Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Stories of the Mansions 53 विमानवत्थु 53

Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485

3. Chattamāṇavakavimānavatthu

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101 · Hide pronunciation

  1. 1

    विमानवत्थुvi·mā·na·vat·thu

    Vimānavatthu

  2. 2

    पुरिसविमानpu·ri·sa·vi·mā·na

    Purisavimāna

  3. 3

    महारथवग्गma·hā·ra·tha·vag·ga

    Mahārathavagga

  4. 4

    3। छत्तमाणवकविमानवत्थुchat·ta·mā·ṇa·va·ka·vi·mā·na·vat·thu

    3. Chattamāṇavakavimānavatthu

  5. 5

    “योyo वदतंva·da·taṃ पवरोpa·va·ro मनुजेसु,ma·nu·je·su

    “Yo vadataṁ pavaro manujesu,

    (Pāli only)

  6. 6

    सक्यमुनीsak·ya·mu·nī भगवाbha·ga·vā कतकिच्चो;ka·ta·kic·co

    Sakyamunī bhagavā katakicco;

    (Pāli only)

  7. 7

    पारगतोpā·ra·ga·to बलविरियसमङ्गी,ba·la·vi·ri·ya·sa·maṅ·gī

    Pāragato balaviriyasamaṅgī,

    (Pāli only)

  8. 8

    तंtaṃ सुगतंsu·ga·taṃ सरणत्थमुपेहि।sa·ra·ṇat·tha·mu·pe·hi

    Taṁ sugataṁ saraṇatthamupehi.

    (Pāli only)

  9. 9

    रागविरागमनेजमसोकं,rā·ga·vi·rā·ga·ma·ne·ja·ma·so·kaṃ

    Rāgavirāgamanejamasokaṁ,

    (Pāli only)

  10. 10

    धम्ममसङ्खतमप्पटिकूलं;dham·ma·ma·saṅ·kha·ta·map·pa·ṭi·kū·laṃ

    Dhammamasaṅkhatamappaṭikūlaṁ;

    (Pāli only)

  11. 11

    मधुरमिमंma·dhu·ra·mi·maṃ पगुणंpa·gu·ṇaṃ सुविभत्तं,su·vi·bhat·taṃ

    Madhuramimaṁ paguṇaṁ suvibhattaṁ,

    (Pāli only)

  12. 12

    धम्ममिमंdham·ma·mi·maṃ सरणत्थमुपेहि।sa·ra·ṇat·tha·mu·pe·hi

    Dhammamimaṁ saraṇatthamupehi.

    (Pāli only)

  13. 13

    यत्थyat·tha चca दिन्नdin·na महप्फलमाहु,ma·hap·pha·la·mā·hu

    Yattha ca dinna mahapphalamāhu,

    (Pāli only)

  14. 14

    चतूसुca·tū·su सुचीसुsu·cī·su पुरिसयुगेसु;pu·ri·sa·yu·ge·su

    Catūsu sucīsu purisayugesu;

    (Pāli only)

  15. 15

    अट्ठaṭ·ṭha चca पुग्गलधम्मदसाpug·ga·la·dham·ma·da·sā ते,te

    Aṭṭha ca puggaladhammadasā te,

    (Pāli only)

  16. 16

    सङ्घमिमंsaṅ·gha·mi·maṃ सरणत्थमुपेहि।sa·ra·ṇat·tha·mu·pe·hi

    Saṅghamimaṁ saraṇatthamupehi.

