Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Great Exposition 8 महानिद्देस 8

Chapter: 1 2 3 4 5 6 789 10 11 12 13 14 15 16

8. Pasūrasuttaniddesa

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.

Verse: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 · Show pronunciation

1

महानिद्देस

Mahāniddesa
2

अट्ठकवग्ग

Aṭṭhakavagga
3

8। पसूरसुत्तनिद्देस

8. Pasūrasuttaniddesa
4

अथ पसूरसुत्तनिद्देसं वक्खति—

Atha pasūrasuttaniddesaṁ vakkhati—

(Pāli only)
5

<ब्>इधेव सुद्धिं इति वादयन्ति,</ब्>

Idheva suddhiṁ iti vādayanti,

(Pāli only)
6

<ब्>नाञ्ञेसु धम्मेसु विसुद्धिमाहु;</ब्>

Nāññesu dhammesu visuddhimāhu;

(Pāli only)
7

<ब्>यं निस्सिता तत्थ सुभं वदाना,</ब्>

Yaṁ nissitā tattha subhaṁ vadānā,

(Pāli only)
8

<ब्>पच्चेकसच्चेसु पुथू निविट्ठा।</ब्>

Paccekasaccesu puthū niviṭṭhā.

(Pāli only)
9

<ब्>इधेव सुद्धिं इति वादयन्ती</ब्>ति।

Idheva suddhiṁ iti vādayantīti.

(Pāli only)
10

इधेव सुद्धिं विसुद्धिं परिसुद्धिं मुत्तिं विमुत्तिं परिमुत्तिं वदन्ति कथेन्ति भणन्ति दीपयन्ति वोहरन्ति।

Idheva suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharanti.

(Pāli only)
11

“सस्सतो लोको, इदमेव सच्चं मोघमञ्ञन्”ति सुद्धिं विसुद्धिं परिसुद्धिं मुत्तिं विमुत्तिं परिमुत्तिं वदन्ति कथेन्ति भणन्ति दीपयन्ति वोहरन्ति।

“Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharanti.

(Pāli only)
12

“असस्सतो लोको …

“Asassato loko …

(Pāli only)
13

अन्तवा लोको …

antavā loko …

(Pāli only)
14

अनन्तवा लोको …

anantavā loko …

(Pāli only)
15

तं जीवं तं सरीरं …

taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …

(Pāli only)
16

अञ्ञं जीवं अञ्ञं सरीरं …

aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …

(Pāli only)
17

होति तथागतो परं मरणा …

hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

(Pāli only)
18

न होति तथागतो परं मरणा …

na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

(Pāli only)
19

होति च न च होति तथागतो परं मरणा …

hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …

(Pāli only)
20

नेव होति न न होति तथागतो परं मरणा, इदमेव सच्चं मोघमञ्ञन्”ति सुद्धिं विसुद्धिं परिसुद्धिं मुत्तिं विमुत्तिं परिमुत्तिं वदन्ति कथेन्ति भणन्ति दीपयन्ति वोहरन्तीति—

neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharantīti—

(Pāli only)
21

इधेव सुद्धिं इति वादयन्ति।

idheva suddhiṁ iti vādayanti.

(Pāli only)
22

<ब्>नाञ्ञेसु धम्मेसु विसुद्धिमाहू</ब्>ति।

Nāññesu dhammesu visuddhimāhūti.

(Pāli only)
23

अत्तनो सत्थारं धम्मक्खानं गणं दिट्ठिं पटिपदं मग्गं ठपेत्वा सब्बे परवादे खिपन्ति उक्खिपन्ति परिक्खिपन्ति।

Attano satthāraṁ dhammakkhānaṁ gaṇaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ ṭhapetvā sabbe paravāde khipanti ukkhipanti parikkhipanti.

