Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Middle Discourses 88 मज्झिमनिकाय 88

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152

Bāhitikasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128 · Hide pronunciation

  1. 1

    मज्झिमmaj·jhi·ma निकायni·kā·ya 88

    Majjhima Nikāya 88

    Middle Discourses 88

  2. 2

    बाहितिकसुत्तbā·hi·ti·ka·sut·ta

    Bāhitikasutta

    The Foreign Cloth

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  5. 5

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do पुब्बण्हसमयंpub·baṇ·ha·sa·ma·yaṃ निवासेत्वाni·vā·set·vā पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya पाविसि।pā·vi·si

    Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiyaṁ piṇḍāya pāvisi.

    Then Venerable Ānanda robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Sāvatthī for alms.

  6. 6

    सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ पिण्डायpiṇ·ḍā·ya चरित्वाca·rit·vā पच्छाभत्तंpac·chā·bhat·taṃ पिण्डपातपटिक्कन्तोpiṇ·ḍa·pā·ta·pa·ṭik·kan·to येनye·na पुब्बारामोpub·bā·rā·mo मिगारमातुपासादोmi·gā·ra·mā·tu·pā·sā·do तेनुपसङ्कमिte·nu·pa·saṅ·ka·mi दिवाविहाराय।di·vā·vi·hā·rā·ya

    Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena pubbārāmo migāramātupāsādo tenupasaṅkami divāvihārāya.

    He wandered for alms in Sāvatthī. After the meal, on his return from almsround, he went to the Eastern Monastery, the stilt longhouse of Migāra’s mother, for the day’s meditation.

  7. 7

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo एकपुण्डरीकंe·ka·puṇ·ḍa·rī·kaṃ नागंnā·gaṃ अभिरुहित्वाa·bhi·ru·hit·vā सावत्थियाsā·vat·thi·yā निय्यातिniy·yā·ti दिवाdi·vā दिवस्स।di·vas·sa

    Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo ekapuṇḍarīkaṁ nāgaṁ abhiruhitvā sāvatthiyā niyyāti divā divassa.

    Now at that time King Pasenadi of Kosala mounted the Single Lotus Elephant and drove out from Sāvatthī in the middle of the day.

  8. 8

    अद्दसाad·da·sā खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं।ā·gac·chan·taṃ

    Addasā kho rājā pasenadi kosalo āyasmantaṁ ānandaṁ dūratova āgacchantaṁ.

    He saw Ānanda coming off in the distance

  9. 9

    दिस्वानdis·vā·na सिरिवड्ढंsi·ri·vaḍ·ḍhaṃ महामत्तंma·hā·mat·taṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Disvāna sirivaḍḍhaṁ mahāmattaṁ āmantesi:

    and said to the chief minister Sirivaḍḍha,

  10. 10

    “आयस्माā·yas·mā नोno एसो,e·so सम्मsam·ma सिरिवड्ढ,si·ri·vaḍ·ḍha आनन्दो”ति।ā·nan·do

    “āyasmā no eso, samma sirivaḍḍha, ānando”ti.

    “My dear Sirivaḍḍha, isn’t that Venerable Ānanda?”

  11. 11

    “एवं,e·vaṃ महाराज,ma·hā·rā·ja आयस्माā·yas·mā एसोe·so आनन्दो”ति।ā·nan·do

    “Evaṁ, mahārāja, āyasmā eso ānando”ti.

    “Indeed it is, Great King.”

  12. 12

    अथa·tha खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ पुरिसंpu·ri·saṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho rājā pasenadi kosalo aññataraṁ purisaṁ āmantesi:

    Then King Pasenadi addressed a man,

  13. 13

    “एहिe·hi त्वं,tvaṃ अम्भोam·bho पुरिस,pu·ri·sa येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कम;te·nu·pa·saṅ·ka·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā ममma·ma वचनेनva·ca·ne·na आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दाहि:van·dā·hi

    “ehi tvaṁ, ambho purisa, yenāyasmā ānando tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena āyasmato ānandassa pāde sirasā vandāhi:

    “Please, my man, go to Venerable Ānanda, and in my name bow with your head to his feet. Say to him,

  14. 14

    ‘राजा,rā·jā भन्ते,bhan·te पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दती’ति;van·da·tī

    ‘rājā, bhante, pasenadi kosalo āyasmato ānandassa pāde sirasā vandatī’ti;

    ‘Sir, King Pasenadi of Kosala bows with his head at your feet.’

  15. 15

    एवञ्चe·vañ·ca वदेहि:va·de·hi

    evañca vadehi:

    And then say,

  16. 16

    ‘सचेsa·ce किर,ki·ra भन्ते,bhan·te आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa नna किञ्चिkiñ·ci अच्चायिकंac·cā·yi·kaṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ आगमेतुā·ga·me·tu किर,ki·ra भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do मुहुत्तंmu·hut·taṃ अनुकम्पंa·nu·kam·paṃ उपादाया’”ति।u·pā·dā·yā

    ‘sace kira, bhante, āyasmato ānandassa na kiñci accāyikaṁ karaṇīyaṁ, āgametu kira, bhante, āyasmā ānando muhuttaṁ anukampaṁ upādāyā’”ti.

    ‘Sir, if you have no urgent business, please wait a while out of sympathy.’”

