Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 6 16 अङ्गुत्तर 6 16

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125

Nakulapitusutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 6।16

    Aṅguttara Nikāya 6.16

    Numbered Discourses 6.16

  2. 2

    2। सारणीयवग्गsā·ra·ṇī·ya·vag·ga

    2. Sāraṇīyavagga

    2. Warm-hearted

  3. 3

    नकुलपितुसुत्तna·ku·la·pi·tu·sut·ta

    Nakulapitusutta

    Nakula’s Father

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā भग्गेसुbhag·ge·su विहरतिvi·ha·ra·ti सुसुमारगिरेsu·su·mā·ra·gi·re भेसकळावनेbhe·sa·ka·ḷā·va·ne मिगदाये।mi·ga·dā·ye

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye.

    At one time the Buddha was staying in the land of the Bhaggas at Crocodile’s Bellow, in the deer park at Bhesakaḷā’s Wood.

  5. 5

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na नकुलपिताna·ku·la·pi·tā गहपतिga·ha·pa·ti आबाधिकोā·bā·dhi·ko होतिho·ti दुक्खितोduk·khi·to बाळ्हगिलानो।bā·ḷha·gi·lā·no

    Tena kho pana samayena nakulapitā gahapati ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno.

    Now at that time the householder Nakula’s father was sick, suffering, gravely ill.

  6. 6

    अथa·tha खोkho नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī नकुलपितरंna·ku·la·pi·ta·raṃ गहपतिंga·ha·pa·tiṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho nakulamātā gahapatānī nakulapitaraṁ gahapatiṁ etadavoca:

    Then the housewife Nakula’s mother said to him:

  7. 7

    “माmā खोkho त्वं,tvaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti सापेक्खोsā·pek·kho कालमकासि।kā·la·ma·kā·si

    “Mā kho tvaṁ, gahapati, sāpekkho kālamakāsi.

    “Householder, don’t pass away with concerns.

  8. 8

    दुक्खा,duk·khā गहपति,ga·ha·pa·ti सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया;kā·la·ki·ri·yā

    Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā;

    Such concern is suffering,

  9. 9

    गरहिताga·ra·hi·tā चca भगवताbha·ga·va·tā सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया।kā·la·ki·ri·yā

    garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā.

    and it’s criticized by the Buddha.

  10. 10

    सियाsi·yā खोkho पनpa·na ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti एवमस्स:e·va·mas·sa

    Siyā kho pana te, gahapati, evamassa:

    Householder, you might think:

  11. 11

    ‘नna नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī ममच्चयेनma·mac·ca·ye·na सक्खिस्सतिsak·khis·sa·ti दारकेdā·ra·ke पोसेतुं,po·se·tuṃ घरावासंgha·rā·vā·saṃ सन्थरितुन्’ति।san·tha·ri·tun

    ‘na nakulamātā gahapatānī mamaccayena sakkhissati dārake posetuṁ, gharāvāsaṁ santharitun’ti.

    ‘When I’ve gone, the housewife Nakula’s mother won’t be able to provide for the children and keep up the household carpets.’

  12. 12

    नna खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ गहपति,ga·ha·pa·ti एवंe·vaṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    Na kho panetaṁ, gahapati, evaṁ daṭṭhabbaṁ.

    But you should not see it like this.

  13. 13

    कुसलाहं,ku·sa·lā·haṃ गहपति,ga·ha·pa·ti कप्पासंkap·pā·saṃ कन्तितुंkan·ti·tuṃ वेणिंve·ṇiṃ ओलिखितुं।o·li·khi·tuṃ

    Kusalāhaṁ, gahapati, kappāsaṁ kantituṁ veṇiṁ olikhituṁ.

    I’m skilled at spinning cotton and carding wool.

