Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Galatians 4 गालातिनः पत्रं 4

Chapter: 123456

Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031 · Hide pronunciation

Each verse: the King James English, then the Sanskrit, its transliteration (IAST) and how to say it, syllable by syllable (ṃ = nasal hum, ḥ = soft breath echoing the vowel).
Tap any word to see it in the other language: a Sanskrit word shows its English meaning; an English word underlined shows matching Sanskrit words.

  1. 1

    अहंa·haṃ वदामिva·dā·mi सम्पदधिकारीsam·pa·da·dhi·kā·rī यावद्yā·vad बालस्तिष्ठतिbā·las·tiṣ·ṭha·ti तावत्tā·vat सर्व्वस्वस्याधिपतिःsar·vas·vas·yā·dhi·pa·tiḥ सन्नपिsan·na·pi सsa दासात्dā·sāt केनापिke·nā·pi विषयेणvi·ṣa·ye·ṇa नna विशिष्यतेvi·śiṣ·ya·te

    ahaṁ vadāmi sampadadhikārī yāvad bālastiṣṭhati tāvat sarvvasvasyādhipatiḥ sannapi sa dāsāt kenāpi viṣayeṇa na viśiṣyate

    Now I say, That the heir, as long as he is a child, differeth nothing from a servant, though he be lord of all;

  2. 2

    किन्तुkin·tu पित्राpit·rā निरूपितंni·rū·pi·taṃ समयंsa·ma·yaṃ यावत्yā·vat पालकानांpā·la·kā·nāṃ धनाध्यक्षाणाञ्चdha·nādh·yak·ṣā·ṇāñ·ca निघ्नस्तिष्ठतिnigh·nas·tiṣ·ṭha·ti।

    kintu pitrā nirūpitaṁ samayaṁ yāvat pālakānāṁ dhanādhyakṣāṇāñca nighnastiṣṭhati|

    But is under tutors and governors until the time appointed of the father.

  3. 3

    तद्वद्tad·vad वयमपिva·ya·ma·pi बाल्यकालेbāl·ya·kā·le दासाdā·sā इवi·va संसारस्याक्षरमालायाsaṃ·sā·ras·yāk·ṣa·ra·mā·lā·yā अधीनाa·dhī·nā आस्महेās·ma·he।

    tadvad vayamapi bālyakāle dāsā iva saṁsārasyākṣaramālāyā adhīnā āsmahe|

    Even so we, when we were children, were in bondage under the elements of the world:

  4. 4

    अनन्तरंa·nan·ta·raṃ समयेsa·ma·ye सम्पूर्णतांsam·pūr·ṇa·tāṃ गतवतिga·ta·va·ti व्यवस्थाधीनानांvya·vas·thā·dhī·nā·nāṃ मोचनार्थम्mo·ca·nār·tham

    anantaraṁ samaye sampūrṇatāṁ gatavati vyavasthādhīnānāṁ mocanārtham

    But when the fulness of the time was come, God sent forth his Son, made of a woman, made under the law,

  5. 5

    अस्माकंas·mā·kaṃ पुत्रत्वप्राप्त्यर्थञ्चेश्वरःput·rat·vap·rāp·tyar·thañ·ceś·va·raḥ स्त्रियाstri·yā जातंjā·taṃ व्यवस्थायाvya·vas·thā·yā अधिनीभूतञ्चa·dhi·nī·bhū·tañ·ca स्वपुत्रंsva·put·raṃ प्रेषितवान्pre·ṣi·ta·vān।

    asmākaṁ putratvaprāptyarthañceśvaraḥ striyā jātaṁ vyavasthāyā adhinībhūtañca svaputraṁ preṣitavān|

    To redeem them that were under the law, that we might receive the adoption of sons.

