Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Linked Discourses 6 14 संयुत्त निकाय 6।1 14

Chapter: 123456789101112131415

Aruṇavatīsutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162 · Hide pronunciation

  1. 1

    संयुत्तsaṃ·yut·ta निकायni·kā·ya 6।14

    Saṁyutta Nikāya 6.14

    Linked Discourses 6.14

  2. 2

    2। दुतियवग्गdu·ti·ya·vag·ga

    2. Dutiyavagga

    Chapter Two

  3. 3

    अरुणवतीसुत्तa·ru·ṇa·va·tī·sut·ta

    Aruṇavatīsutta

    About Aruṇavatī

  4. 4

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  5. 5

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti …पे…pe

    ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati …pe…

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī.

  6. 6

    तत्रtat·ra खोkho भगवाbha·ga·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    There he addressed the mendicants,

  7. 7

    “भिक्खवो”ति।bhik·kha·vo

    “bhikkhavo”ti.

    “Mendicants!”

  8. 8

    “भदन्ते”तिbha·dan·te तेte भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ

    “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

    “Venerable sir,” they replied.

  9. 9

    भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Bhagavā etadavoca:

    The Buddha said this:

  10. 10

    “भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve राजाrā·jā अहोसिa·ho·si अरुणवाa·ru·ṇa·vā नाम।nā·ma

    “Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, rājā ahosi aruṇavā nāma.

    “Once upon a time, mendicants, there was a king named Aruṇavā.

  11. 11

    रञ्ञोrañ·ño खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve अरुणवतोa·ru·ṇa·va·to अरुणवतीa·ru·ṇa·va·tī नामnā·ma राजधानीrā·ja·dhā·nī अहोसि।a·ho·si

    Rañño kho pana, bhikkhave, aruṇavato aruṇavatī nāma rājadhānī ahosi.

    He had a capital named Aruṇavatī.

  12. 12

    अरुणवतिंa·ru·ṇa·va·tiṃ खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve राजधानिंrā·ja·dhā·niṃ सिखीsi·khī भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहासि।vi·hā·si

    Aruṇavatiṁ kho pana, bhikkhave, rājadhāniṁ sikhī bhagavā arahaṁ sammāsambuddho upanissāya vihāsi.

    Sikhī the Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha lived supported by Aruṇavatī.

  13. 13

    सिखिस्सsi·khis·sa खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa अभिभूसम्भवंa·bhi·bhū·sam·bha·vaṃ नामnā·ma सावकयुगंsā·va·ka·yu·gaṃ अहोसिa·ho·si अग्गंag·gaṃ भद्दयुगं।bhad·da·yu·gaṃ

    Sikhissa kho pana, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa abhibhūsambhavaṁ nāma sāvakayugaṁ ahosi aggaṁ bhaddayugaṁ.

    Sikhī had a fine pair of chief disciples named Abhibhū and Sambhava.

  14. 14

    अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve सिखीsi·khī भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho अभिभुंa·bhi·bhuṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho, bhikkhave, sikhī bhagavā arahaṁ sammāsambuddho abhibhuṁ bhikkhuṁ āmantesi:

    Then the Buddha Sikhī addressed the mendicant Abhibhū,

  15. 15

    ‘आयाम,ā·yā·ma ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa येनye·na अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro ब्रह्मलोकोbrah·ma·lo·ko तेनुपसङ्कमिस्साम,te·nu·pa·saṅ·ka·mis·sā·ma यावyā·va भत्तस्सbhat·tas·sa कालोkā·lo भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī

    ‘āyāma, brāhmaṇa, yena aññataro brahmaloko tenupasaṅkamissāma, yāva bhattassa kālo bhavissatī’ti.

    ‘Come, brahmin, let’s go to one of the realms of divinity until it’s time for our meal.’

  16. 16

    ‘एवं,e·vaṃ भन्ते’तिbhan·te खोkho भिक्खवे,bhik·kha·ve अभिभूa·bhi·bhū भिक्खुbhik·khu सिखिस्सsi·khis·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si

    ‘Evaṁ, bhante’ti kho bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paccassosi.