  14. 14

    सक्कोमहं,sak·ko·ma·haṃ गहपति,ga·ha·pa·ti तवच्चयेनta·vac·ca·ye·na दारकेdā·ra·ke पोसेतुं,po·se·tuṃ घरावासंgha·rā·vā·saṃ सन्थरितुं।san·tha·ri·tuṃ

    Sakkomahaṁ, gahapati, tavaccayena dārake posetuṁ, gharāvāsaṁ santharituṁ.

    I’m able to provide for the children and keep up the household carpets.

  15. 15

    तस्मातिहtas·mā·ti·ha त्वं,tvaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti माmā सापेक्खोsā·pek·kho कालमकासि।kā·la·ma·kā·si

    Tasmātiha tvaṁ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi.

    So householder, don’t pass away with concerns …

  16. 16

    दुक्खा,duk·khā गहपति,ga·ha·pa·ti सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया;kā·la·ki·ri·yā

    Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā;

    (Pāli only)

  17. 17

    गरहिताga·ra·hi·tā चca भगवताbha·ga·va·tā सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया।kā·la·ki·ri·yā

    garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā.

    (Pāli only)

  18. 18

    सियाsi·yā खोkho पनpa·na ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti एवमस्स:e·va·mas·sa

    Siyā kho pana te, gahapati, evamassa:

    Householder, you might think:

  19. 19

    ‘नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī ममच्चयेनma·mac·ca·ye·na अञ्ञंañ·ñaṃ घरंgha·raṃ गमिस्सती’ति।ga·mis·sa·tī

    ‘nakulamātā gahapatānī mamaccayena aññaṁ gharaṁ gamissatī’ti.

    ‘When I’ve gone, the housewife Nakula’s mother will take another husband.’

  20. 20

    नna खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ गहपति,ga·ha·pa·ti एवंe·vaṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    Na kho panetaṁ, gahapati, evaṁ daṭṭhabbaṁ.

    But you should not see it like this.

  21. 21

    त्वञ्चेवtvañ·ce·va खो,kho गहपति,ga·ha·pa·ti जानासिjā·nā·si अहञ्च,a·hañ·ca यंyaṃ नोno सोळसवस्सानिso·ḷa·sa·vas·sā·ni गहट्ठकंga·haṭ·ṭha·kaṃ ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ समाचिण्णं।sa·mā·ciṇ·ṇaṃ

    Tvañceva kho, gahapati, jānāsi ahañca, yaṁ no soḷasavassāni gahaṭṭhakaṁ brahmacariyaṁ samāciṇṇaṁ.

    Both you and I know that we have remained chaste while at home for the past sixteen years.

  22. 22

    तस्मातिहtas·mā·ti·ha त्वं,tvaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti माmā सापेक्खोsā·pek·kho कालमकासि।kā·la·ma·kā·si

    Tasmātiha tvaṁ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi.

    So householder, don’t pass away with concerns …

  23. 23

    दुक्खा,duk·khā गहपति,ga·ha·pa·ti सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया;kā·la·ki·ri·yā

    Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā;

    (Pāli only)

  24. 24

    गरहिताga·ra·hi·tā चca भगवताbha·ga·va·tā सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया।kā·la·ki·ri·yā

    garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā.

    (Pāli only)

  25. 25

    सियाsi·yā खोkho पनpa·na ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti एवमस्स:e·va·mas·sa

    Siyā kho pana te, gahapati, evamassa:

    Householder, you might think:

  26. 26

    ‘नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī ममच्चयेनma·mac·ca·ye·na नna दस्सनकामाdas·sa·na·kā·mā भविस्सतिbha·vis·sa·ti भगवतोbha·ga·va·to नna दस्सनकामाdas·sa·na·kā·mā भिक्खुसङ्घस्सा’ति।bhik·khu·saṅ·ghas·sā

    ‘nakulamātā gahapatānī mamaccayena na dassanakāmā bhavissati bhagavato na dassanakāmā bhikkhusaṅghassā’ti.

    ‘When I’ve gone, the housewife Nakula’s mother won’t want to see the Buddha and his Saṅgha of mendicants.’