    (Pāli only)

  17. 17

    नna तथाta·thā तपतिta·pa·ti नभेna·bhe सूरियो,sū·ri·yo

    Na tathā tapati nabhe sūriyo,

    (Pāli only)

  18. 18

    चन्दोcan·do चca नna भासतिbhā·sa·ti नna फुस्सो;phus·so

    Cando ca na bhāsati na phusso;

    (Pāli only)

  19. 19

    यथाya·thā अतुलमिदंa·tu·la·mi·daṃ महप्पभासं,ma·hap·pa·bhā·saṃ

    Yathā atulamidaṁ mahappabhāsaṁ,

    (Pāli only)

  20. 20

    कोko नुnu त्वंtvaṃ तिदिवाti·di·vā महिंma·hiṃ उपागा।u·pā·gā

    Ko nu tvaṁ tidivā mahiṁ upāgā.

    (Pāli only)

  21. 21

    छिन्दतिchin·da·ti रंसीraṃ·sī पभङ्करस्स,pa·bhaṅ·ka·ras·sa

    Chindati raṁsī pabhaṅkarassa,

    (Pāli only)

  22. 22

    साधिकवीसतियोजनानिsā·dhi·ka·vī·sa·ti·yo·ja·nā·ni आभा;ā·bhā

    Sādhikavīsatiyojanāni ābhā;

    (Pāli only)

  23. 23

    रत्तिमपिrat·ti·ma·pi यथाya·thā दिवंdi·vaṃ करोति,ka·ro·ti

    Rattimapi yathā divaṁ karoti,

    (Pāli only)

  24. 24

    परिसुद्धंpa·ri·sud·dhaṃ विमलंvi·ma·laṃ सुभंsu·bhaṃ विमानं।vi·mā·naṃ

    Parisuddhaṁ vimalaṁ subhaṁ vimānaṁ.

    (Pāli only)

  25. 25

    बहुपदुमविचित्रपुण्डरीकं,ba·hu·pa·du·ma·vi·cit·ra·puṇ·ḍa·rī·kaṃ

    Bahupadumavicitrapuṇḍarīkaṁ,

    (Pāli only)

  26. 26

    वोकिण्णंvo·kiṇ·ṇaṃ कुसुमेहिku·su·me·hi नेकचित्तं;ne·ka·cit·taṃ

    Vokiṇṇaṁ kusumehi nekacittaṁ;

    (Pāli only)

  27. 27

    अरजविरजहेमजालछन्नं,a·ra·ja·vi·ra·ja·he·ma·jā·la·chan·naṃ

    Arajavirajahemajālachannaṁ,

    (Pāli only)

  28. 28

    आकासेā·kā·se तपतिta·pa·ti यथापिya·thā·pi सूरियो।sū·ri·yo

    Ākāse tapati yathāpi sūriyo.

    (Pāli only)

  29. 29

    रत्तम्बरपीतवाससाहि,rat·tam·ba·ra·pī·ta·vā·sa·sā·hi

    Rattambarapītavāsasāhi,

    (Pāli only)

  30. 30

    अगरुपियङ्गुचन्दनुस्सदाहि;a·ga·ru·pi·yaṅ·gu·can·da·nus·sa·dā·hi

    Agarupiyaṅgucandanussadāhi;

    (Pāli only)

  31. 31

    कञ्चनतनुसन्निभत्तचाहि,kañ·ca·na·ta·nu·san·ni·bhat·ta·cā·hi

    Kañcanatanusannibhattacāhi,

    (Pāli only)

  32. 32

    परिपूरंpa·ri·pū·raṃ गगनंवga·ga·naṃ·va तारकाहि।tā·ra·kā·hi

    Paripūraṁ gaganaṁva tārakāhi.

    (Pāli only)

  33. 33

    नरनारियोna·ra·nā·ri·yo बहुकेत्थनेकवण्णा,ba·hu·ket·tha·ne·ka·vaṇ·ṇā

    Naranāriyo bahuketthanekavaṇṇā,

    (Pāli only)

  34. 34

    कुसुमविभूसिताभरणेत्थku·su·ma·vi·bhū·si·tā·bha·ra·ṇet·tha सुमना;su·ma·nā

    Kusumavibhūsitābharaṇettha sumanā;

    (Pāli only)

  35. 35

    अनिलपमुञ्चिताa·ni·la·pa·muñ·ci·tā पवन्तिpa·van·ti सुरभिं,su·ra·bhiṃ

    Anilapamuñcitā pavanti surabhiṁ,

    (Pāli only)

  36. 36

    तपनियवितताta·pa·ni·ya·vi·ta·tā सुवण्णछन्ना।su·vaṇ·ṇa·chan·nā

    Tapaniyavitatā suvaṇṇachannā.

