Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 3 72 अङ्गुत्तर 3 72

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158

Ājīvakasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 3।72

    Aṅguttara Nikāya 3.72

    Numbered Discourses 3.72

  2. 2

    8। आनन्दवग्गā·nan·da·vag·ga

    8. Ānandavagga

    8. Ānanda

  3. 3

    आजीवकसुत्तā·jī·va·ka·sut·ta

    Ājīvakasutta

    A Disciple of the Ājīvakas

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do कोसम्बियंko·sam·bi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti घोसितारामे।gho·si·tā·rā·me

    Ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando kosambiyaṁ viharati ghositārāme.

    At one time Venerable Ānanda was staying near Kosambī in Ghosita’s monastery.

  5. 5

    अथa·tha खोkho अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro आजीवकसावकोā·jī·va·ka·sā·va·ko गहपतिga·ha·pa·ti येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho सोso आजीवकसावकोā·jī·va·ka·sā·va·ko गहपतिga·ha·pa·ti आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho aññataro ājīvakasāvako gahapati yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so ājīvakasāvako gahapati āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

    Then a householder who was a disciple of the Ājīvaka ascetics went up to Venerable Ānanda, bowed, sat down to one side, and said to Ānanda:

  6. 6

    “केसंke·saṃ नो,no भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da धम्मोdham·mo स्वाक्खातो?svāk·khā·to

    “Kesaṁ no, bhante ānanda, dhammo svākkhāto?

    “Honorable Ānanda, whose teaching is well explained?

  7. 7

    केke लोकेlo·ke सुप्पटिपन्ना?sup·pa·ṭi·pan·nā

    Ke loke suppaṭipannā?

    Who in the world is practicing well?

  8. 8

    केke लोकेlo·ke सुकता”ति?su·ka·tā

    Ke loke sukatā”ti?

    Who in the world has done well?”

  9. 9

    “तेनte·na हि,hi गहपति,ga·ha·pa·ti तञ्ञेवेत्थtañ·ñe·vet·tha पटिपुच्छिस्सामि,pa·ṭi·puc·chis·sā·mi यथाya·thā तेte खमेय्यkha·mey·ya तथाta·thā नंnaṃ ब्याकरेय्यासि।byā·ka·rey·yā·si

    “Tena hi, gahapati, taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.

    “Well then, householder, I’ll ask you about this in return, and you can answer as you like.

  10. 10

    तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si गहपति,ga·ha·pa·ti

    Taṁ kiṁ maññasi, gahapati,

    What do you think, householder?

  11. 11

    येye रागस्सrā·gas·sa पहानायpa·hā·nā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्ति,de·sen·ti दोसस्सdo·sas·sa पहानायpa·hā·nā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्ति,de·sen·ti मोहस्सmo·has·sa पहानायpa·hā·nā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्ति,de·sen·ti तेसंte·saṃ धम्मोdham·mo स्वाक्खातोsvāk·khā·to नोno वा?vā

    ye rāgassa pahānāya dhammaṁ desenti, dosassa pahānāya dhammaṁ desenti, mohassa pahānāya dhammaṁ desenti, tesaṁ dhammo svākkhāto no vā?

    Is the teaching of those who teach for giving up greed, hate, and delusion well explained or not?

  12. 12

    कथंka·thaṃ वाvā तेte एत्थet·tha होती”ति?ho·tī

    Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?

    Or how do you see this?”

  13. 13

    “ये,ye भन्ते,bhan·te रागस्सrā·gas·sa पहानायpa·hā·nā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्ति,de·sen·ti दोसस्सdo·sas·sa पहानायpa·hā·nā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्ति,de·sen·ti मोहस्सmo·has·sa पहानायpa·hā·nā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्ति,de·sen·ti तेसंte·saṃ धम्मोdham·mo स्वाक्खातो।svāk·khā·to

    “Ye, bhante, rāgassa pahānāya dhammaṁ desenti, dosassa pahānāya dhammaṁ desenti, mohassa pahānāya dhammaṁ desenti, tesaṁ dhammo svākkhāto.

    “The teaching of those who teach for giving up greed, hate, and delusion is well explained.

  14. 14

    एवंe·vaṃ मेme एत्थet·tha होती”ति।ho·tī

    Evaṁ me ettha hotī”ti.