  27. 27

    नna खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ गहपति,ga·ha·pa·ti एवंe·vaṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    Na kho panetaṁ, gahapati, evaṁ daṭṭhabbaṁ.

    But you should not see it like this.

  28. 28

    अहञ्हि,a·hañ·hi गहपति,ga·ha·pa·ti तवच्चयेनta·vac·ca·ye·na दस्सनकामतराdas·sa·na·kā·ma·ta·rā चेवce·va भविस्सामिbha·vis·sā·mi भगवतो,bha·ga·va·to दस्सनकामतराdas·sa·na·kā·ma·ta·rā चca भिक्खुसङ्घस्स।bhik·khu·saṅ·ghas·sa

    Ahañhi, gahapati, tavaccayena dassanakāmatarā ceva bhavissāmi bhagavato, dassanakāmatarā ca bhikkhusaṅghassa.

    When you’ve gone, I’ll want to see the Buddha and his mendicant Saṅgha even more.

  29. 29

    तस्मातिहtas·mā·ti·ha त्वं,tvaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti माmā सापेक्खोsā·pek·kho कालमकासि।kā·la·ma·kā·si

    Tasmātiha tvaṁ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi.

    So householder, don’t pass away with concerns …

  30. 30

    दुक्खा,duk·khā गहपति,ga·ha·pa·ti सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया;kā·la·ki·ri·yā

    Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā;

    (Pāli only)

  31. 31

    गरहिताga·ra·hi·tā चca भगवताbha·ga·va·tā सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया।kā·la·ki·ri·yā

    garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā.

    (Pāli only)

  32. 32

    सियाsi·yā खोkho पनpa·na ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti एवमस्स:e·va·mas·sa

    Siyā kho pana te, gahapati, evamassa:

    Householder, you might think:

  33. 33

    ‘नna नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī ममच्चयेनma·mac·ca·ye·na सीलेसुsī·le·su परिपूरकारिनी’ति।pa·ri·pū·ra·kā·ri·nī

    ‘na nakulamātā gahapatānī mamaccayena sīlesu paripūrakārinī’ti.

    ‘The housewife Nakula’s mother won’t fulfill ethics.’

  34. 34

    नna खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ गहपति,ga·ha·pa·ti एवंe·vaṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    Na kho panetaṁ, gahapati, evaṁ daṭṭhabbaṁ.

    But you should not see it like this.

  35. 35

    यावताyā·va·tā खो,kho गहपति,ga·ha·pa·ti तस्सtas·sa भगवतोbha·ga·va·to साविकाsā·vi·kā गिहीgi·hī ओदातवसनाo·dā·ta·va·sa·nā सीलेसुsī·le·su परिपूरकारिनियो,pa·ri·pū·ra·kā·ri·ni·yo अहंa·haṃ तासंtā·saṃ अञ्ञतरा।añ·ña·ta·rā

    Yāvatā kho, gahapati, tassa bhagavato sāvikā gihī odātavasanā sīlesu paripūrakāriniyo, ahaṁ tāsaṁ aññatarā.

    I am one of those white-robed disciples of the Buddha who fulfills their ethics.

  36. 36

    यस्सyas·sa खोkho पनस्सpa·nas·sa कङ्खाkaṅ·khā वाvā विमतिvi·ma·ti वा—अयंvā सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho भग्गेसुbhag·ge·su विहरतिvi·ha·ra·ti सुसुमारगिरेsu·su·mā·ra·gi·re भेसकळावनेbhe·sa·ka·ḷā·va·ne मिगदाये—तंmi·ga·dā·ye भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पुच्छतु।puc·cha·tu

    Yassa kho panassa kaṅkhā vā vimati vā—ayaṁ so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye—taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā pucchatu.

    For whoever doubts this, that Blessed One, the perfected one, the fully awakened Buddha is staying in the land of the Bhaggas at Crocodile’s Bellow, in the deer park at Bhesakaḷā’s Wood. Let them approach him and ask.

