Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Monks’ Rules Analysis 117 भिक्खुविभङ्ग 117

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221

84. Ratanasikkhāpada

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586878889909192939495 · Hide pronunciation

  1. 1

    थेरवादthe·ra·vā·da विनयvi·na·ya

    Theravāda Vinaya

    Theravāda Collection on Monastic Law

  2. 2

    महाविभङ्गma·hā·vi·bhaṅ·ga

    Mahāvibhaṅga

    The Great Analysis

  3. 3

    पाचित्तियकण्डpā·cit·ti·ya·kaṇ·ḍa

    Pācittiyakaṇḍa

    The chapter on offenses entailing confession

  4. 4

    रतनवग्गra·ta·na·vag·ga

    Ratanavagga

    The subchapter on precious things

  5. 5

    84। रतनसिक्खापदra·ta·na·sik·khā·pa·da

    84. Ratanasikkhāpada

    Picking up precious things

  6. 6
  7. 7
  8. 8

    तेनte·na समयेनsa·ma·ye·na बुद्धोbud·dho भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time when the Buddha was staying at Sāvatthī in Anāthapiṇḍika’s Monastery,

  9. 9

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro भिक्खुbhik·khu अचिरवतियाa·ci·ra·va·ti·yā नदियाna·di·yā नहायति।na·hā·ya·ti अञ्ञतरोपिañ·ña·ta·ro·pi ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo पञ्चसतानंpañ·ca·sa·tā·naṃ थविकंtha·vi·kaṃ थलेtha·le निक्खिपित्वाnik·khi·pit·vā अचिरवतियाa·ci·ra·va·ti·yā नदियाna·di·yā नहायन्तोna·hā·yan·to विस्सरित्वाvis·sa·rit·vā अगमासि।a·ga·mā·si

    Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu aciravatiyā nadiyā nahāyati. Aññataropi brāhmaṇo pañcasatānaṁ thavikaṁ thale nikkhipitvā aciravatiyā nadiyā nahāyanto vissaritvā agamāsi.

    a monk was bathing in the river Aciravatī, when a brahmin, too, came there to bathe. He deposited a bag with five hundred coins on the ground, bathed, forgot about the bag, and left.

  10. 10

    अथa·tha खोkho सोso भिक्खु—“तस्सायंbhik·khu ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa थविका,tha·vi·kā माmā इधi·dha नस्सी”तिnas·sī अग्गहेसि।ag·ga·he·si

    Atha kho so bhikkhu—“tassāyaṁ brāhmaṇassa thavikā, mā idha nassī”ti aggahesi.

    The monk thought, “This is the bag belonging to that brahmin; it wouldn’t be nice if it got lost,” and he picked it up.

  11. 11

    अथa·tha खोkho सोso ब्राह्मणोbrāh·ma·ṇo सरित्वाsa·rit·vā तुरितोtu·ri·to आधावित्वाā·dhā·vit·vā तंtaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ एतदवोच—“अपिe·ta·da·vo·ca मे,me भो,bho थविकंtha·vi·kaṃ पस्सेय्यासी”ति?pas·sey·yā·sī

    Atha kho so brāhmaṇo saritvā turito ādhāvitvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca—“api me, bho, thavikaṁ passeyyāsī”ti?

    Soon the brahmin remembered. He hurried back and asked that monk, “Sir, did you see my bag?”

  12. 12

    “हन्द,han·da ब्राह्मणा”तिbrāh·ma·ṇā अदासि।a·dā·si

    “Handa, brāhmaṇā”ti adāsi.

    Saying, “I did indeed,” he gave it to him.

  13. 13

    अथa·tha खोkho तस्सtas·sa ब्राह्मणस्सbrāh·ma·ṇas·sa एतदहोसि—“केनe·ta·da·ho·si नुnu खोkho अहंa·haṃ उपायेनu·pā·ye·na इमस्सi·mas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no पुण्णपत्तंpuṇ·ṇa·pat·taṃ नna ददेय्यन्”ति।da·dey·yan

    Atha kho tassa brāhmaṇassa etadahosi—“kena nu kho ahaṁ upāyena imassa bhikkhuno puṇṇapattaṁ na dadeyyan”ti.

    The brahmin thought, “How can I avoid giving a reward to this monk?”

  14. 14

    “नna मे,me भो,bho पञ्चसतानि,pañ·ca·sa·tā·ni सहस्संsa·has·saṃ मे”तिme पलिबुन्धेत्वाpa·li·bun·dhet·vā मुञ्चि।muñ·ci

    “Na me, bho, pañcasatāni, sahassaṁ me”ti palibundhetvā muñci.