(Pāli only)
24

“सो सत्था न सब्बञ्ञू, धम्मो न स्वाक्खातो, गणो न सुप्पटिपन्नो, दिट्ठि न भद्दिका, पटिपदा न सुपञ्ञत्ता, मग्गो न निय्यानिको, नत्थेत्थ सुद्धि वा विसुद्धि वा परिसुद्धि वा मुत्ति वा विमुत्ति वा परिमुत्ति वा, न तत्थ सुज्झन्ति वा विसुज्झन्ति वा परिसुज्झन्ति वा मुच्चन्ति वा विमुच्चन्ति वा परिमुच्चन्ति वा, हीना निहीना ओमका लामका छतुक्का परित्ता”ति—

“So satthā na sabbaññū, dhammo na svākkhāto, gaṇo na suppaṭipanno, diṭṭhi na bhaddikā, paṭipadā na supaññattā, maggo na niyyāniko, natthettha suddhi vā visuddhi vā parisuddhi vā mutti vā vimutti vā parimutti vā, na tattha sujjhanti vā visujjhanti vā parisujjhanti vā muccanti vā vimuccanti vā parimuccanti vā, hīnā nihīnā omakā lāmakā chatukkā parittā”ti—

(Pāli only)
25

एवमाहंसु एवं वदन्ति एवं कथेन्ति एवं भणन्ति एवं दीपयन्ति एवं वोहरन्तीति—

evamāhaṁsu evaṁ vadanti evaṁ kathenti evaṁ bhaṇanti evaṁ dīpayanti evaṁ voharantīti—

(Pāli only)
26

नाञ्ञेसु धम्मेसु विसुद्धिमाहु।

nāññesu dhammesu visuddhimāhu.

(Pāli only)
27

<ब्>यं निस्सिता तत्थ सुभं वदाना</ब्>ति।

Yaṁ nissitā tattha subhaṁ vadānāti.

(Pāli only)
28

<ब्>यं निस्सिता</ब्>ति यं सत्थारं धम्मक्खानं गणं दिट्ठिं पटिपदं मग्गं निस्सिता सन्निस्सिता अल्लीना उपगता अज्झोसिता अधिमुत्ता।

Yaṁ nissitāti yaṁ satthāraṁ dhammakkhānaṁ gaṇaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ nissitā sannissitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttā.

(Pāli only)
29

<ब्>तत्था</ब्>ति सकाय दिट्ठिया सकाय खन्तिया सकाय रुचिया सकाय लद्धिया।

Tatthāti sakāya diṭṭhiyā sakāya khantiyā sakāya ruciyā sakāya laddhiyā.

(Pāli only)
30

<ब्>सुभं वदाना</ब्>ति सुभवादा सोभनवादा पण्डितवादा थिरवादा ञायवादा हेतुवादा लक्खणवादा कारणवादा ठानवादा सकाय लद्धियाति—

Subhaṁ vadānāti subhavādā sobhanavādā paṇḍitavādā thiravādā ñāyavādā hetuvādā lakkhaṇavādā kāraṇavādā ṭhānavādā sakāya laddhiyāti—

(Pāli only)
31

यं निस्सिता तत्थ सुभं वदाना।

yaṁ nissitā tattha subhaṁ vadānā.

(Pāli only)
32

<ब्>पच्चेकसच्चेसु पुथू निविट्ठा</ब्>ति।

Paccekasaccesu puthū niviṭṭhāti.

(Pāli only)
33

पुथू समणब्राह्मणा पुथू पच्चेकसच्चेसु निविट्ठा पतिट्ठिता अल्लीना उपगता अज्झोसिता अधिमुत्ता।

Puthū samaṇabrāhmaṇā puthū paccekasaccesu niviṭṭhā patiṭṭhitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttā.

(Pāli only)
34

“सस्सतो लोको, इदमेव सच्चं मोघमञ्ञन्”ति निविट्ठा पतिट्ठिता अल्लीना उपगता अज्झोसिता अधिमुत्ता।

“Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti niviṭṭhā patiṭṭhitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttā.

(Pāli only)
35

“असस्सतो लोको …पे…

“Asassato loko …pe…

(Pāli only)
36

नेव होति न न होति तथागतो परं मरणा, इदमेव सच्चं मोघमञ्ञन्”ति निविट्ठा पतिट्ठिता अल्लीना उपगता अज्झोसिता अधिमुत्ताति—

neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti niviṭṭhā patiṭṭhitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttāti—

(Pāli only)
37

पच्चेकसच्चेसु पुथू निविट्ठा।

paccekasaccesu puthū niviṭṭhā.