    That’s how I see it.”

  15. 15

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si गहपति,ga·ha·pa·ti

    “Taṁ kiṁ maññasi, gahapati,

    “What do you think, householder?

  16. 16

    येye रागस्सrā·gas·sa पहानायpa·hā·nā·ya पटिपन्ना,pa·ṭi·pan·nā दोसस्सdo·sas·sa पहानायpa·hā·nā·ya पटिपन्ना,pa·ṭi·pan·nā मोहस्सmo·has·sa पहानायpa·hā·nā·ya पटिपन्ना,pa·ṭi·pan·nā तेte लोकेlo·ke सुप्पटिपन्नाsup·pa·ṭi·pan·nā नोno वा?vā

    ye rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā no vā?

    Are those who practice for giving up greed, hate, and delusion practicing well or not?

  17. 17

    कथंka·thaṃ वाvā तेte एत्थet·tha होती”ति?ho·tī

    Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?

    Or how do you see this?”

  18. 18

    “ये,ye भन्ते,bhan·te रागस्सrā·gas·sa पहानायpa·hā·nā·ya पटिपन्ना,pa·ṭi·pan·nā दोसस्सdo·sas·sa पहानायpa·hā·nā·ya पटिपन्ना,pa·ṭi·pan·nā मोहस्सmo·has·sa पहानायpa·hā·nā·ya पटिपन्ना,pa·ṭi·pan·nā तेte लोकेlo·ke सुप्पटिपन्ना।sup·pa·ṭi·pan·nā

    “Ye, bhante, rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā.

    “Those who practice for giving up greed, hate, and delusion are practicing well.

  19. 19

    एवंe·vaṃ मेme एत्थet·tha होती”ति।ho·tī

    Evaṁ me ettha hotī”ti.

    That’s how I see it.”

  20. 20

    “तंtaṃ किंkiṃ मञ्ञसि,mañ·ña·si गहपति,ga·ha·pa·ti

    “Taṁ kiṁ maññasi, gahapati,

    “What do you think, householder?

  21. 21

    येसंye·saṃ रागोrā·go पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो,a·nup·pā·da·dham·mo येसंye·saṃ दोसोdo·so पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो,a·nup·pā·da·dham·mo येसंye·saṃ मोहोmo·ho पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो,a·nup·pā·da·dham·mo तेte लोकेlo·ke सुकताsu·ka·tā नोno वा?vā

    yesaṁ rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, yesaṁ doso pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, yesaṁ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, te loke sukatā no vā?

    Have those who’ve given up greed, hate, and delusion—so they’re cut off at the root, made like a palm stump, obliterated, and unable to arise in the future—done well in the world, or not?

  22. 22

    कथंka·thaṃ वाvā तेte एत्थet·tha होती”ति?ho·tī

    Kathaṁ vā te ettha hotī”ti?

    Or how do you see this?”

  23. 23

    “येसं,ye·saṃ भन्ते,bhan·te रागोrā·go पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो,a·nup·pā·da·dham·mo येसंye·saṃ दोसोdo·so पहीनोpa·hī·no …पे…pe येसंye·saṃ मोहोmo·ho पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो,a·nup·pā·da·dham·mo तेte लोकेlo·ke सुकता।su·ka·tā

    “Yesaṁ, bhante, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, yesaṁ doso pahīno …pe… yesaṁ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, te loke sukatā.

    “Those who’ve given up greed, hate, and delusion have done well in the world.

  24. 24

    एवंe·vaṃ मेme एत्थet·tha होती”ति।ho·tī

    Evaṁ me ettha hotī”ti.

    That’s how I see it.”

  25. 25

    “इतिi·ti खो,kho गहपति,ga·ha·pa·ti तयावेतंta·yā·ve·taṃ ब्याकतं:byā·ka·taṃ

    “Iti kho, gahapati, tayāvetaṁ byākataṁ:

    “So, householder, you’ve declared:

  26. 26

    ‘ये,ye भन्ते,bhan·te रागस्सrā·gas·sa पहानायpa·hā·nā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्ति,de·sen·ti दोसस्सdo·sas·sa पहानायpa·hā·nā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्ति,de·sen·ti मोहस्सmo·has·sa पहानायpa·hā·nā·ya धम्मंdham·maṃ देसेन्ति,de·sen·ti तेसंte·saṃ धम्मोdham·mo स्वाक्खातो’ति।svāk·khā·to

    ‘ye, bhante, rāgassa pahānāya dhammaṁ desenti, dosassa pahānāya dhammaṁ desenti, mohassa pahānāya dhammaṁ desenti, tesaṁ dhammo svākkhāto’ti.

