Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Linked Discourses 51 20 संयुत्त निकाय 51।1 20

Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637

Vibhaṅgasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899 · Hide pronunciation

  1. 1

    संयुत्तsaṃ·yut·ta निकायni·kā·ya 51।20

    Saṁyutta Nikāya 51.20

    Linked Discourses 51.20

  2. 2

    2। पासादकम्पनवग्गpā·sā·da·kam·pa·na·vag·ga

    2. Pāsādakampanavagga

    2. Shaking the Stilt Longhouse

  3. 3

    विभङ्गसुत्तvi·bhaṅ·ga·sut·ta

    Vibhaṅgasutta

    Analysis

  4. 4

    “चत्तारोमे,cat·tā·ro·me भिक्खवे,bhik·kha·ve इद्धिपादाid·dhi·pā·dā भाविताbhā·vi·tā बहुलीकताba·hu·lī·ka·tā महप्फलाma·hap·pha·lā होन्तिhon·ti महानिसंसा”।ma·hā·ni·saṃ·sā

    “Cattārome, bhikkhave, iddhipādā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṁsā”.

    “Mendicants, when the four bases of psychic power are developed and cultivated they’re very fruitful and beneficial.

  5. 5

    कथंka·thaṃ भाविताbhā·vi·tā च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve चत्तारोcat·tā·ro इद्धिपादाid·dhi·pā·dā कथंka·thaṃ बहुलीकताba·hu·lī·ka·tā महप्फलाma·hap·pha·lā होन्तिhon·ti महानिसंसा?ma·hā·ni·saṃ·sā

    Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, cattāro iddhipādā kathaṁ bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṁsā?

    How so?

  6. 6

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu छन्दसमाधिप्पधानसङ्खारसमन्नागतंchan·da·sa·mā·dhip·pa·dhā·na·saṅ·khā·ra·sa·man·nā·ga·taṃ इद्धिपादंid·dhi·pā·daṃ भावेति—bhā·ve·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti—

    It’s when a mendicant develops the basis of psychic power that has immersion due to enthusiasm, and active effort.

  7. 7

    इतिi·ti मेme छन्दोchan·do नna चca अतिलीनोa·ti·lī·no भविस्सति,bha·vis·sa·ti नna चca अतिप्पग्गहितोa·tip·pag·ga·hi·to भविस्सति,bha·vis·sa·ti नna चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सङ्खित्तोsaṅ·khit·to भविस्सति,bha·vis·sa·ti नna चca बहिद्धाba·hid·dhā विक्खित्तोvik·khit·to भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    iti me chando na ca atilīno bhavissati, na ca atippaggahito bhavissati, na ca ajjhattaṁ saṅkhitto bhavissati, na ca bahiddhā vikkhitto bhavissati.

    They think: ‘My enthusiasm won’t be too lax or too tense. And it’ll be neither constricted internally nor scattered externally.’

  8. 8

    पच्छापुरेसञ्ञीpac·chā·pu·re·sañ·ñī चca विहरति—vi·ha·ra·ti

    Pacchāpuresaññī ca viharati—

    And they meditate perceiving before and behind:

  9. 9

    यथाya·thā पुरेpu·re तथाta·thā पच्छा,pac·chā यथाya·thā पच्छाpac·chā तथाta·thā पुरे;pu·re

    yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure;

    as before, so behind; as behind, so before;

  10. 10

    यथाya·thā अधोa·dho तथाta·thā उद्धं,ud·dhaṃ यथाya·thā उद्धंud·dhaṃ तथाta·thā अधो;a·dho

    yathā adho tathā uddhaṁ, yathā uddhaṁ tathā adho;

    as below, so above; as above, so below;

  11. 11

    यथाya·thā दिवाdi·vā तथाta·thā रत्तिंrat·tiṃ यथाya·thā रत्तिंrat·tiṃ तथाta·thā दिवा।di·vā

    yathā divā tathā rattiṁ yathā rattiṁ tathā divā.

    as by day, so by night; as by night, so by day.

  12. 12

    इतिi·ti विवटेनvi·va·ṭe·na चेतसाce·ta·sā अपरियोनद्धेनa·pa·ri·yo·nad·dhe·na सप्पभासंsap·pa·bhā·saṃ चित्तंcit·taṃ भावेति।bhā·ve·ti

    Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.

    And so, with an open and unenveloped heart, they develop a mind that’s full of radiance.

  13. 13

    वीरियसमाधिvī·ri·ya·sa·mā·dhi …पे…pe

    Vīriyasamādhi …pe…

    They develop the basis of psychic power that has immersion due to energy …

  14. 14

    चित्तसमाधिcit·ta·sa·mā·dhi …

    cittasamādhi …

    mental development …

  15. 15

    वीमंसासमाधिप्पधानसङ्खारसमन्नागतंvī·maṃ·sā·sa·mā·dhip·pa·dhā·na·saṅ·khā·ra·sa·man·nā·ga·taṃ इद्धिपादंid·dhi·pā·daṃ भावेति—bhā·ve·ti

    vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti—

    inquiry, and active effort.