(Pāli only)
38

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
39

“इधेव सुद्धिं इति वादयन्ति,

“Idheva suddhiṁ iti vādayanti,

(Pāli only)
40

नाञ्ञेसु धम्मेसु विसुद्धिमाहु;

Nāññesu dhammesu visuddhimāhu;

(Pāli only)
41

यं निस्सिता तत्थ सुभं वदाना,

Yaṁ nissitā tattha subhaṁ vadānā,

(Pāli only)
42

पच्चेकसच्चेसु पुथू निविट्ठा”ति।

Paccekasaccesu puthū niviṭṭhā”ti.

(Pāli only)
43

<ब्>ते वादकामा परिसं विगय्ह,</ब्>

Te vādakāmā parisaṁ vigayha,

(Pāli only)
44

<ब्>बालं दहन्ती मिथु अञ्ञमञ्ञं;</ब्>

Bālaṁ dahantī mithu aññamaññaṁ;

(Pāli only)
45

<ब्>वदन्ति ते अञ्ञसिता कथोज्जं,</ब्>

Vadanti te aññasitā kathojjaṁ,

(Pāli only)
46

<ब्>पसंसकामा कुसलावदाना।</ब्>

Pasaṁsakāmā kusalāvadānā.

(Pāli only)
47

<ब्>ते वादकामा परिसं विगय्हा</ब्>ति।

Te vādakāmā parisaṁ vigayhāti.

(Pāli only)
48

<ब्>ते वादकामा</ब्>ति ते वादकामा वादत्थिका वादाधिप्पाया वादपुरेक्खारा वादपरियेसनं चरन्ता।

Te vādakāmāti te vādakāmā vādatthikā vādādhippāyā vādapurekkhārā vādapariyesanaṁ carantā.

(Pāli only)
49

<ब्>परिसं विगय्हा</ब्>ति खत्तियपरिसं ब्राह्मणपरिसं गहपतिपरिसं समणपरिसं विगय्ह ओगय्ह अज्झोगाहेत्वा पविसित्वाति—

Parisaṁ vigayhāti khattiyaparisaṁ brāhmaṇaparisaṁ gahapatiparisaṁ samaṇaparisaṁ vigayha ogayha ajjhogāhetvā pavisitvāti—

(Pāli only)
50

ते वादकामा परिसं विगय्ह।

te vādakāmā parisaṁ vigayha.

(Pāli only)
51

<ब्>बालं दहन्ती मिथु अञ्ञमञ्ञन्</ब्>ति।

Bālaṁ dahantī mithu aññamaññanti.

(Pāli only)
52

<ब्>मिथू</ब्>ति द्वे जना द्वे कलहकारका द्वे भण्डनकारका द्वे भस्सकारका द्वे विवादकारका द्वे अधिकरणकारका द्वे वादिनो द्वे सल्लापका;

Mithūti dve janā dve kalahakārakā dve bhaṇḍanakārakā dve bhassakārakā dve vivādakārakā dve adhikaraṇakārakā dve vādino dve sallāpakā;

(Pāli only)
53

ते अञ्ञमञ्ञं बालतो हीनतो निहीनतो ओमकतो लामकतो छतुक्कतो परित्ततो दहन्ति पस्सन्ति दक्खन्ति ओलोकेन्ति निज्झायन्ति उपपरिक्खन्तीति—

te aññamaññaṁ bālato hīnato nihīnato omakato lāmakato chatukkato parittato dahanti passanti dakkhanti olokenti nijjhāyanti upaparikkhantīti—

(Pāli only)
54

बालं दहन्ती मिथु अञ्ञमञ्ञं।

bālaṁ dahantī mithu aññamaññaṁ.

(Pāli only)
55

<ब्>वदन्ति ते अञ्ञसिता कथोज्जन्</ब्>ति।

Vadanti te aññasitā kathojjanti.

(Pāli only)
56

अञ्ञं सत्थारं धम्मक्खानं गणं दिट्ठिं पटिपदं मग्गं निस्सिता सन्निस्सिता अल्लीना उपगता अज्झोसिता अधिमुत्ता।

Aññaṁ satthāraṁ dhammakkhānaṁ gaṇaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ nissitā sannissitā allīnā upagatā ajjhositā adhimuttā.

(Pāli only)
57

<ब्>कथोज्जं</ब्> वुच्चति कलहो भण्डनं विग्गहो विवादो मेधगं।

Kathojjaṁ vuccati kalaho bhaṇḍanaṁ viggaho vivādo medhagaṁ.

