Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Linked Discourses 6 14 संयुत्त निकाय 6।1 14
Chapter: 123456789101112131415
Aruṇavatīsutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162 · Hide pronunciation
-
1
Linked Discourses 6.14
- 2
-
3
अरुणवतीसुत्तa·ru·ṇa·va·tī·sut·ta
Aruṇavatīsutta
- 4
- 5
- 6
-
7
“भिक्खवो”ति।bhik·kha·vo
“bhikkhavo”ti.
“Mendicants!”
-
8
“भदन्ते”तिbha·dan·te तेte भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसुं।pac·cas·so·suṃ
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
- 9
- 10
- 11
-
12
अरुणवतिंa·ru·ṇa·va·tiṃ खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve राजधानिंrā·ja·dhā·niṃ सिखीsi·khī भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho उपनिस्सायu·pa·nis·sā·ya विहासि।vi·hā·si
Aruṇavatiṁ kho pana, bhikkhave, rājadhāniṁ sikhī bhagavā arahaṁ sammāsambuddho upanissāya vihāsi.
Sikhī the Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha lived supported by Aruṇavatī.
-
13
सिखिस्सsi·khis·sa खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa अभिभूसम्भवंa·bhi·bhū·sam·bha·vaṃ नामnā·ma सावकयुगंsā·va·ka·yu·gaṃ अहोसिa·ho·si अग्गंag·gaṃ भद्दयुगं।bhad·da·yu·gaṃ
Sikhissa kho pana, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa abhibhūsambhavaṁ nāma sāvakayugaṁ ahosi aggaṁ bhaddayugaṁ.
Sikhī had a fine pair of chief disciples named Abhibhū and Sambhava.
- 14
-
15
‘आयाम,ā·yā·ma ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa येनye·na अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro ब्रह्मलोकोbrah·ma·lo·ko तेनुपसङ्कमिस्साम,te·nu·pa·saṅ·ka·mis·sā·ma यावyā·va भत्तस्सbhat·tas·sa कालोkā·lo भविस्सती’ति।bha·vis·sa·tī
‘āyāma, brāhmaṇa, yena aññataro brahmaloko tenupasaṅkamissāma, yāva bhattassa kālo bhavissatī’ti.
‘Come, brahmin, let’s go to one of the realms of divinity until it’s time for our meal.’
-
16
‘एवं,e·vaṃ भन्ते’तिbhan·te खोkho भिक्खवे,bhik·kha·ve अभिभूa·bhi·bhū भिक्खुbhik·khu सिखिस्सsi·khis·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si
‘Evaṁ, bhante’ti kho bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paccassosi.
-
17
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve सिखीsi·khī भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho अभिभूa·bhi·bhū चca भिक्खु—सेय्यथापिbhik·khu नामnā·ma बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so समिञ्जितंsa·miñ·ji·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ पसारेय्य,pa·sā·rey·ya पसारितंpa·sā·ri·taṃ वाvā बाहंbā·haṃ समिञ्जेय्य;sa·miñ·jey·ya एवमेव—अरुणवतियाe·va·me·va राजधानियाrā·ja·dhā·ni·yā अन्तरहिताan·ta·ra·hi·tā तस्मिंtas·miṃ ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke पातुरहेसुं।pā·tu·ra·he·suṃ
Atha kho, bhikkhave, sikhī bhagavā arahaṁ sammāsambuddho abhibhū ca bhikkhu—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—aruṇavatiyā rājadhāniyā antarahitā tasmiṁ brahmaloke pāturahesuṁ.
Then, as easily as a strong person would extend or contract their arm, they vanished from Aruṇavatī and appeared in that realm of divinity.
- 18
-
19
‘पटिभातु,pa·ṭi·bhā·tu ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa तंtaṃ ब्रह्मुनोbrah·mu·no चca ब्रह्मपरिसायbrah·ma·pa·ri·sā·ya चca ब्रह्मपारिसज्जानञ्चbrah·ma·pā·ri·saj·jā·nañ·ca धम्मीdham·mī कथा’ति।ka·thā
‘paṭibhātu, brāhmaṇa, taṁ brahmuno ca brahmaparisāya ca brahmapārisajjānañca dhammī kathā’ti.