  16. 16

    इतिi·ti मेme वीमंसाvī·maṃ·sā नna चca अतिलीनाa·ti·lī·nā भविस्सति,bha·vis·sa·ti नna चca अतिप्पग्गहिताa·tip·pag·ga·hi·tā भविस्सति,bha·vis·sa·ti नna चca अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सङ्खित्ताsaṅ·khit·tā भविस्सति,bha·vis·sa·ti नna चca बहिद्धाba·hid·dhā विक्खित्ताvik·khit·tā भविस्सति।bha·vis·sa·ti

    iti me vīmaṁsā na ca atilīnā bhavissati, na ca atippaggahitā bhavissati, na ca ajjhattaṁ saṅkhittā bhavissati, na ca bahiddhā vikkhittā bhavissati.

    They think: ‘My inquiry won’t be too lax or too tense. And it’ll be neither constricted internally nor scattered externally.’

  17. 17

    पच्छापुरेसञ्ञीpac·chā·pu·re·sañ·ñī चca विहरति—vi·ha·ra·ti

    Pacchāpuresaññī ca viharati—

    And they meditate perceiving before and behind:

  18. 18

    यथाya·thā पुरेpu·re तथाta·thā पच्छा,pac·chā यथाya·thā पच्छाpac·chā तथाta·thā पुरे;pu·re

    yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure;

    as before, so behind; as behind, so before;

  19. 19

    यथाya·thā अधोa·dho तथाta·thā उद्धं,ud·dhaṃ यथाya·thā उद्धंud·dhaṃ तथाta·thā अधो;a·dho

    yathā adho tathā uddhaṁ, yathā uddhaṁ tathā adho;

    as below, so above; as above, so below;

  20. 20

    यथाya·thā दिवाdi·vā तथाta·thā रत्तिं,rat·tiṃ यथाya·thā रत्तिंrat·tiṃ तथाta·thā दिवा।di·vā

    yathā divā tathā rattiṁ, yathā rattiṁ tathā divā.

    as by day, so by night; as by night, so by day.

  21. 21

    इतिi·ti विवटेनvi·va·ṭe·na चेतसाce·ta·sā अपरियोनद्धेनa·pa·ri·yo·nad·dhe·na सप्पभासंsap·pa·bhā·saṃ चित्तंcit·taṃ भावेति।bhā·ve·ti

    Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.

    And so, with an open and unenveloped heart, they develop a mind that’s full of radiance.

  22. 22

    कतमोka·ta·mo च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिलीनोa·ti·lī·no छन्दो?chan·do

    Katamo ca, bhikkhave, atilīno chando?

    And what is enthusiasm that’s too lax?

  23. 23

    यो,yo भिक्खवे,bhik·kha·ve छन्दोchan·do कोसज्जसहगतोko·saj·ja·sa·ha·ga·to कोसज्जसम्पयुत्तो—ko·saj·ja·sam·pa·yut·to

    Yo, bhikkhave, chando kosajjasahagato kosajjasampayutto—

    It’s when enthusiasm is coupled with laziness.

  24. 24

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिलीनोa·ti·lī·no छन्दो।chan·do

    ayaṁ vuccati, bhikkhave, atilīno chando.

    This is called lax enthusiasm.

  25. 25

    कतमोka·ta·mo च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिप्पग्गहितोa·tip·pag·ga·hi·to छन्दो?chan·do

    Katamo ca, bhikkhave, atippaggahito chando?

    And what is enthusiasm that’s too tense?

  26. 26

    यो,yo भिक्खवे,bhik·kha·ve छन्दोchan·do उद्धच्चसहगतोud·dhac·ca·sa·ha·ga·to उद्धच्चसम्पयुत्तो—ud·dhac·ca·sam·pa·yut·to

    Yo, bhikkhave, chando uddhaccasahagato uddhaccasampayutto—

    It’s when enthusiasm is coupled with restlessness.

  27. 27

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिप्पग्गहितोa·tip·pag·ga·hi·to छन्दो।chan·do

    ayaṁ vuccati, bhikkhave, atippaggahito chando.

    This is called tense enthusiasm.

  28. 28

    कतमोka·ta·mo च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सङ्खित्तोsaṅ·khit·to छन्दो?chan·do

    Katamo ca, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhitto chando?

    And what is enthusiasm that’s constricted internally?

  29. 29

    यो,yo भिक्खवे,bhik·kha·ve छन्दोchan·do थिनमिद्धसहगतोthi·na·mid·dha·sa·ha·ga·to थिनमिद्धसम्पयुत्तो—thi·na·mid·dha·sam·pa·yut·to

    Yo, bhikkhave, chando thinamiddhasahagato thinamiddhasampayutto—

    It’s when enthusiasm is coupled with dullness and drowsiness.

