Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

The Guide 9 नेत्तिप्पकरण 9

Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637

Catubyūhahāravibhaṅga

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168 · Hide pronunciation

  1. 1

    नेत्तिnet·ti

    Netti

  2. 2

    पटिनिद्देसवारpa·ṭi·nid·de·sa·vā·ra

    Paṭiniddesavāra

  3. 3

    विभङ्गvi·bhaṅ·ga 6

    Vibhaṅga 6

  4. 4

    चतुब्यूहहारविभङ्गca·tub·yū·ha·hā·ra·vi·bhaṅ·ga

    Catubyūhahāravibhaṅga

  5. 5

    तत्थtat·tha कतमोka·ta·mo चतुब्यूहोca·tub·yū·ho हारो?hā·ro

    Tattha katamo catubyūho hāro?

    (Pāli only)

  6. 6

    “नेरुत्तमधिप्पायो”तिne·rut·ta·ma·dhip·pā·yo अयं।a·yaṃ

    “Neruttamadhippāyo”ti ayaṁ.

    (Pāli only)

  7. 7

    ब्यञ्जनेनbyañ·ja·ne·na सुत्तस्सsut·tas·sa नेरुत्तञ्चne·rut·tañ·ca अधिप्पायोa·dhip·pā·yo चca निदानञ्चni·dā·nañ·ca पुब्बापरसन्धिpub·bā·pa·ra·san·dhi चca गवेसितब्बो।ga·ve·si·tab·bo

    Byañjanena suttassa neruttañca adhippāyo ca nidānañca pubbāparasandhi ca gavesitabbo.

    (Pāli only)

  8. 8

    तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ नेरुत्तं,ne·rut·taṃ याyā निरुत्तिपदसंहिता,ni·rut·ti·pa·da·saṃ·hi·tā यंyaṃ धम्मानंdham·mā·naṃ नामसोnā·ma·so ञाणं।ñā·ṇaṃ

    Tattha katamaṁ neruttaṁ, yā niruttipadasaṁhitā, yaṁ dhammānaṁ nāmaso ñāṇaṁ.

    (Pāli only)

  9. 9

    यदाya·dā हिhi भिक्खुbhik·khu अत्थस्सat·thas·sa चca नामंnā·maṃ जानाति,jā·nā·ti धम्मस्सdham·mas·sa चca नामंnā·maṃ जानाति,jā·nā·ti तथाta·thā तथाta·thā नंnaṃ अभिनिरोपेति।a·bhi·ni·ro·pe·ti

    Yadā hi bhikkhu atthassa ca nāmaṁ jānāti, dhammassa ca nāmaṁ jānāti, tathā tathā naṁ abhiniropeti.

    (Pāli only)

  10. 10

    अयञ्चa·yañ·ca वुच्चतिvuc·ca·ti अत्थकुसलोat·tha·ku·sa·lo धम्मकुसलोdham·ma·ku·sa·lo ब्यञ्जनकुसलोbyañ·ja·na·ku·sa·lo निरुत्तिकुसलोni·rut·ti·ku·sa·lo पुब्बापरकुसलोpub·bā·pa·ra·ku·sa·lo देसनाकुसलोde·sa·nā·ku·sa·lo अतीताधिवचनकुसलोa·tī·tā·dhi·va·ca·na·ku·sa·lo अनागताधिवचनकुसलोa·nā·ga·tā·dhi·va·ca·na·ku·sa·lo पच्चुप्पन्नाधिवचनकुसलोpac·cup·pan·nā·dhi·va·ca·na·ku·sa·lo इत्थाधिवचनकुसलोit·thā·dhi·va·ca·na·ku·sa·lo पुरिसाधिवचनकुसलोpu·ri·sā·dhi·va·ca·na·ku·sa·lo नपुंसकाधिवचनकुसलोna·puṃ·sa·kā·dhi·va·ca·na·ku·sa·lo एकाधिवचनकुसलोe·kā·dhi·va·ca·na·ku·sa·lo अनेकाधिवचनकुसलो,a·ne·kā·dhi·va·ca·na·ku·sa·lo एवंe·vaṃ सब्बानिsab·bā·ni कातब्बानिkā·tab·bā·ni जनपदनिरुत्तानिja·na·pa·da·ni·rut·tā·ni सब्बाsab·bā चca जनपदनिरुत्तियो।ja·na·pa·da·ni·rut·ti·yo

    Ayañca vuccati atthakusalo dhammakusalo byañjanakusalo niruttikusalo pubbāparakusalo desanākusalo atītādhivacanakusalo anāgatādhivacanakusalo paccuppannādhivacanakusalo itthādhivacanakusalo purisādhivacanakusalo napuṁsakādhivacanakusalo ekādhivacanakusalo anekādhivacanakusalo, evaṁ sabbāni kātabbāni janapadaniruttāni sabbā ca janapadaniruttiyo.

    (Pāli only)

  11. 11

    अयंa·yaṃ निरुत्तिपदसंहिता।ni·rut·ti·pa·da·saṃ·hi·tā

    Ayaṁ niruttipadasaṁhitā.

    (Pāli only)

  12. 12

    तत्थtat·tha कतमोka·ta·mo अधिप्पायो?a·dhip·pā·yo

    Tattha katamo adhippāyo?

    (Pāli only)

  13. 13

    “धम्मोdham·mo हवेha·ve रक्खतिrak·kha·ti धम्मचारिं,dham·ma·cā·riṃ

    “Dhammo have rakkhati dhammacāriṁ,

    (Pāli only)

  14. 14

    छत्तंchat·taṃ महन्तंma·han·taṃ यथya·tha वस्सकाले;vas·sa·kā·le

    Chattaṁ mahantaṁ yatha vassakāle;

    (Pāli only)

  15. 15

    एसानिसंसोe·sā·ni·saṃ·so धम्मेdham·me सुचिण्णे,su·ciṇ·ṇe

    Esānisaṁso dhamme suciṇṇe,

    (Pāli only)

  16. 16

    नna दुग्गतिंdug·ga·tiṃ गच्छतिgac·cha·ti धम्मचारी”ति।dham·ma·cā·rī

    Na duggatiṁ gacchati dhammacārī”ti.

    (Pāli only)

  17. 17

    इधi·dha भगवतोbha·ga·va·to कोko अधिप्पायो?a·dhip·pā·yo

    Idha bhagavato ko adhippāyo?

    (Pāli only)

  18. 18

    येye अपायेहिa·pā·ye·hi परिमुच्चितुकामाpa·ri·muc·ci·tu·kā·mā भविस्सन्ति,bha·vis·san·ti तेte धम्मचारिनोdham·ma·cā·ri·no भविस्सन्तीतिbha·vis·san·tī·ti अयंa·yaṃ एत्थet·tha भगवतोbha·ga·va·to अधिप्पायो।a·dhip·pā·yo

    Ye apāyehi parimuccitukāmā bhavissanti, te dhammacārino bhavissantīti ayaṁ ettha bhagavato adhippāyo.

    (Pāli only)

  19. 19

    “चोरोco·ro यथाya·thā सन्धिमुखेsan·dhi·mu·khe गहीतो,ga·hī·to

    “Coro yathā sandhimukhe gahīto,

    (Pāli only)

  20. 20

    सकम्मुनाsa·kam·mu·nā हञ्ञतिhañ·ña·ti बज्झतेbaj·jha·te च;ca

    Sakammunā haññati bajjhate ca;

    (Pāli only)

  21. 21

    एवंe·vaṃ अयंa·yaṃ पेच्चpec·ca पजाpa·jā परत्थ,pa·rat·tha

    Evaṁ ayaṁ pecca pajā parattha,

    (Pāli only)

  22. 22

    सकम्मुनाsa·kam·mu·nā हञ्ञतिhañ·ña·ti बज्झतेbaj·jha·te चा”ति।cā

    Sakammunā haññati bajjhate cā”ti.