  37. 37

    तस्मातिहtas·mā·ti·ha त्वं,tvaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti माmā सापेक्खोsā·pek·kho कालमकासि।kā·la·ma·kā·si

    Tasmātiha tvaṁ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi.

    So householder, don’t pass away with concerns …

  38. 38

    दुक्खा,duk·khā गहपति,ga·ha·pa·ti सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया;kā·la·ki·ri·yā

    Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā;

    (Pāli only)

  39. 39

    गरहिताga·ra·hi·tā चca भगवताbha·ga·va·tā सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया।kā·la·ki·ri·yā

    garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā.

    (Pāli only)

  40. 40

    सियाsi·yā खोkho पनpa·na ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti एवमस्स:e·va·mas·sa

    Siyā kho pana te, gahapati, evamassa:

    Householder, you might think:

  41. 41

    ‘नna नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī लाभिनीlā·bhi·nī अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमथस्सा’ति।ce·to·sa·ma·thas·sā

    ‘na nakulamātā gahapatānī lābhinī ajjhattaṁ cetosamathassā’ti.

    ‘The housewife Nakula’s mother doesn’t have internal serenity of heart.’

  42. 42

    नna खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ गहपति,ga·ha·pa·ti एवंe·vaṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    Na kho panetaṁ, gahapati, evaṁ daṭṭhabbaṁ.

    But you should not see it like this.

  43. 43

    यावताyā·va·tā खो,kho गहपति,ga·ha·pa·ti तस्सtas·sa भगवतोbha·ga·va·to साविकाsā·vi·kā गिहीgi·hī ओदातवसनाo·dā·ta·va·sa·nā लाभिनियोlā·bhi·ni·yo अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमथस्स,ce·to·sa·ma·thas·sa अहंa·haṃ तासंtā·saṃ अञ्ञतरा।añ·ña·ta·rā

    Yāvatā kho, gahapati, tassa bhagavato sāvikā gihī odātavasanā lābhiniyo ajjhattaṁ cetosamathassa, ahaṁ tāsaṁ aññatarā.

    I am one of those white-robed disciples of the Buddha who has internal serenity of heart.

  44. 44

    यस्सyas·sa खोkho पनस्सpa·nas·sa कङ्खाkaṅ·khā वाvā विमतिvi·ma·ti वा—अयंvā सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho भग्गेसुbhag·ge·su विहरतिvi·ha·ra·ti सुसुमारगिरेsu·su·mā·ra·gi·re भेसकळावनेbhe·sa·ka·ḷā·va·ne मिगदाये—तंmi·ga·dā·ye भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पुच्छतु।puc·cha·tu

    Yassa kho panassa kaṅkhā vā vimati vā—ayaṁ so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye—taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā pucchatu.

    For whoever doubts this, that Blessed One is staying in the land of the Bhaggas at Crocodile’s Bellow, in the deer park at Bhesakaḷā’s Wood. Let them approach him and ask.

  45. 45

    तस्मातिहtas·mā·ti·ha त्वं,tvaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti माmā सापेक्खोsā·pek·kho कालमकासि।kā·la·ma·kā·si

    Tasmātiha tvaṁ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi.

    So householder, don’t pass away with concerns …

  46. 46

    दुक्खा,duk·khā गहपति,ga·ha·pa·ti सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया;kā·la·ki·ri·yā

    Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā;

    (Pāli only)

  47. 47

    गरहिताga·ra·hi·tā चca भगवताbha·ga·va·tā सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया।kā·la·ki·ri·yā

    garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā.

