Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
The Guide 9 नेत्तिप्पकरण 9
Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637
Catubyūhahāravibhaṅga
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168 · Show pronunciation
-
1
Netti
-
2
Paṭiniddesavāra
-
3
विभङ्ग 6
Vibhaṅga 6
-
4
Catubyūhahāravibhaṅga
- 5
-
6
“Neruttamadhippāyo”ti ayaṁ.
(Pāli only)
-
7
ब्यञ्जनेन सुत्तस्स नेरुत्तञ्च अधिप्पायो च निदानञ्च पुब्बापरसन्धि च गवेसितब्बो।
Byañjanena suttassa neruttañca adhippāyo ca nidānañca pubbāparasandhi ca gavesitabbo.
(Pāli only)
- 8
- 9
-
10
अयञ्च वुच्चति अत्थकुसलो धम्मकुसलो ब्यञ्जनकुसलो निरुत्तिकुसलो पुब्बापरकुसलो देसनाकुसलो अतीताधिवचनकुसलो अनागताधिवचनकुसलो पच्चुप्पन्नाधिवचनकुसलो इत्थाधिवचनकुसलो पुरिसाधिवचनकुसलो नपुंसकाधिवचनकुसलो एकाधिवचनकुसलो अनेकाधिवचनकुसलो, एवं सब्बानि कातब्बानि जनपदनिरुत्तानि सब्बा च जनपदनिरुत्तियो।
Ayañca vuccati atthakusalo dhammakusalo byañjanakusalo niruttikusalo pubbāparakusalo desanākusalo atītādhivacanakusalo anāgatādhivacanakusalo paccuppannādhivacanakusalo itthādhivacanakusalo purisādhivacanakusalo napuṁsakādhivacanakusalo ekādhivacanakusalo anekādhivacanakusalo, evaṁ sabbāni kātabbāni janapadaniruttāni sabbā ca janapadaniruttiyo.
(Pāli only)
-
11
Ayaṁ niruttipadasaṁhitā.
(Pāli only)
-
12
Tattha katamo adhippāyo?
(Pāli only)
-
13
“Dhammo have rakkhati dhammacāriṁ,
(Pāli only)
- 14
- 15
-
16
न दुग्गतिं गच्छति धम्मचारी”ति।
Na duggatiṁ gacchati dhammacārī”ti.
(Pāli only)
-
17
Idha bhagavato ko adhippāyo?
(Pāli only)
-
18
ये अपायेहि परिमुच्चितुकामा भविस्सन्ति, ते धम्मचारिनो भविस्सन्तीति अयं एत्थ भगवतो अधिप्पायो।
Ye apāyehi parimuccitukāmā bhavissanti, te dhammacārino bhavissantīti ayaṁ ettha bhagavato adhippāyo.
(Pāli only)
- 19
- 20
- 21
- 22
-
23
Idha bhagavato ko adhippāyo?
(Pāli only)
-
24
सञ्चेतनिकानं कतानं कम्मानं उपचितानं दुक्खवेदनीयानं अनिट्ठं असातं विपाकं पच्चनुभविस्सतीति अयं एत्थ भगवतो अधिप्पायो।
Sañcetanikānaṁ katānaṁ kammānaṁ upacitānaṁ dukkhavedanīyānaṁ aniṭṭhaṁ asātaṁ vipākaṁ paccanubhavissatīti ayaṁ ettha bhagavato adhippāyo.
(Pāli only)
-
25
“Sukhakāmāni bhūtāni,
(Pāli only)
- 26
-
27
Attano sukhamesāno,
(Pāli only)
- 28
-
29
Idha bhagavato ko adhippāyo?
(Pāli only)
-
30
ये सुखेन अत्थिका भविस्सन्ति, ते पापकम्मं न करिस्सन्तीति अयं एत्थ भगवतो अधिप्पायो।
Ye sukhena atthikā bhavissanti, te pāpakammaṁ na karissantīti ayaṁ ettha bhagavato adhippāyo.
(Pāli only)
- 31
-
32
Niddāyitā samparivattasāyī;
(Pāli only)
-
33
Mahāvarāhova nivāpapuṭṭho,
(Pāli only)
-
34
पुनप्पुनं गब्भमुपेति मन्दो”ति।
Punappunaṁ gabbhamupeti mando”ti.
(Pāli only)
-
35
Idha bhagavato ko adhippāyo?