    (Pāli only)

  37. 37

    किस्सkis·sa संयमस्सsaṃ·ya·mas·sa अयंa·yaṃ विपाको,vi·pā·ko

    Kissa saṁyamassa ayaṁ vipāko,

    (Pāli only)

  38. 38

    केनासिke·nā·si कम्मफलेनिधूपपन्नो;kam·ma·pha·le·ni·dhū·pa·pan·no

    Kenāsi kammaphalenidhūpapanno;

    (Pāli only)

  39. 39

    यथाya·thā चca तेte अधिगतमिदंa·dhi·ga·ta·mi·daṃ विमानं,vi·mā·naṃ

    Yathā ca te adhigatamidaṁ vimānaṁ,

    (Pāli only)

  40. 40

    तदनुपदंta·da·nu·pa·daṃ अवचासिa·va·cā·si इङ्घiṅ·gha पुट्ठो”ति।puṭ·ṭho

    Tadanupadaṁ avacāsi iṅgha puṭṭho”ti.

    (Pāli only)

  41. 41

    “सयमिधsa·ya·mi·dha पथेpa·the समेच्चsa·mec·ca माणवेन,mā·ṇa·ve·na

    “Sayamidha pathe samecca māṇavena,

    (Pāli only)

  42. 42

    सत्थानुसासिsat·thā·nu·sā·si अनुकम्पमानो;a·nu·kam·pa·mā·no

    Satthānusāsi anukampamāno;

    (Pāli only)

  43. 43

    तवta·va रतनवरस्सra·ta·na·va·ras·sa धम्मंdham·maṃ सुत्वा,sut·vā

    Tava ratanavarassa dhammaṁ sutvā,

    (Pāli only)

  44. 44

    करिस्सामीतिka·ris·sā·mī·ti चca ब्रवित्थbra·vit·tha छत्तो।chat·to

    Karissāmīti ca bravittha chatto.

    (Pāli only)

  45. 45

    जिनवरपवरंji·na·va·ra·pa·va·raṃ उपेहिu·pe·hi सरणं,sa·ra·ṇaṃ

    Jinavarapavaraṁ upehi saraṇaṁ,

    (Pāli only)

  46. 46

    धम्मञ्चापिdham·mañ·cā·pi तथेवta·the·va भिक्खुसङ्घं;bhik·khu·saṅ·ghaṃ

    Dhammañcāpi tatheva bhikkhusaṅghaṁ;

    (Pāli only)

  47. 47

    नोतिno·ti पठमंpa·ṭha·maṃ अवोचहंa·vo·ca·haṃ भन्ते,bhan·te

    Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante,

    (Pāli only)

  48. 48

    पच्छाpac·chā तेte वचनंva·ca·naṃ तथेवकासिं।ta·the·va·kā·siṃ

    Pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.

    (Pāli only)

  49. 49

    माmā चca पाणवधंpā·ṇa·va·dhaṃ विविधंvi·vi·dhaṃ चरस्सुca·ras·su असुचिं,a·su·ciṃ

    Mā ca pāṇavadhaṁ vividhaṁ carassu asuciṁ,

    (Pāli only)

  50. 50

    नna हिhi पाणेसुpā·ṇe·su असञ्ञतंa·sañ·ña·taṃ अवण्णयिंसुa·vaṇ·ṇa·yiṃ·su सप्पञ्ञा;sap·pañ·ñā

    Na hi pāṇesu asaññataṁ avaṇṇayiṁsu sappaññā;

    (Pāli only)

  51. 51

    नोतिno·ti पठमंpa·ṭha·maṃ अवोचहंa·vo·ca·haṃ भन्ते,bhan·te

    Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante,

    (Pāli only)

  52. 52

    पच्छाpac·chā तेte वचनंva·ca·naṃ तथेवकासिं।ta·the·va·kā·siṃ

    Pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.

