Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 7 74 अङ्गुत्तर 7 74

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101

Arakasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 7।74

    Aṅguttara Nikāya 7.74

    Numbered Discourses 7.74

  2. 2

    7। महावग्गma·hā·vag·ga

    7. Mahāvagga

    7. The Great Chapter

  3. 3

    अरकसुत्तa·ra·ka·sut·ta

    Arakasutta

    About Araka

  4. 4

    “भूतपुब्बं,bhū·ta·pub·baṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अरकोa·ra·ko नामnā·ma सत्थाsat·thā अहोसिa·ho·si तित्थकरोtit·tha·ka·ro कामेसुkā·me·su वीतरागो।vī·ta·rā·go

    “Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, arako nāma satthā ahosi titthakaro kāmesu vītarāgo.

    “Once upon a time, mendicants, there was a teacher named Araka. He was a religious founder and was free of desire for sensual pleasures.

  5. 5

    अरकस्सa·ra·kas·sa खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve सत्थुनोsat·thu·no अनेकानिa·ne·kā·ni सावकसतानिsā·va·ka·sa·tā·ni अहेसुं।a·he·suṃ

    Arakassa kho pana, bhikkhave, satthuno anekāni sāvakasatāni ahesuṁ.

    He had many hundreds of disciples,

  6. 6

    अरकोa·ra·ko सत्थाsat·thā सावकानंsā·va·kā·naṃ एवंe·vaṃ धम्मंdham·maṃ देसेति:de·se·ti

    Arako satthā sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ deseti:

    and he taught them like this:

  7. 7

    ‘अप्पकं,ap·pa·kaṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa जीवितंjī·vi·taṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ परित्तंpa·rit·taṃ लहुकंla·hu·kaṃ बहुदुक्खंba·hu·duk·khaṃ बहुपायासंba·hu·pā·yā·saṃ मन्तायंman·tā·yaṃ बोद्धब्बं,bod·dhab·baṃ कत्तब्बंkat·tab·baṃ कुसलं,ku·sa·laṃ चरितब्बंca·ri·tab·baṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ नत्थिnat·thi जातस्सjā·tas·sa अमरणं।a·ma·ra·ṇaṃ

    ‘appakaṁ, brāhmaṇa, jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.

    ‘Brahmins, life as a human is short, brief, and fleeting, full of suffering and distress. Be thoughtful and wake up! Do what’s good and lead the spiritual life, for no one born can escape death.

  8. 8

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa तिणग्गेti·ṇag·ge उस्सावबिन्दुus·sā·va·bin·du सूरियेsū·ri·ye उग्गच्छन्तेug·gac·chan·te खिप्पंयेवkhip·paṃ·ye·va पटिविगच्छति,pa·ṭi·vi·gac·cha·ti नna चिरट्ठितिकंci·raṭ·ṭhi·ti·kaṃ होति;ho·ti

    Seyyathāpi, brāhmaṇa, tiṇagge ussāvabindu sūriye uggacchante khippaṁyeva paṭivigacchati, na ciraṭṭhitikaṁ hoti;

    It’s like a drop of dew on a grass tip. When the sun comes up it vanishes right away and doesn’t last long.

  9. 9

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa उस्सावबिन्दूपमंus·sā·va·bin·dū·pa·maṃ जीवितंjī·vi·taṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ परित्तंpa·rit·taṃ लहुकंla·hu·kaṃ बहुदुक्खंba·hu·duk·khaṃ बहुपायासंba·hu·pā·yā·saṃ मन्तायंman·tā·yaṃ बोद्धब्बं,bod·dhab·baṃ कत्तब्बंkat·tab·baṃ कुसलं,ku·sa·laṃ चरितब्बंca·ri·tab·baṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ नत्थिnat·thi जातस्सjā·tas·sa अमरणं।a·ma·ra·ṇaṃ

    evamevaṁ kho, brāhmaṇa, ussāvabindūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.

    In the same way, life as a human is like a dewdrop. It’s brief and fleeting, full of suffering and distress. Be thoughtful and wake up! Do what’s good and lead the spiritual life, for no one born can escape death.