(Pāli only)
-
36
ये जरामरणेन अट्टियितुकामा भविस्सन्ति, ते भविस्सन्ति भोजने मत्तञ्ञुनो इन्द्रियेसु गुत्तद्वारा पुब्बरत्तापररत्तं जागरियानुयोगमनुयुत्ता विपस्सका कुसलेसु धम्मेसु सगारवा च सब्रह्मचारीसु थेरेसु नवेसु मज्झिमेसूति अयं एत्थ भगवतो अधिप्पायो।
Ye jarāmaraṇena aṭṭiyitukāmā bhavissanti, te bhavissanti bhojane mattaññuno indriyesu guttadvārā pubbarattāpararattaṁ jāgariyānuyogamanuyuttā vipassakā kusalesu dhammesu sagāravā ca sabrahmacārīsu theresu navesu majjhimesūti ayaṁ ettha bhagavato adhippāyo.
(Pāli only)
- 37
- 38
- 39
- 40
-
41
Idha bhagavato ko adhippāyo?
(Pāli only)
-
42
ये अमतपरियेसनं परियेसितुकामा भविस्सन्ति, ते अप्पमत्ता विहरिस्सन्तीति अयं एत्थ भगवतो अधिप्पायो।
Ye amatapariyesanaṁ pariyesitukāmā bhavissanti, te appamattā viharissantīti ayaṁ ettha bhagavato adhippāyo.
(Pāli only)
-
43
Ayaṁ adhippāyo.
(Pāli only)
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
- 55
- 56
- 57
- 58
-
59
Neva sammāvimuttānaṁ,
(Pāli only)
- 60
-
61
Nabhaṁ phaleyyappathavī caleyya,
(Pāli only)
-
62
Sabbeva pāṇā uda santaseyyuṁ;
(Pāli only)
-
63
सल्लम्पि चे उरसि पकप्पयेय्युं,
Sallampi ce urasi pakappayeyyuṁ,
(Pāli only)
-
64
उपधीसु ताणं न करोन्ति बुद्धा”ति।
Upadhīsu tāṇaṁ na karonti buddhā”ti.
(Pāli only)
- 65
- 66
- 67
-
68
Yadāyasaṁ dārujapabbajañca;
(Pāli only)
-
69
Sārattarattā maṇikuṇḍalesu,
(Pāli only)
-
70
पुत्तेसु दारेसु च या अपेक्खा”ति।
Puttesu dāresu ca yā apekkhā”ti.
(Pāli only)
- 71
- 72
- 73
-
74
Ohārinaṁ sithilaṁ duppamuñcaṁ;
(Pāli only)
-
75
Etampi chetvāna paribbajanti,
(Pāli only)
-
76
Anapekkhino kāmasukhaṁ pahāyā”ti.
(Pāli only)
- 77
- 78
- 79
-
80
duggandhaṁ dehanissitaṁ;
(Pāli only)
- 81
-
82
bālānaṁ abhinanditan”ti.
(Pāli only)
- 83
- 84
-
85
“Ucchinda sinehamattano,
(Pāli only)
- 86
-
87
Santimaggameva brūhaya,
(Pāli only)
-
88
Nibbānaṁ sugatena desitan”ti.
(Pāli only)
- 89
- 90
-
91
Tattha katamo pubbāparasandhi.
(Pāli only)
-
92
Yathāha—
(Pāli only)
-
93
“Kāmandhā jālasañchannā,
(Pāli only)
-
94
Taṇhāchadanachāditā;
(Pāli only)
-
95
Pamattabandhanā baddhā,
(Pāli only)
-
96
Macchāva kumināmukhe;
(Pāli only)
-
97
Jarāmaraṇamanventi,
(Pāli only)
-
98
Vaccho khīrapakova mātaran”ti.
(Pāli only)
- 99
-
100
Sā katamena pubbāparena yujjati?
(Pāli only)
-
101
Yathāha—
(Pāli only)
- 102
- 103
- 104
- 105
- 106
-
107
यञ्चाह कामन्धा जालसञ्छन्ना, तण्हाछदनछादिताति।
Yañcāha kāmandhā jālasañchannā, taṇhāchadanachāditāti.
(Pāli only)
- 108
-
109
यं अन्धकारं, अयं दुक्खसमुदयो, या च तण्हा पोनोभविका, यञ्चाह कामाति इमे किलेसकामा।
Yaṁ andhakāraṁ, ayaṁ dukkhasamudayo, yā ca taṇhā ponobhavikā, yañcāha kāmāti ime kilesakāmā.