  17. 17

    “एवं,e·vaṃ देवा”तिde·vā खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so रञ्ञोrañ·ño पसेनदिस्सpa·se·na·dis·sa कोसलस्सko·sa·las·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठितोṭhi·to खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    “Evaṁ, devā”ti kho so puriso rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho so puriso āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

    “Yes, Your Majesty,” that man replied. He did as the king asked.

  18. 18

    “राजा,rā·jā भन्ते,bhan·te पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa पादेpā·de सिरसाsi·ra·sā वन्दति;van·da·ti

    “rājā, bhante, pasenadi kosalo āyasmato ānandassa pāde sirasā vandati;

    (Pāli only)

  19. 19

    एवञ्चe·vañ·ca वदेति:va·de·ti

    evañca vadeti:

    (Pāli only)

  20. 20

    ‘सचेsa·ce किर,ki·ra भन्ते,bhan·te आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa नna किञ्चिkiñ·ci अच्चायिकंac·cā·yi·kaṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ आगमेतुā·ga·me·tu किर,ki·ra भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do मुहुत्तंmu·hut·taṃ अनुकम्पंa·nu·kam·paṃ उपादाया’”ति।u·pā·dā·yā

    ‘sace kira, bhante, āyasmato ānandassa na kiñci accāyikaṁ karaṇīyaṁ, āgametu kira, bhante, āyasmā ānando muhuttaṁ anukampaṁ upādāyā’”ti.

    (Pāli only)

  21. 21

    अधिवासेसिa·dhi·vā·se·si खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तुण्हीभावेन।tuṇ·hī·bhā·ve·na

    Adhivāsesi kho āyasmā ānando tuṇhībhāvena.

    Ānanda consented with silence.

  22. 22

    अथa·tha खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo यावतिकाyā·va·ti·kā नागस्सnā·gas·sa भूमिbhū·mi नागेनnā·ge·na गन्त्वाgan·tvā नागाnā·gā पच्चोरोहित्वाpac·co·ro·hit·vā पत्तिकोवpat·ti·ko·va येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठितोṭhi·to खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho rājā pasenadi kosalo yāvatikā nāgassa bhūmi nāgena gantvā nāgā paccorohitvā pattikova yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho rājā pasenadi kosalo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

    Then King Pasenadi rode on the elephant as far as the terrain allowed, then descended and approached Ānanda on foot. He bowed, stood to one side, and said to Ānanda,

  23. 23

    “सचे,sa·ce भन्ते,bhan·te आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa नna किञ्चिkiñ·ci अच्चायिकंac·cā·yi·kaṃ करणीयं,ka·ra·ṇī·yaṃ साधु,sā·dhu भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do येनye·na अचिरवतियाa·ci·ra·va·ti·yā नदियाna·di·yā तीरंtī·raṃ तेनुपसङ्कमतुte·nu·pa·saṅ·ka·ma·tu अनुकम्पंa·nu·kam·paṃ उपादाया”ति।u·pā·dā·yā

    “sace, bhante, āyasmato ānandassa na kiñci accāyikaṁ karaṇīyaṁ, sādhu, bhante, āyasmā ānando yena aciravatiyā nadiyā tīraṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.

    “Sir, if you have no urgent business, it would be nice of you to go to the bank of the Aciravatī River out of sympathy.”

  24. 24

    अधिवासेसिa·dhi·vā·se·si खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तुण्हीभावेन।tuṇ·hī·bhā·ve·na

    Adhivāsesi kho āyasmā ānando tuṇhībhāvena.

    Ānanda consented with silence.

  25. 25

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do येनye·na अचिरवतियाa·ci·ra·va·ti·yā नदियाna·di·yā तीरंtī·raṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā अञ्ञतरस्मिंañ·ña·ta·ras·miṃ रुक्खमूलेruk·kha·mū·le पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसनेā·sa·ne निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho āyasmā ānando yena aciravatiyā nadiyā tīraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā aññatarasmiṁ rukkhamūle paññatte āsane nisīdi.

    He went to the river bank and sat at the root of a certain tree on a seat spread out.

  26. 26

    अथa·tha खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo यावतिकाyā·va·ti·kā नागस्सnā·gas·sa भूमिbhū·mi नागेनnā·ge·na गन्त्वाgan·tvā नागाnā·gā पच्चोरोहित्वाpac·co·ro·hit·vā पत्तिकोवpat·ti·ko·va येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठितोṭhi·to खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho rājā pasenadi kosalo yāvatikā nāgassa bhūmi nāgena gantvā nāgā paccorohitvā pattikova yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho rājā pasenadi kosalo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

    Then King Pasenadi rode on the elephant as far as the terrain allowed, then descended and approached Ānanda on foot. He bowed, stood to one side, and said to Ānanda,

  27. 27

    “इध,i·dha भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do हत्थत्थरेhat·that·tha·re निसीदतू”ति।ni·sī·da·tū

    “idha, bhante, āyasmā ānando hatthatthare nisīdatū”ti.

    “Here, Venerable Ānanda, sit on this elephant rug.”

  28. 28

    “अलं,a·laṃ महाराज।ma·hā·rā·ja

    “Alaṁ, mahārāja.

