Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Genesis 49 आदिपुस्तकम् 49
Chapter: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950
Old Testament: unproofread OCR. The Sanskrit text was machine-read from scans of the 1848 Calcutta edition and has not been checked by hand, so it contains reading errors. Verses marked Unproofread OCR — may contain errors are the least reliable.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233 · Hide pronunciation
Each verse: the King James English, then the Sanskrit, its transliteration (IAST) and how to say it, syllable by syllable (ṃ = nasal hum, ḥ = soft breath echoing the vowel).
Tap any word to see it in the other language: a Sanskrit word shows its English meaning; an English word underlined shows matching Sanskrit words.
-
1
अनन्तरंa·nan·ta·raṃ याकूबूyākūbū निजपुल्नान्nijapulnān आवāva कथयामासka·tha·yā·mā·sa, युयंyu·yaṃ मिलतmi·la·ta छोcho पुत्राput·rā यद्yad युष्मान्yuṣ·mān प्रतिpra·ti स्रोतःsrotaḥ। चटिष्यतेcaṭiṣyate तदवाद्ंtadavādṃ युष्मभ्यंyuṣ·mabh·yaṃ कथयामिka·tha·yā·mi ह्िhi।
anantaraṃ yākūbū nijapulnān āva kathayāmāsa, yuyaṃ milata cho putrā yad yuṣmān prati srotaḥ| caṭiṣyate tadavādṃ yuṣmabhyaṃ kathayāmi hi|
And Jacob called unto his sons, and said, Gather yourselves together, that I may tell you that which shall befall you in the last days.
-
2
हेhe याकूबःyā·kū·baḥ सुतोsu·to युयंyu·yaṃ निशामयतni·śā·ma·ya·ta मदचःmadacaḥ। पिचिखायेलकथायांpicikhāyelakathāyāṃ वःvaḥ स्वमनांसिsva·ma·nāṃ·si निधत्तni·dhat·ta चca।।
he yākūbaḥ suto yuyaṃ niśāmayata madacaḥ| picikhāyelakathāyāṃ vaḥ svamanāṃsi nidhatta ca||
Gather yourselves together, and hear, ye sons of Jacob; and hearken unto Israel your father.
-
3
रू्वेन्rūven च्येसुcyesu तस्तंtastaṃ मेme सास्यsāsya प्रथमंpra·tha·maṃ बलंba·laṃ। पराकमेणparākameṇa मुख्यासिmukhyāsi सक्छिझाsakchijhā त्वंtvaṃ निजेनni·je·na चca।
Unproofread OCR — may contain errors
rūven cyesu tastaṃ me sāsya prathamaṃ balaṃ| parākameṇa mukhyāsi sakchijhā tvaṃ nijena ca|
Reuben, thou art my firstborn, my might, and the beginning of my strength, the excellency of dignity, and the excellency of power:
-
4
त्वंtvaṃ खातइयkhātaiya बेगीbegī छिchi नna स्थाताsthātā मुख्यताmukhyatā तवta·va। यतस्तंya·tas·taṃ निजतातस्यnijatātasya शंबनीयंśaṃbanīyaṃ गतःga·taḥ पुराpu·rā। गत्वाgat·vā चca शयनीयंśayanīyaṃ संsaṃ तद्युद्धंtadyuddhaṃ कृतंkṛ·taṃ त्वयाtva·yā।।
tvaṃ khātaiya begī chi na sthātā mukhyatā tava| yatastaṃ nijatātasya śaṃbanīyaṃ gataḥ purā| gatvā ca śayanīyaṃ saṃ tadyuddhaṃ kṛtaṃ tvayā||
Unstable as water, thou shalt not excel; because thou wentest up to thy father’s bed; then defiledst thou it: he went up to my couch.
-
5
शिमियोन्śi·mi·yon लेविनामानेlevināmāne वियतेviyate सादरावुमोsādarāvumo। भवतोbha·va·to निर्दयेnirdaye अस्त्रेastre तयोta·yo दाdā चन्द्रcandra द्ासकोdāsako।
śimiyon levināmāne viyate sādarāvumo| bhavato nirdaye astre tayo dā candra dāsako|
Simeon and Levi are brethren; instruments of cruelty are in their habitations.