    And he said, “I didn’t have five hundred coins, I had a thousand!” And he seized hold of that monk.

  15. 15

    अथa·tha खोkho सोso भिक्खुbhik·khu आरामंā·rā·maṃ गन्त्वाgan·tvā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ आरोचेसि।ā·ro·ce·si

    Atha kho so bhikkhu ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesi.

    After being released, that monk went to the monastery and told the monks what had happened.

  16. 16

    येye तेte भिक्खूbhik·khū अप्पिच्छाap·pic·chā …पे…pe तेte उज्झायन्तिuj·jhā·yan·ti खिय्यन्तिkhiy·yan·ti विपाचेन्ति—vi·pā·cen·ti

    Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

    The monks of few desires complained and criticized him,

  17. 17

    “कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma भिक्खुbhik·khu रतनंra·ta·naṃ उग्गहेस्सती”तिug·ga·hes·sa·tī …पे…pe

    “kathañhi nāma bhikkhu ratanaṁ uggahessatī”ti …pe…

    “How could a monk pick up precious things?” …

  18. 18

    “सच्चंsac·caṃ किरki·ra त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu रतनंra·ta·naṃ उग्गहेसी”ति?ug·ga·he·sī

    “saccaṁ kira tvaṁ, bhikkhu, ratanaṁ uggahesī”ti?

    “Is it true, monk, that you did this?”

  19. 19

    “सच्चं,sac·caṃ भगवा”ति।bha·ga·vā

    “Saccaṁ, bhagavā”ti.

    “It’s true, sir.”

  20. 20

    विगरहिvi·ga·ra·hi बुद्धोbud·dho भगवाbha·ga·vā …पे…pe

    Vigarahi buddho bhagavā …pe…

    The Buddha rebuked him …

  21. 21

    कथञ्हिka·thañ·hi नामnā·ma त्वं,tvaṃ मोघपुरिस,mo·gha·pu·ri·sa रतनंra·ta·naṃ उग्गहेस्ससि।ug·ga·hes·sa·si

    kathañhi nāma tvaṁ, moghapurisa, ratanaṁ uggahessasi.

    “Foolish man, how could you do this?

  22. 22

    नेतं,ne·taṃ मोघपुरिस,mo·gha·pu·ri·sa अप्पसन्नानंap·pa·san·nā·naṃ वाvā पसादायpa·sā·dā·ya …पे…pe

    Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

    This will affect people’s confidence …” …

  23. 23

    एवञ्चe·vañ·ca पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ सिक्खापदंsik·khā·pa·daṃ उद्दिसेय्याथ—ud·di·sey·yā·tha

    evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

    “And, monks, this training rule should be recited like this:

  24. 24
  25. 25

    “योyo पनpa·na भिक्खुbhik·khu रतनंra·ta·naṃ वाvā रतनसम्मतंra·ta·na·sam·ma·taṃ वाvā उग्गण्हेय्यug·gaṇ·hey·ya वाvā उग्गण्हापेय्यug·gaṇ·hā·pey·ya वा,vā पाचित्तियन्”ति।pā·cit·ti·yan

    “Yo pana bhikkhu ratanaṁ vā ratanasammataṁ vā uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā, pācittiyan”ti.

    ‘If a monk picks up something precious or something regarded as precious, or he has it picked up, he commits an offense entailing confession.’”

  26. 26

    एवञ्चिदंe·vañ·ci·daṃ भगवताbha·ga·va·tā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ सिक्खापदंsik·khā·pa·daṃ पञ्ञत्तंpañ·ñat·taṃ होति।ho·ti

    Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

    In this way the Buddha laid down this training rule for the monks.

  27. 27
  28. 28

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सावत्थियाsā·vat·thi·yā उस्सवोus·sa·vo होति।ho·ti मनुस्साma·nus·sā अलङ्कतप्पटियत्ताa·laṅ·ka·tap·pa·ṭi·yat·tā उय्यानंuy·yā·naṃ गच्छन्ति।gac·chan·ti

    Tena kho pana samayena sāvatthiyā ussavo hoti. Manussā alaṅkatappaṭiyattā uyyānaṁ gacchanti.

    Soon afterwards there was a celebration in Sāvatthī. People were going to the park all dressed up,

  29. 29

    विसाखापिvi·sā·khā·pi मिगारमाताmi·gā·ra·mā·tā अलङ्कतप्पटियत्ताa·laṅ·ka·tap·pa·ṭi·yat·tā “उय्यानंuy·yā·naṃ गमिस्सामी”तिga·mis·sā·mī

    Visākhāpi migāramātā alaṅkatappaṭiyattā “uyyānaṁ gamissāmī”ti

    as did Visākhā Migāramātā.