(Pāli only)
-
110
यञ्चाह जालसञ्छन्नाति तेसंयेव कामानं पयोगेन परियुट्ठानं दस्सेति, तस्मा किलेसवसेन च परियुट्ठानवसेन च तण्हाबन्धनं वुत्तं।
Yañcāha jālasañchannāti tesaṁyeva kāmānaṁ payogena pariyuṭṭhānaṁ dasseti, tasmā kilesavasena ca pariyuṭṭhānavasena ca taṇhābandhanaṁ vuttaṁ.
(Pāli only)
-
111
ये एदिसिका, ते जरामरणं अन्वेन्ति, अयं भगवता यथानिक्खित्तगाथाबलेन दस्सिता जरामरणमन्वेन्तीति।
Ye edisikā, te jarāmaraṇaṁ anventi, ayaṁ bhagavatā yathānikkhittagāthābalena dassitā jarāmaraṇamanventīti.
(Pāli only)
- 112
-
113
Sandānaṁ palighañca vītivatto;
(Pāli only)
- 114
- 115
-
116
पपञ्चा नाम तण्हादिट्ठिमाना, तदभिसङ्खता च सङ्खारा।
Papañcā nāma taṇhādiṭṭhimānā, tadabhisaṅkhatā ca saṅkhārā.
(Pāli only)
- 117
-
118
सन्दानं नाम तण्हाय परियुट्ठानं, यानि छत्तिंसतण्हाय जालिनिया विचरितानि।
Sandānaṁ nāma taṇhāya pariyuṭṭhānaṁ, yāni chattiṁsataṇhāya jāliniyā vicaritāni.
(Pāli only)
- 119
- 120
-
121
तत्थ परियुट्ठानसङ्खारा दिट्ठधम्मवेदनीया वा उपपज्जवेदनीया वा अपरापरियवेदनीया वा, एवं तण्हा तिविधं फलं देति दिट्ठे वा धम्मे उपपज्जे वा अपरे वा परियाये।
Tattha pariyuṭṭhānasaṅkhārā diṭṭhadhammavedanīyā vā upapajjavedanīyā vā aparāpariyavedanīyā vā, evaṁ taṇhā tividhaṁ phalaṁ deti diṭṭhe vā dhamme upapajje vā apare vā pariyāye.
(Pāli only)
- 122
- 123
-
124
Idaṁ bhagavato pubbāparena yujjati.
(Pāli only)
-
125
तत्थ परियुट्ठानं दिट्ठधम्मवेदनीयं वा कम्मं उपपज्जवेदनीयं वा कम्मं अपरापरियायवेदनीयं वा कम्मं, एवं कम्मं तिधा विपच्चति दिट्ठे वा धम्मे उपपज्जे वा अपरे वा परियाये।
Tattha pariyuṭṭhānaṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ vā kammaṁ upapajjavedanīyaṁ vā kammaṁ aparāpariyāyavedanīyaṁ vā kammaṁ, evaṁ kammaṁ tidhā vipaccati diṭṭhe vā dhamme upapajje vā apare vā pariyāye.
(Pāli only)
-
126
Yathāha—
(Pāli only)
- 127
-
128
मिच्छादिट्ठि होति, तस्स दिट्ठे वा धम्मे विपाकं पटिसंवेदेति उपपज्जे वा अपरे वा परियाये”ति।
micchādiṭṭhi hoti, tassa diṭṭhe vā dhamme vipākaṁ paṭisaṁvedeti upapajje vā apare vā pariyāye”ti.
(Pāli only)
-
129
Idaṁ bhagavato pubbāparena yujjati.
(Pāli only)
-
130
तत्थ परियुट्ठानं पटिसङ्खानबलेन पहातब्बं, सङ्खारा दस्सनबलेन, छत्तिंस तण्हाविचरितानि भावनाबलेन पहातब्बानीति एवं तण्हापि तिधा पहीयति।
Tattha pariyuṭṭhānaṁ paṭisaṅkhānabalena pahātabbaṁ, saṅkhārā dassanabalena, chattiṁsa taṇhāvicaritāni bhāvanābalena pahātabbānīti evaṁ taṇhāpi tidhā pahīyati.
(Pāli only)
-
131
या नित्तण्हाता अयं सउपादिसेसा निब्बानधातु।
Yā nittaṇhātā ayaṁ saupādisesā nibbānadhātu.
(Pāli only)
-
132
भेदा कायस्स अयं अनुपादिसेसा निब्बानधातु।
Bhedā kāyassa ayaṁ anupādisesā nibbānadhātu.