    ‘Yes, sir,’ replied Abhibhū.

  17. 17

    अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve सिखीsi·khī भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho अभिभूa·bhi·bhū चca भिक्खु—सेय्यथापिbhik·khu नामnā·ma बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so समिञ्जितंsa·miñ·ji·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ पसारेय्य,pa·sā·rey·ya पसारितंpa·sā·ri·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ समिञ्जेय्य;sa·miñ·jey·ya एवमेव—अरुणवतियाe·va·me·va राजधानियाrā·ja·dhā·ni·yā अन्तरहिताan·ta·ra·hi·tā तस्मिंtas·miṃ ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke पातुरहेसुं।pā·tu·ra·he·suṃ

    Atha kho, bhikkhave, sikhī bhagavā arahaṁ sammāsambuddho abhibhū ca bhikkhu—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—aruṇavatiyā rājadhāniyā antarahitā tasmiṁ brahmaloke pāturahesuṁ.

    Then, as easily as a strong person would extend or contract their arm, they vanished from Aruṇavatī and appeared in that realm of divinity.

  18. 18

    अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve सिखीsi·khī भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho अभिभुंa·bhi·bhuṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho, bhikkhave, sikhī bhagavā arahaṁ sammāsambuddho abhibhuṁ bhikkhuṁ āmantesi:

    Then the Buddha Sikhī addressed the mendicant Abhibhū,

  19. 19

    ‘पटिभातु,pa·ṭi·bhā·tu ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa तंtaṃ ब्रह्मुनोbrah·mu·no चca ब्रह्मपरिसायbrah·ma·pa·ri·sā·ya चca ब्रह्मपारिसज्जानञ्चbrah·ma·pā·ri·saj·jā·nañ·ca धम्मीdham·mī कथा’ति।ka·thā

    ‘paṭibhātu, brāhmaṇa, taṁ brahmuno ca brahmaparisāya ca brahmapārisajjānañca dhammī kathā’ti.

    ‘Brahmin, teach the Dhamma as you feel inspired for that divinity, his assembly, and the members of his retinue.’

  20. 20

    ‘एवं,e·vaṃ भन्ते’तिbhan·te खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अभिभूa·bhi·bhū भिक्खुbhik·khu सिखिस्सsi·khis·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa पटिस्सुत्वा,pa·ṭis·sut·vā ब्रह्मानञ्चbrah·mā·nañ·ca ब्रह्मपरिसञ्चbrah·ma·pa·ri·sañ·ca ब्रह्मपारिसज्जेbrah·ma·pā·ri·saj·je चca धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si

    ‘Evaṁ, bhante’ti kho, bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paṭissutvā, brahmānañca brahmaparisañca brahmapārisajje ca dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.

    ‘Yes, sir,’ replied Abhibhū. Then he educated, encouraged, fired up, and inspired them with a Dhamma talk.

  21. 21

    तत्रtat·ra सुदं,su·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्माbrah·mā चca ब्रह्मपरिसाbrah·ma·pa·ri·sā चca ब्रह्मपारिसज्जाbrah·ma·pā·ri·saj·jā चca उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति:vi·pā·cen·ti

    Tatra sudaṁ, bhikkhave, brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca ujjhāyanti khiyyanti vipācenti:

    But the Divinity, his assembly, and his retinue complained, grumbled, and objected,

  22. 22

    ‘अच्छरियंac·cha·ri·yaṃ वत,va·ta भो,bho अब्भुतंab·bhu·taṃ वतva·ta भो,bho कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma सत्थरिsat·tha·ri सम्मुखीभूतेsam·mu·khī·bhū·te सावकोsā·va·ko धम्मंdham·maṃ देसेस्सती’ति।de·ses·sa·tī

    ‘acchariyaṁ vata, bho, abbhutaṁ vata bho, kathañhi nāma satthari sammukhībhūte sāvako dhammaṁ desessatī’ti.