    “Enough, Great King,

  29. 29

    निसीदni·sī·da त्वं;tvaṃ

    Nisīda tvaṁ;

    you sit on it.

  30. 30

    निसिन्नोni·sin·no अहंa·haṃ सकेsa·ke आसने”ति।ā·sa·ne

    nisinno ahaṁ sake āsane”ti.

    I’m sitting on my own seat.”

  31. 31

    निसीदिni·sī·di खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo पञ्ञत्तेpañ·ñat·te आसने।ā·sa·ne

    Nisīdi kho rājā pasenadi kosalo paññatte āsane.

    So the king sat down on the seat spread out,

  32. 32

    निसज्जni·saj·ja खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Nisajja kho rājā pasenadi kosalo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

    and said,

  33. 33

    “किंkiṃ नुnu खो,kho भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da सोso भगवाbha·ga·vā तथारूपंta·thā·rū·paṃ कायसमाचारंkā·ya·sa·mā·cā·raṃ समाचरेय्य,sa·mā·ca·rey·ya य्वास्सyvās·sa कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro ओपारम्भोo·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेही”ति?brāh·ma·ṇe·hī

    “kiṁ nu kho, bhante ānanda, so bhagavā tathārūpaṁ kāyasamācāraṁ samācareyya, yvāssa kāyasamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehī”ti?

    “Honorable Ānanda, would the Buddha engage in the sort of behavior—by way of body, speech, or mind—that is faulted by ascetics and brahmins?”

  34. 34

    “नna खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja सोso भगवाbha·ga·vā तथारूपंta·thā·rū·paṃ कायसमाचारंkā·ya·sa·mā·cā·raṃ समाचरेय्य,sa·mā·ca·rey·ya य्वास्सyvās·sa कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro ओपारम्भोo·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi विञ्ञूही”ति।viñ·ñū·hī

    “Na kho, mahārāja, so bhagavā tathārūpaṁ kāyasamācāraṁ samācareyya, yvāssa kāyasamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.

    “No, Great King, the Buddha would not engage in the sort of behavior that is faulted by sensible ascetics and brahmins.”

  35. 35

    “किंkiṃ पन,pa·na भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da सोso भगवाbha·ga·vā तथारूपंta·thā·rū·paṃ वचीसमाचारंva·cī·sa·mā·cā·raṃ …पे…pe

    “Kiṁ pana, bhante ānanda, so bhagavā tathārūpaṁ vacīsamācāraṁ …pe…

    (Pāli only)

  36. 36

    मनोसमाचारंma·no·sa·mā·cā·raṃ समाचरेय्य,sa·mā·ca·rey·ya य्वास्सyvās·sa मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro ओपारम्भोo·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेही”ति?brāh·ma·ṇe·hī

    manosamācāraṁ samācareyya, yvāssa manosamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehī”ti?

    (Pāli only)

  37. 37

    “नna खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja सोso भगवाbha·ga·vā तथारूपंta·thā·rū·paṃ मनोसमाचारंma·no·sa·mā·cā·raṃ समाचरेय्य,sa·mā·ca·rey·ya य्वास्सyvās·sa मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro ओपारम्भोo·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi विञ्ञूही”ति।viñ·ñū·hī

    “Na kho, mahārāja, so bhagavā tathārūpaṁ manosamācāraṁ samācareyya, yvāssa manosamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.

    (Pāli only)

  38. 38

    “अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ भन्ते,bhan·te अब्भुतं,ab·bhu·taṃ भन्ते।bhan·te

    “Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.

    “It’s incredible, sir, it’s amazing!

  39. 39

    यञ्हिyañ·hi मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te नासक्खिम्हाnā·sak·khim·hā पञ्हेनpañ·he·na परिपूरेतुंpa·ri·pū·re·tuṃ तं,taṃ भन्ते,bhan·te आयस्मताā·yas·ma·tā आनन्देनā·nan·de·na पञ्हस्सpañ·has·sa वेय्याकरणेनvey·yā·ka·ra·ṇe·na परिपूरितं।pa·ri·pū·ri·taṃ

    Yañhi mayaṁ, bhante, nāsakkhimhā pañhena paripūretuṁ taṁ, bhante, āyasmatā ānandena pañhassa veyyākaraṇena paripūritaṁ.

    For I couldn’t fully express the question, but Venerable Ānanda’s answer completed it for me.

  40. 40

    येye ते,te भन्ते,bhan·te बालाbā·lā अब्यत्ताab·yat·tā अननुविच्चa·na·nu·vic·ca अपरियोगाहेत्वाa·pa·ri·yo·gā·het·vā परेसंpa·re·saṃ वण्णंvaṇ·ṇaṃ वाvā अवण्णंa·vaṇ·ṇaṃ वाvā भासन्ति,bhā·san·ti नna मयंma·yaṃ तंtaṃ सारतोsā·ra·to पच्चागच्छाम;pac·cā·gac·chā·ma

    Ye te, bhante, bālā abyattā ananuvicca apariyogāhetvā paresaṁ vaṇṇaṁ vā avaṇṇaṁ vā bhāsanti, na mayaṁ taṁ sārato paccāgacchāma;

    I don’t believe that praise or criticism of others spoken by incompetent fools, without examining or scrutinizing, is the most important thing.