    (Pāli only)

  23. 23

    इधi·dha भगवतोbha·ga·va·to कोko अधिप्पायो?a·dhip·pā·yo

    Idha bhagavato ko adhippāyo?

    (Pāli only)

  24. 24

    सञ्चेतनिकानंsañ·ce·ta·ni·kā·naṃ कतानंka·tā·naṃ कम्मानंkam·mā·naṃ उपचितानंu·pa·ci·tā·naṃ दुक्खवेदनीयानंduk·kha·ve·da·nī·yā·naṃ अनिट्ठंa·niṭ·ṭhaṃ असातंa·sā·taṃ विपाकंvi·pā·kaṃ पच्चनुभविस्सतीतिpac·ca·nu·bha·vis·sa·tī·ti अयंa·yaṃ एत्थet·tha भगवतोbha·ga·va·to अधिप्पायो।a·dhip·pā·yo

    Sañcetanikānaṁ katānaṁ kammānaṁ upacitānaṁ dukkhavedanīyānaṁ aniṭṭhaṁ asātaṁ vipākaṁ paccanubhavissatīti ayaṁ ettha bhagavato adhippāyo.

    (Pāli only)

  25. 25

    “सुखकामानिsu·kha·kā·mā·ni भूतानि,bhū·tā·ni

    “Sukhakāmāni bhūtāni,

    (Pāli only)

  26. 26

    योyo दण्डेनdaṇ·ḍe·na विहिंसति;vi·hiṃ·sa·ti

    Yo daṇḍena vihiṁsati;

    (Pāli only)

  27. 27

    अत्तनोat·ta·no सुखमेसानो,su·kha·me·sā·no

    Attano sukhamesāno,

    (Pāli only)

  28. 28

    पेच्चpec·ca सोso नna लभतेla·bha·te सुखन्”ति।su·khan

    Pecca so na labhate sukhan”ti.

    (Pāli only)

  29. 29

    इधi·dha भगवतोbha·ga·va·to कोko अधिप्पायो?a·dhip·pā·yo

    Idha bhagavato ko adhippāyo?

    (Pāli only)

  30. 30

    येye सुखेनsu·khe·na अत्थिकाat·thi·kā भविस्सन्ति,bha·vis·san·ti तेte पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ नna करिस्सन्तीतिka·ris·san·tī·ti अयंa·yaṃ एत्थet·tha भगवतोbha·ga·va·to अधिप्पायो।a·dhip·pā·yo

    Ye sukhena atthikā bhavissanti, te pāpakammaṁ na karissantīti ayaṁ ettha bhagavato adhippāyo.

    (Pāli only)

  31. 31

    “मिद्धीmid·dhī यदाya·dā होतिho·ti महग्घसोma·hag·gha·so च,ca

    “Middhī yadā hoti mahagghaso ca,

    (Pāli only)

  32. 32

    निद्दायिताnid·dā·yi·tā सम्परिवत्तसायी;sam·pa·ri·vat·ta·sā·yī

    Niddāyitā samparivattasāyī;

    (Pāli only)

  33. 33

    महावराहोवma·hā·va·rā·ho·va निवापपुट्ठो,ni·vā·pa·puṭ·ṭho

    Mahāvarāhova nivāpapuṭṭho,

    (Pāli only)

  34. 34

    पुनप्पुनंpu·nap·pu·naṃ गब्भमुपेतिgab·bha·mu·pe·ti मन्दो”ति।man·do

    Punappunaṁ gabbhamupeti mando”ti.

    (Pāli only)

  35. 35

    इधi·dha भगवतोbha·ga·va·to कोko अधिप्पायो?a·dhip·pā·yo

    Idha bhagavato ko adhippāyo?

    (Pāli only)

  36. 36

    येye जरामरणेनja·rā·ma·ra·ṇe·na अट्टियितुकामाaṭ·ṭi·yi·tu·kā·mā भविस्सन्ति,bha·vis·san·ti तेte भविस्सन्तिbha·vis·san·ti भोजनेbho·ja·ne मत्तञ्ञुनोmat·tañ·ñu·no इन्द्रियेसुin·dri·ye·su गुत्तद्वाराgut·tad·vā·rā पुब्बरत्तापररत्तंpub·ba·rat·tā·pa·ra·rat·taṃ जागरियानुयोगमनुयुत्ताjā·ga·ri·yā·nu·yo·ga·ma·nu·yut·tā विपस्सकाvi·pas·sa·kā कुसलेसुku·sa·le·su धम्मेसुdham·me·su सगारवाsa·gā·ra·vā चca सब्रह्मचारीसुsab·rah·ma·cā·rī·su थेरेसुthe·re·su नवेसुna·ve·su मज्झिमेसूतिmaj·jhi·me·sū·ti अयंa·yaṃ एत्थet·tha भगवतोbha·ga·va·to अधिप्पायो।a·dhip·pā·yo

    Ye jarāmaraṇena aṭṭiyitukāmā bhavissanti, te bhavissanti bhojane mattaññuno indriyesu guttadvārā pubbarattāpararattaṁ jāgariyānuyogamanuyuttā vipassakā kusalesu dhammesu sagāravā ca sabrahmacārīsu theresu navesu majjhimesūti ayaṁ ettha bhagavato adhippāyo.

    (Pāli only)

  37. 37

    “अप्पमादोap·pa·mā·do अमतपदं,a·ma·ta·pa·daṃ

    “Appamādo amatapadaṁ,

    (Pāli only)

  38. 38

    पमादोpa·mā·do मच्चुनोmac·cu·no पदं;pa·daṃ

    Pamādo maccuno padaṁ;

    (Pāli only)

  39. 39

    अप्पमत्ताap·pa·mat·tā नna मीयन्ति,mī·yan·ti

    Appamattā na mīyanti,

    (Pāli only)

  40. 40

    येye पमत्ताpa·mat·tā यथाya·thā मता”ति।ma·tā

    Ye pamattā yathā matā”ti.

    (Pāli only)

  41. 41

    इधi·dha भगवतोbha·ga·va·to कोko अधिप्पायो?a·dhip·pā·yo

    Idha bhagavato ko adhippāyo?

    (Pāli only)

  42. 42

    येye अमतपरियेसनंa·ma·ta·pa·ri·ye·sa·naṃ परियेसितुकामाpa·ri·ye·si·tu·kā·mā भविस्सन्ति,bha·vis·san·ti तेte अप्पमत्ताap·pa·mat·tā विहरिस्सन्तीतिvi·ha·ris·san·tī·ti अयंa·yaṃ एत्थet·tha भगवतोbha·ga·va·to अधिप्पायो।a·dhip·pā·yo

    Ye amatapariyesanaṁ pariyesitukāmā bhavissanti, te appamattā viharissantīti ayaṁ ettha bhagavato adhippāyo.

    (Pāli only)

  43. 43

    अयंa·yaṃ अधिप्पायो।a·dhip·pā·yo

    Ayaṁ adhippāyo.

    (Pāli only)

  44. 44

    तत्थtat·tha कतमंka·ta·maṃ निदानं?ni·dā·naṃ

    Tattha katamaṁ nidānaṁ?