  30. 30

    गामतोgā·ma·to निक्खमित्वा—“क्याहंnik·kha·mit·vā करिस्सामिka·ris·sā·mi उय्यानंuy·yā·naṃ गन्त्वा,gan·tvā यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ पयिरुपासेय्यन्”तिpa·yi·ru·pā·sey·yan

    gāmato nikkhamitvā—“kyāhaṁ karissāmi uyyānaṁ gantvā, yannūnāhaṁ bhagavantaṁ payirupāseyyan”ti

    As she was leaving her village, she thought, “What will I do when I get to the park? Why don’t I pay a visit to the Buddha!”

  31. 31

    आभरणंā·bha·ra·ṇaṃ ओमुञ्चित्वाo·muñ·cit·vā उत्तरासङ्गेनut·ta·rā·saṅ·ge·na भण्डिकंbhaṇ·ḍi·kaṃ बन्धित्वाban·dhit·vā दासियाdā·si·yā अदासि—“हन्द,a·dā·si जे,je इमंi·maṃ भण्डिकंbhaṇ·ḍi·kaṃ गण्हाही”ति।gaṇ·hā·hī

    ābharaṇaṁ omuñcitvā uttarāsaṅgena bhaṇḍikaṁ bandhitvā dāsiyā adāsi—“handa, je, imaṁ bhaṇḍikaṁ gaṇhāhī”ti.

    She then removed all her ornaments, bound them in a bundle with her upper robe, and gave it to her slave girl, saying, “Listen, look after this bundle.”

  32. 32

    अथa·tha खोkho विसाखाvi·sā·khā मिगारमाताmi·gā·ra·mā·tā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

    Visākhā then went to the Buddha, bowed, and sat down.

  33. 33

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho विसाखंvi·sā·khaṃ मिगारमातरंmi·gā·ra·mā·ta·raṃ भगवाbha·ga·vā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सेसिsan·das·se·si समादपेसिsa·mā·da·pe·si समुत्तेजेसिsa·mut·te·je·si सम्पहंसेसि।sam·pa·haṃ·se·si अथa·tha खोkho विसाखाvi·sā·khā मिगारमाताmi·gā·ra·mā·tā भगवताbha·ga·va·tā धम्मियाdham·mi·yā कथायka·thā·ya सन्दस्सिताsan·das·si·tā समादपिताsa·mā·da·pi·tā समुत्तेजिताsa·mut·te·ji·tā सम्पहंसिताsam·pa·haṃ·si·tā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi

    Ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi. Atha kho visākhā migāramātā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṁsitā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

    And the Buddha instructed, inspired, and gladdened her with a teaching, after which she got up from her seat, bowed down, circumambulated him with her right side toward him, and left.

  34. 34

    अथa·tha खोkho साsā दासीdā·sī तंtaṃ भण्डिकंbhaṇ·ḍi·kaṃ विस्सरित्वाvis·sa·rit·vā अगमासि।a·ga·mā·si

    Atha kho sā dāsī taṁ bhaṇḍikaṁ vissaritvā agamāsi.

    And the slave girl left too, forgetting the bundle.

  35. 35

    भिक्खूbhik·khū पस्सित्वाpas·sit·vā भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ आरोचेसुं।ā·ro·ce·suṃ “तेनte·na हि,hi भिक्खवे,bhik·kha·ve उग्गहेत्वाug·ga·het·vā निक्खिपथा”ति।nik·khi·pa·thā

    Bhikkhū passitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. “Tena hi, bhikkhave, uggahetvā nikkhipathā”ti.

    The monks saw it and told the Buddha. “Well then, monks, pick it up and put it aside.”

  36. 36

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

    Soon afterwards the Buddha gave a teaching and addressed the monks:

  37. 37

    “अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve रतनंra·ta·naṃ वाvā रतनसम्मतंra·ta·na·sam·ma·taṃ वाvā अज्झारामेaj·jhā·rā·me उग्गहेत्वाug·ga·het·vā वाvā उग्गहापेत्वाug·ga·hā·pet·vā वाvā निक्खिपितुं—‘यस्सnik·khi·pi·tuṃ भविस्सतिbha·vis·sa·ti सोso हरिस्सती’ति।ha·ris·sa·tī

    “anujānāmi, bhikkhave, ratanaṁ vā ratanasammataṁ vā ajjhārāme uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipituṁ—‘yassa bhavissati so harissatī’ti.

    “Within a monastery, monks, you should pick up precious things or what’s regarded as precious, or have it picked up, and then put it aside with the thought, ‘Whoever owns it will come and get it.’