    ‘The teaching of those who teach for giving up greed, hate, and delusion is well explained.’

  27. 27

    तयावेतंta·yā·ve·taṃ ब्याकतं:byā·ka·taṃ

    Tayāvetaṁ byākataṁ:

    And you’ve declared:

  28. 28

    ‘ये,ye भन्ते,bhan·te रागस्सrā·gas·sa पहानायpa·hā·nā·ya पटिपन्ना,pa·ṭi·pan·nā दोसस्सdo·sas·sa पहानायpa·hā·nā·ya पटिपन्ना,pa·ṭi·pan·nā मोहस्सmo·has·sa पहानायpa·hā·nā·ya पटिपन्ना,pa·ṭi·pan·nā तेte लोकेlo·ke सुप्पटिपन्ना’ति।sup·pa·ṭi·pan·nā

    ‘ye, bhante, rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā’ti.

    ‘Those who practice for giving up greed, hate, and delusion are practicing well.’

  29. 29

    तयावेतंta·yā·ve·taṃ ब्याकतं:byā·ka·taṃ

    Tayāvetaṁ byākataṁ:

    And you’ve declared:

  30. 30

    ‘येसं,ye·saṃ भन्ते,bhan·te रागोrā·go पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो,a·nup·pā·da·dham·mo येसंye·saṃ दोसोdo·so पहीनोpa·hī·no …पे…pe येसंye·saṃ मोहोmo·ho पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो,a·nup·pā·da·dham·mo तेte लोकेlo·ke सुकता’”ति।su·ka·tā

    ‘yesaṁ, bhante, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, yesaṁ doso pahīno …pe… yesaṁ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, te loke sukatā’”ti.

    ‘Those who’ve given up greed, hate, and delusion have done well in the world.’”

  31. 31

    “अच्छरियं,ac·cha·ri·yaṃ भन्ते,bhan·te अब्भुतं,ab·bhu·taṃ भन्ते।bhan·te

    “Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.

    “It’s incredible, sir, it’s amazing!

  32. 32

    नna चेवce·va नामnā·ma सधम्मुक्कंसनाsa·dham·muk·kaṃ·sa·nā भविस्सति,bha·vis·sa·ti नna चca परधम्मापसादना।pa·ra·dham·mā·pa·sā·da·nā

    Na ceva nāma sadhammukkaṁsanā bhavissati, na ca paradhammāpasādanā.

    There’s no acclaiming your own teaching or disrespecting someone else’s,

  33. 33

    आयतनेवā·ya·ta·ne·va धम्मदेसना,dham·ma·de·sa·nā अत्थोat·tho चca वुत्तो,vut·to अत्ताat·tā चca अनुपनीतो।a·nu·pa·nī·to

    Āyataneva dhammadesanā, attho ca vutto, attā ca anupanīto.

    just teaching what’s relevant in that context. The goal is spoken of, but the self is not involved.

  34. 34

    तुम्हे,tum·he भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da रागस्सrā·gas·sa पहानायpa·hā·nā·ya धम्मंdham·maṃ देसेथ,de·se·tha दोसस्सdo·sas·sa …पे…pe मोहस्सmo·has·sa पहनायpa·ha·nā·ya धम्मंdham·maṃ देसेथ।de·se·tha

    Tumhe, bhante ānanda, rāgassa pahānāya dhammaṁ desetha, dosassa …pe… mohassa pahanāya dhammaṁ desetha.

    You, sir, teach Dhamma for giving up greed, hate, and delusion.

  35. 35

    तुम्हाकं,tum·hā·kaṃ भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da धम्मोdham·mo स्वाक्खातो।svāk·khā·to

    Tumhākaṁ, bhante ānanda, dhammo svākkhāto.