  10. 10

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa थुल्लफुसितकेthul·la·phu·si·ta·ke देवेde·ve वस्सन्तेvas·san·te उदकबुब्बुळंu·da·ka·bub·bu·ḷaṃ खिप्पंयेवkhip·paṃ·ye·va पटिविगच्छति,pa·ṭi·vi·gac·cha·ti नna चिरट्ठितिकंci·raṭ·ṭhi·ti·kaṃ होति;ho·ti

    Seyyathāpi, brāhmaṇa, thullaphusitake deve vassante udakabubbuḷaṁ khippaṁyeva paṭivigacchati, na ciraṭṭhitikaṁ hoti;

    It’s like when the heavens rain heavily. The bubbles vanish right away and don’t last long.

  11. 11

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa उदकबुब्बुळूपमंu·da·ka·bub·bu·ḷū·pa·maṃ जीवितंjī·vi·taṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ परित्तंpa·rit·taṃ लहुकंla·hu·kaṃ बहुदुक्खंba·hu·duk·khaṃ बहुपायासंba·hu·pā·yā·saṃ मन्तायंman·tā·yaṃ बोद्धब्बं,bod·dhab·baṃ कत्तब्बंkat·tab·baṃ कुसलं,ku·sa·laṃ चरितब्बंca·ri·tab·baṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ नत्थिnat·thi जातस्सjā·tas·sa अमरणं।a·ma·ra·ṇaṃ

    evamevaṁ kho, brāhmaṇa, udakabubbuḷūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.

    In the same way, life as a human is like a bubble. …

  12. 12

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa उदकेu·da·ke दण्डराजिdaṇ·ḍa·rā·ji खिप्पंयेवkhip·paṃ·ye·va पटिविगच्छति,pa·ṭi·vi·gac·cha·ti नna चिरट्ठितिकाci·raṭ·ṭhi·ti·kā होति;ho·ti

    Seyyathāpi, brāhmaṇa, udake daṇḍarāji khippaṁyeva paṭivigacchati, na ciraṭṭhitikā hoti;

    It’s like a line drawn in water. It vanishes right away and doesn’t last long.

  13. 13

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa उदकेu·da·ke दण्डराजूपमंdaṇ·ḍa·rā·jū·pa·maṃ जीवितंjī·vi·taṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ परित्तंpa·rit·taṃ …पे…pe

    evamevaṁ kho, brāhmaṇa, udake daṇḍarājūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ …pe…

    In the same way, life as a human is like a line drawn in water. …

  14. 14

    नत्थिnat·thi जातस्सjā·tas·sa अमरणं।a·ma·ra·ṇaṃ

    natthi jātassa amaraṇaṁ.

    (Pāli only)

  15. 15

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa नदीna·dī पब्बतेय्याpab·ba·tey·yā दूरङ्गमाdū·raṅ·ga·mā सीघसोताsī·gha·so·tā हारहारिनी,hā·ra·hā·ri·nī नत्थिnat·thi सोso खणोkha·ṇo वाvā लयोla·yo वाvā मुहुत्तोmu·hut·to वाvā यंyaṃ साsā आवत्तति,ā·vat·ta·ti अथa·tha खोkho साsā गच्छतेवgac·cha·te·va वत्ततेवvat·ta·te·va सन्दतेव;san·da·te·va

    Seyyathāpi, brāhmaṇa, nadī pabbateyyā dūraṅgamā sīghasotā hārahārinī, natthi so khaṇo vā layo vā muhutto vā yaṁ sā āvattati, atha kho sā gacchateva vattateva sandateva;

    It’s like a mountain river traveling far, flowing fast, carrying all before it. It doesn’t turn back—not for a moment, a second, an hour—but runs, rolls, and flows on.

  16. 16

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa नदीपब्बतेय्यूपमंna·dī·pab·ba·tey·yū·pa·maṃ जीवितंjī·vi·taṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ परित्तंpa·rit·taṃ लहुकंla·hu·kaṃ …पे…pe

    evamevaṁ kho, brāhmaṇa, nadīpabbateyyūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ …pe…

    In the same way, life as a human is like a mountain river. …

  17. 17

    नत्थिnat·thi जातस्सjā·tas·sa अमरणं।a·ma·ra·ṇaṃ

    natthi jātassa amaraṇaṁ.