(Pāli only)
58

अथ वा <ब्>कथोज्जन्</ब्>ति अनोजवन्ती सा कथा कथोज्जं वदन्ति, कलहं वदन्ति, भण्डनं वदन्ति, विग्गहं वदन्ति, विवादं वदन्ति, मेधगं वदन्ति कथेन्ति भणन्ति दीपयन्ति वोहरन्तीति—

Atha vā kathojjanti anojavantī sā kathā kathojjaṁ vadanti, kalahaṁ vadanti, bhaṇḍanaṁ vadanti, viggahaṁ vadanti, vivādaṁ vadanti, medhagaṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharantīti—

(Pāli only)
59

वदन्ति ते अञ्ञसिता कथोज्जं।

vadanti te aññasitā kathojjaṁ.

(Pāli only)
60

<ब्>पसंसकामा कुसलावदाना</ब्>ति।

Pasaṁsakāmā kusalāvadānāti.

(Pāli only)
61

<ब्>पसंसकामा</ब्>ति पसंसकामा पसंसत्थिका पसंसाधिप्पाया पसंसपुरेक्खारा पसंसपरियेसनं चरन्ता।

Pasaṁsakāmāti pasaṁsakāmā pasaṁsatthikā pasaṁsādhippāyā pasaṁsapurekkhārā pasaṁsapariyesanaṁ carantā.

(Pāli only)
62

<ब्>कुसलावदाना</ब्>ति कुसलवादा पण्डितवादा थिरवादा ञायवादा हेतुवादा लक्खणवादा कारणवादा ठानवादा सकाय लद्धियाति—

Kusalāvadānāti kusalavādā paṇḍitavādā thiravādā ñāyavādā hetuvādā lakkhaṇavādā kāraṇavādā ṭhānavādā sakāya laddhiyāti—

(Pāli only)
63

पसंसकामा कुसलावदाना।

pasaṁsakāmā kusalāvadānā.

(Pāli only)
64

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
65

“ते वादकामा परिसं विगय्ह,

“Te vādakāmā parisaṁ vigayha,

(Pāli only)
66

बालं दहन्ती मिथु अञ्ञमञ्ञं;

Bālaṁ dahantī mithu aññamaññaṁ;

(Pāli only)
67

वदन्ति ते अञ्ञसिता कथोज्जं,

Vadanti te aññasitā kathojjaṁ,

(Pāli only)
68

पसंसकामा कुसलावदाना”ति।

Pasaṁsakāmā kusalāvadānā”ti.

(Pāli only)
69

<ब्>युत्तो कथायं परिसाय मज्झे,</ब्>

Yutto kathāyaṁ parisāya majjhe,

(Pāli only)
70

<ब्>पसंसमिच्छं विनिघाति होति;</ब्>

Pasaṁsamicchaṁ vinighāti hoti;

(Pāli only)
71

<ब्>अपाहतस्मिं पन मङ्कु होति,</ब्>

Apāhatasmiṁ pana maṅku hoti,

(Pāli only)
72

<ब्>निन्दाय सो कुप्पति रन्धमेसी।</ब्>

Nindāya so kuppati randhamesī.

(Pāli only)
73

<ब्>युत्तो कथायं परिसाय मज्झे</ब्>ति।

Yutto kathāyaṁ parisāya majjheti.

(Pāli only)
74

खत्तियपरिसाय वा ब्राह्मणपरिसाय वा गहपतिपरिसाय वा समणपरिसाय वा मज्झे अत्तनो कथायं युत्तो पयुत्तो आयुत्तो समायुत्तो सम्पयुत्तो कथेतुन्ति—

Khattiyaparisāya vā brāhmaṇaparisāya vā gahapatiparisāya vā samaṇaparisāya vā majjhe attano kathāyaṁ yutto payutto āyutto samāyutto sampayutto kathetunti—

(Pāli only)
75

युत्तो कथायं परिसाय मज्झे।

yutto kathāyaṁ parisāya majjhe.

(Pāli only)
76

<ब्>पसंसमिच्छं विनिघाति होती</ब्>ति।

Pasaṁsamicchaṁ vinighāti hotīti.

