Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Questions of King Milinda 109 मिलिन्दपञ्ह 109
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248
4. Maccupāsamuttipañha
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.
Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667 · Show pronunciation
-
1
Milindapañha
-
2
Meṇḍakapañha
-
3
Abhejjavagga
-
4
4. Maccupāsamuttipañha
-
5
“भन्ते नागसेन, भासितम्पेतं भगवता—
“Bhante nāgasena, bhāsitampetaṁ bhagavatā—
(Pāli only)
-
6
‘Na antalikkhe na samuddamajjhe,
(Pāli only)
- 7
-
8
Na vijjatī so jagatippadeso,
(Pāli only)
-
9
यत्थट्ठितो मुच्चेय्य मच्चुपासा’ति।
Yatthaṭṭhito mucceyya maccupāsā’ti.
(Pāli only)
-
10
पुन भगवता परित्ता च उद्दिट्ठा।
Puna bhagavatā parittā ca uddiṭṭhā.
(Pāli only)
-
11
Seyyathidaṁ—
(Pāli only)
-
12
रतनसुत्तं मेत्तसुत्तं खन्धपरित्तं मोरपरित्तं धजग्गपरित्तं आटानाटियपरित्तं अङ्गुलिमालपरित्तं।
ratanasuttaṁ mettasuttaṁ khandhaparittaṁ moraparittaṁ dhajaggaparittaṁ āṭānāṭiyaparittaṁ aṅgulimālaparittaṁ.
(Pāli only)
-
13
यदि, भन्ते नागसेन, आकासगतोपि समुद्दमज्झगतोपि पासादकुटिलेणगुहापब्भारदरिबिलगिरिविवरपब्बतन्तरगतोपि न मुच्चति मच्चुपासा, तेन हि परित्तकम्मं मिच्छा।
Yadi, bhante nāgasena, ākāsagatopi samuddamajjhagatopi pāsādakuṭileṇaguhāpabbhāradaribilagirivivarapabbatantaragatopi na muccati maccupāsā, tena hi parittakammaṁ micchā.
(Pāli only)
-
14
यदि परित्तकरणेन मच्चुपासा परिमुत्ति भवति, तेन हि ‘न अन्तलिक्खे …पे…
Yadi parittakaraṇena maccupāsā parimutti bhavati, tena hi ‘na antalikkhe …pe…
(Pāli only)
-
15
मच्चुपासा’ति तम्पि वचनं मिच्छा।
maccupāsā’ti tampi vacanaṁ micchā.
(Pāli only)
-
16
अयम्पि उभतो कोटिको पञ्हो गण्ठितोपि गण्ठितरो तवानुप्पत्तो, सो तया निब्बाहितब्बो”ति।
Ayampi ubhato koṭiko pañho gaṇṭhitopi gaṇṭhitaro tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo”ti.
(Pāli only)
-
17
“भासितम्पेतं, महाराज, भगवता ‘न अन्तलिक्खे …पे…
“Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā ‘na antalikkhe …pe…
(Pāli only)
-
18
मच्चुपासा’ति, परित्ता च भगवता उद्दिट्ठा, तञ्च पन सावसेसायुकस्स वयसम्पन्नस्स अपेतकम्मावरणस्स, नत्थि, महाराज, खीणायुकस्स ठितिया किरिया वा उपक्कमो वा।
maccupāsā’ti, parittā ca bhagavatā uddiṭṭhā, tañca pana sāvasesāyukassa vayasampannassa apetakammāvaraṇassa, natthi, mahārāja, khīṇāyukassa ṭhitiyā kiriyā vā upakkamo vā.
(Pāli only)
-
19
यथा, महाराज, मतस्स रुक्खस्स सुक्खस्स कोळापस्स निस्नेहस्स उपरुद्धजीवितस्स गतायुसङ्खारस्स कुम्भसहस्सेनपि उदके आकिरन्ते अल्लत्तं वा पल्लवितहरितभावो वा न भवेय्य;
Yathā, mahārāja, matassa rukkhassa sukkhassa koḷāpassa nisnehassa uparuddhajīvitassa gatāyusaṅkhārassa kumbhasahassenapi udake ākirante allattaṁ vā pallavitaharitabhāvo vā na bhaveyya;
(Pāli only)
-
20
एवमेव खो, महाराज, भेसज्जपरित्तकम्मेन नत्थि खीणायुकस्स ठितिया किरिया वा उपक्कमो वा, यानि तानि, महाराज, महिया ओसधानि भेसज्जानि, तानिपि खीणायुकस्स अकिच्चकरानि भवन्ति।
evameva kho, mahārāja, bhesajjaparittakammena natthi khīṇāyukassa ṭhitiyā kiriyā vā upakkamo vā, yāni tāni, mahārāja, mahiyā osadhāni bhesajjāni, tānipi khīṇāyukassa akiccakarāni bhavanti.
