byākareyyā”ti?

    If asked this, how should King Pasenadi rightly reply?”

  103. 103

    “एवंe·vaṃ ब्याकरमानोbyā·ka·ra·mā·no खो,kho आवुसो,ā·vu·so राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo सम्माsam·mā ब्याकरमानोbyā·ka·ra·mā·no ब्याकरेय्य:byā·ka·rey·ya

    “Evaṁ byākaramāno kho, āvuso, rājā pasenadi kosalo sammā byākaramāno byākareyya:

    “The king should reply:

  104. 104

    ‘इधi·dha मेme सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ पटिवसन्तस्सpa·ṭi·va·san·tas·sa साकेतेsā·ke·te किञ्चिदेवkiñ·ci·de·va अच्चायिकंac·cā·yi·kaṃ करणीयंka·ra·ṇī·yaṃ उप्पज्जि।up·paj·ji

    ‘idha me sāvatthiyaṁ paṭivasantassa sākete kiñcideva accāyikaṁ karaṇīyaṁ uppajji.

    ‘Well, while staying in Sāvatthī, I had some urgent business come up in Sāketa.

  105. 105

    तस्सtas·sa मेme अन्तराan·ta·rā चca सावत्थिंsā·vat·thiṃ अन्तराan·ta·rā चca साकेतंsā·ke·taṃ सत्तsat·ta रथविनीतानिra·tha·vi·nī·tā·ni उपट्ठपेसुं।u·paṭ·ṭha·pe·suṃ

    Tassa me antarā ca sāvatthiṁ antarā ca sāketaṁ satta rathavinītāni upaṭṭhapesuṁ.

    Now, between Sāvatthī and Sāketa seven chariots were stationed at the ready for me.

  106. 106

    अथa·tha ख्वाहंkhvā·haṃ सावत्थियाsā·vat·thi·yā निक्खमित्वाnik·kha·mit·vā अन्तेपुरद्वाराan·te·pu·rad·vā·rā पठमंpa·ṭha·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहिं।a·bhi·ru·hiṃ

    Atha khvāhaṁ sāvatthiyā nikkhamitvā antepuradvārā paṭhamaṁ rathavinītaṁ abhiruhiṁ.

    Then, exiting Sāvatthī, I mounted the first chariot at the ready by the gate of the royal compound.

  107. 107

    पठमेनpa·ṭha·me·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na दुतियंdu·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणिं,pā·pu·ṇiṃ पठमंpa·ṭha·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जिंvis·saj·jiṃ दुतियंdu·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहिं।a·bhi·ru·hiṃ

    Paṭhamena rathavinītena dutiyaṁ rathavinītaṁ pāpuṇiṁ, paṭhamaṁ rathavinītaṁ vissajjiṁ dutiyaṁ rathavinītaṁ abhiruhiṁ.

    The first chariot at the ready brought me to the second, where I dismounted and mounted the second chariot. …

  108. 108

    दुतियेनdu·ti·ye·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na ततियंta·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणिं,pā·pu·ṇiṃ दुतियंdu·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जिं,vis·saj·jiṃ ततियंta·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहिं।a·bhi·ru·hiṃ

    Dutiyena rathavinītena tatiyaṁ rathavinītaṁ pāpuṇiṁ, dutiyaṁ rathavinītaṁ vissajjiṁ, tatiyaṁ rathavinītaṁ abhiruhiṁ.

    The second chariot brought me to the third …

  109. 109

    ततियेनta·ti·ye·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na चतुत्थंca·tut·thaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणिं,pā·pu·ṇiṃ ततियंta·ti·yaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जिं,vis·saj·jiṃ चतुत्थंca·tut·thaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहिं।a·bhi·ru·hiṃ

    Tatiyena rathavinītena catutthaṁ rathavinītaṁ pāpuṇiṁ, tatiyaṁ rathavinītaṁ vissajjiṁ, catutthaṁ rathavinītaṁ abhiruhiṁ.

    the fourth …

  110. 110

    चतुत्थेनca·tut·the·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na पञ्चमंpañ·ca·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणिं,pā·pu·ṇiṃ चतुत्थंca·tut·thaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जिं,vis·saj·jiṃ पञ्चमंpañ·ca·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहिं।a·bhi·ru·hiṃ

    Catutthena rathavinītena pañcamaṁ rathavinītaṁ pāpuṇiṁ, catutthaṁ rathavinītaṁ vissajjiṁ, pañcamaṁ rathavinītaṁ abhiruhiṁ.