    (Pāli only)

  45. 45

    यथाya·thā सोso धनियोdha·ni·yo गोपालकोgo·pā·la·ko भगवन्तंbha·ga·van·taṃ आह—ā·ha

    Yathā so dhaniyo gopālako bhagavantaṁ āha—

    (Pāli only)

  46. 46

    “नन्दतिnan·da·ti पुत्तेहिput·te·hi पुत्तिमा,put·ti·mā

    “Nandati puttehi puttimā,

    (Pāli only)

  47. 47

    गोमाgo·mā गोहिgo·hi तथेवta·the·va नन्दति;nan·da·ti

    Gomā gohi tatheva nandati;

    (Pāli only)

  48. 48

    उपधीu·pa·dhī हिhi नरस्सna·ras·sa नन्दना,nan·da·nā

    Upadhī hi narassa nandanā,

    (Pāli only)

  49. 49

    नna हिhi सोso नन्दतिnan·da·ti योyo निरूपधी”ति।ni·rū·pa·dhī

    Na hi so nandati yo nirūpadhī”ti.

    (Pāli only)

  50. 50

    भगवाbha·ga·vā आह—ā·ha

    Bhagavā āha—

    (Pāli only)

  51. 51

    “सोचतिso·ca·ti पुत्तेहिput·te·hi पुत्तिमा,put·ti·mā

    “Socati puttehi puttimā,

    (Pāli only)

  52. 52

    गोपिकोgo·pi·ko गोहिgo·hi तथेवta·the·va सोचति;so·ca·ti

    Gopiko gohi tatheva socati;

    (Pāli only)

  53. 53

    उपधीu·pa·dhī हिhi नरस्सna·ras·sa सोचना,so·ca·nā

    Upadhī hi narassa socanā,

    (Pāli only)

  54. 54

    नna हिhi सोso सोचतिso·ca·ti योyo निरूपधी”ति।ni·rū·pa·dhī

    Na hi so socati yo nirūpadhī”ti.

    (Pāli only)

  55. 55

    इमिनाi·mi·nā वत्थुनाvat·thu·nā इमिनाi·mi·nā निदानेनni·dā·ne·na एवंe·vaṃ ञायतिñā·ya·ti “इधi·dha भगवाbha·ga·vā बाहिरंbā·hi·raṃ परिग्गहंpa·rig·ga·haṃ उपधिंu·pa·dhiṃ आहा”ति।ā·hā

    Iminā vatthunā iminā nidānena evaṁ ñāyati “idha bhagavā bāhiraṁ pariggahaṁ upadhiṁ āhā”ti.

    (Pāli only)

  56. 56

    यथाya·thā चca मारोmā·ro पापिमाpā·pi·mā गिज्झकूटाgij·jha·kū·ṭā पब्बताpab·ba·tā पुथुसिलंpu·thu·si·laṃ पातेसि,pā·te·si भगवाbha·ga·vā आह—ā·ha

    Yathā ca māro pāpimā gijjhakūṭā pabbatā puthusilaṁ pātesi, bhagavā āha—

    (Pāli only)

  57. 57

    “सचेपिsa·ce·pi केवलंke·va·laṃ सब्बं,sab·baṃ

    “Sacepi kevalaṁ sabbaṁ,

    (Pāli only)

  58. 58

    गिज्झकूटंgij·jha·kū·ṭaṃ चलेस्ससि;ca·les·sa·si

    gijjhakūṭaṁ calessasi;

    (Pāli only)

  59. 59

    नेवne·va सम्माविमुत्तानं,sam·mā·vi·mut·tā·naṃ

    Neva sammāvimuttānaṁ,

    (Pāli only)

  60. 60

    बुद्धानंbud·dhā·naṃ अत्थिat·thi इञ्जितं।iñ·ji·taṃ

    buddhānaṁ atthi iñjitaṁ.

    (Pāli only)

  61. 61

    नभंna·bhaṃ फलेय्यप्पथवीpha·ley·yap·pa·tha·vī चलेय्य,ca·ley·ya

    Nabhaṁ phaleyyappathavī caleyya,

    (Pāli only)

  62. 62

    सब्बेवsab·be·va पाणाpā·ṇā उदu·da सन्तसेय्युं;san·ta·sey·yuṃ

    Sabbeva pāṇā uda santaseyyuṁ;

    (Pāli only)

  63. 63

    सल्लम्पिsal·lam·pi चेce उरसिu·ra·si पकप्पयेय्युं,pa·kap·pa·yey·yuṃ

    Sallampi ce urasi pakappayeyyuṁ,

    (Pāli only)

  64. 64

    उपधीसुu·pa·dhī·su ताणंtā·ṇaṃ नna करोन्तिka·ron·ti बुद्धा”ति।bud·dhā

    Upadhīsu tāṇaṁ na karonti buddhā”ti.

    (Pāli only)

  65. 65

    इमिनाi·mi·nā वत्थुनाvat·thu·nā इमिनाi·mi·nā निदानेनni·dā·ne·na एवंe·vaṃ ञायतिñā·ya·ti “इधi·dha भगवाbha·ga·vā कायंkā·yaṃ उपधिंu·pa·dhiṃ आहा”ति।ā·hā

    Iminā vatthunā iminā nidānena evaṁ ñāyati “idha bhagavā kāyaṁ upadhiṁ āhā”ti.

    (Pāli only)

  66. 66

    यथाya·thā चाह—cā·ha

    Yathā cāha—

    (Pāli only)

  67. 67

    “नna तंtaṃ दळ्हंda·ḷhaṃ बन्धनमाहुban·dha·na·mā·hu धीरा,dhī·rā

    “Na taṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā,

    (Pāli only)

  68. 68

    यदायसंya·dā·ya·saṃ दारुजपब्बजञ्च;dā·ru·ja·pab·ba·jañ·ca

    Yadāyasaṁ dārujapabbajañca;

    (Pāli only)

  69. 69

    सारत्तरत्ताsā·rat·ta·rat·tā मणिकुण्डलेसु,ma·ṇi·kuṇ·ḍa·le·su

    Sārattarattā maṇikuṇḍalesu,

    (Pāli only)

  70. 70

    पुत्तेसुput·te·su दारेसुdā·re·su चca याyā अपेक्खा”ति।a·pek·khā

    Puttesu dāresu ca yā apekkhā”ti.

    (Pāli only)

  71. 71

    इमिनाi·mi·nā वत्थुनाvat·thu·nā इमिनाi·mi·nā निदानेनni·dā·ne·na एवंe·vaṃ ञायतिñā·ya·ti “इधi·dha भगवाbha·ga·vā बाहिरेसुbā·hi·re·su वत्थूसुvat·thū·su तण्हंtaṇ·haṃ आहा”ति।ā·hā

    Iminā vatthunā iminā nidānena evaṁ ñāyati “idha bhagavā bāhiresu vatthūsu taṇhaṁ āhā”ti.

    (Pāli only)

  72. 72

    यथाya·thā चाह—cā·ha

    Yathā cāha—

    (Pāli only)

  73. 73

    “एतंe·taṃ दळ्हंda·ḷhaṃ बन्धनमाहुban·dha·na·mā·hu धीरा,dhī·rā

    “Etaṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā,

    (Pāli only)

  74. 74

    ओहारिनंo·hā·ri·naṃ सिथिलंsi·thi·laṃ दुप्पमुञ्चं;dup·pa·muñ·caṃ

    Ohārinaṁ sithilaṁ duppamuñcaṁ;

    (Pāli only)

  75. 75

    एतम्पिe·tam·pi छेत्वानchet·vā·na परिब्बजन्ति,pa·rib·ba·jan·ti

    Etampi chetvāna paribbajanti,

    (Pāli only)

  76. 76

    अनपेक्खिनोa·na·pek·khi·no कामसुखंkā·ma·su·khaṃ पहाया”ति।pa·hā·yā

    Anapekkhino kāmasukhaṁ pahāyā”ti.