(Pāli only)
77

<ब्>पसंसमिच्छन्</ब्>ति पसंसं थोमनं कित्तिं वण्णहारियं इच्छन्तो सादियन्तो पत्थयन्तो पिहयन्तो अभिजप्पन्तो।

Pasaṁsamicchanti pasaṁsaṁ thomanaṁ kittiṁ vaṇṇahāriyaṁ icchanto sādiyanto patthayanto pihayanto abhijappanto.

(Pāli only)
78

<ब्>विनिघाति होती</ब्>ति पुब्बेव सल्लापा कथङ्कथी विनिघाती होति।

Vinighāti hotīti pubbeva sallāpā kathaṅkathī vinighātī hoti.

(Pāli only)
79

“जयो नु खो मे भविस्सति, पराजयो नु खो मे भविस्सति, कथं निग्गहं करिस्सामि, कथं पटिकम्मं करिस्सामि, कथं विसेसं करिस्सामि, कथं पटिविसेसं करिस्सामि, कथं आवेठियं करिस्सामि, कथं निब्बेठियं करिस्सामि, कथं छेदं करिस्सामि, कथं मण्डलं करिस्सामी”ति, एवं पुब्बेव सल्लापा कथङ्कथी विनिघाति होतीति—

“Jayo nu kho me bhavissati, parājayo nu kho me bhavissati, kathaṁ niggahaṁ karissāmi, kathaṁ paṭikammaṁ karissāmi, kathaṁ visesaṁ karissāmi, kathaṁ paṭivisesaṁ karissāmi, kathaṁ āveṭhiyaṁ karissāmi, kathaṁ nibbeṭhiyaṁ karissāmi, kathaṁ chedaṁ karissāmi, kathaṁ maṇḍalaṁ karissāmī”ti, evaṁ pubbeva sallāpā kathaṅkathī vinighāti hotīti—

(Pāli only)
80

पसंसमिच्छं विनिघाति होति।

pasaṁsamicchaṁ vinighāti hoti.

(Pāli only)
81

<ब्>अपाहतस्मिं पन मङ्कु होती</ब्>ति।

Apāhatasmiṁ pana maṅku hotīti.

(Pāli only)
82

ये ते पञ्हवीमंसका परिसा पारिसज्जा पासारिका, ते अपहरन्ति।

Ye te pañhavīmaṁsakā parisā pārisajjā pāsārikā, te apaharanti.

(Pāli only)
83

“अत्थापगतं भणितन्”ति अत्थतो अपहरन्ति,

“Atthāpagataṁ bhaṇitan”ti atthato apaharanti,

(Pāli only)
84

“ब्यञ्जनापगतं भणितन्”ति ब्यञ्जनतो अपहरन्ति,

“byañjanāpagataṁ bhaṇitan”ti byañjanato apaharanti,

(Pāli only)
85

“अत्थब्यञ्जनापगतं भणितन्”ति अत्थब्यञ्जनतो अपहरन्ति,

“atthabyañjanāpagataṁ bhaṇitan”ti atthabyañjanato apaharanti,

(Pāli only)
86

“अत्थो ते दुन्नीतो, ब्यञ्जनं ते दुरोपितं, अत्थब्यञ्जनं ते दुन्नीतं दुरोपितं, निग्गहो ते अकतो, पटिकम्मं ते दुक्कटं, विसेसो ते अकतो, पटिविसेसो ते दुक्कटो, आवेठिया ते अकता, निब्बेठिया ते दुक्कटा, छेदो ते अकतो, मण्डलं ते दुक्कटं विसमकथं दुक्कथितं दुब्भणितं दुल्लपितं दुरुत्तं दुब्भासितन्”ति अपहरन्ति।

“attho te dunnīto, byañjanaṁ te duropitaṁ, atthabyañjanaṁ te dunnītaṁ duropitaṁ, niggaho te akato, paṭikammaṁ te dukkaṭaṁ, viseso te akato, paṭiviseso te dukkaṭo, āveṭhiyā te akatā, nibbeṭhiyā te dukkaṭā, chedo te akato, maṇḍalaṁ te dukkaṭaṁ visamakathaṁ dukkathitaṁ dubbhaṇitaṁ dullapitaṁ duruttaṁ dubbhāsitan”ti apaharanti.