    the fifth …

  111. 111

    पञ्चमेनpañ·ca·me·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणिं,pā·pu·ṇiṃ पञ्चमंpañ·ca·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जिं,vis·saj·jiṃ छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहिं।a·bhi·ru·hiṃ

    Pañcamena rathavinītena chaṭṭhaṁ rathavinītaṁ pāpuṇiṁ, pañcamaṁ rathavinītaṁ vissajjiṁ, chaṭṭhaṁ rathavinītaṁ abhiruhiṁ.

    the sixth …

  112. 112

    छट्ठेनchaṭ·ṭhe·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na सत्तमंsat·ta·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ पापुणिं,pā·pu·ṇiṃ छट्ठंchaṭ·ṭhaṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ विस्सज्जिं,vis·saj·jiṃ सत्तमंsat·ta·maṃ रथविनीतंra·tha·vi·nī·taṃ अभिरुहिं।a·bhi·ru·hiṃ

    Chaṭṭhena rathavinītena sattamaṁ rathavinītaṁ pāpuṇiṁ, chaṭṭhaṁ rathavinītaṁ vissajjiṁ, sattamaṁ rathavinītaṁ abhiruhiṁ.

    The sixth chariot at the ready brought me to the seventh, where I dismounted and mounted the seventh chariot.

  113. 113

    सत्तमेनsat·ta·me·na रथविनीतेनra·tha·vi·nī·te·na साकेतंsā·ke·taṃ अनुप्पत्तोa·nup·pat·to अन्तेपुरद्वारन्’ति।an·te·pu·rad·vā·ran

    Sattamena rathavinītena sāketaṁ anuppatto antepuradvāran’ti.

    The seventh chariot at the ready brought me to the gate of the royal compound of Sāketa.’

  114. 114

    एवंe·vaṃ ब्याकरमानोbyā·ka·ra·mā·no खो,kho आवुसो,ā·vu·so राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo सम्माsam·mā ब्याकरमानोbyā·ka·ra·mā·no ब्याकरेय्या”ति।byā·ka·rey·yā

    Evaṁ byākaramāno kho, āvuso, rājā pasenadi kosalo sammā byākaramāno byākareyyā”ti.

    That’s how King Pasenadi should rightly reply.”

  115. 115

    “एवमेवe·va·me·va खो,kho आवुसो,ā·vu·so सीलविसुद्धिsī·la·vi·sud·dhi यावदेवyā·va·de·va चित्तविसुद्धत्था,cit·ta·vi·sud·dhat·thā चित्तविसुद्धिcit·ta·vi·sud·dhi यावदेवyā·va·de·va दिट्ठिविसुद्धत्था,diṭ·ṭhi·vi·sud·dhat·thā दिट्ठिविसुद्धिdiṭ·ṭhi·vi·sud·dhi यावदेवyā·va·de·va कङ्खावितरणविसुद्धत्था,kaṅ·khā·vi·ta·ra·ṇa·vi·sud·dhat·thā कङ्खावितरणविसुद्धिkaṅ·khā·vi·ta·ra·ṇa·vi·sud·dhi यावदेवyā·va·de·va मग्गामग्गञाणदस्सनविसुद्धत्था,mag·gā·mag·ga·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhat·thā मग्गामग्गञाणदस्सनविसुद्धिmag·gā·mag·ga·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhi यावदेवyā·va·de·va पटिपदाञाणदस्सनविसुद्धत्था,pa·ṭi·pa·dā·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhat·thā पटिपदाञाणदस्सनविसुद्धिpa·ṭi·pa·dā·ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhi यावदेवyā·va·de·va ञाणदस्सनविसुद्धत्था,ñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhat·thā ञाणदस्सनविसुद्धिñā·ṇa·das·sa·na·vi·sud·dhi यावदेवyā·va·de·va अनुपादापरिनिब्बानत्था।a·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nat·thā

    “Evameva kho, āvuso, sīlavisuddhi yāvadeva cittavisuddhatthā, cittavisuddhi yāvadeva diṭṭhivisuddhatthā, diṭṭhivisuddhi yāvadeva kaṅkhāvitaraṇavisuddhatthā, kaṅkhāvitaraṇavisuddhi yāvadeva maggāmaggañāṇadassanavisuddhatthā, maggāmaggañāṇadassanavisuddhi yāvadeva paṭipadāñāṇadassanavisuddhatthā, paṭipadāñāṇadassanavisuddhi yāvadeva ñāṇadassanavisuddhatthā, ñāṇadassanavisuddhi yāvadeva anupādāparinibbānatthā.