  6. 6

    यूयंyū·yaṃ सन्तानाsan·tā·nā अभवतa·bha·va·ta तत्कारणाद्tat·kā·ra·ṇād ईश्वरःīś·va·raḥ स्वपुत्रस्यात्मानांsva·put·ras·yāt·mā·nāṃ युष्माकम्yuṣ·mā·kam अन्तःकरणानिan·taḥ·ka·ra·ṇā·ni प्रहितवान्pra·hi·ta·vān सsa चात्माcāt·mā पितःpi·taḥ पितरित्याह्वानंpi·ta·rit·yāh·vā·naṃ कारयतिkā·ra·ya·ti।

    yūyaṁ santānā abhavata tatkāraṇād īśvaraḥ svaputrasyātmānāṁ yuṣmākam antaḥkaraṇāni prahitavān sa cātmā pitaḥ pitarityāhvānaṁ kārayati|

    And because ye are sons, God hath sent forth the Spirit of his Son into your hearts, crying, Abba, Father.

  7. 7

    अतa·ta इदानींi·dā·nīṃ यूयंyū·yaṃ नna दासाःdā·sāḥ किन्तुःkin·tuḥ सन्तानाsan·tā·nā एवe·va तस्मात्tas·māt सन्तानत्वाच्चsan·tā·nat·vāc·ca ख्रीष्टेनेश्वरीयसम्पदधिकारिणोऽप्याध्वेkhrīṣ·ṭe·neś·va·rī·ya·sam·pa·da·dhi·kā·ri·ṇop·yādh·ve।

    ata idānīṁ yūyaṁ na dāsāḥ kintuḥ santānā eva tasmāt santānatvācca khrīṣṭeneśvarīyasampadadhikāriṇo'pyādhve|

    Wherefore thou art no more a servant, but a son; and if a son, then an heir of God through Christ.

  8. 8

    अपरञ्चa·pa·rañ·ca पूर्व्वंpūr·vaṃ यूयम्yū·yam ईश्वरंīś·va·raṃ नna ज्ञात्वाjñāt·vā येye स्वभावतोऽनीश्वरास्तेषांsva·bhā·va·to·nīś·va·rās·te·ṣāṃ दासत्वेऽतिष्ठतdā·sat·ve·tiṣ·ṭha·ta।

    aparañca pūrvvaṁ yūyam īśvaraṁ na jñātvā ye svabhāvato'nīśvarāsteṣāṁ dāsatve'tiṣṭhata|

    Howbeit then, when ye knew not God, ye did service unto them which by nature are no gods.

  9. 9

    इदानीम्i·dā·nīm ईश्वरंīś·va·raṃ ज्ञात्वाjñāt·vā यदिya·di वेश्वरेणveś·va·re·ṇa ज्ञाताjñā·tā यूयंyū·yaṃ कथंka·thaṃ पुनस्तानिpu·nas·tā·ni विफलानिvi·pha·lā·ni तुच्छानिtuc·chā·ni चाक्षराणिcāk·ṣa·rā·ṇi प्रतिpra·ti परावर्त्तितुंpa·rā·var·ti·tuṃ शक्नुथśak·nu·tha? यूयंyū·yaṃ किंkiṃ पुनस्तेषांpu·nas·te·ṣāṃ दासाdā·sā भवितुमिच्छथbha·vi·tu·mic·cha·tha?

    idānīm īśvaraṁ jñātvā yadi veśvareṇa jñātā yūyaṁ kathaṁ punastāni viphalāni tucchāni cākṣarāṇi prati parāvarttituṁ śaknutha? yūyaṁ kiṁ punasteṣāṁ dāsā bhavitumicchatha?

    But now, after that ye have known God, or rather are known of God, how turn ye again to the weak and beggarly elements, whereunto ye desire again to be in bondage?

  10. 10

    यूयंyū·yaṃ दिवसान्di·va·sān मासान्mā·sān तिथीन्ti·thīn संवत्सरांश्चsaṃ·vat·sa·rāṃ·śca सम्मन्यध्वेsam·man·yadh·ve।

    yūyaṁ divasān māsān tithīn saṁvatsarāṁśca sammanyadhve|

    Ye observe days, and months, and times, and years.