(Pāli only)
-
21
सावसेसायुकं, महाराज, वयसम्पन्नं अपेतकम्मावरणं परित्तं रक्खति गोपेति, तस्सत्थाय भगवता परित्ता उद्दिट्ठा।
Sāvasesāyukaṁ, mahārāja, vayasampannaṁ apetakammāvaraṇaṁ parittaṁ rakkhati gopeti, tassatthāya bhagavatā parittā uddiṭṭhā.
(Pāli only)
-
22
यथा, महाराज, कस्सको परिपक्के धञ्ञे मते सस्सनाळे उदकप्पवेसनं वारेय्य, यं पन सस्सं तरुणं मेघसन्निभं वयसम्पन्नं, तं उदकवड्ढिया वड्ढति।
Yathā, mahārāja, kassako paripakke dhaññe mate sassanāḷe udakappavesanaṁ vāreyya, yaṁ pana sassaṁ taruṇaṁ meghasannibhaṁ vayasampannaṁ, taṁ udakavaḍḍhiyā vaḍḍhati.
(Pāli only)
-
23
एवमेव खो, महाराज, खीणायुकस्स भेसज्जपरित्तकिरिया ठपिता पटिक्खित्ता, ये पन ते मनुस्सा सावसेसायुका वयसम्पन्ना, तेसं अत्थाय परित्तभेसज्जानि भणितानि, ते परित्तभेसज्जेहि वड्ढन्ती”ति।
Evameva kho, mahārāja, khīṇāyukassa bhesajjaparittakiriyā ṭhapitā paṭikkhittā, ye pana te manussā sāvasesāyukā vayasampannā, tesaṁ atthāya parittabhesajjāni bhaṇitāni, te parittabhesajjehi vaḍḍhantī”ti.
(Pāli only)
-
24
“यदि, भन्ते नागसेन, खीणायुको मरति, सावसेसायुको जीवति, तेन हि परित्तभेसज्जानि निरत्थकानि होन्ती”ति?
“Yadi, bhante nāgasena, khīṇāyuko marati, sāvasesāyuko jīvati, tena hi parittabhesajjāni niratthakāni hontī”ti?
(Pāli only)
-
25
“दिट्ठपुब्बो पन तया, महाराज, कोचि रोगो भेसज्जेहि पटिनिवत्तितो”ति?
“Diṭṭhapubbo pana tayā, mahārāja, koci rogo bhesajjehi paṭinivattito”ti?
(Pāli only)
-
26
“आम, भन्ते, अनेकसतानि दिट्ठानी”ति।
“Āma, bhante, anekasatāni diṭṭhānī”ti.
(Pāli only)
-
27
“तेन हि, महाराज, ‘परित्तभेसज्जकिरिया निरत्थका’ति यं वचनं, तं मिच्छा भवती”ति।
“Tena hi, mahārāja, ‘parittabhesajjakiriyā niratthakā’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā bhavatī”ti.
(Pāli only)
-
28
“दिस्सन्ति, भन्ते नागसेन, वेज्जानं उपक्कमा भेसज्जपानानुलेपा, तेन तेसं उपक्कमेन रोगो पटिनिवत्तती”ति।
“Dissanti, bhante nāgasena, vejjānaṁ upakkamā bhesajjapānānulepā, tena tesaṁ upakkamena rogo paṭinivattatī”ti.
(Pāli only)
-
29
“परित्तानम्पि, महाराज, पवत्तीयमानानं सद्दो सुय्यति, जिव्हा सुक्खति, हदयं ब्यावट्टति, कण्ठो आतुरति।
“Parittānampi, mahārāja, pavattīyamānānaṁ saddo suyyati, jivhā sukkhati, hadayaṁ byāvaṭṭati, kaṇṭho āturati.
(Pāli only)
-
30
तेन तेसं पवत्तेन सब्बे ब्याधयो वूपसमन्ति, सब्बा ईतियो अपगच्छन्तीति।
Tena tesaṁ pavattena sabbe byādhayo vūpasamanti, sabbā ītiyo apagacchantīti.
(Pāli only)
-
31
दिट्ठपुब्बो पन तया, महाराज, कोचि अहिना दट्ठो मन्तपदेन विसं पातीयमानो विसं चिक्खस्सन्तो उद्धमधो आचमयमानो”ति?