‘Brahmin, teach the Dhamma as you feel inspired for that divinity, his assembly, and the members of his retinue.’
-
20
‘एवं,e·vaṃ भन्ते’तिbhan·te खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अभिभूa·bhi·bhū भिक्खुbhik·khu सिखिस्सsi·khis·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa पटिस्सुत्वा,pa·ṭis·sut·vā ब्रह्मानञ्चbrah·mā·nañ·ca ब्रह्मपरिसञ्चbrah·ma·pa·ri·sañ·ca ब्रह्मपारिसज्जेbrah·ma·pā·ri·saj·je चca धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si
‘Evaṁ, bhante’ti kho, bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paṭissutvā, brahmānañca brahmaparisañca brahmapārisajje ca dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
‘Yes, sir,’ replied Abhibhū. Then he educated, encouraged, fired up, and inspired them with a Dhamma talk.
-
21
तत्रtat·ra सुदं,su·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्माbrah·mā चca ब्रह्मपरिसाbrah·ma·pa·ri·sā चca ब्रह्मपारिसज्जाbrah·ma·pā·ri·saj·jā चca उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति:vi·pā·cen·ti
Tatra sudaṁ, bhikkhave, brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca ujjhāyanti khiyyanti vipācenti:
But the Divinity, his assembly, and his retinue complained, grumbled, and objected,
-
22
‘अच्छरियंac·cha·ri·yaṃ वत,va·ta भो,bho अब्भुतंab·bhu·taṃ वतva·ta भो,bho कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma सत्थरिsat·tha·ri सम्मुखीभूतेsam·mu·khī·bhū·te सावकोsā·va·ko धम्मंdham·maṃ देसेस्सती’ति।de·ses·sa·tī
‘acchariyaṁ vata, bho, abbhutaṁ vata bho, kathañhi nāma satthari sammukhībhūte sāvako dhammaṁ desessatī’ti.
‘Oh lord, how incredible, how amazing! How on earth can a disciple teach Dhamma in the presence of the Teacher?’
- 23
-
24
‘उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खोkho ते,te ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa ब्रह्माbrah·mā चca ब्रह्मपरिसाbrah·ma·pa·ri·sā चca ब्रह्मपारिसज्जाbrah·ma·pā·ri·saj·jā च—ca
‘ujjhāyanti kho te, brāhmaṇa, brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca—
‘Brahmin, the Divinity, his assembly, and his retinue are complaining
-
25
अच्छरियंac·cha·ri·yaṃ वतva·ta भो,bho अब्भुतंab·bhu·taṃ वतva·ta भो,bho कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma सत्थरिsat·tha·ri सम्मुखीभूतेsam·mu·khī·bhū·te सावकोsā·va·ko धम्मंdham·maṃ देसेस्सतीति।de·ses·sa·tī·ti
acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, kathañhi nāma satthari sammukhībhūte sāvako dhammaṁ desessatīti.
that a disciple teaches Dhamma in the presence of the Teacher.
-
26
तेनte·na हिhi त्वं,tvaṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa भिय्योसोbhiy·yo·so मत्तायmat·tā·ya ब्रह्मानञ्चbrah·mā·nañ·ca ब्रह्मपरिसञ्चbrah·ma·pa·ri·sañ·ca ब्रह्मपारिसज्जेbrah·ma·pā·ri·saj·je चca संवेजेही’ति।saṃ·ve·je·hī
Tena hi tvaṁ, brāhmaṇa, bhiyyoso mattāya brahmānañca brahmaparisañca brahmapārisajje ca saṁvejehī’ti.