    (Pāli only)

  77. 77

    इमिनाi·mi·nā वत्थुनाvat·thu·nā इमिनाi·mi·nā निदानेनni·dā·ne·na एवंe·vaṃ ञायतिñā·ya·ti “इधi·dha भगवाbha·ga·vā बाहिरवत्थुकायbā·hi·ra·vat·thu·kā·ya तण्हायtaṇ·hā·ya पहानंpa·hā·naṃ आहा”ति।ā·hā

    Iminā vatthunā iminā nidānena evaṁ ñāyati “idha bhagavā bāhiravatthukāya taṇhāya pahānaṁ āhā”ti.

    (Pāli only)

  78. 78

    यथाya·thā चाह—cā·ha

    Yathā cāha—

    (Pāli only)

  79. 79

    “आतुरंā·tu·raṃ असुचिंa·su·ciṃ पूतिं,pū·tiṃ

    “Āturaṁ asuciṁ pūtiṁ,

    (Pāli only)

  80. 80

    दुग्गन्धंdug·gan·dhaṃ देहनिस्सितं;de·ha·nis·si·taṃ

    duggandhaṁ dehanissitaṁ;

    (Pāli only)

  81. 81

    पग्घरन्तंpag·gha·ran·taṃ दिवाdi·vā रत्तिं,rat·tiṃ

    Paggharantaṁ divā rattiṁ,

    (Pāli only)

  82. 82

    बालानंbā·lā·naṃ अभिनन्दितन्”ति।a·bhi·nan·di·tan

    bālānaṁ abhinanditan”ti.

    (Pāli only)

  83. 83

    इमिनाi·mi·nā वत्थुनाvat·thu·nā इमिनाi·mi·nā निदानेनni·dā·ne·na एवंe·vaṃ ञायतिñā·ya·ti “इधi·dha भगवाbha·ga·vā अज्झत्तिकवत्थुकायaj·jhat·ti·ka·vat·thu·kā·ya तण्हायtaṇ·hā·ya पहानंpa·hā·naṃ आहा”ति।ā·hā

    Iminā vatthunā iminā nidānena evaṁ ñāyati “idha bhagavā ajjhattikavatthukāya taṇhāya pahānaṁ āhā”ti.

    (Pāli only)

  84. 84

    यथाya·thā चाह—cā·ha

    Yathā cāha—

    (Pāli only)

  85. 85

    “उच्छिन्दuc·chin·da सिनेहमत्तनो,si·ne·ha·mat·ta·no

    “Ucchinda sinehamattano,

    (Pāli only)

  86. 86

    कुमुदंku·mu·daṃ सारदिकंवsā·ra·di·kaṃ·va पाणिना;pā·ṇi·nā

    Kumudaṁ sāradikaṁva pāṇinā;

    (Pāli only)

  87. 87

    सन्तिमग्गमेवsan·ti·mag·ga·me·va ब्रूहय,brū·ha·ya

    Santimaggameva brūhaya,

    (Pāli only)

  88. 88

    निब्बानंnib·bā·naṃ सुगतेनsu·ga·te·na देसितन्”ति।de·si·tan

    Nibbānaṁ sugatena desitan”ti.

    (Pāli only)

  89. 89

    इमिनाi·mi·nā वत्थुनाvat·thu·nā इमिनाi·mi·nā निदानेनni·dā·ne·na एवंe·vaṃ ञायतिñā·ya·ti “इधi·dha भगवाbha·ga·vā अज्झत्तिकवत्थुकायaj·jhat·ti·ka·vat·thu·kā·ya तण्हायtaṇ·hā·ya पहानंpa·hā·naṃ आहा”ति।ā·hā

    Iminā vatthunā iminā nidānena evaṁ ñāyati “idha bhagavā ajjhattikavatthukāya taṇhāya pahānaṁ āhā”ti.

    (Pāli only)

  90. 90

    इदंi·daṃ निदानं।ni·dā·naṃ

    Idaṁ nidānaṁ.

    (Pāli only)

  91. 91

    तत्थtat·tha कतमोka·ta·mo पुब्बापरसन्धि।pub·bā·pa·ra·san·dhi

    Tattha katamo pubbāparasandhi.

    (Pāli only)

  92. 92

    यथाह—ya·thā·ha

    Yathāha—

    (Pāli only)

  93. 93

    “कामन्धाkā·man·dhā जालसञ्छन्ना,jā·la·sañ·chan·nā

    “Kāmandhā jālasañchannā,

    (Pāli only)

  94. 94

    तण्हाछदनछादिता;taṇ·hā·cha·da·na·chā·di·tā

    Taṇhāchadanachāditā;

    (Pāli only)

  95. 95

    पमत्तबन्धनाpa·mat·ta·ban·dha·nā बद्धा,bad·dhā

    Pamattabandhanā baddhā,

    (Pāli only)

  96. 96

    मच्छावmac·chā·va कुमिनामुखे;ku·mi·nā·mu·khe

    Macchāva kumināmukhe;

    (Pāli only)

  97. 97

    जरामरणमन्वेन्ति,ja·rā·ma·ra·ṇa·man·ven·ti

    Jarāmaraṇamanventi,

    (Pāli only)

  98. 98

    वच्छोvac·cho खीरपकोवkhī·ra·pa·ko·va मातरन्”ति।mā·ta·ran

    Vaccho khīrapakova mātaran”ti.

    (Pāli only)

  99. 99

    अयंa·yaṃ कामतण्हाkā·ma·taṇ·hā वुत्ता।vut·tā

    Ayaṁ kāmataṇhā vuttā.

    (Pāli only)

  100. 100

    साsā कतमेनka·ta·me·na पुब्बापरेनpub·bā·pa·re·na युज्जति?yuj·ja·ti

    Sā katamena pubbāparena yujjati?

    (Pāli only)

  101. 101

    यथाह—ya·thā·ha

    Yathāha—

    (Pāli only)

  102. 102

    “रत्तोrat·to अत्थंat·thaṃ नna जानाति,jā·nā·ti

    “Ratto atthaṁ na jānāti,

    (Pāli only)

  103. 103

    रत्तोrat·to धम्मंdham·maṃ नna पस्सति;pas·sa·ti

    ratto dhammaṁ na passati;

    (Pāli only)

  104. 104

    अन्धन्तमंan·dhan·ta·maṃ तदाta·dā होति,ho·ti

    Andhantamaṁ tadā hoti,

    (Pāli only)

  105. 105

    यंyaṃ रागोrā·go सहतेsa·ha·te नरन्”ति।na·ran

    yaṁ rāgo sahate naran”ti.

    (Pāli only)

  106. 106

    इतिi·ti अन्धतायan·dha·tā·ya चca सञ्छन्नतायsañ·chan·na·tā·ya चca सायेवsā·ye·va तण्हाtaṇ·hā अभिलपिता।a·bhi·la·pi·tā

    Iti andhatāya ca sañchannatāya ca sāyeva taṇhā abhilapitā.

    (Pāli only)

  107. 107

    यञ्चाहyañ·cā·ha कामन्धाkā·man·dhā जालसञ्छन्ना,jā·la·sañ·chan·nā तण्हाछदनछादिताति।taṇ·hā·cha·da·na·chā·di·tā·ti

    Yañcāha kāmandhā jālasañchannā, taṇhāchadanachāditāti.