  41. 41

    येye पनpa·na ते,te भन्ते,bhan·te पण्डिताpaṇ·ḍi·tā वियत्ताvi·yat·tā मेधाविनोme·dhā·vi·no अनुविच्चa·nu·vic·ca परियोगाहेत्वाpa·ri·yo·gā·het·vā परेसंpa·re·saṃ वण्णंvaṇ·ṇaṃ वाvā अवण्णंa·vaṇ·ṇaṃ वाvā भासन्ति,bhā·san·ti मयंma·yaṃ तंtaṃ सारतोsā·ra·to पच्चागच्छाम।pac·cā·gac·chā·ma

    ye pana te, bhante, paṇḍitā viyattā medhāvino anuvicca pariyogāhetvā paresaṁ vaṇṇaṁ vā avaṇṇaṁ vā bhāsanti, mayaṁ taṁ sārato paccāgacchāma.

    Rather, I believe that praise or criticism of others spoken by competent and intelligent people after examining and scrutinizing is the most important thing.

  42. 42

    कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro ओपारम्भोo·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi विञ्ञूही”ति?viñ·ñū·hī

    Katamo pana, bhante ānanda, kāyasamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti?

    But Honorable Ānanda, what kind of bodily behavior is faulted by sensible ascetics and brahmins?”

  43. 43

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro अकुसलो”।a·ku·sa·lo

    “Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro akusalo”.

    “Unskillful behavior.”

  44. 44

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro अकुसलो”?a·ku·sa·lo

    “Katamo pana, bhante, kāyasamācāro akusalo”?

    “But what kind of bodily behavior is unskillful?”

  45. 45

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro सावज्जो”।sā·vaj·jo

    “Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro sāvajjo”.

    “Blameworthy behavior.”

  46. 46

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro सावज्जो”?sā·vaj·jo

    “Katamo pana, bhante, kāyasamācāro sāvajjo”?

    “But what kind of bodily behavior is blameworthy?”

  47. 47

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro सब्याबज्झो”।sab·yā·baj·jho

    “Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro sabyābajjho”.

    “Hurtful behavior.”

  48. 48

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro सब्याबज्झो”?sab·yā·baj·jho

    “Katamo pana, bhante, kāyasamācāro sabyābajjho”?

    “But what kind of bodily behavior is hurtful?”

  49. 49

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro दुक्खविपाको”।duk·kha·vi·pā·ko

    “Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro dukkhavipāko”.

    “Behavior that results in suffering.”

  50. 50

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro दुक्खविपाको”?duk·kha·vi·pā·ko

    “Katamo pana, bhante, kāyasamācāro dukkhavipāko”?

    “But what kind of bodily behavior results in suffering?”

  51. 51

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro अत्तब्याबाधायपिat·tab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति,saṃ·vat·ta·ti परब्याबाधायपिpa·rab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति,saṃ·vat·ta·ti उभयब्याबाधायपिu·bha·yab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति।saṃ·vat·ta·ti

    “Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati.

    “Bodily behavior that leads to hurting yourself, hurting others, and hurting both,

  52. 52

    तस्सtas·sa अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति;pa·ri·hā·yan·ti

    Tassa akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;

    and which makes unskillful qualities grow while skillful qualities decline.

  53. 53

    एवरूपोe·va·rū·po खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro ओपारम्भोo·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi विञ्ञूही”ति।viñ·ñū·hī

    evarūpo kho, mahārāja, kāyasamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.

    That kind of bodily behavior is faulted by sensible ascetics and brahmins.”

  54. 54

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da वचीसमाचारोva·cī·sa·mā·cā·ro …पे…pe

    “Katamo pana, bhante ānanda, vacīsamācāro …pe…

    “But what kind of verbal behavior …

  55. 55

    मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro ओपारम्भोo·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi विञ्ञूही”ति?viñ·ñū·hī

    manosamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti?

    mental behavior is faulted by sensible ascetics and brahmins?” …

  56. 56

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro अकुसलो”।a·ku·sa·lo

    “Yo kho, mahārāja, manosamācāro akusalo”.

    (Pāli only)

  57. 57

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro अकुसलो”?a·ku·sa·lo

    “Katamo pana, bhante, manosamācāro akusalo”?

    (Pāli only)

  58. 58

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro सावज्जो”।sā·vaj·jo

    “Yo kho, mahārāja, manosamācāro sāvajjo”.

    (Pāli only)

  59. 59

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro सावज्जो”?sā·vaj·jo

    “Katamo pana, bhante, manosamācāro sāvajjo”?

    (Pāli only)

  60. 60

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro सब्याबज्झो”।sab·yā·baj·jho

    “Yo kho, mahārāja, manosamācāro sabyābajjho”.

    (Pāli only)

  61. 61

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro सब्याबज्झो”?sab·yā·baj·jho

    “Katamo pana, bhante, manosamācāro sabyābajjho”?

    (Pāli only)

  62. 62

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro दुक्खविपाको”।duk·kha·vi·pā·ko

    “Yo kho, mahārāja, manosamācāro dukkhavipāko”.

    (Pāli only)

  63. 63

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro दुक्खविपाको”?duk·kha·vi·pā·ko

    “Katamo pana, bhante, manosamācāro dukkhavipāko”?