    ‘Oh lord, how incredible, how amazing! How on earth can a disciple teach Dhamma in the presence of the Teacher?’

  23. 23

    अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve सिखीsi·khī भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho अभिभुंa·bhi·bhuṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho, bhikkhave, sikhī bhagavā arahaṁ sammāsambuddho abhibhuṁ bhikkhuṁ āmantesi:

    Then the Buddha Sikhī addressed the mendicant Abhibhū,

  24. 24

    ‘उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खोkho ते,te ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa ब्रह्माbrah·mā चca ब्रह्मपरिसाbrah·ma·pa·ri·sā चca ब्रह्मपारिसज्जाbrah·ma·pā·ri·saj·jā च—ca

    ‘ujjhāyanti kho te, brāhmaṇa, brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca—

    ‘Brahmin, the Divinity, his assembly, and his retinue are complaining

  25. 25

    अच्छरियंac·cha·ri·yaṃ वतva·ta भो,bho अब्भुतंab·bhu·taṃ वतva·ta भो,bho कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma सत्थरिsat·tha·ri सम्मुखीभूतेsam·mu·khī·bhū·te सावकोsā·va·ko धम्मंdham·maṃ देसेस्सतीति।de·ses·sa·tī·ti

    acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, kathañhi nāma satthari sammukhībhūte sāvako dhammaṁ desessatīti.

    that a disciple teaches Dhamma in the presence of the Teacher.

  26. 26

    तेनte·na हिhi त्वं,tvaṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa भिय्योसोbhiy·yo·so मत्तायmat·tā·ya ब्रह्मानञ्चbrah·mā·nañ·ca ब्रह्मपरिसञ्चbrah·ma·pa·ri·sañ·ca ब्रह्मपारिसज्जेbrah·ma·pā·ri·saj·je चca संवेजेही’ति।saṃ·ve·je·hī

    Tena hi tvaṁ, brāhmaṇa, bhiyyoso mattāya brahmānañca brahmaparisañca brahmapārisajje ca saṁvejehī’ti.

    Well then, brahmin, stir them up even more!’

  27. 27

    ‘एवं,e·vaṃ भन्ते’तिbhan·te खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अभिभूa·bhi·bhū भिक्खुbhik·khu सिखिस्सsi·khis·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā दिस्समानेनपिdis·sa·mā·ne·na·pi कायेनkā·ye·na धम्मंdham·maṃ देसेसि,de·se·si अदिस्समानेनपिa·dis·sa·mā·ne·na·pi कायेनkā·ye·na धम्मंdham·maṃ देसेसि,de·se·si दिस्समानेनपिdis·sa·mā·ne·na·pi हेट्ठिमेनheṭ·ṭhi·me·na उपड्ढकायेनu·paḍ·ḍha·kā·ye·na अदिस्समानेनa·dis·sa·mā·ne·na उपरिमेनu·pa·ri·me·na उपड्ढकायेनu·paḍ·ḍha·kā·ye·na धम्मंdham·maṃ देसेसि,de·se·si दिस्समानेनपिdis·sa·mā·ne·na·pi उपरिमेनu·pa·ri·me·na उपड्ढकायेनu·paḍ·ḍha·kā·ye·na अदिस्समानेनa·dis·sa·mā·ne·na हेट्ठिमेनheṭ·ṭhi·me·na उपड्ढकायेनu·paḍ·ḍha·kā·ye·na धम्मंdham·maṃ देसेसि।de·se·si

    ‘Evaṁ, bhante’ti kho, bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paṭissutvā dissamānenapi kāyena dhammaṁ desesi, adissamānenapi kāyena dhammaṁ desesi, dissamānenapi heṭṭhimena upaḍḍhakāyena adissamānena uparimena upaḍḍhakāyena dhammaṁ desesi, dissamānenapi uparimena upaḍḍhakāyena adissamānena heṭṭhimena upaḍḍhakāyena dhammaṁ desesi.