  30. 30

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सङ्खित्तोsaṅ·khit·to छन्दो।chan·do

    ayaṁ vuccati, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhitto chando.

    This is called enthusiasm constricted internally.

  31. 31

    कतमोka·ta·mo च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve बहिद्धाba·hid·dhā विक्खित्तोvik·khit·to छन्दो?chan·do

    Katamo ca, bhikkhave, bahiddhā vikkhitto chando?

    And what is enthusiasm that’s scattered externally?

  32. 32

    यो,yo भिक्खवे,bhik·kha·ve छन्दोchan·do बहिद्धाba·hid·dhā पञ्चpañ·ca कामगुणेkā·ma·gu·ṇe आरब्भā·rab·bha अनुविक्खित्तोa·nu·vik·khit·to अनुविसटो—a·nu·vi·sa·ṭo

    Yo, bhikkhave, chando bahiddhā pañca kāmaguṇe ārabbha anuvikkhitto anuvisaṭo—

    It’s when enthusiasm is frequently scattered and diffused externally on account of the five kinds of sensual stimulation.

  33. 33

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve बहिद्धाba·hid·dhā विक्खित्तोvik·khit·to छन्दो।chan·do

    ayaṁ vuccati, bhikkhave, bahiddhā vikkhitto chando.

    This is called enthusiasm scattered externally.

  34. 34

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu पच्छापुरेसञ्ञीpac·chā·pu·re·sañ·ñī चca विहरति—vi·ha·ra·ti

    Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pacchāpuresaññī ca viharati—

    And how does a mendicant meditate perceiving before and behind:

  35. 35

    यथाya·thā पुरेpu·re तथाta·thā पच्छा,pac·chā यथाya·thā पच्छाpac·chā तथाta·thā पुरे?pu·re

    yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure?

    as before, so behind; as behind, so before?

  36. 36

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुनोbhik·khu·no पच्छापुरेसञ्ञाpac·chā·pu·re·sañ·ñā सुग्गहिताsug·ga·hi·tā होतिho·ti सुमनसिकताsu·ma·na·si·ka·tā सूपधारिताsū·pa·dhā·ri·tā सुप्पटिविद्धाsup·pa·ṭi·vid·dhā पञ्ञाय।pañ·ñā·ya

    Idha, bhikkhave, bhikkhuno pacchāpuresaññā suggahitā hoti sumanasikatā sūpadhāritā suppaṭividdhā paññāya.

    It’s when the perception of before and behind is properly grasped, focused on, borne in mind, and penetrated with wisdom by a mendicant.

  37. 37

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu पच्छापुरेसञ्ञीpac·chā·pu·re·sañ·ñī चca विहरति—vi·ha·ra·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu pacchāpuresaññī ca viharati—

    That’s how a mendicant meditates perceiving before and behind:

  38. 38

    यथाya·thā पुरेpu·re तथाta·thā पच्छा,pac·chā यथाya·thā पच्छाpac·chā तथाta·thā पुरे।pu·re

    yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure.

    as before, so behind; as behind, so before.

  39. 39

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu यथाya·thā अधोa·dho तथाta·thā उद्धं,ud·dhaṃ यथाya·thā उद्धंud·dhaṃ तथाta·thā अधोa·dho विहरति?vi·ha·ra·ti

    Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yathā adho tathā uddhaṁ, yathā uddhaṁ tathā adho viharati?

    And how does a mendicant meditate as below, so above; as above, so below?

  40. 40

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu इममेवi·ma·me·va कायंkā·yaṃ उद्धंud·dhaṃ पादतलाpā·da·ta·lā अधोa·dho केसमत्थकाke·sa·mat·tha·kā तचपरियन्तंta·ca·pa·ri·yan·taṃ पूरंpū·raṃ नानप्पकारस्सnā·nap·pa·kā·ras·sa असुचिनोa·su·ci·no पच्चवेक्खति:pac·ca·vek·kha·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṁ uddhaṁ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṁ pūraṁ nānappakārassa asucino paccavekkhati:

    It’s when a mendicant examines their own body up from the soles of the feet and down from the tips of the hairs, wrapped in skin and full of many kinds of filth.