    (Pāli only)

  53. 53

    माmā चca परजनस्सpa·ra·ja·nas·sa रक्खितम्पि,rak·khi·tam·pi

    Mā ca parajanassa rakkhitampi,

    (Pāli only)

  54. 54

    आदातब्बममञ्ञिथोā·dā·tab·ba·ma·mañ·ñi·tho अदिन्नं;a·din·naṃ

    Ādātabbamamaññitho adinnaṁ;

    (Pāli only)

  55. 55

    नोतिno·ti पठमंpa·ṭha·maṃ अवोचहंa·vo·ca·haṃ भन्ते,bhan·te

    Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante,

    (Pāli only)

  56. 56

    पच्छाpac·chā तेte वचनंva·ca·naṃ तथेवकासिं।ta·the·va·kā·siṃ

    Pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.

    (Pāli only)

  57. 57

    माmā चca परजनस्सpa·ra·ja·nas·sa रक्खितायो,rak·khi·tā·yo

    Mā ca parajanassa rakkhitāyo,

    (Pāli only)

  58. 58

    परभरियाpa·ra·bha·ri·yā अगमाa·ga·mā अनरियमेतं;a·na·ri·ya·me·taṃ

    Parabhariyā agamā anariyametaṁ;

    (Pāli only)

  59. 59

    नोतिno·ti पठमंpa·ṭha·maṃ अवोचहंa·vo·ca·haṃ भन्ते,bhan·te

    Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante,

    (Pāli only)

  60. 60

    पच्छाpac·chā तेte वचनंva·ca·naṃ तथेवकासिं।ta·the·va·kā·siṃ

    Pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.

    (Pāli only)

  61. 61

    माmā चca वितथंvi·ta·thaṃ अञ्ञथाañ·ña·thā अभाणि,a·bhā·ṇi

    Mā ca vitathaṁ aññathā abhāṇi,

    (Pāli only)

  62. 62

    नna हिhi मुसावादंmu·sā·vā·daṃ अवण्णयिंसुa·vaṇ·ṇa·yiṃ·su सप्पञ्ञा;sap·pañ·ñā

    Na hi musāvādaṁ avaṇṇayiṁsu sappaññā;

    (Pāli only)

  63. 63

    नोतिno·ti पठमंpa·ṭha·maṃ अवोचहंa·vo·ca·haṃ भन्ते,bhan·te

    Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante,

    (Pāli only)

  64. 64

    पच्छाpac·chā तेte वचनंva·ca·naṃ तथेवकासिं।ta·the·va·kā·siṃ

    Pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.

    (Pāli only)

  65. 65

    येनye·na चca पुरिसस्सpu·ri·sas·sa अपेतिa·pe·ti सञ्ञा,sañ·ñā

    Yena ca purisassa apeti saññā,

    (Pāli only)

  66. 66

    तंtaṃ मज्जंmaj·jaṃ परिवज्जयस्सुpa·ri·vaj·ja·yas·su सब्बं;sab·baṃ

    Taṁ majjaṁ parivajjayassu sabbaṁ;

    (Pāli only)

  67. 67

    नोतिno·ti पठमंpa·ṭha·maṃ अवोचहंa·vo·ca·haṃ भन्ते,bhan·te

    Noti paṭhamaṁ avocahaṁ bhante,

    (Pāli only)

  68. 68

    पच्छाpac·chā तेte वचनंva·ca·naṃ तथेवकासिं।ta·the·va·kā·siṃ

    Pacchā te vacanaṁ tathevakāsiṁ.