    (Pāli only)

  64. 64

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro अत्तब्याबाधायपिat·tab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति,saṃ·vat·ta·ti परब्याबाधायपिpa·rab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति,saṃ·vat·ta·ti उभयब्याबाधायपिu·bha·yab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति।saṃ·vat·ta·ti

    “Yo kho, mahārāja, manosamācāro attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati.

    “Mental behavior that leads to hurting yourself, hurting others, and hurting both,

  65. 65

    तस्सtas·sa अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति,a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति;pa·ri·hā·yan·ti

    Tassa akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;

    and which makes unskillful qualities grow while skillful qualities decline.

  66. 66

    एवरूपोe·va·rū·po खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro ओपारम्भोo·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi विञ्ञूही”ति।viñ·ñū·hī

    evarūpo kho, mahārāja, manosamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.

    That kind of mental behavior is faulted by sensible ascetics and brahmins.”

  67. 67

    “किंkiṃ नुnu खो,kho भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da सोso भगवाbha·ga·vā सब्बेसंयेवsab·be·saṃ·ye·va अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ पहानंpa·hā·naṃ वण्णेती”ति?vaṇ·ṇe·tī

    “Kiṁ nu kho, bhante ānanda, so bhagavā sabbesaṁyeva akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ vaṇṇetī”ti?

    “Sir, does the Buddha praise giving up all these unskillful things?”

  68. 68

    “सब्बाकुसलधम्मपहीनोsab·bā·ku·sa·la·dham·ma·pa·hī·no खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तथागतोta·thā·ga·to कुसलधम्मसमन्नागतो”ति।ku·sa·la·dham·ma·sa·man·nā·ga·to

    “Sabbākusaladhammapahīno kho, mahārāja, tathāgato kusaladhammasamannāgato”ti.

    “Great king, the Realized One has given up all unskillful things and possesses skillful things.”

  69. 69

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro अनोपारम्भोa·no·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi विञ्ञूही”ति?viñ·ñū·hī

    “Katamo pana, bhante ānanda, kāyasamācāro anopārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti?

    “But sir, what kind of bodily behavior is not faulted by sensible ascetics and brahmins?”

  70. 70

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro कुसलो”।ku·sa·lo

    “Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro kusalo”.

    “Skillful behavior.”

  71. 71

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro कुसलो”?ku·sa·lo

    “Katamo pana, bhante, kāyasamācāro kusalo”?

    “But what kind of bodily behavior is skillful?”

  72. 72

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro अनवज्जो”।a·na·vaj·jo

    “Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro anavajjo”.

    “Blameless behavior.”

  73. 73

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro अनवज्जो”?a·na·vaj·jo

    “Katamo pana, bhante, kāyasamācāro anavajjo”?

    “But what kind of bodily behavior is blameless?”

  74. 74

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro अब्याबज्झो”।ab·yā·baj·jho

    “Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro abyābajjho”.

    “Pleasing behavior.”

  75. 75

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro अब्याबज्झो”?ab·yā·baj·jho

    “Katamo pana, bhante, kāyasamācāro abyābajjho”?

    “But what kind of bodily behavior is pleasing?”

  76. 76

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro सुखविपाको”।su·kha·vi·pā·ko

    “Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro sukhavipāko”.

    “Behavior that results in happiness.”

  77. 77

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro सुखविपाको”?su·kha·vi·pā·ko

    “Katamo pana, bhante, kāyasamācāro sukhavipāko”?

    “But what kind of bodily behavior results in happiness?”

  78. 78

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro नेवत्तब्याबाधायपिne·vat·tab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति,saṃ·vat·ta·ti नna परब्याबाधायपिpa·rab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति,saṃ·vat·ta·ti नna उभयब्याबाधायपिu·bha·yab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति।saṃ·vat·ta·ti

    “Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati.

    “Bodily behavior that leads to pleasing yourself, pleasing others, and pleasing both,

  79. 79

    तस्सtas·sa अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति।a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti

    Tassa akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.

    and which makes unskillful qualities decline while skillful qualities grow.

  80. 80

    एवरूपोe·va·rū·po खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja कायसमाचारोkā·ya·sa·mā·cā·ro अनोपारम्भोa·no·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi विञ्ञूही”ति।viñ·ñū·hī

    Evarūpo kho, mahārāja, kāyasamācāro anopārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.

    That kind of bodily behavior is not faulted by sensible ascetics and brahmins.”

  81. 81

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da वचीसमाचारोva·cī·sa·mā·cā·ro …पे…pe

    “Katamo pana, bhante ānanda, vacīsamācāro …pe…

    “But what kind of verbal behavior …

  82. 82

    मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro अनोपारम्भोa·no·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi विञ्ञूही”ति?viñ·ñū·hī

    manosamācāro anopārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti?

    mental behavior is not faulted by sensible ascetics and brahmins?” …

  83. 83

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro कुसलो”।ku·sa·lo

    “Yo kho, mahārāja, manosamācāro kusalo”.

    (Pāli only)

  84. 84

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro कुसलो”?ku·sa·lo

    “Katamo pana, bhante, manosamācāro kusalo”?

    (Pāli only)

  85. 85

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro अनवज्जो”।a·na·vaj·jo

    “Yo kho, mahārāja, manosamācāro anavajjo”.