  41. 41

    ‘अत्थिat·thi इमस्मिंi·mas·miṃ कायेkā·ye केसाke·sā लोमाlo·mā नखाna·khā दन्ताdan·tā तचोta·co मंसंmaṃ·saṃ न्हारुnhā·ru अट्ठिaṭ·ṭhi अट्ठिमिञ्जंaṭ·ṭhi·miñ·jaṃ वक्कंvak·kaṃ हदयंha·da·yaṃ यकनंya·ka·naṃ किलोमकंki·lo·ma·kaṃ पिहकंpi·ha·kaṃ पप्फासंpap·phā·saṃ अन्तंan·taṃ अन्तगुणंan·ta·gu·ṇaṃ उदरियंu·da·ri·yaṃ करीसंka·rī·saṃ पित्तंpit·taṃ सेम्हंsem·haṃ पुब्बोpub·bo लोहितंlo·hi·taṃ सेदोse·do मेदोme·do अस्सुas·su वसाva·sā खेळोkhe·ḷo सिङ्घाणिकाsiṅ·ghā·ṇi·kā लसिकाla·si·kā मुत्तन्’ति।mut·tan

    ‘atthi imasmiṁ kāye kesā lomā nakhā dantā taco maṁsaṁ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṁ vakkaṁ hadayaṁ yakanaṁ kilomakaṁ pihakaṁ papphāsaṁ antaṁ antaguṇaṁ udariyaṁ karīsaṁ pittaṁ semhaṁ pubbo lohitaṁ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttan’ti.

    ‘In this body there is head hair, body hair, nails, teeth, skin, flesh, sinews, bones, bone marrow, kidneys, heart, liver, diaphragm, spleen, lungs, intestines, mesentery, undigested food, feces, bile, phlegm, pus, blood, sweat, fat, tears, grease, saliva, snot, synovial fluid, urine.’

  42. 42

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu यथाya·thā अधोa·dho तथाta·thā उद्धं,ud·dhaṃ यथाya·thā उद्धंud·dhaṃ तथाta·thā अधोa·dho विहरति।vi·ha·ra·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu yathā adho tathā uddhaṁ, yathā uddhaṁ tathā adho viharati.

    That’s how a mendicant meditates as below, so above; as above, so below.

  43. 43

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu यथाya·thā दिवाdi·vā तथाta·thā रत्तिं,rat·tiṃ यथाya·thā रत्तिंrat·tiṃ तथाta·thā दिवाdi·vā विहरति?vi·ha·ra·ti

    Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yathā divā tathā rattiṁ, yathā rattiṁ tathā divā viharati?

    And how does a mendicant meditate as by day, so by night; as by night, so by day?

  44. 44

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu येहिye·hi आकारेहिā·kā·re·hi येहिye·hi लिङ्गेहिliṅ·ge·hi येहिye·hi निमित्तेहिni·mit·te·hi दिवाdi·vā छन्दसमाधिप्पधानसङ्खारसमन्नागतंchan·da·sa·mā·dhip·pa·dhā·na·saṅ·khā·ra·sa·man·nā·ga·taṃ इद्धिपादंid·dhi·pā·daṃ भावेति,bhā·ve·ti सोso तेहिte·hi आकारेहिā·kā·re·hi तेहिte·hi लिङ्गेहिliṅ·ge·hi तेहिte·hi निमित्तेहिni·mit·te·hi रत्तिंrat·tiṃ छन्दसमाधिप्पधानसङ्खारसमन्नागतंchan·da·sa·mā·dhip·pa·dhā·na·saṅ·khā·ra·sa·man·nā·ga·taṃ इद्धिपादंid·dhi·pā·daṃ भावेति;bhā·ve·ti

    Idha, bhikkhave, bhikkhu yehi ākārehi yehi liṅgehi yehi nimittehi divā chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, so tehi ākārehi tehi liṅgehi tehi nimittehi rattiṁ chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti;

    It’s when a mendicant develops the basis of psychic power that has immersion due to enthusiasm, and active effort, with the same features, attributes, and signs by day as by night.

  45. 45

    येहिye·hi वाvā पनpa·na आकारेहिā·kā·re·hi येहिye·hi लिङ्गेहिliṅ·ge·hi येहिye·hi निमित्तेहिni·mit·te·hi रत्तिंrat·tiṃ छन्दसमाधिप्पधानसङ्खारसमन्नागतंchan·da·sa·mā·dhip·pa·dhā·na·saṅ·khā·ra·sa·man·nā·ga·taṃ इद्धिपादंid·dhi·pā·daṃ भावेति,bhā·ve·ti सोso तेहिte·hi आकारेहिā·kā·re·hi तेहिte·hi लिङ्गेहिliṅ·ge·hi तेहिte·hi निमित्तेहिni·mit·te·hi दिवाdi·vā छन्दसमाधिप्पधानसङ्खारसमन्नागतंchan·da·sa·mā·dhip·pa·dhā·na·saṅ·khā·ra·sa·man·nā·ga·taṃ इद्धिपादंid·dhi·pā·daṃ भावेति।bhā·ve·ti

    yehi vā pana ākārehi yehi liṅgehi yehi nimittehi rattiṁ chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, so tehi ākārehi tehi liṅgehi tehi nimittehi divā chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.

    And they develop it with the same features, attributes, and signs by night as by day.