    (Pāli only)

  108. 108

    यञ्चाहyañ·cā·ha रत्तोrat·to अत्थंat·thaṃ नna जानाति,jā·nā·ti रत्तोrat·to धम्मंdham·maṃ नna पस्सतीति,pas·sa·tī·ti इमेहिi·me·hi पदेहिpa·de·hi परियुट्ठानेहिpa·ri·yuṭ·ṭhā·ne·hi सायेवsā·ye·va तण्हाtaṇ·hā अभिलपिता।a·bhi·la·pi·tā

    Yañcāha ratto atthaṁ na jānāti, ratto dhammaṁ na passatīti, imehi padehi pariyuṭṭhānehi sāyeva taṇhā abhilapitā.

    (Pāli only)

  109. 109

    यंyaṃ अन्धकारं,an·dha·kā·raṃ अयंa·yaṃ दुक्खसमुदयो,duk·kha·sa·mu·da·yo याyā चca तण्हाtaṇ·hā पोनोभविका,po·no·bha·vi·kā यञ्चाहyañ·cā·ha कामातिkā·mā·ti इमेi·me किलेसकामा।ki·le·sa·kā·mā

    Yaṁ andhakāraṁ, ayaṁ dukkhasamudayo, yā ca taṇhā ponobhavikā, yañcāha kāmāti ime kilesakāmā.

    (Pāli only)

  110. 110

    यञ्चाहyañ·cā·ha जालसञ्छन्नातिjā·la·sañ·chan·nā·ti तेसंयेवte·saṃ·ye·va कामानंkā·mā·naṃ पयोगेनpa·yo·ge·na परियुट्ठानंpa·ri·yuṭ·ṭhā·naṃ दस्सेति,das·se·ti तस्माtas·mā किलेसवसेनki·le·sa·va·se·na चca परियुट्ठानवसेनpa·ri·yuṭ·ṭhā·na·va·se·na चca तण्हाबन्धनंtaṇ·hā·ban·dha·naṃ वुत्तं।vut·taṃ

    Yañcāha jālasañchannāti tesaṁyeva kāmānaṁ payogena pariyuṭṭhānaṁ dasseti, tasmā kilesavasena ca pariyuṭṭhānavasena ca taṇhābandhanaṁ vuttaṁ.

    (Pāli only)

  111. 111

    येye एदिसिका,e·di·si·kā तेte जरामरणंja·rā·ma·ra·ṇaṃ अन्वेन्ति,an·ven·ti अयंa·yaṃ भगवताbha·ga·va·tā यथानिक्खित्तगाथाबलेनya·thā·nik·khit·ta·gā·thā·ba·le·na दस्सिताdas·si·tā जरामरणमन्वेन्तीति।ja·rā·ma·ra·ṇa·man·ven·tī·ti

    Ye edisikā, te jarāmaraṇaṁ anventi, ayaṁ bhagavatā yathānikkhittagāthābalena dassitā jarāmaraṇamanventīti.

    (Pāli only)

  112. 112

    “यस्सyas·sa पपञ्चाpa·pañ·cā ठितीṭhi·tī चca नत्थि,nat·thi

    “Yassa papañcā ṭhitī ca natthi,

    (Pāli only)

  113. 113

    सन्दानंsan·dā·naṃ पलिघञ्चpa·li·ghañ·ca वीतिवत्तो;vī·ti·vat·to

    Sandānaṁ palighañca vītivatto;

    (Pāli only)

  114. 114

    तंtaṃ नित्तण्हंnit·taṇ·haṃ मुनिंmu·niṃ चरन्तं,ca·ran·taṃ

    Taṁ nittaṇhaṁ muniṁ carantaṁ,

    (Pāli only)

  115. 115

    नna विजानातिvi·jā·nā·ti सदेवकोपिsa·de·va·ko·pi लोको”ति।lo·ko

    Na vijānāti sadevakopi loko”ti.

    (Pāli only)

  116. 116

    पपञ्चाpa·pañ·cā नामnā·ma तण्हादिट्ठिमाना,taṇ·hā·diṭ·ṭhi·mā·nā तदभिसङ्खताta·da·bhi·saṅ·kha·tā चca सङ्खारा।saṅ·khā·rā

    Papañcā nāma taṇhādiṭṭhimānā, tadabhisaṅkhatā ca saṅkhārā.

    (Pāli only)

  117. 117

    ठितिṭhi·ti नामnā·ma अनुसया।a·nu·sa·yā

    Ṭhiti nāma anusayā.

    (Pāli only)

  118. 118

    सन्दानंsan·dā·naṃ नामnā·ma तण्हायtaṇ·hā·ya परियुट्ठानं,pa·ri·yuṭ·ṭhā·naṃ यानिyā·ni छत्तिंसतण्हायchat·tiṃ·sa·taṇ·hā·ya जालिनियाjā·li·ni·yā विचरितानि।vi·ca·ri·tā·ni

    Sandānaṁ nāma taṇhāya pariyuṭṭhānaṁ, yāni chattiṁsataṇhāya jāliniyā vicaritāni.

    (Pāli only)

  119. 119

    पलिघोpa·li·gho नामnā·ma मोहो।mo·ho

    Paligho nāma moho.

    (Pāli only)

  120. 120

    येye चca पपञ्चाpa·pañ·cā सङ्खाराsaṅ·khā·rā याyā चca ठितिṭhi·ti यंyaṃ सन्दानञ्चsan·dā·nañ·ca यंyaṃ पलिघञ्चpa·li·ghañ·ca योyo एतंe·taṃ सब्बंsab·baṃ समतिक्कन्तो,sa·ma·tik·kan·to अयंa·yaṃ वुच्चतिvuc·ca·ti नित्तण्होnit·taṇ·ho इति।i·ti

    Ye ca papañcā saṅkhārā yā ca ṭhiti yaṁ sandānañca yaṁ palighañca yo etaṁ sabbaṁ samatikkanto, ayaṁ vuccati nittaṇho iti.

    (Pāli only)

  121. 121

    तत्थtat·tha परियुट्ठानसङ्खाराpa·ri·yuṭ·ṭhā·na·saṅ·khā·rā दिट्ठधम्मवेदनीयाdiṭ·ṭha·dham·ma·ve·da·nī·yā वाvā उपपज्जवेदनीयाu·pa·paj·ja·ve·da·nī·yā वाvā अपरापरियवेदनीयाa·pa·rā·pa·ri·ya·ve·da·nī·yā वा,vā एवंe·vaṃ तण्हाtaṇ·hā तिविधंti·vi·dhaṃ फलंpha·laṃ देतिde·ti दिट्ठेdiṭ·ṭhe वाvā धम्मेdham·me उपपज्जेu·pa·paj·je वाvā अपरेa·pa·re वाvā परियाये।pa·ri·yā·ye

    Tattha pariyuṭṭhānasaṅkhārā diṭṭhadhammavedanīyā vā upapajjavedanīyā vā aparāpariyavedanīyā vā, evaṁ taṇhā tividhaṁ phalaṁ deti diṭṭhe vā dhamme upapajje vā apare vā pariyāye.

    (Pāli only)

  122. 122

    एवंe·vaṃ भगवाbha·ga·vā आह—ā·ha

    Evaṁ bhagavā āha—

    (Pāli only)

  123. 123

    “यंyaṃ लोभपकतंlo·bha·pa·ka·taṃ कम्मंkam·maṃ करोतिka·ro·ti कायेनkā·ye·na वाvā वाचायvā·cā·ya वाvā मनसाma·na·sā वा,vā तस्सtas·sa विपाकंvi·pā·kaṃ अनुभोतिa·nu·bho·ti दिट्ठेdiṭ·ṭhe वाvā धम्मेdham·me उपपज्जेu·pa·paj·je वाvā अपरेa·pa·re वाvā परियाये”ति।pa·ri·yā·ye

    “yaṁ lobhapakataṁ kammaṁ karoti kāyena vā vācāya vā manasā vā, tassa vipākaṁ anubhoti diṭṭhe vā dhamme upapajje vā apare vā pariyāye”ti.