    ‘Yes, sir,’ replied Abhibhū. Then he taught Dhamma with his body visible; with his body invisible; with the lower half visible and the upper half invisible; and with the upper half visible and the lower half invisible.

  28. 28

    तत्रtat·ra सुदं,su·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्माbrah·mā चca ब्रह्मपरिसाbrah·ma·pa·ri·sā चca ब्रह्मपारिसज्जाbrah·ma·pā·ri·saj·jā चca अच्छरियब्भुतचित्तजाताac·cha·ri·yab·bhu·ta·cit·ta·jā·tā अहेसुं:a·he·suṃ

    Tatra sudaṁ, bhikkhave, brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca acchariyabbhutacittajātā ahesuṁ:

    And the Divinity, his assembly, and his retinue, their minds full of wonder and amazement, thought,

  29. 29

    ‘अच्छरियंac·cha·ri·yaṃ वतva·ta भो,bho अब्भुतंab·bhu·taṃ वतva·ta भो,bho समणस्सsa·ma·ṇas·sa महिद्धिकताma·hid·dhi·ka·tā महानुभावता’ति।ma·hā·nu·bhā·va·tā

    ‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, samaṇassa mahiddhikatā mahānubhāvatā’ti.

    ‘Oh lord, how incredible, how amazing! The ascetic has such psychic power and might!’

  30. 30

    अथa·tha खोkho अभिभूa·bhi·bhū भिक्खुbhik·khu सिखिंsi·khiṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अरहन्तंa·ra·han·taṃ सम्मासम्बुद्धंsam·mā·sam·bud·dhaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho abhibhū bhikkhu sikhiṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhaṁ etadavoca:

    Then Abhibhū said to the Buddha Sikhī,

  31. 31

    ‘अभिजानामिa·bhi·jā·nā·mi ख्वाहं,khvā·haṃ भन्ते,bhan·te भिक्खुसङ्घस्सbhik·khu·saṅ·ghas·sa मज्झेmaj·jhe एवरूपिंe·va·rū·piṃ वाचंvā·caṃ भासिता—bhā·si·tā

    ‘abhijānāmi khvāhaṁ, bhante, bhikkhusaṅghassa majjhe evarūpiṁ vācaṁ bhāsitā—

    ‘Sir, I recall having said this in the middle of the Saṅgha:

  32. 32

    पहोमिpa·ho·mi ख्वाहं,khvā·haṃ आवुसो,ā·vu·so ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितोṭhi·to सहस्सिलोकधातुंsa·has·si·lo·ka·dhā·tuṃ सरेनsa·re·na विञ्ञापेतुन्’ति।viñ·ñā·pe·tun

    pahomi khvāhaṁ, āvuso, brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṁ sarena viññāpetun’ti.

    “Standing in the realm of divinity, I can make my voice heard throughout the thousandfold galaxy.”’

  33. 33

    ‘एतस्स,e·tas·sa ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa कालो,kā·lo एतस्स,e·tas·sa ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa कालो;kā·lo

    ‘Etassa, brāhmaṇa, kālo, etassa, brāhmaṇa, kālo;

    ‘Now is the time, brahmin! Now is the time, brahmin!

  34. 34

    यंyaṃ त्वं,tvaṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितोṭhi·to सहस्सिलोकधातुंsa·has·si·lo·ka·dhā·tuṃ सरेनsa·re·na विञ्ञापेय्यासी’ति।viñ·ñā·pey·yā·sī

    yaṁ tvaṁ, brāhmaṇa, brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṁ sarena viññāpeyyāsī’ti.

    Standing in the realm of divinity, make your voice heard throughout the thousandfold galaxy.’