  46. 46

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu यथाya·thā दिवाdi·vā तथाta·thā रत्तिं,rat·tiṃ यथाya·thā रत्तिंrat·tiṃ तथाta·thā दिवाdi·vā विहरति।vi·ha·ra·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu yathā divā tathā rattiṁ, yathā rattiṁ tathā divā viharati.

    That’s how a mendicant meditates as by day, so by night; as by night, so by day.

  47. 47

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu विवटेनvi·va·ṭe·na चेतसाce·ta·sā अपरियोनद्धेनa·pa·ri·yo·nad·dhe·na सप्पभासंsap·pa·bhā·saṃ चित्तंcit·taṃ भावेति?bhā·ve·ti

    Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti?

    And how, with an open and unenveloped heart, does a mendicant develop a mind that’s full of radiance?

  48. 48

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुनोbhik·khu·no आलोकसञ्ञाā·lo·ka·sañ·ñā सुग्गहिताsug·ga·hi·tā होतिho·ti दिवासञ्ञाdi·vā·sañ·ñā स्वाधिट्ठिता।svā·dhiṭ·ṭhi·tā

    Idha, bhikkhave, bhikkhuno ālokasaññā suggahitā hoti divāsaññā svādhiṭṭhitā.

    It’s when a mendicant has properly grasped the perception of light, and has properly grasped the perception of day.

  49. 49

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu विवटेनvi·va·ṭe·na चेतसाce·ta·sā अपरियोनद्धेनa·pa·ri·yo·nad·dhe·na सप्पभासंsap·pa·bhā·saṃ चित्तंcit·taṃ भावेति।bhā·ve·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.

    That’s how, with an open and unenveloped heart, a mendicant develops a mind that’s full of radiance.

  50. 50

    कतमञ्च,ka·ta·mañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिलीनंa·ti·lī·naṃ वीरियं?vī·ri·yaṃ

    Katamañca, bhikkhave, atilīnaṁ vīriyaṁ?

    And what is energy that’s too lax? …

  51. 51

    यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve वीरियंvī·ri·yaṃ कोसज्जसहगतंko·saj·ja·sa·ha·ga·taṃ कोसज्जसम्पयुत्तं—ko·saj·ja·sam·pa·yut·taṃ

    Yaṁ, bhikkhave, vīriyaṁ kosajjasahagataṁ kosajjasampayuttaṁ—

    (Pāli only)

  52. 52

    इदंi·daṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिलीनंa·ti·lī·naṃ वीरियं।vī·ri·yaṃ

    idaṁ vuccati, bhikkhave, atilīnaṁ vīriyaṁ.

    (Pāli only)

  53. 53

    कतमञ्च,ka·ta·mañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिप्पग्गहितंa·tip·pag·ga·hi·taṃ वीरियं?vī·ri·yaṃ

    Katamañca, bhikkhave, atippaggahitaṁ vīriyaṁ?

    (Pāli only)

  54. 54

    यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve वीरियंvī·ri·yaṃ उद्धच्चसहगतंud·dhac·ca·sa·ha·ga·taṃ उद्धच्चसम्पयुत्तं—ud·dhac·ca·sam·pa·yut·taṃ

    Yaṁ, bhikkhave, vīriyaṁ uddhaccasahagataṁ uddhaccasampayuttaṁ—

    (Pāli only)

  55. 55

    इदंi·daṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिप्पग्गहितंa·tip·pag·ga·hi·taṃ वीरियं।vī·ri·yaṃ

    idaṁ vuccati, bhikkhave, atippaggahitaṁ vīriyaṁ.

    (Pāli only)

  56. 56

    कतमञ्च,ka·ta·mañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सङ्खित्तंsaṅ·khit·taṃ वीरियं?vī·ri·yaṃ

    Katamañca, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittaṁ vīriyaṁ?

    (Pāli only)

  57. 57

    यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve वीरियंvī·ri·yaṃ थिनमिद्धसहगतंthi·na·mid·dha·sa·ha·ga·taṃ थिनमिद्धसम्पयुत्तं—thi·na·mid·dha·sam·pa·yut·taṃ

    Yaṁ, bhikkhave, vīriyaṁ thinamiddhasahagataṁ thinamiddhasampayuttaṁ—

    (Pāli only)

  58. 58

    इदंi·daṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सङ्खित्तंsaṅ·khit·taṃ वीरियं।vī·ri·yaṃ

    idaṁ vuccati, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittaṁ vīriyaṁ.

    (Pāli only)

  59. 59

    कतमञ्च,ka·ta·mañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve बहिद्धाba·hid·dhā विक्खित्तंvik·khit·taṃ वीरियं?vī·ri·yaṃ

    Katamañca, bhikkhave, bahiddhā vikkhittaṁ vīriyaṁ?