    (Pāli only)

  18. 18

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa बलवाba·la·vā पुरिसोpu·ri·so जिव्हग्गेjiv·hag·ge खेळपिण्डंkhe·ḷa·piṇ·ḍaṃ संयूहित्वाsaṃ·yū·hit·vā अकसिरेनेवa·ka·si·re·ne·va वमेय्य;va·mey·ya

    Seyyathāpi, brāhmaṇa, balavā puriso jivhagge kheḷapiṇḍaṁ saṁyūhitvā akasireneva vameyya;

    It’s like a strong man who has formed a glob of spit on the tip of his tongue. He could easily spit it out.

  19. 19

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa खेळपिण्डूपमंkhe·ḷa·piṇ·ḍū·pa·maṃ जीवितंjī·vi·taṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ परित्तंpa·rit·taṃ …पे…pe

    evamevaṁ kho, brāhmaṇa, kheḷapiṇḍūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ …pe…

    In the same way, life as a human is like a glob of spit. …

  20. 20

    नत्थिnat·thi जातस्सjā·tas·sa अमरणं।a·ma·ra·ṇaṃ

    natthi jātassa amaraṇaṁ.

    (Pāli only)

  21. 21

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa दिवसंसन्तत्तेdi·va·saṃ·san·tat·te अयोकटाहेa·yo·ka·ṭā·he मंसपेसिmaṃ·sa·pe·si पक्खित्ताpak·khit·tā खिप्पंयेवkhip·paṃ·ye·va पटिविगच्छति,pa·ṭi·vi·gac·cha·ti नna चिरट्ठितिकाci·raṭ·ṭhi·ti·kā होति;ho·ti

    Seyyathāpi, brāhmaṇa, divasaṁsantatte ayokaṭāhe maṁsapesi pakkhittā khippaṁyeva paṭivigacchati, na ciraṭṭhitikā hoti;

    Suppose there was an iron cauldron that had been heated all day. If you tossed a scrap of meat in, it would vanish right away and not last long.

  22. 22

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa मंसपेसूपमंmaṃ·sa·pe·sū·pa·maṃ जीवितंjī·vi·taṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ परित्तंpa·rit·taṃ …पे…pe

    evamevaṁ kho, brāhmaṇa, maṁsapesūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ …pe…

    In the same way, life as a human is like a scrap of meat. …

  23. 23

    नत्थिnat·thi जातस्सjā·tas·sa अमरणं।a·ma·ra·ṇaṃ

    natthi jātassa amaraṇaṁ.

    (Pāli only)

  24. 24

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa गावीgā·vī वज्झाvaj·jhā आघातनंā·ghā·ta·naṃ नीयमानाnī·ya·mā·nā यंyaṃ यदेवya·de·va पादंpā·daṃ उद्धरति,ud·dha·ra·ti सन्तिकेवsan·ti·ke·va होतिho·ti वधस्सva·dhas·sa सन्तिकेवsan·ti·ke·va मरणस्स;ma·ra·ṇas·sa

    Seyyathāpi, brāhmaṇa, gāvī vajjhā āghātanaṁ nīyamānā yaṁ yadeva pādaṁ uddharati, santikeva hoti vadhassa santikeva maraṇassa;

    It’s like a cow being led to the slaughterhouse. With every step she comes closer to the slaughter, closer to death.

  25. 25

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa गोवज्झूपमंgo·vaj·jhū·pa·maṃ जीवितंjī·vi·taṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ परित्तंpa·rit·taṃ लहुकंla·hu·kaṃ बहुदुक्खंba·hu·duk·khaṃ बहुपायासंba·hu·pā·yā·saṃ मन्तायंman·tā·yaṃ बोद्धब्बं,bod·dhab·baṃ कत्तब्बंkat·tab·baṃ कुसलं,ku·sa·laṃ चरितब्बंca·ri·tab·baṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ नत्थिnat·thi जातस्सjā·tas·sa अमरणन्’ति।a·ma·ra·ṇan

    evamevaṁ kho, brāhmaṇa, govajjhūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇan’ti.

    In the same way, life as a human is like a cow being slaughtered. It’s brief and fleeting, full of suffering and distress. Be thoughtful and wake up! Do what’s good and lead the spiritual life, for no one born can escape death.’