  11. 11

    युष्मदर्थंyuṣ·ma·dar·thaṃ मयाma·yā यःyaḥ परिश्रमोऽकारिpa·riś·ra·mo·kā·ri सsa विफलोvi·pha·lo जातjā·ta इतिi·ti युष्मानध्यहंyuṣ·mā·nadh·ya·haṃ बिभेमिbi·bhe·mi।

    yuṣmadarthaṁ mayā yaḥ pariśramo'kāri sa viphalo jāta iti yuṣmānadhyahaṁ bibhemi|

    I am afraid of you, lest I have bestowed upon you labour in vain.

  12. 12

    हेhe भ्रातरःbhrā·ta·raḥ, अहंa·haṃ यादृशोऽस्मिyā·dṛ·śos·mi यूयमपिyū·ya·ma·pi तादृशाtā·dṛ·śā भवतेतिbha·va·te·ti प्रार्थयेprār·tha·ye यतोऽहमपिya·to·ha·ma·pi युष्मत्तुल्योऽभवंyuṣ·mat·tul·yo·bha·vaṃ युष्माभिyuṣ·mā·bhi र्ममrma·ma किमपिki·ma·pi नापराद्धंnā·pa·rād·dhaṃ।

    he bhrātaraḥ, ahaṁ yādṛśo'smi yūyamapi tādṛśā bhavateti prārthaye yato'hamapi yuṣmattulyo'bhavaṁ yuṣmābhi rmama kimapi nāparāddhaṁ|

    Brethren, I beseech you, be as I am; for I am as ye are: ye have not injured me at all.

  13. 13

    पूर्व्वमहंpūr·va·ma·haṃ कलेवरस्यka·le·va·ras·ya दौर्ब्बल्येनdaur·bal·ye·na युष्मान्yuṣ·mān सुसंवादम्su·saṃ·vā·dam अज्ञापयमितिaj·ñā·pa·ya·mi·ti यूयंyū·yaṃ जानीथjā·nī·tha।

    pūrvvamahaṁ kalevarasya daurbbalyena yuṣmān susaṁvādam ajñāpayamiti yūyaṁ jānītha|

    Ye know how through infirmity of the flesh I preached the gospel unto you at the first.

  14. 14

    तदानींta·dā·nīṃ ममma·ma परीक्षकंpa·rīk·ṣa·kaṃ शारीरक्लेशंśā·rī·rak·le·śaṃ दृष्ट्वाdṛṣ·ṭvā यूयंyū·yaṃ माम्mām अवज्ञायa·vaj·ñā·ya ऋतीयितवन्तस्तन्नहिṛ·tī·yi·ta·van·tas·tan·na·hi किन्त्वीश्वरस्यkin·tvīś·va·ras·ya दूतमिवdū·ta·mi·va साक्षात्sāk·ṣāt ख्रीष्टkhrīṣ·ṭa यीशुमिवyī·śu·mi·va वाvā मांmāṃ गृहीतवन्तःgṛ·hī·ta·van·taḥ।

    tadānīṁ mama parīkṣakaṁ śārīrakleśaṁ dṛṣṭvā yūyaṁ mām avajñāya ṛtīyitavantastannahi kintvīśvarasya dūtamiva sākṣāt khrīṣṭa yīśumiva vā māṁ gṛhītavantaḥ|

    And my temptation which was in my flesh ye despised not, nor rejected; but received me as an angel of God, even as Christ Jesus.

  15. 15

    अतस्तदानींa·tas·ta·dā·nīṃ युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ याyā धन्यताभवत्dhan·ya·tā·bha·vat साsā क्कkka गताga·tā? तदानींta·dā·nīṃ यूयंyū·yaṃ यदिya·di स्वेषांsve·ṣāṃ नयनान्युत्पाट्यna·ya·nān·yut·pāṭ·ya मह्यंmah·yaṃ दातुम्dā·tum अशक्ष्यतa·śak·ṣya·ta तर्हिtar·hi तदप्यकरिष्यतेतिta·dap·ya·ka·riṣ·ya·te·ti प्रमाणम्pra·mā·ṇam अहंa·haṃ ददामिda·dā·mi।

    atastadānīṁ yuṣmākaṁ yā dhanyatābhavat sā kka gatā? tadānīṁ yūyaṁ yadi sveṣāṁ nayanānyutpāṭya mahyaṁ dātum aśakṣyata tarhi tadapyakariṣyateti pramāṇam ahaṁ dadāmi|

    Where is then the blessedness ye spake of? for I bear you record, that, if it had been possible, ye would have plucked out your own eyes, and have given them to me.