(Pāli only)
87

<ब्>अपाहतस्मिं पन मङ्कु होती</ब्>ति।

Apāhatasmiṁ pana maṅku hotīti.

(Pāli only)
88

अपाहतस्मिं मङ्कु होति पीळितो घट्टितो ब्याधितो दोमनस्सितो होतीति—

Apāhatasmiṁ maṅku hoti pīḷito ghaṭṭito byādhito domanassito hotīti—

(Pāli only)
89

अपाहतस्मिं पन मङ्कु होति।

apāhatasmiṁ pana maṅku hoti.

(Pāli only)
90

<ब्>निन्दाय सो कुप्पति रन्धमेसी</ब्>ति।

Nindāya so kuppati randhamesīti.

(Pāli only)
91

निन्दाय गरहाय अकित्तिया अवण्णहारिकाय कुप्पति ब्यापज्जति पतिट्ठीयति, कोपञ्च दोसञ्च अप्पच्चयञ्च पातुकरोतीति—

Nindāya garahāya akittiyā avaṇṇahārikāya kuppati byāpajjati patiṭṭhīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukarotīti—

(Pāli only)
92

निन्दाय सो कुप्पति।

nindāya so kuppati.

(Pāli only)
93

<ब्>रन्धमेसी</ब्>ति विरन्धमेसी अपरद्धमेसी खलितमेसी गळितमेसी विवरमेसीति—

Randhamesīti virandhamesī aparaddhamesī khalitamesī gaḷitamesī vivaramesīti—

(Pāli only)
94

निन्दाय सो कुप्पति रन्धमेसी।

nindāya so kuppati randhamesī.

(Pāli only)
95

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
96

“युत्तो कथायं परिसाय मज्झे,

“Yutto kathāyaṁ parisāya majjhe,

(Pāli only)
97

पसंसमिच्छं विनिघाति होति;

Pasaṁsamicchaṁ vinighāti hoti;

(Pāli only)
98

अपाहतस्मिं पन मङ्कु होति,

Apāhatasmiṁ pana maṅku hoti,

(Pāli only)
99

निन्दाय सो कुप्पति रन्धमेसी”ति।

Nindāya so kuppati randhamesī”ti.

(Pāli only)
100

<ब्>यमस्स वादं परिहीनमाहु,</ब्>

Yamassa vādaṁ parihīnamāhu,

(Pāli only)
101

<ब्>अपाहतं पञ्हविमंसकासे;</ब्>

Apāhataṁ pañhavimaṁsakāse;

(Pāli only)
102

<ब्>परिदेवति सोचति हीनवादो,</ब्>

Paridevati socati hīnavādo,

(Pāli only)
103

<ब्>उपच्चगा मन्ति अनुत्थुनाति।</ब्>

Upaccagā manti anutthunāti.

(Pāli only)
104

<ब्>यमस्स वादं परिहीनमाहू</ब्>ति यं तस्स वादं हीनं निहीनं परिहीनं परिहापितं न परिपूरितं, एवमाहंसु एवं कथेन्ति एवं भणन्ति एवं दीपयन्ति एवं वोहरन्तीति—

Yamassa vādaṁ parihīnamāhūti yaṁ tassa vādaṁ hīnaṁ nihīnaṁ parihīnaṁ parihāpitaṁ na paripūritaṁ, evamāhaṁsu evaṁ kathenti evaṁ bhaṇanti evaṁ dīpayanti evaṁ voharantīti—

(Pāli only)
105

यमस्स वादं परिहीनमाहु।

yamassa vādaṁ parihīnamāhu.

(Pāli only)
106

<ब्>अपाहतं पञ्हविमंसकासे</ब्>ति।

Apāhataṁ pañhavimaṁsakāseti.

(Pāli only)
107

ये ते पञ्हवीमंसका परिसा पारिसज्जा पासारिका, ते अपहरन्ति।

Ye te pañhavīmaṁsakā parisā pārisajjā pāsārikā, te apaharanti.