-
27
‘एवं,e·vaṃ भन्ते’तिbhan·te खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अभिभूa·bhi·bhū भिक्खुbhik·khu सिखिस्सsi·khis·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā दिस्समानेनपिdis·sa·mā·ne·na·pi कायेनkā·ye·na धम्मंdham·maṃ देसेसि,de·se·si अदिस्समानेनपिa·dis·sa·mā·ne·na·pi कायेनkā·ye·na धम्मंdham·maṃ देसेसि,de·se·si दिस्समानेनपिdis·sa·mā·ne·na·pi हेट्ठिमेनheṭ·ṭhi·me·na उपड्ढकायेनu·paḍ·ḍha·kā·ye·na अदिस्समानेनa·dis·sa·mā·ne·na उपरिमेनu·pa·ri·me·na उपड्ढकायेनu·paḍ·ḍha·kā·ye·na धम्मंdham·maṃ देसेसि,de·se·si दिस्समानेनपिdis·sa·mā·ne·na·pi उपरिमेनu·pa·ri·me·na उपड्ढकायेनu·paḍ·ḍha·kā·ye·na अदिस्समानेनa·dis·sa·mā·ne·na हेट्ठिमेनheṭ·ṭhi·me·na उपड्ढकायेनu·paḍ·ḍha·kā·ye·na धम्मंdham·maṃ देसेसि।de·se·si
‘Evaṁ, bhante’ti kho, bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paṭissutvā dissamānenapi kāyena dhammaṁ desesi, adissamānenapi kāyena dhammaṁ desesi, dissamānenapi heṭṭhimena upaḍḍhakāyena adissamānena uparimena upaḍḍhakāyena dhammaṁ desesi, dissamānenapi uparimena upaḍḍhakāyena adissamānena heṭṭhimena upaḍḍhakāyena dhammaṁ desesi.
‘Yes, sir,’ replied Abhibhū. Then he taught Dhamma with his body visible; with his body invisible; with the lower half visible and the upper half invisible; and with the upper half visible and the lower half invisible.
-
28
तत्रtat·ra सुदं,su·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्माbrah·mā चca ब्रह्मपरिसाbrah·ma·pa·ri·sā चca ब्रह्मपारिसज्जाbrah·ma·pā·ri·saj·jā चca अच्छरियब्भुतचित्तजाताac·cha·ri·yab·bhu·ta·cit·ta·jā·tā अहेसुं:a·he·suṃ
Tatra sudaṁ, bhikkhave, brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca acchariyabbhutacittajātā ahesuṁ:
And the Divinity, his assembly, and his retinue, their minds full of wonder and amazement, thought,
-
29
‘अच्छरियंac·cha·ri·yaṃ वतva·ta भो,bho अब्भुतंab·bhu·taṃ वतva·ta भो,bho समणस्सsa·ma·ṇas·sa महिद्धिकताma·hid·dhi·ka·tā महानुभावता’ति।ma·hā·nu·bhā·va·tā
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, samaṇassa mahiddhikatā mahānubhāvatā’ti.
‘Oh lord, how incredible, how amazing! The ascetic has such psychic power and might!’
- 30
- 31
-
32
पहोमिpa·ho·mi ख्वाहं,khvā·haṃ आवुसो,ā·vu·so ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितोṭhi·to सहस्सिलोकधातुंsa·has·si·lo·ka·dhā·tuṃ सरेनsa·re·na विञ्ञापेतुन्’ति।viñ·ñā·pe·tun
pahomi khvāhaṁ, āvuso, brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṁ sarena viññāpetun’ti.
“Standing in the realm of divinity, I can make my voice heard throughout the thousandfold galaxy.”’
- 33
-
34
यंyaṃ त्वं,tvaṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितोṭhi·to सहस्सिलोकधातुंsa·has·si·lo·ka·dhā·tuṃ सरेनsa·re·na विञ्ञापेय्यासी’ति।viñ·ñā·pey·yā·sī
yaṁ tvaṁ, brāhmaṇa, brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṁ sarena viññāpeyyāsī’ti.
Standing in the realm of divinity, make your voice heard throughout the thousandfold galaxy.’
-
35
‘एवं,e·vaṃ भन्ते’तिbhan·te खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अभिभूa·bhi·bhū भिक्खुbhik·khu सिखिस्सsi·khis·sa भगवतोbha·ga·va·to अरहतोa·ra·ha·to सम्मासम्बुद्धस्सsam·mā·sam·bud·dhas·sa पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितोṭhi·to इमाi·mā गाथायोgā·thā·yo अभासि:a·bhā·si
‘Evaṁ, bhante’ti kho, bhikkhave, abhibhū bhikkhu sikhissa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paṭissutvā brahmaloke ṭhito imā gāthāyo abhāsi:
‘Yes, sir,’ replied Abhibhū. Standing in the realm of divinity, he spoke this verse:
- 36
-
37
युञ्जथyuñ·ja·tha बुद्धसासने;bud·dha·sā·sa·ne
Yuñjatha buddhasāsane;
- 38
- 39
-
40
योyo इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनये,dham·ma·vi·na·ye
Yo imasmiṁ dhammavinaye,
- 41
-
42
पहायpa·hā·ya जातिसंसारं,jā·ti·saṃ·sā·raṃ
Pahāya jātisaṁsāraṁ,
-
43
दुक्खस्सन्तंduk·khas·san·taṃ करिस्सती’ति।ka·ris·sa·tī
dukkhassantaṁ karissatī’ti.