  26. 26

    तेनte·na खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve समयेनsa·ma·ye·na मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ सट्ठिवस्ससहस्सानिsaṭ·ṭhi·vas·sa·sa·has·sā·ni आयुप्पमाणंā·yup·pa·mā·ṇaṃ अहोसि,a·ho·si पञ्चवस्ससतिकाpañ·ca·vas·sa·sa·ti·kā कुमारिकाku·mā·ri·kā अलंपतेय्याa·laṃ·pa·tey·yā अहोसि।a·ho·si

    Tena kho pana, bhikkhave, samayena manussānaṁ saṭṭhivassasahassāni āyuppamāṇaṁ ahosi, pañcavassasatikā kumārikā alaṁpateyyā ahosi.

    Now, mendicants, at that time human beings had a lifespan of 60,000 years. Girls could be married at 500 years of age.

  27. 27

    तेनte·na खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve समयेनsa·ma·ye·na मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ छळेवcha·ḷe·va आबाधाā·bā·dhā अहेसुं—a·he·suṃ

    Tena kho pana, bhikkhave, samayena manussānaṁ chaḷeva ābādhā ahesuṁ—

    And human beings only had six afflictions:

  28. 28

    सीतं,sī·taṃ उण्हं,uṇ·haṃ जिघच्छा,ji·ghac·chā पिपासा,pi·pā·sā उच्चारो,uc·cā·ro पस्सावो।pas·sā·vo

    sītaṁ, uṇhaṁ, jighacchā, pipāsā, uccāro, passāvo.

    cold, heat, hunger, thirst, and the need to defecate and urinate.

  29. 29

    सोso हिhi नाम,nā·ma भिक्खवे,bhik·kha·ve अरकोa·ra·ko सत्थाsat·thā एवंe·vaṃ दीघायुकेसुdī·ghā·yu·ke·su मनुस्सेसुma·nus·se·su एवंe·vaṃ चिरट्ठितिकेसुci·raṭ·ṭhi·ti·ke·su एवंe·vaṃ अप्पाबाधेसुap·pā·bā·dhe·su सावकानंsā·va·kā·naṃ एवंe·vaṃ धम्मंdham·maṃ देसेस्सति:de·ses·sa·ti

    So hi nāma, bhikkhave, arako satthā evaṁ dīghāyukesu manussesu evaṁ ciraṭṭhitikesu evaṁ appābādhesu sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ desessati:

    But even though humans were so long-lived with so few afflictions, Araka still taught in this way:

  30. 30

    ‘अप्पकं,ap·pa·kaṃ ब्राह्मण,brāh·ma·ṇa जीवितंjī·vi·taṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ परित्तंpa·rit·taṃ लहुकंla·hu·kaṃ बहुदुक्खंba·hu·duk·khaṃ बहुपायासंba·hu·pā·yā·saṃ मन्तायंman·tā·yaṃ बोद्धब्बं,bod·dhab·baṃ कत्तब्बंkat·tab·baṃ कुसलं,ku·sa·laṃ चरितब्बंca·ri·tab·baṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ नत्थिnat·thi जातस्सjā·tas·sa अमरणन्’ति।a·ma·ra·ṇan

    ‘appakaṁ, brāhmaṇa, jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇan’ti.

    ‘Life as a human is short, brief, and fleeting, full of suffering and distress. Be thoughtful and wake up! Do what’s good and lead the spiritual life, for no one born can escape death.’

  31. 31

    एतरहिe·ta·ra·hi तं,taṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve सम्माsam·mā वदमानोva·da·mā·no वदेय्य:va·dey·ya

    Etarahi taṁ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya:

    These days it’d be right to say:

  32. 32

    ‘अप्पकंap·pa·kaṃ जीवितंjī·vi·taṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ परित्तंpa·rit·taṃ लहुकंla·hu·kaṃ बहुदुक्खंba·hu·duk·khaṃ बहुपायासंba·hu·pā·yā·saṃ मन्तायंman·tā·yaṃ बोद्धब्बं,bod·dhab·baṃ कत्तब्बंkat·tab·baṃ कुसलं,ku·sa·laṃ चरितब्बंca·ri·tab·baṃ ब्रह्मचरियं,brah·ma·ca·ri·yaṃ नत्थिnat·thi जातस्सjā·tas·sa अमरणन्’ति।a·ma·ra·ṇan

    ‘appakaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇan’ti.