    (Pāli only)

  124. 124

    इदंi·daṃ भगवतोbha·ga·va·to पुब्बापरेनpub·bā·pa·re·na युज्जति।yuj·ja·ti

    Idaṁ bhagavato pubbāparena yujjati.

    (Pāli only)

  125. 125

    तत्थtat·tha परियुट्ठानंpa·ri·yuṭ·ṭhā·naṃ दिट्ठधम्मवेदनीयंdiṭ·ṭha·dham·ma·ve·da·nī·yaṃ वाvā कम्मंkam·maṃ उपपज्जवेदनीयंu·pa·paj·ja·ve·da·nī·yaṃ वाvā कम्मंkam·maṃ अपरापरियायवेदनीयंa·pa·rā·pa·ri·yā·ya·ve·da·nī·yaṃ वाvā कम्मं,kam·maṃ एवंe·vaṃ कम्मंkam·maṃ तिधाti·dhā विपच्चतिvi·pac·ca·ti दिट्ठेdiṭ·ṭhe वाvā धम्मेdham·me उपपज्जेu·pa·paj·je वाvā अपरेa·pa·re वाvā परियाये।pa·ri·yā·ye

    Tattha pariyuṭṭhānaṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ vā kammaṁ upapajjavedanīyaṁ vā kammaṁ aparāpariyāyavedanīyaṁ vā kammaṁ, evaṁ kammaṁ tidhā vipaccati diṭṭhe vā dhamme upapajje vā apare vā pariyāye.

    (Pāli only)

  126. 126

    यथाह—ya·thā·ha

    Yathāha—

    (Pāli only)

  127. 127

    “यञ्चेyañ·ce बालोbā·lo इधi·dha पाणातिपातीpā·ṇā·ti·pā·tī होतिho·ti …पे…pe

    “Yañce bālo idha pāṇātipātī hoti …pe…

    (Pāli only)

  128. 128

    मिच्छादिट्ठिmic·chā·diṭ·ṭhi होति,ho·ti तस्सtas·sa दिट्ठेdiṭ·ṭhe वाvā धम्मेdham·me विपाकंvi·pā·kaṃ पटिसंवेदेतिpa·ṭi·saṃ·ve·de·ti उपपज्जेu·pa·paj·je वाvā अपरेa·pa·re वाvā परियाये”ति।pa·ri·yā·ye

    micchādiṭṭhi hoti, tassa diṭṭhe vā dhamme vipākaṁ paṭisaṁvedeti upapajje vā apare vā pariyāye”ti.

    (Pāli only)

  129. 129

    इदंi·daṃ भगवतोbha·ga·va·to पुब्बापरेनpub·bā·pa·re·na युज्जति।yuj·ja·ti

    Idaṁ bhagavato pubbāparena yujjati.

    (Pāli only)

  130. 130

    तत्थtat·tha परियुट्ठानंpa·ri·yuṭ·ṭhā·naṃ पटिसङ्खानबलेनpa·ṭi·saṅ·khā·na·ba·le·na पहातब्बं,pa·hā·tab·baṃ सङ्खाराsaṅ·khā·rā दस्सनबलेन,das·sa·na·ba·le·na छत्तिंसchat·tiṃ·sa तण्हाविचरितानिtaṇ·hā·vi·ca·ri·tā·ni भावनाबलेनbhā·va·nā·ba·le·na पहातब्बानीतिpa·hā·tab·bā·nī·ti एवंe·vaṃ तण्हापिtaṇ·hā·pi तिधाti·dhā पहीयति।pa·hī·ya·ti

    Tattha pariyuṭṭhānaṁ paṭisaṅkhānabalena pahātabbaṁ, saṅkhārā dassanabalena, chattiṁsa taṇhāvicaritāni bhāvanābalena pahātabbānīti evaṁ taṇhāpi tidhā pahīyati.

    (Pāli only)

  131. 131

    याyā नित्तण्हाताnit·taṇ·hā·tā अयंa·yaṃ सउपादिसेसाsa·u·pā·di·se·sā निब्बानधातु।nib·bā·na·dhā·tu

    Yā nittaṇhātā ayaṁ saupādisesā nibbānadhātu.

    (Pāli only)

  132. 132

    भेदाbhe·dā कायस्सkā·yas·sa अयंa·yaṃ अनुपादिसेसाa·nu·pā·di·se·sā निब्बानधातु।nib·bā·na·dhā·tu

    Bhedā kāyassa ayaṁ anupādisesā nibbānadhātu.

    (Pāli only)

  133. 133

    पपञ्चोpa·pañ·co नामnā·ma वुच्चतिvuc·ca·ti अनुबन्धो।a·nu·ban·dho

    Papañco nāma vuccati anubandho.

    (Pāli only)

  134. 134

    यञ्चाहyañ·cā·ha भगवाbha·ga·vā “पपञ्चेतिpa·pañ·ce·ti अतीतानागतपच्चुप्पन्नंa·tī·tā·nā·ga·ta·pac·cup·pan·naṃ चक्खुविञ्ञेय्यंcak·khu·viñ·ñey·yaṃ रूपंrū·paṃ आरब्भा”ति।ā·rab·bhā

    Yañcāha bhagavā “papañceti atītānāgatapaccuppannaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ ārabbhā”ti.

    (Pāli only)

  135. 135

    यञ्चाहyañ·cā·ha भगवा—bha·ga·vā

    Yañcāha bhagavā—

    (Pāli only)

  136. 136

    “अतीते,a·tī·te राध,rā·dha रूपेrū·pe अनपेक्खोa·na·pek·kho होहि,ho·hi अनागतंa·nā·ga·taṃ रूपंrū·paṃ माmā अभिनन्दि,a·bhi·nan·di पच्चुप्पन्नस्सpac·cup·pan·nas·sa रूपस्सrū·pas·sa निब्बिदायnib·bi·dā·ya विरागायvi·rā·gā·ya निरोधायni·ro·dhā·ya पटिनिस्सग्गायpa·ṭi·nis·sag·gā·ya पटिपज्जा”ति।pa·ṭi·paj·jā

    “atīte, rādha, rūpe anapekkho hohi, anāgataṁ rūpaṁ mā abhinandi, paccuppannassa rūpassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭinissaggāya paṭipajjā”ti.

    (Pāli only)

  137. 137

    इदंi·daṃ भगवतोbha·ga·va·to पुब्बापरेनpub·bā·pa·re·na युज्जति।yuj·ja·ti

    Idaṁ bhagavato pubbāparena yujjati.

    (Pāli only)

  138. 138

    योyo चापिcā·pi पपञ्चोpa·pañ·co येye चca सङ्खाराsaṅ·khā·rā याyā चca अतीतानागतपच्चुप्पन्नस्सa·tī·tā·nā·ga·ta·pac·cup·pan·nas·sa अभिनन्दना,a·bhi·nan·da·nā इदंi·daṃ एकत्थं।e·kat·thaṃ

    Yo cāpi papañco ye ca saṅkhārā yā ca atītānāgatapaccuppannassa abhinandanā, idaṁ ekatthaṁ.