    “In the same way, reverend, purification of ethics is only for the sake of purification of mind. Purification of mind is only for the sake of purification of view. Purification of view is only for the sake of purification by traversing doubt. Purification by traversing doubt is only for the sake of purification of knowledge and vision of what is the path and what is not the path. Purification of knowledge and vision of what is the path and what is not the path is only for the sake of purification of knowledge and vision of the practice. Purification of knowledge and vision of the practice is only for the sake of purification of knowledge and vision. Purification of knowledge and vision is only for the sake of extinguishment with no fuel for grasping.

  116. 116

    अनुपादापरिनिब्बानत्थंa·nu·pā·dā·pa·ri·nib·bā·nat·thaṃ खो,kho आवुसो,ā·vu·so भगवतिbha·ga·va·ti ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ वुस्सती”ति।vus·sa·tī

    Anupādāparinibbānatthaṁ kho, āvuso, bhagavati brahmacariyaṁ vussatī”ti.

    The spiritual life is lived under the Buddha for the sake of complete extinguishment with no fuel for grasping.”

  117. 117

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पुण्णंpuṇ·ṇaṃ मन्ताणिपुत्तंman·tā·ṇi·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, āyasmā sāriputto āyasmantaṁ puṇṇaṁ mantāṇiputtaṁ etadavoca:

    When he said this, Sāriputta said to Puṇṇa,

  118. 118

    “कोनामोko·nā·mo आयस्मा,ā·yas·mā कथञ्चka·thañ·ca पनायस्मन्तंpa·nā·yas·man·taṃ सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī जानन्ती”ति?jā·nan·tī

    “konāmo āyasmā, kathañca panāyasmantaṁ sabrahmacārī jānantī”ti?

    “What is the venerable’s name? And how are you known among your spiritual companions?”

  119. 119

    “पुण्णोतिpuṇ·ṇo·ti खोkho मे,me आवुसो,ā·vu·so नामं;nā·maṃ

    “Puṇṇoti kho me, āvuso, nāmaṁ;

    “Reverend, my name is Puṇṇa.

  120. 120

    मन्ताणिपुत्तोतिman·tā·ṇi·put·to·ti चca पनpa·na मंmaṃ सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī जानन्ती”ति।jā·nan·tī

    mantāṇiputtoti ca pana maṁ sabrahmacārī jānantī”ti.

    And I am known as ‘son of Mantāṇī’ among my spiritual companions.”

  121. 121

    “अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ आवुसो,ā·vu·so अब्भुतं,ab·bhu·taṃ आवुसो।ā·vu·so

    “Acchariyaṁ, āvuso, abbhutaṁ, āvuso.

    “It’s incredible, reverend, it’s amazing!

  122. 122

    यथाya·thā तंtaṃ सुतवताsu·ta·va·tā सावकेनsā·va·ke·na सम्मदेवsam·ma·de·va सत्थुसासनंsat·thu·sā·sa·naṃ आजानन्तेन,ā·jā·nan·te·na एवमेवe·va·me·va आयस्मताā·yas·ma·tā पुण्णेनpuṇ·ṇe·na मन्ताणिपुत्तेनman·tā·ṇi·put·te·na गम्भीराgam·bhī·rā गम्भीरपञ्हाgam·bhī·ra·pañ·hā अनुमस्सa·nu·mas·sa अनुमस्सa·nu·mas·sa ब्याकता।byā·ka·tā

    Yathā taṁ sutavatā sāvakena sammadeva satthusāsanaṁ ājānantena, evameva āyasmatā puṇṇena mantāṇiputtena gambhīrā gambhīrapañhā anumassa anumassa byākatā.

    Venerable Puṇṇa son of Mantāṇī has answered each deep question point by point, as a learned disciple who rightly understands the Teacher’s instructions.

  123. 123

    लाभाlā·bhā सब्रह्मचारीनं,sab·rah·ma·cā·rī·naṃ सुलद्धलाभाsu·lad·dha·lā·bhā सब्रह्मचारीनं,sab·rah·ma·cā·rī·naṃ

    Lābhā sabrahmacārīnaṁ, suladdhalābhā sabrahmacārīnaṁ,

    It is fortunate for his spiritual companions, so very fortunate,

  124. 124

    येye आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पुण्णंpuṇ·ṇaṃ मन्ताणिपुत्तंman·tā·ṇi·put·taṃ लभन्तिla·bhan·ti दस्सनाय,das·sa·nā·ya लभन्तिla·bhan·ti पयिरूपासनाय।pa·yi·rū·pā·sa·nā·ya

    ye āyasmantaṁ puṇṇaṁ mantāṇiputtaṁ labhanti dassanāya, labhanti payirūpāsanāya.

    that they get to see Venerable Puṇṇa son of Mantāṇī and pay homage to him.