    (Pāli only)

  69. 69

    स्वाहंsvā·haṃ इधi·dha पञ्चpañ·ca सिक्खाsik·khā करित्वा,ka·rit·vā

    Svāhaṁ idha pañca sikkhā karitvā,

    (Pāli only)

  70. 70

    पटिपज्जित्वाpa·ṭi·paj·jit·vā तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa धम्मे;dham·me

    Paṭipajjitvā tathāgatassa dhamme;

    (Pāli only)

  71. 71

    द्वेपथमगमासिंdve·pa·tha·ma·ga·mā·siṃ चोरमज्झे,co·ra·maj·jhe

    Dvepathamagamāsiṁ coramajjhe,

    (Pāli only)

  72. 72

    तेte मंmaṃ तत्थtat·tha वधिंसुva·dhiṃ·su भोगहेतु।bho·ga·he·tu

    Te maṁ tattha vadhiṁsu bhogahetu.

    (Pāli only)

  73. 73

    एत्तकमिदंet·ta·ka·mi·daṃ अनुस्सरामिa·nus·sa·rā·mi कुसलं,ku·sa·laṃ

    Ettakamidaṁ anussarāmi kusalaṁ,

    (Pāli only)

  74. 74

    ततोta·to परंpa·raṃ नna मेme विज्जतिvij·ja·ti अञ्ञं;añ·ñaṃ

    Tato paraṁ na me vijjati aññaṁ;

    (Pāli only)

  75. 75

    तेनte·na सुचरितेनsu·ca·ri·te·na कम्मुनाहं,kam·mu·nā·haṃ

    Tena sucaritena kammunāhaṁ,

    (Pāli only)

  76. 76

    उप्पन्नोup·pan·no तिदिवेसुti·di·ve·su कामकामी।kā·ma·kā·mī

    Uppanno tidivesu kāmakāmī.

    (Pāli only)

  77. 77

    पस्सpas·sa खणमुहुत्तसञ्ञमस्स,kha·ṇa·mu·hut·ta·sañ·ña·mas·sa

    Passa khaṇamuhuttasaññamassa,

    (Pāli only)

  78. 78

    अनुधम्मप्पटिपत्तियाa·nu·dham·map·pa·ṭi·pat·ti·yā विपाकं;vi·pā·kaṃ

    Anudhammappaṭipattiyā vipākaṁ;

    (Pāli only)

  79. 79

    जलमिवja·la·mi·va यससाya·sa·sā समेक्खमाना,sa·mek·kha·mā·nā

    Jalamiva yasasā samekkhamānā,

    (Pāli only)

  80. 80

    बहुकाba·hu·kā मंmaṃ पिहयन्तिpi·ha·yan·ti हीनकम्मा।hī·na·kam·mā

    Bahukā maṁ pihayanti hīnakammā.

    (Pāli only)

  81. 81

    पस्सpas·sa कतिपयायka·ti·pa·yā·ya देसनाय,de·sa·nā·ya

    Passa katipayāya desanāya,

    (Pāli only)

  82. 82

    सुगतिञ्चम्हिsu·ga·tiñ·cam·hi गतोga·to सुखञ्चsu·khañ·ca पत्तो;pat·to

    Sugatiñcamhi gato sukhañca patto;

    (Pāli only)

  83. 83

    येye चca तेte सततंsa·ta·taṃ सुणन्तिsu·ṇan·ti धम्मं,dham·maṃ

    Ye ca te satataṁ suṇanti dhammaṁ,

    (Pāli only)

  84. 84

    मञ्ञेmañ·ñe तेte अमतंa·ma·taṃ फुसन्तिphu·san·ti खेमं।khe·maṃ

    Maññe te amataṁ phusanti khemaṁ.