    (Pāli only)

  139. 139

    अपिa·pi चca अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi पदेहिpa·de·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi अक्खरेहिak·kha·re·hi अञ्ञमञ्ञेहिañ·ña·mañ·ñe·hi ब्यञ्जनेहिbyañ·ja·ne·hi अपरिमाणाa·pa·ri·mā·ṇā धम्मदेसनाdham·ma·de·sa·nā वुत्ताvut·tā भगवता।bha·ga·va·tā

    Api ca aññamaññehi padehi aññamaññehi akkharehi aññamaññehi byañjanehi aparimāṇā dhammadesanā vuttā bhagavatā.

    (Pāli only)

  140. 140

    एवंe·vaṃ सुत्तेनsut·te·na सुत्तंsut·taṃ संसन्दयित्वाsaṃ·san·da·yit·vā पुब्बापरेनpub·bā·pa·re·na सद्धिंsad·dhiṃ योजयित्वाyo·ja·yit·vā सुत्तंsut·taṃ निद्दिट्ठंnid·diṭ·ṭhaṃ भवति।bha·va·ti

    Evaṁ suttena suttaṁ saṁsandayitvā pubbāparena saddhiṁ yojayitvā suttaṁ niddiṭṭhaṁ bhavati.

    (Pāli only)

  141. 141

    सोso चायंcā·yaṃ पुब्बापरोpub·bā·pa·ro सन्धिsan·dhi चतुब्बिधोca·tub·bi·dho अत्थसन्धिat·tha·san·dhi ब्यञ्जनसन्धिbyañ·ja·na·san·dhi देसनासन्धिde·sa·nā·san·dhi निद्देससन्धीति।nid·de·sa·san·dhī·ti

    So cāyaṁ pubbāparo sandhi catubbidho atthasandhi byañjanasandhi desanāsandhi niddesasandhīti.

    (Pāli only)

  142. 142

    तत्थtat·tha अत्थसन्धिat·tha·san·dhi छप्पदानिchap·pa·dā·ni सङ्कासनाsaṅ·kā·sa·nā पकासनाpa·kā·sa·nā विवरणाvi·va·ra·ṇā विभजनाvi·bha·ja·nā उत्तानीकम्मताut·tā·nī·kam·ma·tā पञ्ञत्तीति।pañ·ñat·tī·ti

    Tattha atthasandhi chappadāni saṅkāsanā pakāsanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammatā paññattīti.

    (Pāli only)

  143. 143

    ब्यञ्जनसन्धिbyañ·ja·na·san·dhi छप्पदानिchap·pa·dā·ni अक्खरंak·kha·raṃ पदंpa·daṃ ब्यञ्जनंbyañ·ja·naṃ आकारोā·kā·ro निरुत्तिni·rut·ti निद्देसोति।nid·de·so·ti

    Byañjanasandhi chappadāni akkharaṁ padaṁ byañjanaṁ ākāro nirutti niddesoti.

    (Pāli only)

  144. 144

    देसनासन्धिde·sa·nā·san·dhi नna चca पथविंpa·tha·viṃ निस्सायnis·sā·ya झायतिjhā·ya·ti झायीjhā·yī झायतिjhā·ya·ti च।ca

    Desanāsandhi na ca pathaviṁ nissāya jhāyati jhāyī jhāyati ca.

    (Pāli only)

  145. 145

    नna चca आपंā·paṃ निस्सायnis·sā·ya झायतिjhā·ya·ti झायीjhā·yī झायतिjhā·ya·ti च,ca नna चca तेजंte·jaṃ निस्सायnis·sā·ya झायतिjhā·ya·ti झायीjhā·yī झायतिjhā·ya·ti च,ca नna चca वायुंvā·yuṃ निस्सायnis·sā·ya झायतिjhā·ya·ti झायीjhā·yī झायतिjhā·ya·ti चca …पे…pe नna चca आकासानञ्चायतनंā·kā·sā·nañ·cā·ya·ta·naṃ निस्सायnis·sā·ya … नna चca विञ्ञाणञ्चायतनंviñ·ñā·ṇañ·cā·ya·ta·naṃ निस्सायnis·sā·ya … नna चca आकिञ्चञ्ञायतनंā·kiñ·cañ·ñā·ya·ta·naṃ निस्सायnis·sā·ya … नna चca नेवसञ्ञानासञ्ञायतनंne·va·sañ·ñā·nā·sañ·ñā·ya·ta·naṃ निस्सायnis·sā·ya … नna चca इमंi·maṃ लोकंlo·kaṃ निस्सायnis·sā·ya … नna चca परलोकंpa·ra·lo·kaṃ निस्सायnis·sā·ya झायतिjhā·ya·ti झायीjhā·yī झायतिjhā·ya·ti च।ca

    Na ca āpaṁ nissāya jhāyati jhāyī jhāyati ca, na ca tejaṁ nissāya jhāyati jhāyī jhāyati ca, na ca vāyuṁ nissāya jhāyati jhāyī jhāyati ca …pe… na ca ākāsānañcāyatanaṁ nissāya … na ca viññāṇañcāyatanaṁ nissāya … na ca ākiñcaññāyatanaṁ nissāya … na ca nevasaññānāsaññāyatanaṁ nissāya … na ca imaṁ lokaṁ nissāya … na ca paralokaṁ nissāya jhāyati jhāyī jhāyati ca.

    (Pāli only)

  146. 146

    यमिदंya·mi·daṃ उभयमन्तरेनu·bha·ya·man·ta·re·na दिट्ठंdiṭ·ṭhaṃ सुतंsu·taṃ मुतंmu·taṃ विञ्ञातंviñ·ñā·taṃ पत्तंpat·taṃ परियेसितंpa·ri·ye·si·taṃ वितक्कितंvi·tak·ki·taṃ विचारितंvi·cā·ri·taṃ मनसानुचिन्तितं,ma·na·sā·nu·cin·ti·taṃ तम्पिtam·pi निस्सायnis·sā·ya नna झायतिjhā·ya·ti झायीjhā·yī झायतिjhā·ya·ti च।ca

    Yamidaṁ ubhayamantarena diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ vitakkitaṁ vicāritaṁ manasānucintitaṁ, tampi nissāya na jhāyati jhāyī jhāyati ca.

    (Pāli only)

  147. 147

    अयंa·yaṃ सदेवकेsa·de·va·ke लोकेlo·ke समारकेsa·mā·ra·ke सब्रह्मकेsab·rah·ma·ke सस्समणब्राह्मणियाsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇi·yā पजायpa·jā·ya सदेवमनुस्सायsa·de·va·ma·nus·sā·ya अनिस्सितेनa·nis·si·te·na चित्तेनcit·te·na नna ञायतिñā·ya·ti झायन्तो।jhā·yan·to

    Ayaṁ sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anissitena cittena na ñāyati jhāyanto.

    (Pāli only)

  148. 148

    यथाya·thā मारोmā·ro पापिमाpā·pi·mā गोधिकस्सgo·dhi·kas·sa कुलपुत्तस्सku·la·put·tas·sa विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ समन्वेसन्तोsa·man·ve·san·to नna जानातिjā·nā·ti नna पस्सति।pas·sa·ti

    Yathā māro pāpimā godhikassa kulaputtassa viññāṇaṁ samanvesanto na jānāti na passati.

    (Pāli only)

  149. 149

    सोso हिhi पपञ्चातीतोpa·pañ·cā·tī·to तण्हापहानेनtaṇ·hā·pa·hā·ne·na दिट्ठिनिस्सयोपिस्सdiṭ·ṭhi·nis·sa·yo·pis·sa नत्थि।nat·thi

    So hi papañcātīto taṇhāpahānena diṭṭhinissayopissa natthi.