  125. 125

    चेलण्डुकेनce·laṇ·ḍu·ke·na चेपिce·pi सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पुण्णंpuṇ·ṇaṃ मन्ताणिपुत्तंman·tā·ṇi·put·taṃ मुद्धनाmud·dha·nā परिहरन्ताpa·ri·ha·ran·tā लभेय्युंla·bhey·yuṃ दस्सनाय,das·sa·nā·ya लभेय्युंla·bhey·yuṃ पयिरूपासनाय,pa·yi·rū·pā·sa·nā·ya तेसम्पिte·sam·pi लाभाlā·bhā तेसम्पिte·sam·pi सुलद्धं,su·lad·dhaṃ अम्हाकम्पिam·hā·kam·pi लाभाlā·bhā अम्हाकम्पिam·hā·kam·pi सुलद्धं,su·lad·dhaṃ येye मयंma·yaṃ आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ पुण्णंpuṇ·ṇaṃ मन्ताणिपुत्तंman·tā·ṇi·put·taṃ लभामla·bhā·ma दस्सनाय,das·sa·nā·ya लभामla·bhā·ma पयिरूपासनाया”ति।pa·yi·rū·pā·sa·nā·yā

    Celaṇḍukena cepi sabrahmacārī āyasmantaṁ puṇṇaṁ mantāṇiputtaṁ muddhanā pariharantā labheyyuṁ dassanāya, labheyyuṁ payirūpāsanāya, tesampi lābhā tesampi suladdhaṁ, amhākampi lābhā amhākampi suladdhaṁ, ye mayaṁ āyasmantaṁ puṇṇaṁ mantāṇiputtaṁ labhāma dassanāya, labhāma payirūpāsanāyā”ti.

    Even if they only got to see him and pay respects to him by carrying him around on their heads on a roll of cloth, it would still be very fortunate for them! And it’s fortunate for me, so very fortunate, that I get to see the venerable and pay homage to him.”

  126. 126

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te आयस्माā·yas·mā पुण्णोpuṇ·ṇo मन्ताणिपुत्तोman·tā·ṇi·put·to आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, āyasmā puṇṇo mantāṇiputto āyasmantaṁ sāriputtaṁ etadavoca:

    When he said this, Puṇṇa said to Sāriputta,

  127. 127

    “कोko नामोnā·mo आयस्मा,ā·yas·mā कथञ्चka·thañ·ca पनायस्मन्तंpa·nā·yas·man·taṃ सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī जानन्ती”ति?jā·nan·tī

    “ko nāmo āyasmā, kathañca panāyasmantaṁ sabrahmacārī jānantī”ti?

    “What is the venerable’s name? And how are you known among your spiritual companions?”

  128. 128

    “उपतिस्सोतिu·pa·tis·so·ti खोkho मे,me आवुसो,ā·vu·so नामं;nā·maṃ

    “Upatissoti kho me, āvuso, nāmaṁ;

    “Reverend, my name is Upatissa.

  129. 129

    सारिपुत्तोतिsā·ri·put·to·ti चca पनpa·na मंmaṃ सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī जानन्ती”ति।jā·nan·tī

    sāriputtoti ca pana maṁ sabrahmacārī jānantī”ti.

    And I am known as Sāriputta among my spiritual companions.”

  130. 130

    “सत्थुकप्पेनsat·thu·kap·pe·na वतva·ta किर,ki·ra भो,bho सावकेनsā·va·ke·na सद्धिंsad·dhiṃ मन्तयमानाman·ta·ya·mā·nā नna जानिम्ह:jā·nim·ha

    “Satthukappena vata kira, bho, sāvakena saddhiṁ mantayamānā na jānimha:

    “Goodness! I had no idea I was consulting with <em>the</em> Venerable Sāriputta, the disciple who is fit to be compared with the Teacher himself!

  131. 131

    ‘आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तो’ति।sā·ri·put·to

    ‘āyasmā sāriputto’ti.

    (Pāli only)

  132. 132

    सचेsa·ce हिhi मयंma·yaṃ जानेय्यामjā·ney·yā·ma ‘आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तो’ति,sā·ri·put·to एत्तकम्पिet·ta·kam·pi नोno नप्पटिभासेय्य।nap·pa·ṭi·bhā·sey·ya

    Sace hi mayaṁ jāneyyāma ‘āyasmā sāriputto’ti, ettakampi no nappaṭibhāseyya.