  16. 16

    साम्प्रतमहंsām·pra·ta·ma·haṃ सत्यवादित्वात्sat·ya·vā·dit·vāt किंkiṃ युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ रिपुri·pu र्जातोऽस्मिrjā·tos·mi?

    sāmpratamahaṁ satyavāditvāt kiṁ yuṣmākaṁ ripu rjāto'smi?

    Am I therefore become your enemy, because I tell you the truth?

  17. 17

    तेte युष्मत्कृतेyuṣ·mat·kṛ·te स्पर्द्धन्तेspar·ddhan·te किन्तुkin·tu साsā स्पर्द्धाspar·ddhā कुत्सिताkut·si·tā यतोya·to यूयंyū·yaṃ तानधिtā·na·dhi यत्yat स्पर्द्धध्वंspar·ddhadh·vaṃ तदर्थंta·dar·thaṃ तेte युष्मान्yuṣ·mān पृथक्pṛ·thak कर्त्तुम्kar·tum इच्छन्तिic·chan·ti।

    te yuṣmatkṛte sparddhante kintu sā sparddhā kutsitā yato yūyaṁ tānadhi yat sparddhadhvaṁ tadarthaṁ te yuṣmān pṛthak karttum icchanti|

    They zealously affect you, but not well; yea, they would exclude you, that ye might affect them.

  18. 18

    केवलंke·va·laṃ युष्मत्समीपेyuṣ·mat·sa·mī·pe ममोपस्थितिसमयेma·mo·pas·thi·ti·sa·ma·ye तन्नहिtan·na·hi, किन्तुkin·tu सर्व्वदैवsar·va·dai·va भद्रमधिbhad·ra·ma·dhi स्पर्द्धनंspar·ddha·naṃ भद्रंbhad·raṃ।

    kevalaṁ yuṣmatsamīpe mamopasthitisamaye tannahi, kintu sarvvadaiva bhadramadhi sparddhanaṁ bhadraṁ|

    But it is good to be zealously affected always in a good thing, and not only when I am present with you.

  19. 19

    हेhe ममma·ma बालकाःbā·la·kāḥ, युष्मदन्तyuṣ·ma·dan·ta र्यावत्ryā·vat ख्रीष्टोkhrīṣ·ṭo मूर्तिमान्mūr·ti·mān नna भवतिbha·va·ti तावद्tā·vad युष्मत्कारणात्yuṣ·mat·kā·ra·ṇāt पुनःpu·naḥ प्रसववेदनेवpra·sa·va·ve·da·ne·va ममma·ma वेदनाve·da·nā जायतेjā·ya·te।

    he mama bālakāḥ, yuṣmadanta ryāvat khrīṣṭo mūrtimān na bhavati tāvad yuṣmatkāraṇāt punaḥ prasavavedaneva mama vedanā jāyate|

    My little children, of whom I travail in birth again until Christ be formed in you,

  20. 20

    अहमिदानींa·ha·mi·dā·nīṃ युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ सन्निधिंsan·ni·dhiṃ गत्वाgat·vā स्वरान्तरेणsva·rān·ta·re·ṇa युष्मान्yuṣ·mān सम्भाषितुंsam·bhā·ṣi·tuṃ कामयेkā·ma·ye यतोya·to युष्मानधिyuṣ·mā·na·dhi व्याकुलोऽस्मिvyā·ku·los·mi।

    ahamidānīṁ yuṣmākaṁ sannidhiṁ gatvā svarāntareṇa yuṣmān sambhāṣituṁ kāmaye yato yuṣmānadhi vyākulo'smi|

    I desire to be present with you now, and to change my voice; for I stand in doubt of you.