  35. 35

    ‘एवं,e·vaṃ भन्ते’तिbhan·te खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अभिभूa·bhi·bhū भिक्खुbhik·khu सिखिस्सsi·khis·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितोṭhi·to इमाi·mā गाथायोgā·thā·yo अभासि:a·bhā·si

    ‘Evaṁ, bhante’ti kho, bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paṭissutvā brahmaloke ṭhito imā gāthāyo abhāsi:

    ‘Yes, sir,’ replied Abhibhū. Standing in the realm of divinity, he spoke this verse:

  36. 36

    ‘आरम्भथā·ram·bha·tha निक्कमथ,nik·ka·ma·tha

    ‘Ārambhatha nikkamatha,

    ‘Rouse yourselves! Try harder!

  37. 37

    युञ्जथyuñ·ja·tha बुद्धसासने;bud·dha·sā·sa·ne

    Yuñjatha buddhasāsane;

    Devote yourselves to the teachings of the Buddha!

  38. 38

    धुनाथdhu·nā·tha मच्चुनोmac·cu·no सेनं,se·naṃ

    Dhunātha maccuno senaṁ,

    Crush the army of Death,

  39. 39

    नळागारंवna·ḷā·gā·raṃ·va कुञ्जरो।kuñ·ja·ro

    Naḷāgāraṁva kuñjaro.

    as an elephant a hut of reeds.

  40. 40

    योyo इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनये,dham·ma·vi·na·ye

    Yo imasmiṁ dhammavinaye,

    Whoever shall meditate diligently

  41. 41

    अप्पमत्तोap·pa·mat·to विहस्सति;vi·has·sa·ti

    appamatto vihassati;

    in this teaching and training,

  42. 42

    पहायpa·hā·ya जातिसंसारं,jā·ti·saṃ·sā·raṃ

    Pahāya jātisaṁsāraṁ,

    giving up transmigration through rebirths,

  43. 43

    दुक्खस्सन्तंduk·khas·san·taṃ करिस्सती’ति।ka·ris·sa·tī

    dukkhassantaṁ karissatī’ti.

    will make an end of suffering.’

  44. 44

    अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve सिखीsi·khī चca भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho अभिभूa·bhi·bhū चca भिक्खुbhik·khu ब्रह्मानञ्चbrah·mā·nañ·ca ब्रह्मपरिसञ्चbrah·ma·pa·ri·sañ·ca ब्रह्मपारिसज्जेbrah·ma·pā·ri·saj·je चca संवेजेत्वा—saṃ·ve·jet·vā

    Atha kho, bhikkhave, sikhī ca bhagavā arahaṁ sammāsambuddho abhibhū ca bhikkhu brahmānañca brahmaparisañca brahmapārisajje ca saṁvejetvā—

    Having inspired that divinity, his assembly, and his retinue with a sense of awe,

  45. 45

    सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma …पे…pe तस्मिंtas·miṃ ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke अन्तरहिताan·ta·ra·hi·tā अरुणवतियाa·ru·ṇa·va·ti·yā राजधानियाrā·ja·dhā·ni·yā पातुरहेसुं।pā·tu·ra·he·suṃ

    seyyathāpi nāma …pe… tasmiṁ brahmaloke antarahitā aruṇavatiyā rājadhāniyā pāturahesuṁ.

    as easily as a strong person would extend or contract their arm, Sikhī and Abhibhū vanished from that realm of divinity and appeared in Aruṇavatī.

  46. 46

    अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve सिखीsi·khī भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho, bhikkhave, sikhī bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhikkhū āmantesi:

    Then the Buddha Sikhī addressed the mendicants,

  47. 47

    ‘अस्सुत्थas·sut·tha नोno तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve अभिभुस्सa·bhi·bhus·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितस्सṭhi·tas·sa गाथायोgā·thā·yo भासमानस्सा’ति?bhā·sa·mā·nas·sā

    ‘assuttha no tumhe, bhikkhave, abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’ti?

    ‘Mendicants, did you hear the mendicant Abhibhū speaking a verse while standing in a realm of divinity?’

  48. 48

    ‘अस्सुम्हas·sum·ha खोkho मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te अभिभुस्सa·bhi·bhus·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितस्सṭhi·tas·sa गाथायोgā·thā·yo भासमानस्सा’ति।bhā·sa·mā·nas·sā

    ‘Assumha kho mayaṁ, bhante, abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’ti.