  38. 38

    एवञ्चe·vañ·ca पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ सिक्खापदंsik·khā·pa·daṃ उद्दिसेय्याथ—ud·di·sey·yā·tha

    Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

    And so, monks, this training rule should be recited like this:

  39. 39
  40. 40

    “योyo पनpa·na भिक्खुbhik·khu रतनंra·ta·naṃ वाvā रतनसम्मतंra·ta·na·sam·ma·taṃ वा,vā अञ्ञत्रañ·ñat·ra अज्झारामा,aj·jhā·rā·mā उग्गण्हेय्यug·gaṇ·hey·ya वाvā उग्गण्हापेय्यug·gaṇ·hā·pey·ya वा,vā पाचित्तियन्”ति।pā·cit·ti·yan

    “Yo pana bhikkhu ratanaṁ vā ratanasammataṁ vā, aññatra ajjhārāmā, uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā, pācittiyan”ti.

    ‘If a monk picks up something precious or something regarded as precious, or he has it picked up, except within a monastery, he commits an offense entailing confession.’”

  41. 41

    एवञ्चिदंe·vañ·ci·daṃ भगवताbha·ga·va·tā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ सिक्खापदंsik·khā·pa·daṃ पञ्ञत्तंpañ·ñat·taṃ होति।ho·ti

    Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhūnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

    In this way the Buddha laid down this training rule for the monks.

  42. 42
  43. 43

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na कासीसुkā·sī·su जनपदेja·na·pa·de अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa कम्मन्तगामोkam·man·ta·gā·mo होति।ho·ti

    Tena kho pana samayena kāsīsu janapade anāthapiṇḍikassa gahapatissa kammantagāmo hoti.

    At that time the householder Anāthapiṇḍika had a whole village working for him in the country of Kāsi,

  44. 44

    तेनte·na चca गहपतिनाga·ha·pa·ti·nā अन्तेवासीan·te·vā·sī आणत्तोā·ṇat·to होति—“सचेho·ti भदन्ताbha·dan·tā आगच्छन्ति,ā·gac·chan·ti भत्तंbhat·taṃ करेय्यासी”ति।ka·rey·yā·sī

    Tena ca gahapatinā antevāsī āṇatto hoti—“sace bhadantā āgacchanti, bhattaṁ kareyyāsī”ti.

    and he had told an apprentice there that if the monks arrive he should make them a meal.

  45. 45

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na सम्बहुलाsam·ba·hu·lā भिक्खूbhik·khū कासीसुkā·sī·su जनपदेja·na·pa·de चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानाca·ra·mā·nā येनye·na अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa गहपतिस्सga·ha·pa·tis·sa कम्मन्तगामोkam·man·ta·gā·mo तेनुपसङ्कमिंसु।te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su

    Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū kāsīsu janapade cārikaṁ caramānā yena anāthapiṇḍikassa gahapatissa kammantagāmo tenupasaṅkamiṁsu.

    Soon afterwards a number of monks were wandering in the country of Kāsi, when they came to that village.

  46. 46

    अद्दसाad·da·sā खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so तेte भिक्खूbhik·khū दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्ते।ā·gac·chan·te दिस्वानdis·vā·na येनye·na तेte भिक्खूbhik·khū तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā तेte भिक्खूbhik·khū अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एतदवोच—“अधिवासेन्तु,e·ta·da·vo·ca भन्ते,bhan·te अय्याay·yā स्वातनायsvā·ta·nā·ya गहपतिनोga·ha·pa·ti·no भत्तन्”ति।bhat·tan

    Addasā kho so puriso te bhikkhū dūratova āgacchante. Disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū abhivādetvā etadavoca—“adhivāsentu, bhante, ayyā svātanāya gahapatino bhattan”ti.

    When that man saw them coming, he approached them, bowed, and said, “Venerables, please accept a meal from Anāthapiṇḍika tomorrow.”

  47. 47

    अधिवासेसुंa·dhi·vā·se·suṃ खोkho तेte भिक्खूbhik·khū तुण्हीभावेन।tuṇ·hī·bhā·ve·na

    Adhivāsesuṁ kho te bhikkhū tuṇhībhāvena.

    The monks accepted by remaining silent.