    ‘Life as a human is short, brief, and fleeting, full of suffering and distress. Be thoughtful and wake up! Do what’s good and lead the spiritual life, for no one born can escape death.’

  33. 33

    एतरहि,e·ta·ra·hi भिक्खवे,bhik·kha·ve योyo चिरंci·raṃ जीवतिjī·va·ti सोso वस्ससतंvas·sa·sa·taṃ अप्पंap·paṃ वाvā भिय्यो।bhiy·yo

    Etarahi, bhikkhave, yo ciraṁ jīvati so vassasataṁ appaṁ vā bhiyyo.

    For these days a long life is a hundred years or a little more.

  34. 34

    वस्ससतंvas·sa·sa·taṃ खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve जीवन्तोjī·van·to तीणियेवtī·ṇi·ye·va उतुसतानिu·tu·sa·tā·ni जीवति—jī·va·ti

    Vassasataṁ kho pana, bhikkhave, jīvanto tīṇiyeva utusatāni jīvati—

    Living for a hundred years, there are just three hundred seasons,

  35. 35

    उतुसतंu·tu·sa·taṃ हेमन्तानं,he·man·tā·naṃ उतुसतंu·tu·sa·taṃ गिम्हानं,gim·hā·naṃ उतुसतंu·tu·sa·taṃ वस्सानं।vas·sā·naṃ

    utusataṁ hemantānaṁ, utusataṁ gimhānaṁ, utusataṁ vassānaṁ.

    a hundred each of the winter, summer, and rains.

  36. 36

    तीणिtī·ṇi खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve उतुसतानिu·tu·sa·tā·ni जीवन्तोjī·van·to द्वादसयेवdvā·da·sa·ye·va माससतानिmā·sa·sa·tā·ni जीवति—jī·va·ti

    Tīṇi kho pana, bhikkhave, utusatāni jīvanto dvādasayeva māsasatāni jīvati—

    Living for three hundred seasons, there are just twelve hundred months,

  37. 37

    चत्तारिcat·tā·ri माससतानिmā·sa·sa·tā·ni हेमन्तानं,he·man·tā·naṃ चत्तारिcat·tā·ri माससतानिmā·sa·sa·tā·ni गिम्हानं,gim·hā·naṃ चत्तारिcat·tā·ri माससतानिmā·sa·sa·tā·ni वस्सानं।vas·sā·naṃ

    cattāri māsasatāni hemantānaṁ, cattāri māsasatāni gimhānaṁ, cattāri māsasatāni vassānaṁ.

    four hundred in each of the winter, summer, and rains.

  38. 38

    द्वादसdvā·da·sa खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve माससतानिmā·sa·sa·tā·ni जीवन्तोjī·van·to चतुवीसतियेवca·tu·vī·sa·ti·ye·va अद्धमाससतानिad·dha·mā·sa·sa·tā·ni जीवति—jī·va·ti

    Dvādasa kho pana, bhikkhave, māsasatāni jīvanto catuvīsatiyeva addhamāsasatāni jīvati—

    Living for twelve hundred months, there are just twenty-four hundred fortnights,

  39. 39

    अट्ठद्धमाससतानिaṭ·ṭhad·dha·mā·sa·sa·tā·ni हेमन्तानं,he·man·tā·naṃ अट्ठद्धमाससतानिaṭ·ṭhad·dha·mā·sa·sa·tā·ni गिम्हानं,gim·hā·naṃ अट्ठद्धमाससतानिaṭ·ṭhad·dha·mā·sa·sa·tā·ni वस्सानं।vas·sā·naṃ

    aṭṭhaddhamāsasatāni hemantānaṁ, aṭṭhaddhamāsasatāni gimhānaṁ, aṭṭhaddhamāsasatāni vassānaṁ.

    eight hundred in each of the winter, summer, and rains.