Diṭṭhapubbo pana tayā, mahārāja, koci ahinā daṭṭho mantapadena visaṁ pātīyamāno visaṁ cikkhassanto uddhamadho ācamayamāno”ti?
(Pāli only)
-
32
“आम, भन्ते, अज्जेतरहिपि तं लोके वत्तती”ति।
“Āma, bhante, ajjetarahipi taṁ loke vattatī”ti.
(Pāli only)
-
33
“तेन हि, महाराज, ‘परित्तभेसज्जकिरिया निरत्थका’ति यं वचनं, तं मिच्छा भवति।
“Tena hi, mahārāja, ‘parittabhesajjakiriyā niratthakā’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā bhavati.
(Pāli only)
-
34
कतपरित्तञ्हि, महाराज, पुरिसं डंसितुकामो अहि न डंसति, विवटं मुखं पिदहति, चोरानं उक्खित्तलगुळम्पि न सम्भवति, ते लगुळं मुञ्चित्वा पेमं करोन्ति, कुपितोपि हत्थिनागो समागन्त्वा उपरमति, पज्जलितमहाअग्गिक्खन्धोपि उपगन्त्वा निब्बायति, विसं हलाहलम्पि खायितं अगदं सम्पज्जति, आहारत्थं वा फरति, वधका हन्तुकामा उपगन्त्वा दासभूता सम्पज्जन्ति, अक्कन्तोपि पासो न संवरति।
Kataparittañhi, mahārāja, purisaṁ ḍaṁsitukāmo ahi na ḍaṁsati, vivaṭaṁ mukhaṁ pidahati, corānaṁ ukkhittalaguḷampi na sambhavati, te laguḷaṁ muñcitvā pemaṁ karonti, kupitopi hatthināgo samāgantvā uparamati, pajjalitamahāaggikkhandhopi upagantvā nibbāyati, visaṁ halāhalampi khāyitaṁ agadaṁ sampajjati, āhāratthaṁ vā pharati, vadhakā hantukāmā upagantvā dāsabhūtā sampajjanti, akkantopi pāso na saṁvarati.
(Pāli only)
-
35
सुतपुब्बं पन तया, महाराज, ‘मोरस्स कतपरित्तस्स सत्तवस्ससतानि लुद्दको नासक्खि पासं उपनेतुं, अकतपरित्तस्स तं येव दिवसं पासं उपनेसी’”ति?
Sutapubbaṁ pana tayā, mahārāja, ‘morassa kataparittassa sattavassasatāni luddako nāsakkhi pāsaṁ upanetuṁ, akataparittassa taṁ yeva divasaṁ pāsaṁ upanesī’”ti?
(Pāli only)
- 36
-
37
“तेन हि, महाराज ‘परित्तभेसज्जकिरिया निरत्थका’ति यं वचनं, तं मिच्छा भवति।
“Tena hi, mahārāja ‘parittabhesajjakiriyā niratthakā’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā bhavati.
(Pāli only)
-
38
सुतपुब्बं पन तया, महाराज, ‘दानवो भरियं परिरक्खन्तो समुग्गे पक्खिपित्वा गिलित्वा कुच्छिना परिहरति, अथेको विज्जाधरो तस्स दानवस्स मुखेन पविसित्वा ताय सद्धिं अभिरमति, यदा सो दानवो अञ्ञासि, अथ समुग्गं वमित्वा विवरि, सह समुग्गे विवटे विज्जाधरो यथाकामं पक्कामी’”ति?
Sutapubbaṁ pana tayā, mahārāja, ‘dānavo bhariyaṁ parirakkhanto samugge pakkhipitvā gilitvā kucchinā pariharati, atheko vijjādharo tassa dānavassa mukhena pavisitvā tāya saddhiṁ abhiramati, yadā so dānavo aññāsi, atha samuggaṁ vamitvā vivari, saha samugge vivaṭe vijjādharo yathākāmaṁ pakkāmī’”ti?
(Pāli only)
- 39
-
40
“ननु सो, महाराज, विज्जाधरो परित्तबलेन गहणा मुत्तो”ति।
“Nanu so, mahārāja, vijjādharo parittabalena gahaṇā mutto”ti.
(Pāli only)
- 41
-
42
“तेन हि, महाराज, अत्थि परित्तबलं।
“Tena hi, mahārāja, atthi parittabalaṁ.