    (Pāli only)

  86. 86

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro अनवज्जो”?a·na·vaj·jo

    “Katamo pana, bhante, manosamācāro anavajjo”?

    (Pāli only)

  87. 87

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro अब्याबज्झो”।ab·yā·baj·jho

    “Yo kho, mahārāja, manosamācāro abyābajjho”.

    (Pāli only)

  88. 88

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro अब्याबज्झो”?ab·yā·baj·jho

    “Katamo pana, bhante, manosamācāro abyābajjho”?

    (Pāli only)

  89. 89

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro सुखविपाको”।su·kha·vi·pā·ko

    “Yo kho, mahārāja, manosamācāro sukhavipāko”.

    (Pāli only)

  90. 90

    “कतमोka·ta·mo पन,pa·na भन्ते,bhan·te मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro सुखविपाको”?su·kha·vi·pā·ko

    “Katamo pana, bhante, manosamācāro sukhavipāko”?

    (Pāli only)

  91. 91

    “योyo खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro नेवत्तब्याबाधायपिne·vat·tab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति,saṃ·vat·ta·ti नna परब्याबाधायपिpa·rab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति,saṃ·vat·ta·ti नna उभयब्याबाधायपिu·bha·yab·yā·bā·dhā·ya·pi संवत्तति।saṃ·vat·ta·ti

    “Yo kho, mahārāja, manosamācāro nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati.

    “Mental behavior that leads to pleasing yourself, pleasing others, and pleasing both,

  92. 92

    तस्सtas·sa अकुसलाa·ku·sa·lā धम्माdham·mā परिहायन्ति,pa·ri·hā·yan·ti कुसलाku·sa·lā धम्माdham·mā अभिवड्ढन्ति।a·bhi·vaḍ·ḍhan·ti

    Tassa akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.

    and which makes unskillful qualities decline while skillful qualities grow.

  93. 93

    एवरूपोe·va·rū·po खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja मनोसमाचारोma·no·sa·mā·cā·ro अनोपारम्भोa·no·pā·ram·bho समणेहिsa·ma·ṇe·hi ब्राह्मणेहिbrāh·ma·ṇe·hi विञ्ञूही”ति।viñ·ñū·hī

    Evarūpo kho, mahārāja, manosamācāro anopārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.

    That kind of mental behavior is not faulted by sensible ascetics and brahmins.”

  94. 94

    “किंkiṃ पन,pa·na भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da सोso भगवाbha·ga·vā सब्बेसंयेवsab·be·saṃ·ye·va कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ उपसम्पदंu·pa·sam·pa·daṃ वण्णेती”ति?vaṇ·ṇe·tī

    “Kiṁ pana, bhante ānanda, so bhagavā sabbesaṁyeva kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadaṁ vaṇṇetī”ti?

    “Sir, does the Buddha praise embracing all these skillful things?”

  95. 95

    “सब्बाकुसलधम्मपहीनोsab·bā·ku·sa·la·dham·ma·pa·hī·no खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तथागतोta·thā·ga·to कुसलधम्मसमन्नागतो”ति।ku·sa·la·dham·ma·sa·man·nā·ga·to

    “Sabbākusaladhammapahīno kho, mahārāja, tathāgato kusaladhammasamannāgato”ti.

    “Great king, the Realized One has given up all unskillful things and possesses skillful things.”

  96. 96

    “अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ भन्ते,bhan·te अब्भुतं,ab·bhu·taṃ भन्ते।bhan·te

    “Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.

    “It’s incredible, sir, it’s amazing!

  97. 97

    यावyā·va सुभासितञ्चिदं,su·bhā·si·tañ·ci·daṃ भन्ते,bhan·te आयस्मताā·yas·ma·tā आनन्देन।ā·nan·de·na

    Yāva subhāsitañcidaṁ, bhante, āyasmatā ānandena.

    How well this was said by Venerable Ānanda!

  98. 98

    इमिनाi·mi·nā चca मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa सुभासितेनsu·bhā·si·te·na अत्तमनाभिरद्धा।at·ta·ma·nā·bhi·rad·dhā

    Iminā ca mayaṁ, bhante, āyasmato ānandassa subhāsitena attamanābhiraddhā.

    I’m delighted and satisfied with what you’ve expressed so well.

  99. 99

    एवंe·vaṃ अत्तमनाभिरद्धाat·ta·ma·nā·bhi·rad·dhā चca मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa सुभासितेन।su·bhā·si·te·na

    Evaṁ attamanābhiraddhā ca mayaṁ, bhante, āyasmato ānandassa subhāsitena.

    So much so that

  100. 100

    सचे,sa·ce भन्ते,bhan·te आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa हत्थिरतनंhat·thi·ra·ta·naṃ कप्पेय्य,kap·pey·ya हत्थिरतनम्पिhat·thi·ra·ta·nam·pi मयंma·yaṃ आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa ददेय्याम।da·dey·yā·ma

    Sace, bhante, āyasmato ānandassa hatthiratanaṁ kappeyya, hatthiratanampi mayaṁ āyasmato ānandassa dadeyyāma.

    if an elephant-treasure was suitable for you, I would give you one.