-
6
तयौtayau गए्पसमशंgaepasamaśaṃ मन्मनाmanmanā नna प्रवत्तेतांpravattetāṃ। समज्यायांsamajyāyāṃ तयोta·yo नाnā मेme सम्मानमुपतिखतुsammānamupatikhatu। अहन्यन्तahanyanta पुराpu·rā ताभ्यांtābh·yāṃ मनुजाma·nu·jā निजकापतःnijakāpataḥ। रक्तrakta भूपbhūpa तिस्ताग्याम्tistāgyām ब्अनाश्यतbanāśyata निजेच्छयाnijecchayā।
Unproofread OCR — may contain errors
tayau gaepasamaśaṃ manmanā na pravattetāṃ| samajyāyāṃ tayo nā me sammānamupatikhatu| ahanyanta purā tābhyāṃ manujā nijakāpataḥ| rakta bhūpa tistāgyām banāśyata nijecchayā|
O my soul, come not thou into their secret; unto their assembly, mine honour, be not thou united: for in their anger they slew a man, and in their selfwill they digged down a wall.
-
7
तयोःta·yoḥ क्रोधोऽभिशप्येतkrodho'bhiśapyeta यतःya·taḥ सsa ज्चलिताऽनवंत्jcalitā'navaṃt। तयोःta·yoḥ कापोऽभिश्प्येतkāpo'bhiśpyeta यतःya·taḥ सsa निष्धुniṣdhu सोऽभवत्so'bhavat। बाकूबीयजनेस्वेतोbākūbīyajanesveto करिष्यामिka·riṣ·yā·mi एधकedhaka पृथक्pṛ·thak।
tayoḥ krodho'bhiśapyeta yataḥ sa jcalitā'navaṃt| tayoḥ kāpo'bhiśpyeta yataḥ sa niṣdhu so'bhavat| bākūbīyajanesveto kariṣyāmi edhaka pṛthak|
Cursed be their anger, for it was fierce; and their wrath, for it was cruel: I will divide them in Jacob, and scatter them in Israel.
-
8
इखायलीयमध्येikhāyalīyamadhye तेte विकिरिष्यानिvikiriṣyāni निशितंniśitaṃ।। यिद्कदाःyidkadāḥ सहजास्तेsahajāste त्वांtvāṃ प्रशंसिव्यन्तिpraśaṃsivyanti सर्व्वेsar·ve षःṣaḥ भविष्यन्तिbha·viṣ·yan·ti त्वदीयास्थtvadīyāstha रिपवस्तवripavastava सतमाःsatamāḥ। त्वदीयपिटtvadīyapiṭa सन्तोsan·to नास्वांnāsvāṃ प्रणस्यन्तिpraṇasyanti दण्डवत्daṇḍavat।
Unproofread OCR — may contain errors
ikhāyalīyamadhye te vikiriṣyāni niśitaṃ|| yidkadāḥ sahajāste tvāṃ praśaṃsivyanti sarvve ṣaḥ bhaviṣyanti tvadīyāstha ripavastava satamāḥ| tvadīyapiṭa santo nāsvāṃ praṇasyanti daṇḍavat|
Judah, thou art he whom thy brethren shall praise: thy hand shall be in the neck of thine enemies; thy father’s children shall bow down before thee.