(Pāli only)
- 133
-
134
यञ्चाह भगवा “पपञ्चेति अतीतानागतपच्चुप्पन्नं चक्खुविञ्ञेय्यं रूपं आरब्भा”ति।
Yañcāha bhagavā “papañceti atītānāgatapaccuppannaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ ārabbhā”ti.
(Pāli only)
- 135
- 136
-
137
Idaṁ bhagavato pubbāparena yujjati.
(Pāli only)
- 138
-
139
अपि च अञ्ञमञ्ञेहि पदेहि अञ्ञमञ्ञेहि अक्खरेहि अञ्ञमञ्ञेहि ब्यञ्जनेहि अपरिमाणा धम्मदेसना वुत्ता भगवता।
Api ca aññamaññehi padehi aññamaññehi akkharehi aññamaññehi byañjanehi aparimāṇā dhammadesanā vuttā bhagavatā.
(Pāli only)
-
140
एवं सुत्तेन सुत्तं संसन्दयित्वा पुब्बापरेन सद्धिं योजयित्वा सुत्तं निद्दिट्ठं भवति।
Evaṁ suttena suttaṁ saṁsandayitvā pubbāparena saddhiṁ yojayitvā suttaṁ niddiṭṭhaṁ bhavati.
(Pāli only)
-
141
सो चायं पुब्बापरो सन्धि चतुब्बिधो अत्थसन्धि ब्यञ्जनसन्धि देसनासन्धि निद्देससन्धीति।
So cāyaṁ pubbāparo sandhi catubbidho atthasandhi byañjanasandhi desanāsandhi niddesasandhīti.
(Pāli only)
-
142
तत्थ अत्थसन्धि छप्पदानि सङ्कासना पकासना विवरणा विभजना उत्तानीकम्मता पञ्ञत्तीति।
Tattha atthasandhi chappadāni saṅkāsanā pakāsanā vivaraṇā vibhajanā uttānīkammatā paññattīti.
(Pāli only)
-
143
ब्यञ्जनसन्धि छप्पदानि अक्खरं पदं ब्यञ्जनं आकारो निरुत्ति निद्देसोति।
Byañjanasandhi chappadāni akkharaṁ padaṁ byañjanaṁ ākāro nirutti niddesoti.
(Pāli only)
- 144
-
145
न च आपं निस्साय झायति झायी झायति च, न च तेजं निस्साय झायति झायी झायति च, न च वायुं निस्साय झायति झायी झायति च …पे… न च आकासानञ्चायतनं निस्साय … न च विञ्ञाणञ्चायतनं निस्साय … न च आकिञ्चञ्ञायतनं निस्साय … न च नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं निस्साय … न च इमं लोकं निस्साय … न च परलोकं निस्साय झायति झायी झायति च।
Na ca āpaṁ nissāya jhāyati jhāyī jhāyati ca, na ca tejaṁ nissāya jhāyati jhāyī jhāyati ca, na ca vāyuṁ nissāya jhāyati jhāyī jhāyati ca …pe… na ca ākāsānañcāyatanaṁ nissāya … na ca viññāṇañcāyatanaṁ nissāya … na ca ākiñcaññāyatanaṁ nissāya … na ca nevasaññānāsaññāyatanaṁ nissāya … na ca imaṁ lokaṁ nissāya … na ca paralokaṁ nissāya jhāyati jhāyī jhāyati ca.
(Pāli only)
- 146
-
147
अयं सदेवके लोके समारके सब्रह्मके सस्समणब्राह्मणिया पजाय सदेवमनुस्साय अनिस्सितेन चित्तेन न ञायति झायन्तो।
Ayaṁ sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anissitena cittena na ñāyati jhāyanto.
(Pāli only)
- 148
-
149
सो हि पपञ्चातीतो तण्हापहानेन दिट्ठिनिस्सयोपिस्स नत्थि।
So hi papañcātīto taṇhāpahānena diṭṭhinissayopissa natthi.
(Pāli only)
-
150
यथा च गोधिकस्स, एवं वक्कलिस्स सदेवकेन लोकेन समारकेन सब्रह्मकेन सस्समणब्राह्मणिया पजाय सदेवमनुस्साय अनिस्सितचित्ता न ञायन्ति झायमाना।
Yathā ca godhikassa, evaṁ vakkalissa sadevakena lokena samārakena sabrahmakena sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anissitacittā na ñāyanti jhāyamānā.
(Pāli only)
-
151
Ayaṁ desanāsandhi.
(Pāli only)
-
152
Tattha katamā niddesasandhi?