    (Pāli only)

  60. 60

    यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve वीरियंvī·ri·yaṃ बहिद्धाba·hid·dhā पञ्चpañ·ca कामगुणेkā·ma·gu·ṇe आरब्भā·rab·bha अनुविक्खित्तंa·nu·vik·khit·taṃ अनुविसटं—इदंa·nu·vi·sa·ṭaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve बहिद्धाba·hid·dhā विक्खित्तंvik·khit·taṃ वीरियंvī·ri·yaṃ …पे…।pe

    Yaṁ, bhikkhave, vīriyaṁ bahiddhā pañca kāmaguṇe ārabbha anuvikkhittaṁ anuvisaṭaṁ—idaṁ vuccati, bhikkhave, bahiddhā vikkhittaṁ vīriyaṁ …pe….

    (Pāli only)

  61. 61

    कथञ्च,ka·thañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu विवटेनvi·va·ṭe·na चेतसाce·ta·sā अपरियोनद्धेनa·pa·ri·yo·nad·dhe·na सप्पभासंsap·pa·bhā·saṃ चित्तंcit·taṃ भावेति?bhā·ve·ti

    Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti?

    (Pāli only)

  62. 62

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुनोbhik·khu·no आलोकसञ्ञाā·lo·ka·sañ·ñā सुग्गहिताsug·ga·hi·tā होतिho·ti दिवासञ्ञाdi·vā·sañ·ñā स्वाधिट्ठिता।svā·dhiṭ·ṭhi·tā

    Idha, bhikkhave, bhikkhuno ālokasaññā suggahitā hoti divāsaññā svādhiṭṭhitā.

    (Pāli only)

  63. 63

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu विवटेनvi·va·ṭe·na चेतसाce·ta·sā अपरियोनद्धेनa·pa·ri·yo·nad·dhe·na सप्पभासंsap·pa·bhā·saṃ चित्तंcit·taṃ भावेति।bhā·ve·ti

    Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.

    (Pāli only)

  64. 64

    कतमञ्च,ka·ta·mañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिलीनंa·ti·lī·naṃ चित्तं?cit·taṃ

    Katamañca, bhikkhave, atilīnaṁ cittaṁ?

    And what is mental development that’s too lax? …

  65. 65

    यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चित्तंcit·taṃ कोसज्जसहगतंko·saj·ja·sa·ha·ga·taṃ कोसज्जसम्पयुत्तं—ko·saj·ja·sam·pa·yut·taṃ

    Yaṁ, bhikkhave, cittaṁ kosajjasahagataṁ kosajjasampayuttaṁ—

    (Pāli only)

  66. 66

    इदंi·daṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिलीनंa·ti·lī·naṃ चित्तं।cit·taṃ

    idaṁ vuccati, bhikkhave, atilīnaṁ cittaṁ.

    (Pāli only)

  67. 67

    कतमञ्च,ka·ta·mañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिप्पग्गहितंa·tip·pag·ga·hi·taṃ चित्तं?cit·taṃ

    Katamañca, bhikkhave, atippaggahitaṁ cittaṁ?

    (Pāli only)

  68. 68

    यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चित्तंcit·taṃ उद्धच्चसहगतंud·dhac·ca·sa·ha·ga·taṃ उद्धच्चसम्पयुत्तं—ud·dhac·ca·sam·pa·yut·taṃ

    Yaṁ, bhikkhave, cittaṁ uddhaccasahagataṁ uddhaccasampayuttaṁ—

    (Pāli only)

  69. 69

    इदंi·daṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिप्पग्गहितंa·tip·pag·ga·hi·taṃ चित्तं।cit·taṃ

    idaṁ vuccati, bhikkhave, atippaggahitaṁ cittaṁ.

    (Pāli only)

  70. 70

    कतमञ्च,ka·ta·mañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सङ्खित्तंsaṅ·khit·taṃ चित्तं?cit·taṃ

    Katamañca, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittaṁ cittaṁ?

    (Pāli only)

  71. 71

    यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चित्तंcit·taṃ थिनमिद्धसहगतंthi·na·mid·dha·sa·ha·ga·taṃ थिनमिद्धसम्पयुत्तं—thi·na·mid·dha·sam·pa·yut·taṃ

    Yaṁ, bhikkhave, cittaṁ thinamiddhasahagataṁ thinamiddhasampayuttaṁ—

    (Pāli only)

  72. 72

    इदंi·daṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सङ्खित्तंsaṅ·khit·taṃ चित्तं।cit·taṃ

    idaṁ vuccati, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittaṁ cittaṁ.

    (Pāli only)

  73. 73

    कतमञ्च,ka·ta·mañ·ca भिक्खवे,bhik·kha·ve बहिद्धाba·hid·dhā विक्खित्तंvik·khit·taṃ चित्तं?cit·taṃ

    Katamañca, bhikkhave, bahiddhā vikkhittaṁ cittaṁ?