  40. 40

    चतुवीसतिca·tu·vī·sa·ti खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve अद्धमाससतानिad·dha·mā·sa·sa·tā·ni जीवन्तोjī·van·to छत्तिंसंयेवchat·tiṃ·saṃ·ye·va रत्तिसहस्सानिrat·ti·sa·has·sā·ni जीवति—jī·va·ti

    Catuvīsati kho pana, bhikkhave, addhamāsasatāni jīvanto chattiṁsaṁyeva rattisahassāni jīvati—

    Living for 2,400 fortnights, there are just 36,000 days,

  41. 41

    द्वादसdvā·da·sa रत्तिसहस्सानिrat·ti·sa·has·sā·ni हेमन्तानं,he·man·tā·naṃ द्वादसdvā·da·sa रत्तिसहस्सानिrat·ti·sa·has·sā·ni गिम्हानं,gim·hā·naṃ द्वादसdvā·da·sa रत्तिसहस्सानिrat·ti·sa·has·sā·ni वस्सानं।vas·sā·naṃ

    dvādasa rattisahassāni hemantānaṁ, dvādasa rattisahassāni gimhānaṁ, dvādasa rattisahassāni vassānaṁ.

    12,000 in each of the summer, winter, and rains.

  42. 42

    छत्तिंसंchat·tiṃ·saṃ खोkho पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve रत्तिसहस्सानिrat·ti·sa·has·sā·ni जीवन्तोjī·van·to द्वेसत्ततियेवdve·sat·ta·ti·ye·va भत्तसहस्सानिbhat·ta·sa·has·sā·ni भुञ्जति—bhuñ·ja·ti

    Chattiṁsaṁ kho pana, bhikkhave, rattisahassāni jīvanto dvesattatiyeva bhattasahassāni bhuñjati—

    Living for 36,000 days, you just eat 72,000 meals,

  43. 43

    चतुवीसतिca·tu·vī·sa·ti भत्तसहस्सानिbhat·ta·sa·has·sā·ni हेमन्तानं,he·man·tā·naṃ चतुवीसतिca·tu·vī·sa·ti भत्तसहस्सानिbhat·ta·sa·has·sā·ni गिम्हानं,gim·hā·naṃ चतुवीसतिca·tu·vī·sa·ti भत्तसहस्सानिbhat·ta·sa·has·sā·ni वस्सानंvas·sā·naṃ सद्धिंsad·dhiṃ मातुथञ्ञायmā·tu·thañ·ñā·ya सद्धिंsad·dhiṃ भत्तन्तरायेन।bhat·tan·ta·rā·ye·na

    catuvīsati bhattasahassāni hemantānaṁ, catuvīsati bhattasahassāni gimhānaṁ, catuvīsati bhattasahassāni vassānaṁ saddhiṁ mātuthaññāya saddhiṁ bhattantarāyena.

    24,000 in each of the summer, winter, and rains, including when you’re suckling at the breast, and when you’re prevented from eating.

  44. 44

    तत्रिमेtat·ri·me भत्तन्तरायाbhat·tan·ta·rā·yā कपिमिद्धोपिka·pi·mid·dho·pi भत्तंbhat·taṃ नna भुञ्जति,bhuñ·ja·ti दुक्खितोपिduk·khi·to·pi भत्तंbhat·taṃ नna भुञ्जति,bhuñ·ja·ti ब्याधितोपिbyā·dhi·to·pi भत्तंbhat·taṃ नna भुञ्जति,bhuñ·ja·ti उपोसथिकोपिu·po·sa·thi·ko·pi भत्तंbhat·taṃ नna भुञ्जति,bhuñ·ja·ti अलाभकेनपिa·lā·bha·ke·na·pi भत्तंbhat·taṃ नna भुञ्जति।bhuñ·ja·ti

    Tatrime bhattantarāyā kapimiddhopi bhattaṁ na bhuñjati, dukkhitopi bhattaṁ na bhuñjati, byādhitopi bhattaṁ na bhuñjati, uposathikopi bhattaṁ na bhuñjati, alābhakenapi bhattaṁ na bhuñjati.

    Things that prevent you from eating include anger, pain, sickness, sabbath, or being unable to get food.