  48. 48

    अथa·tha खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so तस्साtas·sā रत्तियाrat·ti·yā अच्चयेनac·ca·ye·na पणीतंpa·ṇī·taṃ खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयंbho·ja·nī·yaṃ पटियादापेत्वाpa·ṭi·yā·dā·pet·vā कालंkā·laṃ आरोचापेत्वाā·ro·cā·pet·vā अङ्गुलिमुद्दिकंaṅ·gu·li·mud·di·kaṃ ओमुञ्चित्वाo·muñ·cit·vā तेte भिक्खूbhik·khū भत्तेनbhat·te·na परिविसित्वा—pa·ri·vi·sit·vā

    Atha kho so puriso tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā kālaṁ ārocāpetvā aṅgulimuddikaṁ omuñcitvā te bhikkhū bhattena parivisitvā—

    The following morning, after having various kinds of fine foods prepared, he had the monks informed that it was time for the meal. He removed a ring from his finger and then offered the food to the monks, saying,

  49. 49

    “अय्याay·yā भुञ्जित्वाbhuñ·jit·vā गच्छन्तु,gac·chan·tu अहम्पिa·ham·pi कम्मन्तंkam·man·taṃ गमिस्सामी”तिga·mis·sā·mī अङ्गुलिमुद्दिकंaṅ·gu·li·mud·di·kaṃ विस्सरित्वाvis·sa·rit·vā अगमासि।a·ga·mā·si

    “ayyā bhuñjitvā gacchantu, ahampi kammantaṁ gamissāmī”ti aṅgulimuddikaṁ vissaritvā agamāsi.

    “Venerables, please leave after you’ve eaten. I have to go to work.” And he left, forgetting his ring.

  50. 50

    भिक्खूbhik·khū पस्सित्वा—“सचेpas·sit·vā मयंma·yaṃ गमिस्सामga·mis·sā·ma नस्सिस्सतायंnas·sis·sa·tā·yaṃ अङ्गुलिमुद्दिका”तिaṅ·gu·li·mud·di·kā तत्थेवtat·the·va अच्छिंसु।ac·chiṃ·su

    Bhikkhū passitvā—“sace mayaṁ gamissāma nassissatāyaṁ aṅgulimuddikā”ti tattheva acchiṁsu.

    The monks saw it and said, “If we just go, this ring will be lost,” and so they stayed right there.

  51. 51

    अथa·tha खोkho सोso पुरिसोpu·ri·so कम्मन्ताkam·man·tā आगच्छन्तोā·gac·chan·to तेte भिक्खूbhik·khū पस्सित्वाpas·sit·vā एतदवोच—“किस्स,e·ta·da·vo·ca भन्ते,bhan·te अय्याay·yā इधेवi·dhe·va अच्छन्ती”ति?ac·chan·tī

    Atha kho so puriso kammantā āgacchanto te bhikkhū passitvā etadavoca—“kissa, bhante, ayyā idheva acchantī”ti?

    When that man returned from work, he saw the monks and said to them, “Why are you still here?”

  52. 52

    अथa·tha खोkho तेte भिक्खूbhik·khū तस्सtas·sa पुरिसस्सpu·ri·sas·sa एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ आरोचेत्वाā·ro·cet·vā

    Atha kho te bhikkhū tassa purisassa etamatthaṁ ārocetvā

    And the monks told him what had happened.

  53. 53

    सावत्थिंsā·vat·thiṃ गन्त्वाgan·tvā भिक्खूनंbhik·khū·naṃ एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ आरोचेसुं।ā·ro·ce·suṃ

    sāvatthiṁ gantvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesuṁ.

    Those monks then went to Sāvatthī where they told the monks,

  54. 54

    भिक्खूbhik·khū भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ आरोचेसुं।ā·ro·ce·suṃ

    Bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

    who in turn told the Buddha.

  55. 55

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतस्मिंe·tas·miṃ निदानेni·dā·ne एतस्मिंe·tas·miṃ पकरणेpa·ka·ra·ṇe धम्मिंdham·miṃ कथंka·thaṃ कत्वाkat·vā भिक्खूbhik·khū आमन्तेसि—ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

    After giving a teaching, the Buddha addressed the monks:

  56. 56

    “अनुजानामि,a·nu·jā·nā·mi भिक्खवे,bhik·kha·ve रतनंra·ta·naṃ वाvā रतनसम्मतंra·ta·na·sam·ma·taṃ वाvā अज्झारामेaj·jhā·rā·me वाvā अज्झावसथेaj·jhā·va·sa·the वाvā उग्गहेत्वाug·ga·het·vā वाvā उग्गहापेत्वाug·ga·hā·pet·vā वाvā निक्खिपितुं—nik·khi·pi·tuṃ

    “anujānāmi, bhikkhave, ratanaṁ vā ratanasammataṁ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipituṁ—

    “Within a monastery, monks, or inside a lodging, you should pick up precious things or what’s regarded as precious, or have it picked up, and then put it aside with the thought,

  57. 57

    ‘यस्सyas·sa भविस्सतिbha·vis·sa·ti सोso हरिस्सती’ति।ha·ris·sa·tī

    ‘yassa bhavissati so harissatī’ti.