    ‘We did, sir.’

  49. 49

    ‘यथाya·thā कथंka·thaṃ पनpa·na तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve अस्सुत्थas·sut·tha अभिभुस्सa·bhi·bhus·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितस्सṭhi·tas·sa गाथायोgā·thā·yo भासमानस्सा’ति?bhā·sa·mā·nas·sā

    ‘Yathā kathaṁ pana tumhe, bhikkhave, assuttha abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’ti?

    ‘But what exactly did you hear?’

  50. 50

    एवंe·vaṃ खोkho मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te अस्सुम्हas·sum·ha अभिभुस्सa·bhi·bhus·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितस्सṭhi·tas·sa गाथायोgā·thā·yo भासमानस्स:bhā·sa·mā·nas·sa

    Evaṁ kho mayaṁ, bhante, assumha abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassa:

    ‘This is what we heard, sir:

  51. 51

    ‘आरम्भथā·ram·bha·tha निक्कमथ,nik·ka·ma·tha

    ‘Ārambhatha nikkamatha,

    “Rouse yourselves! Try harder!

  52. 52

    युञ्जथyuñ·ja·tha बुद्धसासने;bud·dha·sā·sa·ne

    yuñjatha buddhasāsane;

    Devote yourselves to the teachings of the Buddha!

  53. 53

    धुनाथdhu·nā·tha मच्चुनोmac·cu·no सेनं,se·naṃ

    Dhunātha maccuno senaṁ,

    Crush the army of Death,

  54. 54

    नळागारंवna·ḷā·gā·raṃ·va कुञ्जरो।kuñ·ja·ro

    naḷāgāraṁva kuñjaro.

    as an elephant a hut of reeds.

  55. 55

    योyo इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनये,dham·ma·vi·na·ye

    Yo imasmiṁ dhammavinaye,

    Whoever shall meditate diligently

  56. 56

    अप्पमत्तोap·pa·mat·to विहस्सति;vi·has·sa·ti

    appamatto vihassati;

    in this teaching and training,

  57. 57

    पहायpa·hā·ya जातिसंसारं,jā·ti·saṃ·sā·raṃ

    Pahāya jātisaṁsāraṁ,

    giving up transmigration through rebirths,

  58. 58

    दुक्खस्सन्तंduk·khas·san·taṃ करिस्सती’ति।ka·ris·sa·tī

    dukkhassantaṁ karissatī’ti.

    will make an end of suffering.”

  59. 59

    ‘एवंe·vaṃ खोkho मयं,ma·yaṃ भन्ते,bhan·te अस्सुम्हas·sum·ha अभिभुस्सa·bhi·bhus·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितस्सṭhi·tas·sa गाथायोgā·thā·yo भासमानस्सा’ति।bhā·sa·mā·nas·sā

    ‘Evaṁ kho mayaṁ, bhante, assumha abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’ti.

    That’s what we heard, sir.’

  60. 60

    ‘साधुsā·dhu साधु,sā·dhu भिक्खवे;bhik·kha·ve

    ‘Sādhu sādhu, bhikkhave;

    ‘Good, good, mendicants!

  61. 61

    साधुsā·dhu खोkho तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve अस्सुत्थas·sut·tha अभिभुस्सa·bhi·bhus·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितस्सṭhi·tas·sa गाथायोgā·thā·yo भासमानस्सा’”ति।bhā·sa·mā·nas·sā

    sādhu kho tumhe, bhikkhave, assuttha abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’”ti.

    It’s good that you heard the mendicant Abhibhū speaking this verse while standing in a realm of divinity.’”

  62. 62

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा,bha·ga·vā अत्तमनाat·ta·ma·nā तेte भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दुन्ति।a·bhi·nan·dun·ti

    Idamavoca bhagavā, attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.

    That is what the Buddha said. Satisfied, the mendicants approved what the Buddha said.

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.