    (Pāli only)

  74. 74

    यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve चित्तंcit·taṃ बहिद्धाba·hid·dhā पञ्चpañ·ca कामगुणेkā·ma·gu·ṇe आरब्भā·rab·bha अनुविक्खित्तंa·nu·vik·khit·taṃ अनुविसटं—a·nu·vi·sa·ṭaṃ

    Yaṁ, bhikkhave, cittaṁ bahiddhā pañca kāmaguṇe ārabbha anuvikkhittaṁ anuvisaṭaṁ—

    (Pāli only)

  75. 75

    इदंi·daṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve बहिद्धाba·hid·dhā विक्खित्तंvik·khit·taṃ चित्तंcit·taṃ …पे…pe

    idaṁ vuccati, bhikkhave, bahiddhā vikkhittaṁ cittaṁ …pe…

    (Pāli only)

  76. 76

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu विवटेनvi·va·ṭe·na चेतसाce·ta·sā अपरियोनद्धेनa·pa·ri·yo·nad·dhe·na सप्पभासंsap·pa·bhā·saṃ चित्तंcit·taṃ भावेति।bhā·ve·ti

    evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.

    (Pāli only)

  77. 77

    कतमाka·ta·mā च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिलीनाa·ti·lī·nā वीमंसा?vī·maṃ·sā

    Katamā ca, bhikkhave, atilīnā vīmaṁsā?

    And what is inquiry that’s too lax?

  78. 78

    या,yā भिक्खवे,bhik·kha·ve वीमंसाvī·maṃ·sā कोसज्जसहगताko·saj·ja·sa·ha·ga·tā कोसज्जसम्पयुत्ता—ko·saj·ja·sam·pa·yut·tā

    Yā, bhikkhave, vīmaṁsā kosajjasahagatā kosajjasampayuttā—

    It’s when inquiry is coupled with laziness.

  79. 79

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिलीनाa·ti·lī·nā वीमंसा।vī·maṃ·sā

    ayaṁ vuccati, bhikkhave, atilīnā vīmaṁsā.

    This is called lax inquiry.

  80. 80

    कतमाka·ta·mā च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिप्पग्गहिताa·tip·pag·ga·hi·tā वीमंसा?vī·maṃ·sā

    Katamā ca, bhikkhave, atippaggahitā vīmaṁsā?

    And what is inquiry that’s too tense?

  81. 81

    या,yā भिक्खवे,bhik·kha·ve वीमंसाvī·maṃ·sā उद्धच्चसहगताud·dhac·ca·sa·ha·ga·tā उद्धच्चसम्पयुत्ता—ud·dhac·ca·sam·pa·yut·tā

    Yā, bhikkhave, vīmaṁsā uddhaccasahagatā uddhaccasampayuttā—

    It’s when inquiry is coupled with restlessness.

  82. 82

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अतिप्पग्गहिताa·tip·pag·ga·hi·tā वीमंसा।vī·maṃ·sā

    ayaṁ vuccati, bhikkhave, atippaggahitā vīmaṁsā.

    This is called tense inquiry.

  83. 83

    कतमाka·ta·mā च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सङ्खित्ताsaṅ·khit·tā वीमंसा?vī·maṃ·sā

    Katamā ca, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittā vīmaṁsā?

    And what is inquiry that’s constricted internally?

  84. 84

    या,yā भिक्खवे,bhik·kha·ve वीमंसाvī·maṃ·sā थिनमिद्धसहगताthi·na·mid·dha·sa·ha·ga·tā थिनमिद्धसम्पयुत्ता—thi·na·mid·dha·sam·pa·yut·tā

    Yā, bhikkhave, vīmaṁsā thinamiddhasahagatā thinamiddhasampayuttā—

    It’s when inquiry is coupled with dullness and drowsiness.

  85. 85

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अज्झत्तंaj·jhat·taṃ सङ्खित्ताsaṅ·khit·tā वीमंसा।vī·maṃ·sā

    ayaṁ vuccati, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittā vīmaṁsā.

    This is called inquiry constricted internally.

  86. 86

    कतमाka·ta·mā च,ca भिक्खवे,bhik·kha·ve बहिद्धाba·hid·dhā विक्खित्ताvik·khit·tā वीमंसा?vī·maṃ·sā

    Katamā ca, bhikkhave, bahiddhā vikkhittā vīmaṁsā?

    And what is inquiry that’s scattered externally?

  87. 87

    या,yā भिक्खवे,bhik·kha·ve वीमंसाvī·maṃ·sā बहिद्धाba·hid·dhā पञ्चpañ·ca कामगुणेkā·ma·gu·ṇe आरब्भā·rab·bha अनुविक्खित्ताa·nu·vik·khit·tā अनुविसटा—a·nu·vi·sa·ṭā

    Yā, bhikkhave, vīmaṁsā bahiddhā pañca kāmaguṇe ārabbha anuvikkhittā anuvisaṭā—

    It’s when inquiry is frequently scattered and diffused externally on account of the five kinds of sensual stimulation.