-
9
सिंsiṃ द्धानांddhānāṃ शावकेस्तुल्याśāvakestulyā यिज्ञदाyijñadā भवतिbha·va·ti स्वयंsva·yaṃ। हेhe वत्सvat·sa मुगयाव्रवयंmugayāvravayaṃ भुक्ताbhuktā त्वम्tvam खागमिव्यसिkhāgamivyasi। सिंद्दीवत्siṃddīvat सिंछवद्दाsiṃchavaddā त्वांtvāṃ सुप्तsupta कोko बोधयिष्यतिbo·dha·yiṣ·ya·ti।
Unproofread OCR — may contain errors
siṃ ddhānāṃ śāvakestulyā yijñadā bhavati svayaṃ| he vatsa mugayāvravayaṃ bhuktā tvam khāgamivyasi| siṃddīvat siṃchavaddā tvāṃ supta ko bodhayiṣyati|
Judah is a lion’s whelp: from the prey, my son, thou art gone up: he stooped down, he couched as a lion, and as an old lion; who shall rouse him up?
-
10
यत्यमोपेyatyamope चca लाकानांlā·kā·nāṃ भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti हिhi संग्रहःsaṃgrahaḥ। सsa शोलोःśoloḥ सान्त्वकाsāntvakā यावद्yā·vad आगमंā·ga·maṃ नna करिष्यतिka·riṣ·ya·ti नदिnadi तावद्tā·vad विह्ृदाताvihṛdātā राजदण्डाrājadaṇḍā गमिष्यतिga·miṣ·ya·ti। चिराधिपतविताcirādhipatavitā नखnakha वंशाज्ञापगमिष्यतिvaṃśājñāpagamiṣyati।
yatyamope ca lākānāṃ bhaviṣyati hi saṃgrahaḥ| sa śoloḥ sāntvakā yāvad āgamaṃ na kariṣyati nadi tāvad vihṛdātā rājadaṇḍā gamiṣyati| cirādhipatavitā nakha vaṃśājñāpagamiṣyati|
The sceptre shall not depart from Judah, nor a lawgiver from between his feet, until Shiloh come; and unto him shall the gathering of the people be.
-
11
जाच्तलतासमीपेjāctalatāsamīpe सsa गद्दभंgaddabhaṃ भन्त्स्यतिbhantsyati स्वयंsva·yaṃ। सुशास्तनीसमोपsuśāstanīsamopa चca बद्धाbad·dhā गददसशावकान्gadadasaśāvakān।, रञ्जयिष्यतिrañjayiṣyati शसखन्याśasakhanyā रसेनrasena चोतरीयकंcotarīyakaṃ। जाक्षारक्तरसेjākṣāraktarase रत्तंrattaṃ प्रियंpri·yaṃ करिष्यतिka·riṣ·ya·ti। अात्तारसेनaāttārasena तस्यापिtas·yā·pi नेयेneye रक्तंrak·taṃ भविष्यतःbha·viṣ·ya·taḥ। खुकास्तस्यkhukāstasya भविष्यन्तिbha·viṣ·yan·ti दुग्धेनdugdhena सकलाsa·ka·lā रदrada।।
Unproofread OCR — may contain errors
jāctalatāsamīpe sa gaddabhaṃ bhantsyati svayaṃ| suśāstanīsamopa ca baddhā gadadasaśāvakān|, rañjayiṣyati śasakhanyā rasena cotarīyakaṃ| jākṣāraktarase rattaṃ priyaṃ kariṣyati| aāttārasena tasyāpi neye raktaṃ bhaviṣyataḥ| khukāstasya bhaviṣyanti dugdhena sakalā rada||
Binding his foal unto the vine, and his ass’s colt unto the choice vine; he washed his garments in wine, and his clothes in the blood of grapes:
-
12
सरित्पतेःsa·rit·pa·teḥ प्रतीरेpratīre डीḍī सिबूलून्sibūlūn संनिवद्यतिsaṃnivadyati। पोतीयान्धितटेpotīyāndhitaṭe तस्यtas·ya निवासखnivāsakha भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti। तस्याधिकारसीमाtasyādhikārasīmā चca सीदानन्ताsīdānantā भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti।।
Unproofread OCR — may contain errors
saritpateḥ pratīre ḍī sibūlūn saṃnivadyati| potīyāndhitaṭe tasya nivāsakha bhaviṣyati| tasyādhikārasīmā ca sīdānantā bhaviṣyati||
His eyes shall be red with wine, and his teeth white with milk.