  101. 101

    सचे,sa·ce भन्ते,bhan·te आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa अस्सरतनंas·sa·ra·ta·naṃ कप्पेय्य,kap·pey·ya अस्सरतनम्पिas·sa·ra·ta·nam·pi मयंma·yaṃ आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa ददेय्याम।da·dey·yā·ma

    Sace, bhante, āyasmato ānandassa assaratanaṁ kappeyya, assaratanampi mayaṁ āyasmato ānandassa dadeyyāma.

    If a horse-treasure was suitable for you, I would give you one.

  102. 102

    सचे,sa·ce भन्ते,bhan·te आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa गामवरंgā·ma·va·raṃ कप्पेय्य,kap·pey·ya गामवरम्पिgā·ma·va·ram·pi मयंma·yaṃ आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa ददेय्याम।da·dey·yā·ma

    Sace, bhante, āyasmato ānandassa gāmavaraṁ kappeyya, gāmavarampi mayaṁ āyasmato ānandassa dadeyyāma.

    If a prize village was suitable for you, I would give you one.

  103. 103

    अपिa·pi च,ca भन्ते,bhan·te मयम्पेतंma·yam·pe·taṃ जानाम:jā·nā·ma

    Api ca, bhante, mayampetaṁ jānāma:

    But, sir, I know that

  104. 104

    ‘नेतंne·taṃ आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa कप्पती’ति।kap·pa·tī

    ‘netaṁ āyasmato ānandassa kappatī’ti.

    these things are not suitable for you.

  105. 105

    अयंa·yaṃ मे,me भन्ते,bhan·te बाहितिकाbā·hi·ti·kā रञ्ञाrañ·ñā मागधेनmā·ga·dhe·na अजातसत्तुनाa·jā·ta·sat·tu·nā वेदेहिपुत्तेनve·de·hi·put·te·na वत्थनाळियाvat·tha·nā·ḷi·yā पक्खिपित्वाpak·khi·pit·vā पहिताpa·hi·tā सोळससमाso·ḷa·sa·sa·mā आयामेन,ā·yā·me·na अट्ठसमाaṭ·ṭha·sa·mā वित्थारेन।vit·thā·re·na

    Ayaṁ me, bhante, bāhitikā raññā māgadhena ajātasattunā vedehiputtena vatthanāḷiyā pakkhipitvā pahitā soḷasasamā āyāmena, aṭṭhasamā vitthārena.

    This foreign cloth was sent to me by King Ajātasattu of Magadha, son of the princess of Videha, packed in a parasol case. It’s exactly sixteen measures long and eight wide.

  106. 106

    तं,taṃ भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do पटिग्गण्हातुpa·ṭig·gaṇ·hā·tu अनुकम्पंa·nu·kam·paṃ उपादाया”ति।u·pā·dā·yā

    Taṁ, bhante, āyasmā ānando paṭiggaṇhātu anukampaṁ upādāyā”ti.

    May Venerable Ānanda please accept it out of sympathy.”

  107. 107

    “अलं,a·laṃ महाराज,ma·hā·rā·ja परिपुण्णंpa·ri·puṇ·ṇaṃ मेme तिचीवरन्”ति।ti·cī·va·ran

    “Alaṁ, mahārāja, paripuṇṇaṁ me ticīvaran”ti.

    “Enough, Great King. My three robes are complete.”

  108. 108

    “अयं,a·yaṃ भन्ते,bhan·te अचिरवतीa·ci·ra·va·tī नदीna·dī दिट्ठाdiṭ·ṭhā आयस्मताā·yas·ma·tā चेवce·va आनन्देनā·nan·de·na अम्हेहिam·he·hi च।ca

    “Ayaṁ, bhante, aciravatī nadī diṭṭhā āyasmatā ceva ānandena amhehi ca.

    “Sir, we have both seen this Aciravatī River

  109. 109

    यदाya·dā उपरिपब्बतेu·pa·ri·pab·ba·te महामेघोma·hā·me·gho अभिप्पवुट्ठोa·bhip·pa·vuṭ·ṭho होति,ho·ti अथायंa·thā·yaṃ अचिरवतीa·ci·ra·va·tī नदीna·dī उभतोu·bha·to कूलानिkū·lā·ni संविस्सन्दन्तीsaṃ·vis·san·dan·tī गच्छति;gac·cha·ti

    Yadā uparipabbate mahāmegho abhippavuṭṭho hoti, athāyaṁ aciravatī nadī ubhato kūlāni saṁvissandantī gacchati;

    when it has rained heavily in the mountains, and the river overflows both its banks.

  110. 110

    एवमेवe·va·me·va खो,kho भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do इमायi·mā·ya बाहितिकायbā·hi·ti·kā·ya अत्तनोat·ta·no तिचीवरंti·cī·va·raṃ करिस्सति।ka·ris·sa·ti

    evameva kho, bhante, āyasmā ānando imāya bāhitikāya attano ticīvaraṁ karissati.

    In the same way, Venerable Ānanda can make a set of three robes for himself from this foreign cloth,

  111. 111

    यंyaṃ पनायस्मतोpa·nā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa पुराणंpu·rā·ṇaṃ तिचीवरंti·cī·va·raṃ तंtaṃ सब्रह्मचारीहिsab·rah·ma·cā·rī·hi संविभजिस्सति।saṃ·vi·bha·jis·sa·ti

    Yaṁ panāyasmato ānandassa purāṇaṁ ticīvaraṁ taṁ sabrahmacārīhi saṁvibhajissati.

    and you can share your old robes with your fellow monks.