    (Pāli only)

  48. 48

    सियाsi·yā खोkho पनpa·na ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti एवमस्स:e·va·mas·sa

    Siyā kho pana te, gahapati, evamassa:

    Householder, you might think:

  49. 49

    ‘नna नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye ओगाधप्पत्ताo·gā·dhap·pat·tā पतिगाधप्पत्ताpa·ti·gā·dhap·pat·tā अस्सासप्पत्ताas·sā·sap·pat·tā तिण्णविचिकिच्छाtiṇ·ṇa·vi·ci·kic·chā विगतकथङ्कथाvi·ga·ta·ka·thaṅ·ka·thā वेसारज्जप्पत्ताve·sā·raj·jap·pat·tā अपरप्पच्चयाa·pa·rap·pac·ca·yā सत्थुसासनेsat·thu·sā·sa·ne विहरती’ति।vi·ha·ra·tī

    ‘na nakulamātā gahapatānī imasmiṁ dhammavinaye ogādhappattā patigādhappattā assāsappattā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṅkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharatī’ti.

    ‘The housewife Nakula’s mother has not found a footing, a firm footing, and solace in this teaching and training. She has not gone beyond doubt, got rid of indecision, and gained assurance. And she’s not independent of others in the Teacher’s instructions.’

  50. 50

    नna खोkho पनेतं,pa·ne·taṃ गहपति,ga·ha·pa·ti एवंe·vaṃ दट्ठब्बं।daṭ·ṭhab·baṃ

    Na kho panetaṁ, gahapati, evaṁ daṭṭhabbaṁ.

    But you should not see it like this.

  51. 51

    यावताyā·va·tā खो,kho गहपति,ga·ha·pa·ti तस्सtas·sa भगवतोbha·ga·va·to साविकाsā·vi·kā गिहीgi·hī ओदातवसनाo·dā·ta·va·sa·nā इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye ओगाधप्पत्ताo·gā·dhap·pat·tā पतिगाधप्पत्ताpa·ti·gā·dhap·pat·tā अस्सासप्पत्ताas·sā·sap·pat·tā तिण्णविचिकिच्छाtiṇ·ṇa·vi·ci·kic·chā विगतकथङ्कथाvi·ga·ta·ka·thaṅ·ka·thā वेसारज्जप्पत्ताve·sā·raj·jap·pat·tā अपरप्पच्चयाa·pa·rap·pac·ca·yā सत्थुसासनेsat·thu·sā·sa·ne विहरन्ति,vi·ha·ran·ti अहंa·haṃ तासंtā·saṃ अञ्ञतरा।añ·ña·ta·rā

    Yāvatā kho, gahapati, tassa bhagavato sāvikā gihī odātavasanā imasmiṁ dhammavinaye ogādhappattā patigādhappattā assāsappattā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṅkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharanti, ahaṁ tāsaṁ aññatarā.

    I am one of those white-robed disciples of the Buddha who has found a footing, a firm footing, and solace in this teaching and training. I have gone beyond doubt, got rid of indecision, and gained assurance. And I am independent of others in the Teacher’s instructions.

  52. 52

    यस्सyas·sa खोkho पनस्सpa·nas·sa कङ्खाkaṅ·khā वाvā विमतिvi·ma·ti वा—अयंvā सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho भग्गेसुbhag·ge·su विहरतिvi·ha·ra·ti सुसुमारगिरेsu·su·mā·ra·gi·re भेसकळावनेbhe·sa·ka·ḷā·va·ne मिगदाये—तंmi·ga·dā·ye भगवन्तंbha·ga·van·taṃ उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā पुच्छतु।puc·cha·tu

    Yassa kho panassa kaṅkhā vā vimati vā—ayaṁ so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho bhaggesu viharati susumāragire bhesakaḷāvane migadāye—taṁ bhagavantaṁ upasaṅkamitvā pucchatu.

    For whoever doubts this, that Blessed One is staying in the land of the Bhaggas at Crocodile’s Bellow, in the deer park at Bhesakaḷā’s Wood. Let them approach him and ask.