    If I’d known, I would not have said so much.

  133. 133

    अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ आवुसो,ā·vu·so अब्भुतं,ab·bhu·taṃ आवुसो।ā·vu·so

    Acchariyaṁ, āvuso, abbhutaṁ, āvuso.

    It’s incredible, reverend, it’s amazing!

  134. 134

    यथाya·thā तंtaṃ सुतवताsu·ta·va·tā सावकेनsā·va·ke·na सम्मदेवsam·ma·de·va सत्थुसासनंsat·thu·sā·sa·naṃ आजानन्तेन,ā·jā·nan·te·na एवमेवe·va·me·va आयस्मताā·yas·ma·tā सारिपुत्तेनsā·ri·put·te·na गम्भीराgam·bhī·rā गम्भीरपञ्हाgam·bhī·ra·pañ·hā अनुमस्सa·nu·mas·sa अनुमस्सa·nu·mas·sa पुच्छिता।puc·chi·tā

    Yathā taṁ sutavatā sāvakena sammadeva satthusāsanaṁ ājānantena, evameva āyasmatā sāriputtena gambhīrā gambhīrapañhā anumassa anumassa pucchitā.

    Venerable Sāriputta has asked each deep question point by point, as a learned disciple who rightly understands the Teacher’s instructions.

  135. 135

    लाभाlā·bhā सब्रह्मचारीनंsab·rah·ma·cā·rī·naṃ सुलद्धलाभाsu·lad·dha·lā·bhā सब्रह्मचारीनं,sab·rah·ma·cā·rī·naṃ

    Lābhā sabrahmacārīnaṁ suladdhalābhā sabrahmacārīnaṁ,

    It is fortunate for his spiritual companions, so very fortunate,

  136. 136

    येye आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ लभन्तिla·bhan·ti दस्सनाय,das·sa·nā·ya लभन्तिla·bhan·ti पयिरूपासनाय।pa·yi·rū·pā·sa·nā·ya

    ye āyasmantaṁ sāriputtaṁ labhanti dassanāya, labhanti payirūpāsanāya.

    that they get to see Venerable Sāriputta and pay homage to him.

  137. 137

    चेलण्डुकेनce·laṇ·ḍu·ke·na चेपिce·pi सब्रह्मचारीsab·rah·ma·cā·rī आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ मुद्धनाmud·dha·nā परिहरन्ताpa·ri·ha·ran·tā लभेय्युंla·bhey·yuṃ दस्सनाय,das·sa·nā·ya लभेय्युंla·bhey·yuṃ पयिरूपासनाय,pa·yi·rū·pā·sa·nā·ya तेसम्पिte·sam·pi लाभाlā·bhā तेसम्पिte·sam·pi सुलद्धं,su·lad·dhaṃ अम्हाकम्पिam·hā·kam·pi लाभाlā·bhā अम्हाकम्पिam·hā·kam·pi सुलद्धं,su·lad·dhaṃ येye मयंma·yaṃ आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ सारिपुत्तंsā·ri·put·taṃ लभामla·bhā·ma दस्सनाय,das·sa·nā·ya लभामla·bhā·ma पयिरूपासनाया”ति।pa·yi·rū·pā·sa·nā·yā

    Celaṇḍukena cepi sabrahmacārī āyasmantaṁ sāriputtaṁ muddhanā pariharantā labheyyuṁ dassanāya, labheyyuṁ payirūpāsanāya, tesampi lābhā tesampi suladdhaṁ, amhākampi lābhā amhākampi suladdhaṁ, ye mayaṁ āyasmantaṁ sāriputtaṁ labhāma dassanāya, labhāma payirūpāsanāyā”ti.

    Even if they only got to see him and pay respects to him by carrying him around on their heads on a roll of cloth, it would still be very fortunate for them! And it’s fortunate for me, so very fortunate, that I get to see the venerable and pay homage to him.”

  138. 138

    इतिहi·ti·ha तेte उभोपिu·bho·pi महानागाma·hā·nā·gā अञ्ञमञ्ञस्सañ·ña·mañ·ñas·sa सुभासितंsu·bhā·si·taṃ समनुमोदिंसूति।sa·ma·nu·mo·diṃ·sū·ti

    Itiha te ubhopi mahānāgā aññamaññassa subhāsitaṁ samanumodiṁsūti.

    And so these two spiritual giants agreed with each other’s fine words.

  139. 139

    रथविनीतसुत्तंra·tha·vi·nī·ta·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ चतुत्थं।ca·tut·thaṃ

    Rathavinītasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.