  88. 88

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve बहिद्धाba·hid·dhā विक्खित्ताvik·khit·tā वीमंसाvī·maṃ·sā …पे…pe

    ayaṁ vuccati, bhikkhave, bahiddhā vikkhittā vīmaṁsā …pe…

    This is called inquiry scattered externally. …

  89. 89

    एवंe·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu विवटेनvi·va·ṭe·na चेतसाce·ta·sā अपरियोनद्धेनa·pa·ri·yo·nad·dhe·na सप्पभासंsap·pa·bhā·saṃ चित्तंcit·taṃ भावेति।bhā·ve·ti

    evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.

    That’s how, with an open and unenveloped heart, a mendicant develops a mind that’s full of radiance.

  90. 90

    एवंe·vaṃ भाविताbhā·vi·tā खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve चत्तारोcat·tā·ro इद्धिपादाid·dhi·pā·dā एवंe·vaṃ बहुलीकताba·hu·lī·ka·tā महप्फलाma·hap·pha·lā होन्तिhon·ti महानिसंसा।ma·hā·ni·saṃ·sā

    Evaṁ bhāvitā kho, bhikkhave, cattāro iddhipādā evaṁ bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṁsā.

    When the four bases of psychic power have been developed and cultivated in this way they’re very fruitful and beneficial.

  91. 91

    एवंe·vaṃ भावितेसुbhā·vi·te·su खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu चतूसुca·tū·su इद्धिपादेसुid·dhi·pā·de·su एवंe·vaṃ बहुलीकतेसु,ba·hu·lī·ka·te·su अनेकविहितंa·ne·ka·vi·hi·taṃ इद्धिविधंid·dhi·vi·dhaṃ पच्चनुभोति—एकोपिpac·ca·nu·bho·ti हुत्वाhut·vā बहुधाba·hu·dhā होति,ho·ti बहुधापिba·hu·dhā·pi हुत्वाhut·vā एकोe·ko होतिho·ti …पे…pe यावyā·va ब्रह्मलोकापिbrah·ma·lo·kā·pi कायेनkā·ye·na वसंva·saṃ वत्तेति।vat·te·ti

    Evaṁ bhāvitesu kho, bhikkhave, bhikkhu catūsu iddhipādesu evaṁ bahulīkatesu, anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti …pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti.

    When the four bases of psychic power have been developed and cultivated in this way, a mendicant wields the many kinds of psychic power: multiplying themselves and becoming one again … controlling the body as far as the realm of divinity. …

  92. 92

    एवंe·vaṃ भावितेसुbhā·vi·te·su खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve भिक्खुbhik·khu चतूसुca·tū·su इद्धिपादेसुid·dhi·pā·de·su एवंe·vaṃ बहुलीकतेसु,ba·hu·lī·ka·te·su आसवानंā·sa·vā·naṃ खयाkha·yā अनासवंa·nā·sa·vaṃ चेतोविमुत्तिंce·to·vi·mut·tiṃ पञ्ञाविमुत्तिंpañ·ñā·vi·mut·tiṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me सयंsa·yaṃ अभिञ्ञाa·bhiñ·ñā सच्छिकत्वाsac·chi·kat·vā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरती”ति।vi·ha·ra·tī

    Evaṁ bhāvitesu kho, bhikkhave, bhikkhu catūsu iddhipādesu evaṁ bahulīkatesu, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.

    When the four bases of psychic power have been developed and cultivated in this way, they realize the undefiled freedom of heart and freedom by wisdom. And they live having realized it with their own insight in this very life due to the ending of defilements.”

  93. 93

    दसमं।da·sa·maṃ

    Dasamaṁ.

    (Pāli only)

  94. 94

    पासादकम्पनवग्गोpā·sā·da·kam·pa·na·vag·go दुतियो।du·ti·yo

    Pāsādakampanavaggo dutiyo.

    (Pāli only)

  95. 95

    तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ

    Tassuddānaṁ

    (Pāli only)

  96. 96

    पुब्बंpub·baṃ महप्फलंma·hap·pha·laṃ छन्दं,chan·daṃ

    Pubbaṁ mahapphalaṁ chandaṁ,

    (Pāli only)

  97. 97

    मोग्गल्लानञ्चmog·gal·lā·nañ·ca उण्णाभं;uṇ·ṇā·bhaṃ

    Moggallānañca uṇṇābhaṁ;

    (Pāli only)

  98. 98

    द्वेdve समणब्राह्मणाsa·ma·ṇab·rāh·ma·ṇā भिक्खु,bhik·khu

    Dve samaṇabrāhmaṇā bhikkhu,

    (Pāli only)

  99. 99

    देसनाde·sa·nā विभङ्गेनvi·bhaṅ·ge·na चाति।cā·ti

    Desanā vibhaṅgena cāti.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.