  53. 53

    तस्मातिहtas·mā·ti·ha त्वं,tvaṃ गहपति,ga·ha·pa·ti माmā सापेक्खोsā·pek·kho कालमकासि।kā·la·ma·kā·si

    Tasmātiha tvaṁ, gahapati, mā sāpekkho kālamakāsi.

    So householder, don’t pass away with concerns.

  54. 54

    दुक्खा,duk·khā गहपति,ga·ha·pa·ti सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया;kā·la·ki·ri·yā

    Dukkhā, gahapati, sāpekkhassa kālakiriyā;

    Such concern is suffering,

  55. 55

    गरहिताga·ra·hi·tā चca भगवताbha·ga·va·tā सापेक्खस्सsā·pek·khas·sa कालकिरिया”ति।kā·la·ki·ri·yā

    garahitā ca bhagavatā sāpekkhassa kālakiriyā”ti.

    and it’s criticized by the Buddha.”

  56. 56

    अथa·tha खोkho नकुलपितुनोna·ku·la·pi·tu·no गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa नकुलमातराna·ku·la·mā·ta·rā गहपतानियाga·ha·pa·tā·ni·yā इमिनाi·mi·nā ओवादेनo·vā·de·na ओवदियमानस्सo·va·di·ya·mā·nas·sa सोso आबाधोā·bā·dho ठानसोṭhā·na·so पटिप्पस्सम्भि।pa·ṭip·pas·sam·bhi

    Atha kho nakulapituno gahapatissa nakulamātarā gahapatāniyā iminā ovādena ovadiyamānassa so ābādho ṭhānaso paṭippassambhi.

    And then, as Nakula’s mother was giving this advice to Nakula’s father, his illness died down on the spot.

  57. 57

    वुट्ठहिvuṭ·ṭha·hi चca नकुलपिताna·ku·la·pi·tā गहपतिga·ha·pa·ti तम्हाtam·hā आबाधा;ā·bā·dhā

    Vuṭṭhahi ca nakulapitā gahapati tamhā ābādhā;

    And that’s how Nakula’s father recovered from that illness.

  58. 58

    तथाta·thā पहीनोpa·hī·no चca पनpa·na नकुलपितुनोna·ku·la·pi·tu·no गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa सोso आबाधोā·bā·dho अहोसि।a·ho·si

    tathā pahīno ca pana nakulapituno gahapatissa so ābādho ahosi.

    (Pāli only)

  59. 59

    अथa·tha खोkho नकुलपिताna·ku·la·pi·tā गहपतिga·ha·pa·ti गिलानाgi·lā·nā वुट्ठितोvuṭ·ṭhi·to अचिरवुट्ठितोa·ci·ra·vuṭ·ṭhi·to गेलञ्ञाge·lañ·ñā दण्डमोलुब्भdaṇ·ḍa·mo·lub·bha येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho नकुलपितरंna·ku·la·pi·ta·raṃ गहपतिंga·ha·pa·tiṃ भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho nakulapitā gahapati gilānā vuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā daṇḍamolubbha yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho nakulapitaraṁ gahapatiṁ bhagavā etadavoca:

    Soon after recovering, leaning on a staff he went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him:

  60. 60

    “लाभाlā·bhā ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti सुलद्धंsu·lad·dhaṃ ते,te गहपति।ga·ha·pa·ti

    “Lābhā te, gahapati, suladdhaṁ te, gahapati.

    “You’re fortunate, householder, so very fortunate,

  61. 61

    यस्सyas·sa तेte नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī अनुकम्पिकाa·nu·kam·pi·kā अत्थकामाat·tha·kā·mā ओवादिकाo·vā·di·kā अनुसासिका।a·nu·sā·si·kā

    Yassa te nakulamātā gahapatānī anukampikā atthakāmā ovādikā anusāsikā.

    to have the housewife Nakula’s mother advise and instruct you out of kindness and sympathy.