    (Pāli only)

  150. 150

    यथाya·thā चca गोधिकस्स,go·dhi·kas·sa एवंe·vaṃ वक्कलिस्सvak·ka·lis·sa सदेवकेनsa·de·va·ke·na लोकेनlo·ke·na समारकेनsa·mā·ra·ke·na सब्रह्मकेनsab·rah·ma·ke·na सस्समणब्राह्मणियाsas·sa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇi·yā पजायpa·jā·ya सदेवमनुस्सायsa·de·va·ma·nus·sā·ya अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā नna ञायन्तिñā·yan·ti झायमाना।jhā·ya·mā·nā

    Yathā ca godhikassa, evaṁ vakkalissa sadevakena lokena samārakena sabrahmakena sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anissitacittā na ñāyanti jhāyamānā.

    (Pāli only)

  151. 151

    अयंa·yaṃ देसनासन्धि।de·sa·nā·san·dhi

    Ayaṁ desanāsandhi.

    (Pāli only)

  152. 152

    तत्थtat·tha कतमाka·ta·mā निद्देससन्धि?nid·de·sa·san·dhi

    Tattha katamā niddesasandhi?

    (Pāli only)

  153. 153

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā अकुसलपक्खेनa·ku·sa·la·pak·khe·na निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā कुसलपक्खेनku·sa·la·pak·khe·na निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā akusalapakkhena niddisitabbā, anissitacittā kusalapakkhena niddisitabbā.

    (Pāli only)

  154. 154

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā किलेसेनki·le·se·na निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā वोदानेनvo·dā·ne·na निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā kilesena niddisitabbā, anissitacittā vodānena niddisitabbā.

    (Pāli only)

  155. 155

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā संसारप्पवत्तियाsaṃ·sā·rap·pa·vat·ti·yā निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā संसारनिवत्तियाsaṃ·sā·ra·ni·vat·ti·yā निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā saṁsārappavattiyā niddisitabbā, anissitacittā saṁsāranivattiyā niddisitabbā.

    (Pāli only)

  156. 156

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā तण्हायtaṇ·hā·ya चca अविज्जायa·vij·jā·ya चca निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā समथेनsa·ma·the·na चca विपस्सनायvi·pas·sa·nā·ya चca निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā taṇhāya ca avijjāya ca niddisitabbā, anissitacittā samathena ca vipassanāya ca niddisitabbā.

    (Pāli only)

  157. 157

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā अहिरिकेनa·hi·ri·ke·na चca अनोत्तप्पेनa·not·tap·pe·na चca निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā हिरियाhi·ri·yā चca ओत्तप्पेनot·tap·pe·na चca निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā ahirikena ca anottappena ca niddisitabbā, anissitacittā hiriyā ca ottappena ca niddisitabbā.

    (Pāli only)

  158. 158

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā असतियाa·sa·ti·yā चca असम्पजञ्ञेनa·sam·pa·jañ·ñe·na चca निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā सतियाsa·ti·yā चca सम्पजञ्ञेनsam·pa·jañ·ñe·na चca निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā asatiyā ca asampajaññena ca niddisitabbā, anissitacittā satiyā ca sampajaññena ca niddisitabbā.

    (Pāli only)

  159. 159

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā अयोनियाa·yo·ni·yā चca अयोनिसोमनसिकारेनa·yo·ni·so·ma·na·si·kā·re·na चca निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā योनियाyo·ni·yā चca योनिसोमनसिकारेनyo·ni·so·ma·na·si·kā·re·na चca निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā ayoniyā ca ayonisomanasikārena ca niddisitabbā, anissitacittā yoniyā ca yonisomanasikārena ca niddisitabbā.

    (Pāli only)

  160. 160

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā कोसज्जेनko·saj·je·na चca दोवचस्सेनdo·va·cas·se·na चca निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā वीरियारम्भेनvī·ri·yā·ram·bhe·na चca सोवचस्सेनso·va·cas·se·na चca निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā kosajjena ca dovacassena ca niddisitabbā, anissitacittā vīriyārambhena ca sovacassena ca niddisitabbā.

    (Pāli only)

  161. 161

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā अस्सद्धियेनas·sad·dhi·ye·na चca पमादेनpa·mā·de·na चca निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā सद्धायsad·dhā·ya चca अप्पमादेनap·pa·mā·de·na चca निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā assaddhiyena ca pamādena ca niddisitabbā, anissitacittā saddhāya ca appamādena ca niddisitabbā.

    (Pāli only)

  162. 162

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā असद्धम्मस्सवनेनa·sad·dham·mas·sa·va·ne·na चca असंवरणेनa·saṃ·va·ra·ṇe·na चca निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā सद्धम्मस्सवनेनsad·dham·mas·sa·va·ne·na चca संवरेनsaṃ·va·re·na चca निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā asaddhammassavanena ca asaṁvaraṇena ca niddisitabbā, anissitacittā saddhammassavanena ca saṁvarena ca niddisitabbā.

    (Pāli only)

  163. 163

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā अभिज्झायa·bhij·jhā·ya चca ब्यापादेनbyā·pā·de·na चca निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā अनभिज्झायa·na·bhij·jhā·ya चca अब्यापादेनab·yā·pā·de·na चca निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā abhijjhāya ca byāpādena ca niddisitabbā, anissitacittā anabhijjhāya ca abyāpādena ca niddisitabbā.

    (Pāli only)

  164. 164

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā नीवरणेहिnī·va·ra·ṇe·hi चca संयोजनियेहिsaṃ·yo·ja·ni·ye·hi चca निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā रागविरागायrā·ga·vi·rā·gā·ya चca चेतोविमुत्तियाce·to·vi·mut·ti·yā अविज्जाविरागायa·vij·jā·vi·rā·gā·ya चca पञ्ञाविमुत्तियाpañ·ñā·vi·mut·ti·yā निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā nīvaraṇehi ca saṁyojaniyehi ca niddisitabbā, anissitacittā rāgavirāgāya ca cetovimuttiyā avijjāvirāgāya ca paññāvimuttiyā niddisitabbā.

    (Pāli only)

  165. 165

    निस्सितचित्ताnis·si·ta·cit·tā उच्छेददिट्ठियाuc·che·da·diṭ·ṭhi·yā चca सस्सतदिट्ठियाsas·sa·ta·diṭ·ṭhi·yā चca निद्दिसितब्बा,nid·di·si·tab·bā अनिस्सितचित्ताa·nis·si·ta·cit·tā सउपादिसेसायsa·u·pā·di·se·sā·ya चca अनुपादिसेसायa·nu·pā·di·se·sā·ya चca निब्बानधातुयाnib·bā·na·dhā·tu·yā निद्दिसितब्बा।nid·di·si·tab·bā

    Nissitacittā ucchedadiṭṭhiyā ca sassatadiṭṭhiyā ca niddisitabbā, anissitacittā saupādisesāya ca anupādisesāya ca nibbānadhātuyā niddisitabbā.

    (Pāli only)

  166. 166

    अयंa·yaṃ निद्देससन्धि।nid·de·sa·san·dhi

    Ayaṁ niddesasandhi.

    (Pāli only)

  167. 167

    तेनाहte·nā·ha आयस्माā·yas·mā महाकच्चायनोma·hā·kac·cā·ya·no “नेरुत्तमधिप्पायो”ति।ne·rut·ta·ma·dhip·pā·yo

    Tenāha āyasmā mahākaccāyano “neruttamadhippāyo”ti.

    (Pāli only)

  168. 168

    नियुत्तोni·yut·to चतुब्यूहोca·tub·yū·ho हारो।hā·ro

    Niyutto catubyūho hāro.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.