- 13
- 14
-
15
विखाममुत्तमंvikhāmamuttamaṃ बुद्धाbuddhā र्ग्यंrgyaṃ बुद्धाbuddhā चca नीडेतंnīḍetaṃ। भारःbhā·raḥ वाएंvāeṃ नमन्naman अन्धandha करkara राजःrā·jaḥ सsa दास्यतिdās·ya·ti।।
vikhāmamuttamaṃ buddhā rgyaṃ buddhā ca nīḍetaṃ| bhāraḥ vāeṃ naman andha kara rājaḥ sa dāsyati||
And he saw that rest was good, and the land that it was pleasant; and bowed his shoulder to bear, and became a servant unto tribute.
- 16
-
17
पथिpa·thi संस्थायsaṃsthāya यःyaḥ सपाsapā दड्टाdaḍṭā चca वाजिनःvājinaḥ पदpada। तदारूएंtadārūeṃ पातयचpātayaca तत्तुल्योtat·tul·yo दान्dān भविष्यतिbha·viṣ·ya·ti।।
pathi saṃsthāya yaḥ sapā daḍṭā ca vājinaḥ pada| tadārūeṃ pātayaca tattulyo dān bhaviṣyati||
Dan shall be a serpent by the way, an adder in the path, that biteth the horse heels, so that his rider shall fall backward.
- 18
-
19
कश्चित्kaś·cit सेन्यसम्senyasam दशेत्daśet गोर्दgorda जयतिja·ya·ti कर्टदिचित्karṭadicit। तदिtadi गादपिgādapi तत्सैन्यंtatsainyaṃ पराजेष्यतिparājeṣyati निञ्ितंniñitaṃ।।
Unproofread OCR — may contain errors
kaścit senyasam daśet gorda jayati karṭadicit| tadi gādapi tatsainyaṃ parājeṣyati niñitaṃ||
Gad, a troop shall overcome him: but he shall overcome at the last.
- 20
- 21
- 22
-
23
यूyū, प्रpra समीपस्थाsa·mī·pas·thā प्राचीरपारगामिनीprācīrapāragāminī। फलयुक्ताphalayuktā चca याyā शाखाśā·khā तद्युक्तष्णखिनःtadyuktaṣṇakhinaḥ समंsa·maṃ। अतिक्िष्स्यatikiṣsya येनास्यyenāsya गाषीशतंgāṣīśataṃ शरासनśarāsana।
Unproofread OCR — may contain errors
yū, pra samīpasthā prācīrapāragāminī| phalayuktā ca yā śākhā tadyuktaṣṇakhinaḥ samaṃ| atikiṣsya yenāsya gāṣīśataṃ śarāsana|
The archers have sorely grieved him, and shot at him, and hated him:
-
24
तदीयदौःtadīyadauḥ कराणच्चkarāṇacca येनाभूद्yenābhūd बलवत्तताbalavattatā। इस्रायेलःis·rā·ye·laḥ सत्रsatra त्राताtrā·tā मूलपाघाणस्ूपकःmūlapāghāṇasūpakaḥ। रखरःrakharaḥ सsa चca याकूबोंyākūboṃ विद्यतेvid·ya·te स््वश्क्तिमान्svaśktimān।
Unproofread OCR — may contain errors
tadīyadauḥ karāṇacca yenābhūd balavattatā| isrāyelaḥ satra trātā mūlapāghāṇasūpakaḥ| rakharaḥ sa ca yākūboṃ vidyate svaśktimān|
But his bow abode in strength, and the arms of his hands were made strong by the hands of the mighty God of Jacob; (from thence is the shepherd, the stone of Israel:)
-
25