    ‘Whoever owns it will come and get it.’

  58. 58

    एवञ्चe·vañ·ca पन,pa·na भिक्खवे,bhik·kha·ve इमंi·maṃ सिक्खापदंsik·khā·pa·daṃ उद्दिसेय्याथ—ud·di·sey·yā·tha

    Evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

    And so, monks, this training rule should be recited like this:

  59. 59
  60. 60

    “योyo पनpa·na भिक्खुbhik·khu रतनंra·ta·naṃ वाvā रतनसम्मतंra·ta·na·sam·ma·taṃ वा,vā अञ्ञत्रañ·ñat·ra अज्झारामाaj·jhā·rā·mā वाvā अज्झावसथाaj·jhā·va·sa·thā वा,vā उग्गण्हेय्यug·gaṇ·hey·ya वाvā उग्गण्हापेय्यug·gaṇ·hā·pey·ya वा,vā पाचित्तियं।pā·cit·ti·yaṃ

    “Yo pana bhikkhu ratanaṁ vā ratanasammataṁ vā, aññatra ajjhārāmā vā ajjhāvasathā vā, uggaṇheyya vā uggaṇhāpeyya vā, pācittiyaṁ.

    ‘If a monk picks up something precious or something regarded as precious, or he has it picked up, except within a monastery or inside a lodging, he commits an offense entailing confession.

  61. 61

    रतनंra·ta·naṃ वाvā पनpa·na भिक्खुनाbhik·khu·nā रतनसम्मतंra·ta·na·sam·ma·taṃ वाvā अज्झारामेaj·jhā·rā·me वाvā अज्झावसथेaj·jhā·va·sa·the वाvā उग्गहेत्वाug·ga·het·vā वाvā उग्गहापेत्वाug·ga·hā·pet·vā वाvā निक्खिपितब्बं—‘यस्सnik·khi·pi·tab·baṃ भविस्सतिbha·vis·sa·ti सोso हरिस्सती’ति।ha·ris·sa·tī अयंa·yaṃ तत्थtat·tha सामीची”ति।sā·mī·cī

    Ratanaṁ vā pana bhikkhunā ratanasammataṁ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipitabbaṁ—‘yassa bhavissati so harissatī’ti. Ayaṁ tattha sāmīcī”ti.

    If he picks up something precious or something regarded as precious, or he has it picked up, within a monastery or inside a lodging, he should put it aside with the thought, “Whoever owns it will come and get it.” This is the proper procedure.’”

  62. 62
  63. 63

    योyo पनातिpa·nā·ti

    Yo panāti

    A:

  64. 64

    योyo यादिसोyā·di·so …पे…pe

    yo yādiso …pe…

    whoever …

  65. 65

    भिक्खूतिbhik·khū·ti

    bhikkhūti

    Monk:

  66. 66
  67. 67

    रतनंra·ta·naṃ नामnā·ma

    Ratanaṁ nāma

    Something precious:

  68. 68

    मुत्ताmut·tā मणिma·ṇi वेळुरियोve·ḷu·ri·yo सङ्खोsaṅ·kho सिलाsi·lā पवालंpa·vā·laṃ रजतंra·ja·taṃ जातरूपंjā·ta·rū·paṃ लोहितङ्कोlo·hi·taṅ·ko मसारगल्लं।ma·sā·ra·gal·laṃ

    muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavālaṁ rajataṁ jātarūpaṁ lohitaṅko masāragallaṁ.

    a pearl, a gem, a beryl, mother-of-pearl, quartz, a coral, silver, gold, a ruby, a cat’s eye.

  69. 69

    रतनसम्मतंra·ta·na·sam·ma·taṃ नामnā·ma

    Ratanasammataṁ nāma

    Something regarded as precious:

  70. 70

    यंyaṃ मनुस्सानंma·nus·sā·naṃ उपभोगपरिभोगं,u·pa·bho·ga·pa·ri·bho·gaṃ एतंe·taṃ रतनसम्मतंra·ta·na·sam·ma·taṃ नाम।nā·ma

    yaṁ manussānaṁ upabhogaparibhogaṁ, etaṁ ratanasammataṁ nāma.

    whatever people regard as valuable or useful—this is called “regarded as precious”.