(Pāli only)
108

“अत्थापगतं भणितन्”ति अत्थतो अपहरन्ति,

“Atthāpagataṁ bhaṇitan”ti atthato apaharanti,

(Pāli only)
109

“ब्यञ्जनापगतं भणितन्”ति ब्यञ्जनतो अपहरन्ति,

“byañjanāpagataṁ bhaṇitan”ti byañjanato apaharanti,

(Pāli only)
110

“अत्थब्यञ्जनापगतं भणितन्”ति अत्थब्यञ्जनतो अपहरन्ति,

“atthabyañjanāpagataṁ bhaṇitan”ti atthabyañjanato apaharanti,

(Pāli only)
111

“अत्थो ते दुन्नीतो, ब्यञ्जनं ते दुरोपितं, अत्थब्यञ्जनं ते दुन्नीतं दुरोपितं, निग्गहो ते अकतो, पटिकम्मं ते दुक्कटं, विसेसो ते अकतो, पटिविसेसो ते दुक्कटो, आवेठिया ते अकता, निब्बेठिया ते दुक्कटा, छेदो ते अकतो, मण्डलं ते दुक्कटं विसमकथं दुक्कथितं दुब्भणितं दुल्लपितं दुरुत्तं दुब्भासितन्”ति, अपहरन्तीति—

“attho te dunnīto, byañjanaṁ te duropitaṁ, atthabyañjanaṁ te dunnītaṁ duropitaṁ, niggaho te akato, paṭikammaṁ te dukkaṭaṁ, viseso te akato, paṭiviseso te dukkaṭo, āveṭhiyā te akatā, nibbeṭhiyā te dukkaṭā, chedo te akato, maṇḍalaṁ te dukkaṭaṁ visamakathaṁ dukkathitaṁ dubbhaṇitaṁ dullapitaṁ duruttaṁ dubbhāsitan”ti, apaharantīti—

(Pāli only)
112

अपाहतं पञ्हविमंसकासे।

apāhataṁ pañhavimaṁsakāse.

(Pāli only)
113

<ब्>परिदेवति सोचति हीनवादो</ब्>ति।

Paridevati socati hīnavādoti.

(Pāli only)
114

<ब्>परिदेवती</ब्>ति “अञ्ञं मया आवज्जितं अञ्ञं चिन्तितं अञ्ञं उपधारितं, अञ्ञं उपलक्खितं सो महापक्खो महापरिसो महापरिवारो;

Paridevatīti “aññaṁ mayā āvajjitaṁ aññaṁ cintitaṁ aññaṁ upadhāritaṁ, aññaṁ upalakkhitaṁ so mahāpakkho mahāpariso mahāparivāro;

(Pāli only)
115

परिसा चायं वग्गा, न समग्गा;

parisā cāyaṁ vaggā, na samaggā;

(Pāli only)
116

समग्गाय परिसाय हेतु कथासल्लापो पुन भञ्जिस्सामी”ति, या एवरूपा वाचा पलापो विप्पलापो लालप्पो लालप्पायना लालप्पायितत्तन्ति—

samaggāya parisāya hetu kathāsallāpo puna bhañjissāmī”ti, yā evarūpā vācā palāpo vippalāpo lālappo lālappāyanā lālappāyitattanti—

(Pāli only)
117

परिदेवति।

paridevati.

(Pāli only)
118

<ब्>सोचती</ब्>ति “तस्स जयो”ति सोचति,

Socatīti “tassa jayo”ti socati,

(Pāli only)
119

“मय्हं पराजयो”ति सोचति,

“mayhaṁ parājayo”ti socati,

(Pāli only)
120

“तस्स लाभो”ति सोचति,

“tassa lābho”ti socati,

(Pāli only)
121

“मय्हं अलाभो”ति सोचति,

“mayhaṁ alābho”ti socati,

(Pāli only)
122

“तस्स यसो”ति सोचति,

“tassa yaso”ti socati,

(Pāli only)
123

“मय्हं अयसो”ति सोचति,

“mayhaṁ ayaso”ti socati,

(Pāli only)
124

“तस्स पसंसा”ति सोचति,

“tassa pasaṁsā”ti socati,

(Pāli only)
125

“मय्हं निन्दा”ति सोचति,

“mayhaṁ nindā”ti socati,

(Pāli only)
126

“तस्स सुखन्”ति सोचति,

“tassa sukhan”ti socati,

(Pāli only)
127

“मय्हं दुक्खन्”ति सोचति,

“mayhaṁ dukkhan”ti socati,

(Pāli only)
128

“सो सक्कतो गरुकतो मानितो पूजितो अपचितो लाभी चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारानं, अहमस्मि असक्कतो अगरुकतो अमानितो अपूजितो अनपचितो न लाभी चीवरपिण्डपातसेनासनगिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारानन्”ति सोचति किलमति परिदेवति उरत्ताळिं कन्दति सम्मोहं आपज्जतीति—

“so sakkato garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ, ahamasmi asakkato agarukato amānito apūjito anapacito na lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan”ti socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjatīti—

(Pāli only)
129

परिदेवति सोचति।

paridevati socati.