त्वत्तातेखरtvattātekhara साद्ाय्यात्sādāyyāt छत्खष्ह्याchatkhaṣhyā शषśaṣa स्तयाstayā। ऊचद्धस्थादियताūcaddhasthādiyatā यद्यत्yad·yat कुशलkuśala परिpari जायतेjā·ya·te। च्यघागम्भीर],नीnī राब्थेःrābtheḥ कुशलkuśala यच्चyac·ca जायतेjā·ya·te। मङ्गलंmaṅ·ga·laṃ जायतेjā·ya·te यश्चyaś·ca गभतgabhata पयोाधरात्payoādharāt। त्वदीयानिtvadīyāni भविष्यन्तिbha·viṣ·yan·ti तानिtā·ni सर्व्वाणिsar·vā·ṇi निशितंniśitaṃ।
Unproofread OCR — may contain errors
tvattātekhara sādāyyāt chatkhaṣhyā śaṣa stayā| ūcaddhasthādiyatā yadyat kuśala pari jāyate| cyaghāgambhīra],nī rābtheḥ kuśala yacca jāyate| maṅgalaṃ jāyate yaśca gabhata payoādharāt| tvadīyāni bhaviṣyanti tāni sarvvāṇi niśitaṃ|
Even by the God of thy father, who shall help thee; and by the Almighty, who shall bless thee with blessings of heaven above, blessings of the deep that lieth under, blessings of the breasts, and of the womb:
-
26
त्वत्पितुःtvatpituḥ फलद्ाश्यैःphaladāśyaiḥ स्यान्मदादिपुरुषाशिषःsyānmadādipuruṣāśiṣaḥ। साsā चिरन्तनशेलीयांcirantanaśelīyāṃ सीमांsī·māṃ यावत्yā·vat समेधिताsamedhitā। श्राचापसारितस्येवśrācāpasāritasyeva यूषफोyū·ṣa·pho मस्तकोmastako परिpari। सातिबाड्ल्यमासाद्यsātibāḍlyamāsādya सुतरांsu·ta·rāṃ संभविष्यतिsaṃ·bha·viṣ·ya·ti।।
Unproofread OCR — may contain errors
tvatpituḥ phaladāśyaiḥ syānmadādipuruṣāśiṣaḥ| sā cirantanaśelīyāṃ sīmāṃ yāvat samedhitā| śrācāpasāritasyeva yūṣapho mastako pari| sātibāḍlyamāsādya sutarāṃ saṃbhaviṣyati||
The blessings of thy father have prevailed above the blessings of my progenitors unto the utmost bound of the everlasting hills: they shall be on the head of Joseph, and on the crown of the head of him that was separate from his brethren.
-
27
परमोpa·ra·mo संछतभच्याशीsaṃchatabhacyāśī सस्याखेटाप्तवरटकःsasyākheṭāptavaraṭakaḥ। याटकल्तेनyāṭakaltena सङ्गाsaṅgā विन्धामीन्vindhāmīn संभविष्यतिsaṃ·bha·viṣ·ya·ti र्नrna इखायलाikhāyalā द्वादशdvā·da·śa वंश्णःvaṃśṇaḥ,
Unproofread OCR — may contain errors
paramo saṃchatabhacyāśī sasyākheṭāptavaraṭakaḥ| yāṭakaltena saṅgā vindhāmīn saṃbhaviṣyati rna ikhāyalā dvādaśa vaṃśṇaḥ,
Benjamin shall ravin as a wolf: in the morning he shall devour the prey, and at night he shall divide the spoil.
-
28
तेषांte·ṣāṃ जनकस्तान्janakastān प्रलयेतानिpralayetāni अशिaśi व्वचनानिvvacanāni कथयित्वाka·tha·yit·vā तेषाम्te·ṣām रयेकंrayekaṃ विशेषंvi·śe·ṣaṃ आशिषंā·śi·ṣaṃ जगादja·gā·da।
Unproofread OCR — may contain errors
teṣāṃ janakastān pralayetāni aśi vvacanāni kathayitvā teṣām rayekaṃ viśeṣaṃ āśiṣaṃ jagāda|
All these are the twelve tribes of Israel: and this is it that their father spake unto them, and blessed them; every one according to his blessing he blessed them.