  71. 71

    अञ्ञत्रañ·ñat·ra अज्झारामाaj·jhā·rā·mā वाvā अज्झावसथाaj·jhā·va·sa·thā वातिvā·ti

    Aññatra ajjhārāmā vā ajjhāvasathā vāti

    Except within a monastery or inside a lodging:

  72. 72

    ठपेत्वाṭha·pet·vā अज्झारामंaj·jhā·rā·maṃ अज्झावसथं।aj·jhā·va·sa·thaṃ

    ṭhapetvā ajjhārāmaṁ ajjhāvasathaṁ.

    apart from within a monastery or inside a lodging.

  73. 73

    अज्झारामोaj·jhā·rā·mo नामnā·ma

    Ajjhārāmo nāma

    Within a monastery:

  74. 74

    परिक्खित्तस्सpa·rik·khit·tas·sa आरामस्सā·rā·mas·sa अन्तोan·to आरामो,ā·rā·mo अपरिक्खित्तस्सa·pa·rik·khit·tas·sa उपचारो।u·pa·cā·ro

    parikkhittassa ārāmassa anto ārāmo, aparikkhittassa upacāro.

    if the monastery is enclosed, then within the enclosure. If the monastery is unenclosed, then in the vicinity.

  75. 75

    अज्झावसथोaj·jhā·va·sa·tho नामnā·ma

    Ajjhāvasatho nāma

    Inside a lodging:

  76. 76

    परिक्खित्तस्सpa·rik·khit·tas·sa आवसथस्सā·va·sa·thas·sa अन्तोan·to आवसथो,ā·va·sa·tho अपरिक्खित्तस्सa·pa·rik·khit·tas·sa उपचारो।u·pa·cā·ro

    parikkhittassa āvasathassa anto āvasatho, aparikkhittassa upacāro.

    if the lodging is enclosed, then within the enclosure. If the lodging is unenclosed, then in the vicinity.

  77. 77

    उग्गण्हेय्यातिug·gaṇ·hey·yā·ti

    Uggaṇheyyāti

    Picks up:

  78. 78

    सयंsa·yaṃ गण्हाति,gaṇ·hā·ti आपत्तिā·pat·ti पाचित्तियस्स।pā·cit·ti·yas·sa

    sayaṁ gaṇhāti, āpatti pācittiyassa.

    if he takes hold of it himself, he commits an offense entailing confession.

  79. 79

    उग्गण्हापेय्यातिug·gaṇ·hā·pey·yā·ti

    Uggaṇhāpeyyāti

    Has picked up:

  80. 80

    अञ्ञंañ·ñaṃ गाहापेति,gā·hā·pe·ti आपत्तिā·pat·ti पाचित्तियस्स।pā·cit·ti·yas·sa

    aññaṁ gāhāpeti, āpatti pācittiyassa.

    if he gets someone else to take hold of it, he commits an offense entailing confession.

  81. 81

    रतनंra·ta·naṃ वाvā पनpa·na भिक्खुनाbhik·khu·nā रतनसम्मतंra·ta·na·sam·ma·taṃ वाvā अज्झारामेaj·jhā·rā·me वाvā अज्झावसथेaj·jhā·va·sa·the वाvā उग्गहेत्वाug·ga·het·vā वाvā उग्गहापेत्वाug·ga·hā·pet·vā वाvā निक्खिपितब्बन्तिnik·khi·pi·tab·ban·ti

    Ratanaṁ vā pana bhikkhunā ratanasammataṁ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipitabbanti

    If he picks up something precious or something regarded as precious, or he has it picked up, within a monastery or inside a lodging, he should put it aside:

  82. 82

    रूपेनrū·pe·na वाvā निमित्तेनni·mit·te·na वाvā सञ्ञाणंsañ·ñā·ṇaṃ कत्वाkat·vā निक्खिपित्वाnik·khi·pit·vā आचिक्खितब्बं—“यस्सā·cik·khi·tab·baṃ भण्डंbhaṇ·ḍaṃ नट्ठंnaṭ·ṭhaṃ सोso आगच्छतू”ति।ā·gac·cha·tū

    rūpena vā nimittena vā saññāṇaṁ katvā nikkhipitvā ācikkhitabbaṁ—“yassa bhaṇḍaṁ naṭṭhaṁ so āgacchatū”ti.

    after taking note of its appearance or distinguishing marks, he should put it aside, and then make an announcement: “Whoever has lost anything should come.”

  83. 83

    सचेsa·ce तत्थtat·tha आगच्छतिā·gac·cha·ti सोso वत्तब्बो—“आवुसो,vat·tab·bo कीदिसंkī·di·saṃ तेte भण्डन्”ति?bhaṇ·ḍan

    Sace tattha āgacchati so vattabbo—“āvuso, kīdisaṁ te bhaṇḍan”ti?