-
44
अथa·tha खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve सिखीsi·khī चca भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho अभिभूa·bhi·bhū चca भिक्खुbhik·khu ब्रह्मानञ्चbrah·mā·nañ·ca ब्रह्मपरिसञ्चbrah·ma·pa·ri·sañ·ca ब्रह्मपारिसज्जेbrah·ma·pā·ri·saj·je चca संवेजेत्वा—saṃ·ve·jet·vā
Atha kho, bhikkhave, sikhī ca bhagavā arahaṁ sammāsambuddho abhibhū ca bhikkhu brahmānañca brahmaparisañca brahmapārisajje ca saṁvejetvā—
Having inspired that divinity, his assembly, and his retinue with a sense of awe,
-
45
सेय्यथापिsey·ya·thā·pi नामnā·ma …पे…pe तस्मिंtas·miṃ ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke अन्तरहिताan·ta·ra·hi·tā अरुणवतियाa·ru·ṇa·va·ti·yā राजधानियाrā·ja·dhā·ni·yā पातुरहेसुं।pā·tu·ra·he·suṃ
seyyathāpi nāma …pe… tasmiṁ brahmaloke antarahitā aruṇavatiyā rājadhāniyā pāturahesuṁ.
as easily as a strong person would extend or contract their arm, Sikhī and Abhibhū vanished from that realm of divinity and appeared in Aruṇavatī.
- 46
-
47
‘अस्सुत्थas·sut·tha नोno तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve अभिभुस्सa·bhi·bhus·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितस्सṭhi·tas·sa गाथायोgā·thā·yo भासमानस्सा’ति?bhā·sa·mā·nas·sā
‘assuttha no tumhe, bhikkhave, abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’ti?
‘Mendicants, did you hear the mendicant Abhibhū speaking a verse while standing in a realm of divinity?’
- 48
-
49
‘यथाya·thā कथंka·thaṃ पनpa·na तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve अस्सुत्थas·sut·tha अभिभुस्सa·bhi·bhus·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितस्सṭhi·tas·sa गाथायोgā·thā·yo भासमानस्सा’ति?bhā·sa·mā·nas·sā
‘Yathā kathaṁ pana tumhe, bhikkhave, assuttha abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’ti?
- 50
- 51
-
52
युञ्जथyuñ·ja·tha बुद्धसासने;bud·dha·sā·sa·ne
yuñjatha buddhasāsane;
- 53
- 54
-
55
योyo इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनये,dham·ma·vi·na·ye
Yo imasmiṁ dhammavinaye,
- 56
-
57
पहायpa·hā·ya जातिसंसारं,jā·ti·saṃ·sā·raṃ
Pahāya jātisaṁsāraṁ,
-
58
दुक्खस्सन्तंduk·khas·san·taṃ करिस्सती’ति।ka·ris·sa·tī
dukkhassantaṁ karissatī’ti.
- 59
- 60
-
61
साधुsā·dhu खोkho तुम्हे,tum·he भिक्खवे,bhik·kha·ve अस्सुत्थas·sut·tha अभिभुस्सa·bhi·bhus·sa भिक्खुनोbhik·khu·no ब्रह्मलोकेbrah·ma·lo·ke ठितस्सṭhi·tas·sa गाथायोgā·thā·yo भासमानस्सा’”ति।bhā·sa·mā·nas·sā
sādhu kho tumhe, bhikkhave, assuttha abhibhussa bhikkhuno brahmaloke ṭhitassa gāthāyo bhāsamānassā’”ti.
It’s good that you heard the mendicant Abhibhū speaking this verse while standing in a realm of divinity.’”
- 62
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.