-
29
अनन्तरंa·nan·ta·raṃ याकूबyā·kū·ba तान्tān अवदत्a·va·dat, अहंa·haṃ निजजनेःnijajaneḥ सादsāda संगृदीताsaṃgṛdītā भविष्यामिbha·viṣ·yā·mi।
anantaraṃ yākūba tān avadat, ahaṃ nijajaneḥ sāda saṃgṛdītā bhaviṣyāmi|
And he charged them, and said unto them, I am to be gathered unto my people: bury me with my fathers in the cave that is in the field of Ephron the Hittite,
-
30
अतःa·taḥ किनान्देश्रkināndeśra मग्याःmagyāḥ पव्वस्थितंpavvasthitaṃ मक्पेलायाmakpelāyā यत्yat
Unproofread OCR — may contain errors
ataḥ kināndeśra magyāḥ pavvasthitaṃ makpelāyā yat
In the cave that is in the field of Machpelah, which is before Mamre, in the land of Canaan, which Abraham bought with the field of Ephron the Hittite for a possession of a buryingplace.
-
31
चोचम्cocam इब्राचीम्ibrācīm श्सशानाधिकत्तेśsaśānādhikatte देतीयडपोणःdetīyaḍapoṇaḥ क्रोतवान्krotavān,
Unproofread OCR — may contain errors
cocam ibrācīm śsaśānādhikatte detīyaḍapoṇaḥ krotavān,
There they buried Abraham and Sarah his wife; there they buried Isaac and Rebekah his wife; and there I buried Leah.
-
32
यश्चyaś·ca स्थानsthā·na इत्रादीमस्तस्यitrādīmastasya जायायाःjā·yā·yāḥ सारायाच्sārāyāc इi सद्ाकस्तस्यsadākastasya भाव्यावाbhāvyāvā रिव्कावाखrivkāvākha शसशाśasaśā नमna·ma अभवत्a·bha·vat यश्चyaś·ca चाहंcā·haṃ लेयायाःleyāyāḥ सशनम्saśanam च्ुकरवंcukaravaṃ, तत्रेवtat·re·va हेतीयइफ्रीणःhetīyaiphrīṇaḥ च्तेचस्थितावांctecasthitāvāṃ गुद्धायांguddhāyāṃ पिटलोकानांpiṭalokānāṃ समीपेsa·mī·pe ममma·ma श्मशानंśma·śā·naṃ करिkari.. अथa·tha, यतस्तत्ya·tas·tat चोचंcocaṃ तन्मध्यस्थाtanmadhyasthā गुह्ाचguhāca क्षतीयसन्तानेभ्यःkṣatīyasantānebhyaḥ क्ीताkītā।
Unproofread OCR — may contain errors
yaśca sthāna itrādīmastasya jāyāyāḥ sārāyāc i sadākastasya bhāvyāvā rivkāvākha śasaśā nama abhavat yaśca cāhaṃ leyāyāḥ saśanam cukaravaṃ, tatreva hetīyaiphrīṇaḥ ctecasthitāvāṃ guddhāyāṃ piṭalokānāṃ samīpe mama śmaśānaṃ kari.. atha, yatastat cocaṃ tanmadhyasthā guhāca kṣatīyasantānebhyaḥ kītā|
The purchase of the field and of the cave that is therein was from the children of Heth.
-
33
इत्थंit·thaṃ याकूबyā·kū·ba निजसुतान्nijasutān पर्या्ञापनंparyāñāpanaṃ समाप्यsa·māp·ya शयनीयेśayanīye पारोpāro मेलयित्वाmelayitvā प्राणान्prā·ṇān त्यक्ताtyaktā निजजनानांnijajanānāṃ समीपेsa·mī·pe समग्रद्यतsamagradyata। केke
Unproofread OCR — may contain errors
itthaṃ yākūba nijasutān paryāñāpanaṃ samāpya śayanīye pāro melayitvā prāṇān tyaktā nijajanānāṃ samīpe samagradyata| ke
And when Jacob had made an end of commanding his sons, he gathered up his feet into the bed, and yielded up the ghost, and was gathered unto his people.
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.