  112. 112

    एवायंe·vā·yaṃ अम्हाकंam·hā·kaṃ दक्खिणाdak·khi·ṇā संविस्सन्दन्तीsaṃ·vis·san·dan·tī मञ्ञेmañ·ñe गमिस्सति।ga·mis·sa·ti

    Evāyaṁ amhākaṁ dakkhiṇā saṁvissandantī maññe gamissati.

    In this way my religious donation will come to overflow, it seems to me.

  113. 113

    पटिग्गण्हातु,pa·ṭig·gaṇ·hā·tu भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do बाहितिकन्”ति।bā·hi·ti·kan

    Paṭiggaṇhātu, bhante, āyasmā ānando bāhitikan”ti.

    Please accept the foreign cloth.”

  114. 114

    पटिग्गहेसिpa·ṭig·ga·he·si खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do बाहितिकं।bā·hi·ti·kaṃ

    Paṭiggahesi kho āyasmā ānando bāhitikaṁ.

    So Ānanda accepted it.

  115. 115

    अथa·tha खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho rājā pasenadi kosalo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

    Then King Pasenadi said to him,

  116. 116

    “हन्दhan·da चca दानिdā·ni मयं,ma·yaṃ भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da गच्छाम;gac·chā·ma

    “handa ca dāni mayaṁ, bhante ānanda, gacchāma;

    “Well, now, sir, I must go.

  117. 117

    बहुकिच्चाba·hu·kic·cā मयंma·yaṃ बहुकरणीया”ति।ba·hu·ka·ra·ṇī·yā

    bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.

    I have many duties, and much to do.”

  118. 118

    “यस्सदानिyas·sa·dā·ni त्वं,tvaṃ महाराज,ma·hā·rā·ja कालंkā·laṃ मञ्ञसी”ति।mañ·ña·sī

    “Yassadāni tvaṁ, mahārāja, kālaṁ maññasī”ti.

    “Please, Great King, go at your convenience.”

  119. 119

    अथa·tha खोkho राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दित्वाa·bhi·nan·dit·vā अनुमोदित्वाa·nu·mo·dit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi

    Atha kho rājā pasenadi kosalo āyasmato ānandassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

    Then King Pasenadi approved and agreed with what Ānanda said. He rose from his seat, bowed, and respectfully circled Ānanda, keeping him on his right, before leaving.

  120. 120

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do अचिरपक्कन्तस्सa·ci·ra·pak·kan·tas·sa रञ्ञोrañ·ño पसेनदिस्सpa·se·na·dis·sa कोसलस्सko·sa·las·sa येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho āyasmā ānando acirapakkantassa rañño pasenadissa kosalassa yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

    Soon after he left, Ānanda went to the Buddha, bowed, sat down to one side,

  121. 121

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do यावतकोyā·va·ta·ko अहोसिa·ho·si रञ्ञाrañ·ñā पसेनदिनाpa·se·na·di·nā कोसलेनko·sa·le·na सद्धिंsad·dhiṃ कथासल्लापोka·thā·sal·lā·po तंtaṃ सब्बंsab·baṃ भगवतोbha·ga·va·to आरोचेसि।ā·ro·ce·si

    Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako ahosi raññā pasenadinā kosalena saddhiṁ kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.

    and told him what had happened.

  122. 122

    तञ्चtañ·ca बाहितिकंbā·hi·ti·kaṃ भगवतोbha·ga·va·to पादासि।pā·dā·si

    Tañca bāhitikaṁ bhagavato pādāsi.

    He presented the cloth to the Buddha.

  123. 123

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    Then the Buddha said to the mendicants,

  124. 124

    “लाभा,lā·bhā भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पसेनदिस्सpa·se·na·dis·sa कोसलस्स,ko·sa·las·sa सुलद्धलाभा,su·lad·dha·lā·bhā भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पसेनदिस्सpa·se·na·dis·sa कोसलस्स;ko·sa·las·sa

    “lābhā, bhikkhave, rañño pasenadissa kosalassa, suladdhalābhā, bhikkhave, rañño pasenadissa kosalassa;

    “Mendicants, King Pasenadi is lucky, so very lucky,

  125. 125

    यंyaṃ राजाrā·jā पसेनदिpa·se·na·di कोसलोko·sa·lo लभतिla·bha·ti आनन्दंā·nan·daṃ दस्सनाय,das·sa·nā·ya लभतिla·bha·ti पयिरुपासनाया”ति।pa·yi·ru·pā·sa·nā·yā

    yaṁ rājā pasenadi kosalo labhati ānandaṁ dassanāya, labhati payirupāsanāyā”ti.

    to get to see Ānanda and pay homage to him.”

  126. 126

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  127. 127

    अत्तमनाat·ta·ma·nā तेte भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दुन्ति।a·bhi·nan·dun·ti

    Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.

    Satisfied, the mendicants approved what the Buddha said.

  128. 128

    बाहितिकसुत्तंbā·hi·ti·ka·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ अट्ठमं।aṭ·ṭha·maṃ

    Bāhitikasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.