(Pāli only)
-
153
निस्सितचित्ता अकुसलपक्खेन निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता कुसलपक्खेन निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā akusalapakkhena niddisitabbā, anissitacittā kusalapakkhena niddisitabbā.
(Pāli only)
-
154
निस्सितचित्ता किलेसेन निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता वोदानेन निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā kilesena niddisitabbā, anissitacittā vodānena niddisitabbā.
(Pāli only)
-
155
निस्सितचित्ता संसारप्पवत्तिया निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता संसारनिवत्तिया निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā saṁsārappavattiyā niddisitabbā, anissitacittā saṁsāranivattiyā niddisitabbā.
(Pāli only)
-
156
निस्सितचित्ता तण्हाय च अविज्जाय च निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता समथेन च विपस्सनाय च निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā taṇhāya ca avijjāya ca niddisitabbā, anissitacittā samathena ca vipassanāya ca niddisitabbā.
(Pāli only)
-
157
निस्सितचित्ता अहिरिकेन च अनोत्तप्पेन च निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता हिरिया च ओत्तप्पेन च निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā ahirikena ca anottappena ca niddisitabbā, anissitacittā hiriyā ca ottappena ca niddisitabbā.
(Pāli only)
-
158
निस्सितचित्ता असतिया च असम्पजञ्ञेन च निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता सतिया च सम्पजञ्ञेन च निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā asatiyā ca asampajaññena ca niddisitabbā, anissitacittā satiyā ca sampajaññena ca niddisitabbā.
(Pāli only)
-
159
निस्सितचित्ता अयोनिया च अयोनिसोमनसिकारेन च निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता योनिया च योनिसोमनसिकारेन च निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā ayoniyā ca ayonisomanasikārena ca niddisitabbā, anissitacittā yoniyā ca yonisomanasikārena ca niddisitabbā.
(Pāli only)
-
160
निस्सितचित्ता कोसज्जेन च दोवचस्सेन च निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता वीरियारम्भेन च सोवचस्सेन च निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā kosajjena ca dovacassena ca niddisitabbā, anissitacittā vīriyārambhena ca sovacassena ca niddisitabbā.
(Pāli only)
-
161
निस्सितचित्ता अस्सद्धियेन च पमादेन च निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता सद्धाय च अप्पमादेन च निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā assaddhiyena ca pamādena ca niddisitabbā, anissitacittā saddhāya ca appamādena ca niddisitabbā.
(Pāli only)
-
162
निस्सितचित्ता असद्धम्मस्सवनेन च असंवरणेन च निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता सद्धम्मस्सवनेन च संवरेन च निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā asaddhammassavanena ca asaṁvaraṇena ca niddisitabbā, anissitacittā saddhammassavanena ca saṁvarena ca niddisitabbā.
(Pāli only)
-
163
निस्सितचित्ता अभिज्झाय च ब्यापादेन च निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता अनभिज्झाय च अब्यापादेन च निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā abhijjhāya ca byāpādena ca niddisitabbā, anissitacittā anabhijjhāya ca abyāpādena ca niddisitabbā.
(Pāli only)
-
164
निस्सितचित्ता नीवरणेहि च संयोजनियेहि च निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता रागविरागाय च चेतोविमुत्तिया अविज्जाविरागाय च पञ्ञाविमुत्तिया निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā nīvaraṇehi ca saṁyojaniyehi ca niddisitabbā, anissitacittā rāgavirāgāya ca cetovimuttiyā avijjāvirāgāya ca paññāvimuttiyā niddisitabbā.
(Pāli only)
-
165
निस्सितचित्ता उच्छेददिट्ठिया च सस्सतदिट्ठिया च निद्दिसितब्बा, अनिस्सितचित्ता सउपादिसेसाय च अनुपादिसेसाय च निब्बानधातुया निद्दिसितब्बा।
Nissitacittā ucchedadiṭṭhiyā ca sassatadiṭṭhiyā ca niddisitabbā, anissitacittā saupādisesāya ca anupādisesāya ca nibbānadhātuyā niddisitabbā.
(Pāli only)
-
166
Ayaṁ niddesasandhi.
(Pāli only)
-
167
तेनाह आयस्मा महाकच्चायनो “नेरुत्तमधिप्पायो”ति।
Tenāha āyasmā mahākaccāyano “neruttamadhippāyo”ti.
(Pāli only)
- 168
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.