  45. 45

    इतिi·ti खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve मयाma·yā वस्ससतायुकस्सvas·sa·sa·tā·yu·kas·sa मनुस्सस्सma·nus·sas·sa आयुपिā·yu·pi सङ्खातो,saṅ·khā·to आयुप्पमाणम्पिā·yup·pa·mā·ṇam·pi सङ्खातं,saṅ·khā·taṃ उतूपिu·tū·pi सङ्खाता,saṅ·khā·tā संवच्छरापिsaṃ·vac·cha·rā·pi सङ्खाता,saṅ·khā·tā मासापिmā·sā·pi सङ्खाता,saṅ·khā·tā अद्धमासापिad·dha·mā·sā·pi सङ्खाता,saṅ·khā·tā रत्तिपिrat·ti·pi सङ्खाता,saṅ·khā·tā दिवापिdi·vā·pi सङ्खाता,saṅ·khā·tā भत्तापिbhat·tā·pi सङ्खाता,saṅ·khā·tā भत्तन्तरायापिbhat·tan·ta·rā·yā·pi सङ्खाता।saṅ·khā·tā

    Iti kho, bhikkhave, mayā vassasatāyukassa manussassa āyupi saṅkhāto, āyuppamāṇampi saṅkhātaṁ, utūpi saṅkhātā, saṁvaccharāpi saṅkhātā, māsāpi saṅkhātā, addhamāsāpi saṅkhātā, rattipi saṅkhātā, divāpi saṅkhātā, bhattāpi saṅkhātā, bhattantarāyāpi saṅkhātā.

    So mendicants, for a human being with a hundred years lifespan I have counted the lifespan, the limit of the lifespan, the seasons, the years, the months, the fortnights, the nights, the days, the meals, and the things that prevent them from eating.

  46. 46

    यं,yaṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve सत्थाराsat·thā·rā करणीयंka·ra·ṇī·yaṃ सावकानंsā·va·kā·naṃ हितेसिनाhi·te·si·nā अनुकम्पकेनa·nu·kam·pa·ke·na अनुकम्पंa·nu·kam·paṃ उपादाय;u·pā·dā·ya

    Yaṁ, bhikkhave, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya;

    Out of sympathy, I’ve done what a teacher should do who wants what’s best for their disciples.

  47. 47

    कतंka·taṃ वोvo तंtaṃ मयाma·yā एतानि,e·tā·ni भिक्खवे,bhik·kha·ve रुक्खमूलानिruk·kha·mū·lā·ni एतानिe·tā·ni सुञ्ञागारानि।suñ·ñā·gā·rā·ni झायथ,jhā·ya·tha भिक्खवे,bhik·kha·ve माmā पमादत्थ;pa·mā·dat·tha माmā पच्छाpac·chā विप्पटिसारिनोvip·pa·ṭi·sā·ri·no अहुवत्थ।a·hu·vat·tha अयंa·yaṃ वोvo अम्हाकंam·hā·kaṃ अनुसासनी”ति।a·nu·sā·sa·nī

    kataṁ vo taṁ mayā etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha; mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti.

    Here are these roots of trees, and here are these empty huts. Practice absorption, mendicants! Don’t be negligent! Don’t regret it later! This is my instruction to you.”

  48. 48

    दसमं।da·sa·maṃ

    Dasamaṁ.

    (Pāli only)

  49. 49

    महावग्गोma·hā·vag·go सत्तमो।sat·ta·mo

    Mahāvaggo sattamo.

    (Pāli only)

  50. 50

    तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ

    Tassuddānaṁ

    (Pāli only)

  51. 51

    हिरीसूरियंhi·rī·sū·ri·yaṃ उपमा,u·pa·mā

    Hirīsūriyaṁ upamā,

    (Pāli only)

  52. 52

    धम्मञ्ञूdham·mañ·ñū पारिछत्तकं;pā·ri·chat·ta·kaṃ

    dhammaññū pārichattakaṁ;

    (Pāli only)

  53. 53

    सक्कच्चंsak·kac·caṃ भावनाbhā·va·nā अग्गि,ag·gi

    Sakkaccaṁ bhāvanā aggi,

    (Pāli only)

  54. 54

    सुनेत्तअरकेनsu·net·ta·a·ra·ke·na चाति।cā·ti

    sunettaarakena cāti.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.