    Your teaching is well explained.

  36. 36

    तुम्हे,tum·he भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da रागस्सrā·gas·sa पहानायpa·hā·nā·ya पटिपन्ना,pa·ṭi·pan·nā दोसस्सdo·sas·sa …पे…pe मोहस्सmo·has·sa पहानायpa·hā·nā·ya पटिपन्ना।pa·ṭi·pan·nā

    Tumhe, bhante ānanda, rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa …pe… mohassa pahānāya paṭipannā.

    You, sir, practice for giving up greed, hate, and delusion.

  37. 37

    तुम्हे,tum·he भन्ते,bhan·te लोकेlo·ke सुप्पटिपन्ना।sup·pa·ṭi·pan·nā

    Tumhe, bhante, loke suppaṭipannā.

    You in the world are practicing well.

  38. 38

    तुम्हाकं,tum·hā·kaṃ भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da रागोrā·go पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो,a·nup·pā·da·dham·mo तुम्हाकंtum·hā·kaṃ दोसोdo·so पहीनोpa·hī·no …पे…pe तुम्हाकंtum·hā·kaṃ मोहोmo·ho पहीनोpa·hī·no उच्छिन्नमूलोuc·chin·na·mū·lo तालावत्थुकतोtā·lā·vat·thu·ka·to अनभावङ्कतोa·na·bhā·vaṅ·ka·to आयतिंā·ya·tiṃ अनुप्पादधम्मो।a·nup·pā·da·dham·mo

    Tumhākaṁ, bhante ānanda, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, tumhākaṁ doso pahīno …pe… tumhākaṁ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.

    You’ve given up greed, hate, and delusion.

  39. 39

    तुम्हेtum·he लोकेlo·ke सुकता।su·ka·tā

    Tumhe loke sukatā.

    You in the world have done well.

  40. 40

    अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते,bhan·te अभिक्कन्तं,a·bhik·kan·taṃ भन्ते।bhan·te

    Abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.

    Excellent, sir! Excellent!

  41. 41

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भन्ते,bhan·te निक्कुज्जितंnik·kuj·ji·taṃ वाvā उक्कुज्जेय्य,uk·kuj·jey·ya पटिच्छन्नंpa·ṭic·chan·naṃ वाvā विवरेय्य,vi·va·rey·ya मूळ्हस्सmū·ḷhas·sa वाvā मग्गंmag·gaṃ आचिक्खेय्य,ā·cik·khey·ya अन्धकारेan·dha·kā·re वाvā तेलपज्जोतंte·la·paj·jo·taṃ धारेय्य:dhā·rey·ya ‘चक्खुमन्तोcak·khu·man·to रूपानिrū·pā·ni दक्खन्ती’ति;dak·khan·tī एवमेवंe·va·me·vaṃ अय्येनay·ye·na आनन्देनā·nan·de·na अनेकपरियायेनa·ne·ka·pa·ri·yā·ye·na धम्मोdham·mo पकासितो।pa·kā·si·to

    Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ ayyena ānandena anekapariyāyena dhammo pakāsito.

    As if he were righting the overturned, or revealing the hidden, or pointing out the path to the lost, or lighting a lamp in the dark so people with clear eyes can see what’s there, Master Ānanda has made the teaching clear in many ways.

  42. 42

    एसाहं,e·sā·haṃ भन्तेbhan·te आनन्द,ā·nan·da तंtaṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गच्छामिgac·chā·mi धम्मञ्चdham·mañ·ca भिक्खुसङ्घञ्च।bhik·khu·saṅ·ghañ·ca

    Esāhaṁ, bhante ānanda, taṁ bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.

    I go for refuge to the Buddha, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha.

  43. 43

    उपासकंu·pā·sa·kaṃ मंmaṃ अय्योay·yo आनन्दोā·nan·do धारेतु,dhā·re·tu अज्जतग्गेaj·ja·tag·ge पाणुपेतंpā·ṇu·pe·taṃ सरणंsa·ra·ṇaṃ गतन्”ति।ga·tan

    Upāsakaṁ maṁ ayyo ānando dhāretu, ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.

    From this day forth, may Master Ānanda remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”

  44. 44

    दुतियं।du·ti·yaṃ

    Dutiyaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.