  21. 21

    हेhe व्यवस्थाधीनताकाङ्क्षिणःvya·vas·thā·dhī·na·tā·kāṅ·kṣi·ṇaḥ यूयंyū·yaṃ किंkiṃ व्यवस्थायाvya·vas·thā·yā वचनंva·ca·naṃ नna गृह्लीथgṛh·lī·tha?

    he vyavasthādhīnatākāṅkṣiṇaḥ yūyaṁ kiṁ vyavasthāyā vacanaṁ na gṛhlītha?

    Tell me, ye that desire to be under the law, do ye not hear the law?

  22. 22

    तन्मांtan·māṃ वदतva·da·ta। लिखितमास्तेli·khi·ta·mās·te, इब्राहीमोib·rā·hī·mo द्वौdvau पुत्रावासातेput·rā·vā·sā·te तयोरेकोta·yo·re·ko दास्यांdās·yāṃ द्वितीयश्चdvi·tī·yaś·ca पत्न्यांpat·nyāṃ जातःjā·taḥ।

    tanmāṁ vadata| likhitamāste, ibrāhīmo dvau putrāvāsāte tayoreko dāsyāṁ dvitīyaśca patnyāṁ jātaḥ|

    For it is written, that Abraham had two sons, the one by a bondmaid, the other by a freewoman.

  23. 23

    तयोta·yo र्योryo दास्यांdās·yāṃ जातःjā·taḥ सsa शारीरिकनियमेनśā·rī·ri·ka·ni·ya·me·na जज्ञेjaj·ñe यश्चyaś·ca पत्न्यांpat·nyāṃ जातःjā·taḥ सsa प्रतिज्ञयाpra·tij·ña·yā जज्ञेjaj·ñe।

    tayo ryo dāsyāṁ jātaḥ sa śārīrikaniyamena jajñe yaśca patnyāṁ jātaḥ sa pratijñayā jajñe|

    But he who was of the bondwoman was born after the flesh; but he of the freewoman was by promise.

  24. 24

    इदमाख्यानंi·da·mākh·yā·naṃ दृष्टन्तस्वरूपंdṛṣ·ṭan·tas·va·rū·paṃ। तेte द्वेdve योषितावीश्वरीयसन्धीyo·ṣi·tā·vīś·va·rī·ya·san·dhī तयोरेकाta·yo·re·kā सीनयपर्व्वताद्sī·na·ya·par·va·tād उत्पन्नाut·pan·nā दासजनयित्रीdā·sa·ja·na·yit·rī चca साsā तुtu हाजिराhā·ji·rā।

    idamākhyānaṁ dṛṣṭantasvarūpaṁ| te dve yoṣitāvīśvarīyasandhī tayorekā sīnayaparvvatād utpannā dāsajanayitrī ca sā tu hājirā|

    Which things are an allegory: for these are the two covenants; the one from the mount Sinai, which gendereth to bondage, which is Agar.

  25. 25

    यस्माद्yas·mād हाजिराशब्देनारवदेशस्थसीनयपर्व्वतोhā·ji·rā·śab·de·nā·ra·va·de·śas·tha·sī·na·ya·par·va·to बोध्यतेbodh·ya·te, साsā चca वर्त्तमानायाvar·ta·mā·nā·yā यिरूशालम्पुर्य्याःyi·rū·śā·lam·pur·yāḥ सदृशीsa·dṛ·śī। यतःya·taḥ स्वबालैःsva·bā·laiḥ सहिताsa·hi·tā साsā दासत्वdā·sat·va आस्तेās·te।

    yasmād hājirāśabdenāravadeśasthasīnayaparvvato bodhyate, sā ca varttamānāyā yirūśālampuryyāḥ sadṛśī| yataḥ svabālaiḥ sahitā sā dāsatva āste|

    For this Agar is mount Sinai in Arabia, and answereth to Jerusalem which now is, and is in bondage with her children.

  26. 26

    किन्तुkin·tu स्वर्गीयाsvar·gī·yā यिरूशालम्पुरीyi·rū·śā·lam·pu·rī पत्नीpat·nī सर्व्वेषाम्sar·ve·ṣām अस्माकंas·mā·kaṃ माताmā·tā चास्तेcās·te।

    kintu svargīyā yirūśālampurī patnī sarvveṣām asmākaṁ mātā cāste|

    But Jerusalem which is above is free, which is the mother of us all.