(Pāli only)
-
43
सुतपुब्बं पन तया, महाराज, ‘अपरोपि विज्जाधरो बाराणसिरञ्ञो अन्तेपुरे महेसिया सद्धिं सम्पदुट्ठो गहणप्पत्तो समानो खणेन अदस्सनं गतो मन्तबलेना’”ति।
Sutapubbaṁ pana tayā, mahārāja, ‘aparopi vijjādharo bārāṇasirañño antepure mahesiyā saddhiṁ sampaduṭṭho gahaṇappatto samāno khaṇena adassanaṁ gato mantabalenā’”ti.
(Pāli only)
-
44
“Āma, bhante, suyyatī”ti.
(Pāli only)
-
45
“ननु सो, महाराज, विज्जाधरो परित्तबलेन गहणा मुत्तो”ति?
“Nanu so, mahārāja, vijjādharo parittabalena gahaṇā mutto”ti?
(Pāli only)
- 46
-
47
“तेन हि, महाराज, अत्थि परित्तबलन्”ति।
“Tena hi, mahārāja, atthi parittabalan”ti.
(Pāli only)
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
-
54
“यतो, भन्ते, एकच्चे तंयेव भोजनं अतिभुञ्जित्वा विसूचिकाय मरन्ती”ति।
“Yato, bhante, ekacce taṁyeva bhojanaṁ atibhuñjitvā visūcikāya marantī”ti.
(Pāli only)
- 55
-
56
“द्वीहि, भन्ते नागसेन, कारणेहि भोजनं जीवितं हरति अतिभुत्तेन वा उस्मादुब्बलताय वा, आयुददं, भन्ते नागसेन, भोजनं दुरुपचारेन जीवितं हरती”ति।
“Dvīhi, bhante nāgasena, kāraṇehi bhojanaṁ jīvitaṁ harati atibhuttena vā usmādubbalatāya vā, āyudadaṁ, bhante nāgasena, bhojanaṁ durupacārena jīvitaṁ haratī”ti.
(Pāli only)
- 57
-
58
तीहि, महाराज, कारणेहि परित्तं न रक्खति कम्मावरणेन, किलेसावरणेन, असद्दहनताय।
Tīhi, mahārāja, kāraṇehi parittaṁ na rakkhati kammāvaraṇena, kilesāvaraṇena, asaddahanatāya.
(Pāli only)
-
59
सत्तानुरक्खणं, महाराज, परित्तं अत्तना कतेन आरक्खं जहति, यथा, महाराज, माता पुत्तं कुच्छिगतं पोसेति, हितेन उपचारेन जनेति, जनयित्वा असुचिमलसिङ्घाणिकमपनेत्वा उत्तमवरसुगन्धं उपलिम्पति, सो अपरेन समयेन परेसं पुत्ते अक्कोसन्ते वा पहरन्ते वा पहारं देति।
Sattānurakkhaṇaṁ, mahārāja, parittaṁ attanā katena ārakkhaṁ jahati, yathā, mahārāja, mātā puttaṁ kucchigataṁ poseti, hitena upacārena janeti, janayitvā asucimalasiṅghāṇikamapanetvā uttamavarasugandhaṁ upalimpati, so aparena samayena paresaṁ putte akkosante vā paharante vā pahāraṁ deti.
(Pāli only)
- 60
-
61
अथ नं सामिनो मनुस्सा आकड्ढयमाना दण्डमुग्गरजाणुमुट्ठीहि ताळेन्ति पोथेन्ति, अपि नु खो, महाराज, तस्स माता लभति आकड्ढनपरिकड्ढनं गाहं सामिनो उपनयनं कातुन्”ति?
Atha naṁ sāmino manussā ākaḍḍhayamānā daṇḍamuggarajāṇumuṭṭhīhi tāḷenti pothenti, api nu kho, mahārāja, tassa mātā labhati ākaḍḍhanaparikaḍḍhanaṁ gāhaṁ sāmino upanayanaṁ kātun”ti?
(Pāli only)
- 62
-
63
“Kena kāraṇena, mahārājā”ti.
(Pāli only)
-
64
“Attano, bhante, aparādhenā”ti.
(Pāli only)
- 65
-
66
“साधु, भन्ते नागसेन, सुविनिच्छितो पञ्हो, गहनं अगहनं कतं, अन्धकारो आलोको कतो, विनिवेठितं दिट्ठिजालं, त्वं गणिवरपवरमासज्जा”ति।
“Sādhu, bhante nāgasena, suvinicchito pañho, gahanaṁ agahanaṁ kataṁ, andhakāro āloko kato, viniveṭhitaṁ diṭṭhijālaṁ, tvaṁ gaṇivarapavaramāsajjā”ti.
(Pāli only)
-
67
Maccupāsamuttipañho catuttho.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.