    (Pāli only)

  85. 85

    अप्पम्पिap·pam·pi कतंka·taṃ महाविपाकं,ma·hā·vi·pā·kaṃ

    Appampi kataṁ mahāvipākaṁ,

    (Pāli only)

  86. 86

    विपुलंvi·pu·laṃ होतिho·ti तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa धम्मे;dham·me

    Vipulaṁ hoti tathāgatassa dhamme;

    (Pāli only)

  87. 87

    पस्सpas·sa कतपुञ्ञतायka·ta·puñ·ña·tā·ya छत्तो,chat·to

    Passa katapuññatāya chatto,

    (Pāli only)

  88. 88

    ओभासेतिo·bhā·se·ti पथविंpa·tha·viṃ यथापिya·thā·pi सूरियो।sū·ri·yo

    Obhāseti pathaviṁ yathāpi sūriyo.

    (Pāli only)

  89. 89

    किमिदंki·mi·daṃ कुसलंku·sa·laṃ किमाचरेम,ki·mā·ca·re·ma

    Kimidaṁ kusalaṁ kimācarema,

    (Pāli only)

  90. 90

    इच्चेकेic·ce·ke हिhi समेच्चsa·mec·ca मन्तयन्ति;man·ta·yan·ti

    Icceke hi samecca mantayanti;

    (Pāli only)

  91. 91

    तेte मयंma·yaṃ पुनरेवpu·na·re·va लद्धlad·dha मानुसत्तं,mā·nu·sat·taṃ

    Te mayaṁ punareva laddha mānusattaṁ,

    (Pāli only)

  92. 92

    पटिपन्नाpa·ṭi·pan·nā विहरेमुvi·ha·re·mu सीलवन्तो।sī·la·van·to

    Paṭipannā viharemu sīlavanto.

    (Pāli only)

  93. 93

    बहुकारोba·hu·kā·ro अनुकम्पकोa·nu·kam·pa·ko चca सत्था,sat·thā

    Bahukāro anukampako ca satthā,

    (Pāli only)

  94. 94

    इतिi·ti मेme सतिsa·ti अगमाa·ga·mā दिवाdi·vā दिवस्स;di·vas·sa

    Iti me sati agamā divā divassa;

    (Pāli only)

  95. 95

    स्वाहंsvā·haṃ उपगतोम्हिu·pa·ga·tom·hi सच्चनामं,sac·ca·nā·maṃ

    Svāhaṁ upagatomhi saccanāmaṁ,

    (Pāli only)

  96. 96

    अनुकम्पस्सुa·nu·kam·pas·su पुनपिpu·na·pi सुणेमुsu·ṇe·mu धम्मं।dham·maṃ

    Anukampassu punapi suṇemu dhammaṁ.

    (Pāli only)

  97. 97

    येye चिधci·dha पजहन्तिpa·ja·han·ti कामरागं,kā·ma·rā·gaṃ

    Ye cidha pajahanti kāmarāgaṁ,

    (Pāli only)

  98. 98

    भवरागानुसयञ्चbha·va·rā·gā·nu·sa·yañ·ca पहायpa·hā·ya मोहं;mo·haṃ

    Bhavarāgānusayañca pahāya mohaṁ;

    (Pāli only)

  99. 99

    नna चca तेte पुनमुपेन्तिpu·na·mu·pen·ti गब्भसेय्यं,gab·bha·sey·yaṃ

    Na ca te punamupenti gabbhaseyyaṁ,

    (Pāli only)

  100. 100

    परिनिब्बानगताpa·ri·nib·bā·na·ga·tā हिhi सीतिभूता”ति।sī·ti·bhū·tā

    Parinibbānagatā hi sītibhūtā”ti.

    (Pāli only)

  101. 101

    छत्तमाणवकविमानंchat·ta·mā·ṇa·va·ka·vi·mā·naṃ ततियं।ta·ti·yaṃ

    Chattamāṇavakavimānaṁ tatiyaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.