    If anyone comes, they should be told, “Please describe it.”

  84. 84

    सचेsa·ce रूपेनrū·pe·na वाvā निमित्तेनni·mit·te·na वाvā सम्पादेतिsam·pā·de·ti दातब्बं,dā·tab·baṃ नोno चेce सम्पादेतिsam·pā·de·ti “विचिनाहि,vi·ci·nā·hi आवुसो”तिā·vu·so वत्तब्बो।vat·tab·bo

    Sace rūpena vā nimittena vā sampādeti dātabbaṁ, no ce sampādeti “vicināhi, āvuso”ti vattabbo.

    If they rightly describe its appearance or distinguishing marks, it should be given to them. If they do not, they should be told, “Keep looking.”

  85. 85

    तम्हाtam·hā आवासाā·vā·sā पक्कमन्तेनpak·ka·man·te·na येye तत्थtat·tha होन्तिhon·ti भिक्खूbhik·khū पतिरूपा,pa·ti·rū·pā तेसंte·saṃ हत्थेhat·the निक्खिपित्वाnik·khi·pit·vā पक्कमितब्बं।pak·ka·mi·tab·baṃ

    Tamhā āvāsā pakkamantena ye tattha honti bhikkhū patirūpā, tesaṁ hatthe nikkhipitvā pakkamitabbaṁ.

    If that monk is leaving that monastery, he should first place that item into the hands of suitable monks there.

  86. 86

    नोno चेce होन्तिhon·ti भिक्खूbhik·khū पतिरूपा,pa·ti·rū·pā येye तत्थtat·tha होन्तिhon·ti गहपतिकाga·ha·pa·ti·kā पतिरूपा,pa·ti·rū·pā तेसंte·saṃ हत्थेhat·the निक्खिपित्वाnik·khi·pit·vā पक्कमितब्बं।pak·ka·mi·tab·baṃ

    No ce honti bhikkhū patirūpā, ye tattha honti gahapatikā patirūpā, tesaṁ hatthe nikkhipitvā pakkamitabbaṁ.

    If there are no suitable monks, he should place it into the hands of suitable householders there.

  87. 87

    अयंa·yaṃ तत्थtat·tha सामीचीतिsā·mī·cī·ti

    Ayaṁ tattha sāmīcīti

    This is the proper procedure:

  88. 88

    अयंa·yaṃ तत्थtat·tha अनुधम्मता।a·nu·dham·ma·tā

    ayaṁ tattha anudhammatā.

    this is the right method.

  89. 89
  90. 90

    अनापत्ति—a·nā·pat·ti

    Anāpatti—

    There is no offense:

  91. 91

    रतनंra·ta·naṃ वाvā रतनसम्मतंra·ta·na·sam·ma·taṃ वाvā अज्झारामेaj·jhā·rā·me वाvā अज्झावसथेaj·jhā·va·sa·the वाvā उग्गहेत्वाug·ga·het·vā वाvā उग्गहापेत्वाug·ga·hā·pet·vā वाvā निक्खिपति—“यस्सnik·khi·pa·ti भविस्सतिbha·vis·sa·ti सोso हरिस्सती”ति,ha·ris·sa·tī

    ratanaṁ vā ratanasammataṁ vā ajjhārāme vā ajjhāvasathe vā uggahetvā vā uggahāpetvā vā nikkhipati—“yassa bhavissati so harissatī”ti,

    if he picks up something precious or something regarded as precious, or he has it picked up, within a monastery or inside a lodging, and then puts it aside with the thought, “Whoever owns it will come and get it;”

  92. 92

    रतनसम्मतंra·ta·na·sam·ma·taṃ विस्सासंvis·sā·saṃ गण्हाति,gaṇ·hā·ti तावकालिकंtā·va·kā·li·kaṃ गण्हाति,gaṇ·hā·ti पंसुकूलसञ्ञिस्स,paṃ·su·kū·la·sañ·ñis·sa

    ratanasammataṁ vissāsaṁ gaṇhāti, tāvakālikaṁ gaṇhāti, paṁsukūlasaññissa,

    if he takes something regarded as precious on trust or he borrows it or he perceives it as discarded;

  93. 93

    उम्मत्तकस्स,um·mat·ta·kas·sa

    ummattakassa,

    if he is insane;

  94. 94

    आदिकम्मिकस्साति।ā·di·kam·mi·kas·sā·ti

    ādikammikassāti.

    if he is the first offender.

  95. 95

    रतनसिक्खापदंra·ta·na·sik·khā·pa·daṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ दुतियं।du·ti·yaṃ

    Ratanasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.

    The training rule on picking up precious things, the second, is finished.

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.