  27. 27

    यादृशंyā·dṛ·śaṃ लिखितम्li·khi·tam आस्तेās·te, "वन्ध्येvandhye सन्तानहीनेsantānahīne त्वंtvaṃ स्वरंsva·raṃ जयजयंjayajayaṃ कुरुku·ru। अप्रसूतेaprasūte त्वयोल्लासोtvayollāso जयाशब्दश्चjayāśabdaśca गीयतांgīyatāṃ। यतya·ta एवe·va सनाथायाsanāthāyā योषितःyo·ṣi·taḥ सन्ततेsantate र्गणात्rgaṇāt। अनाथाanāthā याyā भवेन्नारीbhavennārī तदपत्यानिtadapatyāni भूरिशःbhūriśaḥ॥"

    yādṛśaṁ likhitam āste, "vandhye santānahīne tvaṁ svaraṁ jayajayaṁ kuru| aprasūte tvayollāso jayāśabdaśca gīyatāṁ| yata eva sanāthāyā yoṣitaḥ santate rgaṇāt| anāthā yā bhavennārī tadapatyāni bhūriśaḥ||"

    For it is written, Rejoice, thou barren that bearest not; break forth and cry, thou that travailest not: for the desolate hath many more children than she which hath an husband.

  28. 28

    हेhe भ्रातृगणbhrā·tṛ·ga·ṇa, इम्हाक्im·hāk इवi·va वयंva·yaṃ प्रतिज्ञयाpra·tij·ña·yā जाताःjā·tāḥ सन्तानाःsan·tā·nāḥ।

    he bhrātṛgaṇa, imhāk iva vayaṁ pratijñayā jātāḥ santānāḥ|

    Now we, brethren, as Isaac was, are the children of promise.

  29. 29

    किन्तुkin·tu तदानींta·dā·nīṃ शारीरिकनियमेनśā·rī·ri·ka·ni·ya·me·na जातःjā·taḥ पुत्रोput·ro यद्वद्yad·vad आत्मिकनियमेनāt·mi·ka·ni·ya·me·na जातंjā·taṃ पुत्रम्put·ram उपाद्रवत्u·pād·ra·vat तथाधुनापिta·thā·dhu·nā·pi।

    kintu tadānīṁ śārīrikaniyamena jātaḥ putro yadvad ātmikaniyamena jātaṁ putram upādravat tathādhunāpi|

    But as then he that was born after the flesh persecuted him that was born after the Spirit, even so it is now.

  30. 30

    किन्तुkin·tu शास्त्रेśās·tre किंkiṃ लिखितंli·khi·taṃ? "त्वम्tvam इमांi·māṃ दासींdāsīṃ तस्याःtas·yāḥ पुत्रञ्चापसारयputrañcāpasāraya यतya·ta एषe·ṣa दासीपुत्रःdāsīputraḥ पत्नीपुत्रेणpatnīputreṇa समंsa·maṃ नोत्तराधिकारीnottarādhikārī भविय्यतीतिbhaviyyatīti।"

    kintu śāstre kiṁ likhitaṁ? "tvam imāṁ dāsīṁ tasyāḥ putrañcāpasāraya yata eṣa dāsīputraḥ patnīputreṇa samaṁ nottarādhikārī bhaviyyatīti|"

    Nevertheless what saith the scripture? Cast out the bondwoman and her son: for the son of the bondwoman shall not be heir with the son of the freewoman.

  31. 31

    अतएवa·ta·e·va हेhe भ्रातरःbhrā·ta·raḥ, वयंva·yaṃ दास्याःdās·yāḥ सन्तानाsan·tā·nā नna भूत्वाbhūt·vā पात्न्याःpāt·nyāḥ सन्तानाsan·tā·nā भवामःbha·vā·maḥ।

    ataeva he bhrātaraḥ, vayaṁ dāsyāḥ santānā na bhūtvā pātnyāḥ santānā bhavāmaḥ|

    So then, brethren, we are not children of the bondwoman, but of the free.

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.