  62. 62

    यावताyā·va·tā खो,kho गहपति,ga·ha·pa·ti ममma·ma साविकाsā·vi·kā गिहीgi·hī ओदातवसनाo·dā·ta·va·sa·nā सीलेसुsī·le·su परिपूरकारिनियो,pa·ri·pū·ra·kā·ri·ni·yo नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī तासंtā·saṃ अञ्ञतरा।añ·ña·ta·rā

    Yāvatā kho, gahapati, mama sāvikā gihī odātavasanā sīlesu paripūrakāriniyo, nakulamātā gahapatānī tāsaṁ aññatarā.

    She is one of those white-robed disciples of the Buddha who fulfills their ethics.

  63. 63

    यावताyā·va·tā खो,kho गहपति,ga·ha·pa·ti ममma·ma साविकाsā·vi·kā गिहीgi·hī ओदातवसनाo·dā·ta·va·sa·nā लाभिनियोlā·bhi·ni·yo अज्झत्तंaj·jhat·taṃ चेतोसमथस्स,ce·to·sa·ma·thas·sa नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī तासंtā·saṃ अञ्ञतरा।añ·ña·ta·rā

    Yāvatā kho, gahapati, mama sāvikā gihī odātavasanā lābhiniyo ajjhattaṁ cetosamathassa, nakulamātā gahapatānī tāsaṁ aññatarā.

    She is one of those white-robed disciples of the Buddha who has internal serenity of heart.

  64. 64

    यावताyā·va·tā खो,kho गहपति,ga·ha·pa·ti ममma·ma साविकाsā·vi·kā गिहीgi·hī ओदातवसनाo·dā·ta·va·sa·nā इमस्मिंi·mas·miṃ धम्मविनयेdham·ma·vi·na·ye ओगाधप्पत्ताo·gā·dhap·pat·tā पतिगाधप्पत्ताpa·ti·gā·dhap·pat·tā अस्सासप्पत्ताas·sā·sap·pat·tā तिण्णविचिकिच्छाtiṇ·ṇa·vi·ci·kic·chā विगतकथङ्कथाvi·ga·ta·ka·thaṅ·ka·thā वेसारज्जप्पत्ताve·sā·raj·jap·pat·tā अपरप्पच्चयाa·pa·rap·pac·ca·yā सत्थुसासनेsat·thu·sā·sa·ne विहरन्ति,vi·ha·ran·ti नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī तासंtā·saṃ अञ्ञतरा।añ·ña·ta·rā

    Yāvatā kho, gahapati, mama sāvikā gihī odātavasanā imasmiṁ dhammavinaye ogādhappattā patigādhappattā assāsappattā tiṇṇavicikicchā vigatakathaṅkathā vesārajjappattā aparappaccayā satthusāsane viharanti, nakulamātā gahapatānī tāsaṁ aññatarā.

    She is one of those white-robed disciples of the Buddha who has found a footing, a firm footing, and solace in this teaching and training. She has gone beyond doubt, got rid of indecision, and gained assurance. And she is independent of others in the Teacher’s instructions.

  65. 65

    लाभाlā·bhā ते,te गहपति,ga·ha·pa·ti सुलद्धंsu·lad·dhaṃ ते,te गहपति।ga·ha·pa·ti

    Lābhā te, gahapati, suladdhaṁ te, gahapati.

    You’re fortunate, householder, so very fortunate,

  66. 66

    यस्सyas·sa तेte नकुलमाताna·ku·la·mā·tā गहपतानीga·ha·pa·tā·nī अनुकम्पिकाa·nu·kam·pi·kā अत्थकामाat·tha·kā·mā ओवादिकाo·vā·di·kā अनुसासिका”ति।a·nu·sā·si·kā

    Yassa te nakulamātā gahapatānī anukampikā atthakāmā ovādikā anusāsikā”ti.

    to have the housewife Nakula’s mother advise and instruct you out of kindness and sympathy.”

  67. 67

    छट्ठं।chaṭ·ṭhaṃ

    Chaṭṭhaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.