(Pāli only)
130

<ब्>हीनवादो</ब्>ति हीनवादो निहीनवादो परिहीनवादो परिहापितवादो न परिपूरवादोति—

Hīnavādoti hīnavādo nihīnavādo parihīnavādo parihāpitavādo na paripūravādoti—

(Pāli only)
131

परिदेवति सोचति हीनवादो।

paridevati socati hīnavādo.

(Pāli only)
132

<ब्>उपच्चगा मन्ति अनुत्थुनाती</ब्>ति।

Upaccagā manti anutthunātīti.

(Pāli only)
133

सो मं वादेन वादं अच्चगा उपच्चगा अतिक्कन्तो समतिक्कन्तो वीतिवत्तोति।

So maṁ vādena vādaṁ accagā upaccagā atikkanto samatikkanto vītivattoti.

(Pāli only)
134

एवम्पि उपच्चगा मन्ति।

Evampi upaccagā manti.

(Pāli only)
135

अथ वा मं वादेन वादं अभिभवित्वा अज्झोत्थरित्वा परियादियित्वा मद्दयित्वा चरति विहरति इरियति वत्तति पालेति यपेति यापेतीति।

Atha vā maṁ vādena vādaṁ abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā maddayitvā carati viharati iriyati vattati pāleti yapeti yāpetīti.

(Pāli only)
136

एवम्पि उपच्चगा मन्ति।

Evampi upaccagā manti.

(Pāli only)
137

<ब्>अनुत्थुना</ब्> वुच्चति वाचा पलापो विप्पलापो लालप्पो लालप्पायना लालप्पायितत्तन्ति—

Anutthunā vuccati vācā palāpo vippalāpo lālappo lālappāyanā lālappāyitattanti—

(Pāli only)
138

उपच्चगा मन्ति अनुत्थुनाति।

upaccagā manti anutthunāti.

(Pāli only)
139

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
140

“यमस्स वादं परिहीनमाहु,

“Yamassa vādaṁ parihīnamāhu,

(Pāli only)
141

अपाहतं पञ्हविमंसकासे;

Apāhataṁ pañhavimaṁsakāse;

(Pāli only)
142

परिदेवति सोचति हीनवादो,

Paridevati socati hīnavādo,

(Pāli only)
143

उपच्चगा मन्ति अनुत्थुनाती”ति।

Upaccagā manti anutthunātī”ti.

(Pāli only)
144

<ब्>एते विवादा समणेसु जाता,</ब्>

Ete vivādā samaṇesu jātā,

(Pāli only)
145

<ब्>एतेसु उग्घातिनिघाति होति;</ब्>

Etesu ugghātinighāti hoti;

(Pāli only)
146

<ब्>एतम्पि दिस्वा विरमे कथोज्जं,</ब्>

Etampi disvā virame kathojjaṁ,

(Pāli only)
147

<ब्>न हञ्ञदत्थत्थि पसंसलाभा।</ब्>

Na haññadatthatthi pasaṁsalābhā.

(Pāli only)
148

<ब्>एते विवादा समणेसु जाता</ब्>ति।

Ete vivādā samaṇesu jātāti.

(Pāli only)
149

<ब्>समणा</ब्>ति ये केचि इतो बहिद्धा परिब्बजूपगता परिब्बजसमापन्ना।

Samaṇāti ye keci ito bahiddhā paribbajūpagatā paribbajasamāpannā.

(Pāli only)
150

एते दिट्ठिकलहा दिट्ठिभण्डना दिट्ठिविग्गहा दिट्ठिविवादा दिट्ठिमेधगा समणेसु जाता सञ्जाता निब्बत्ता अभिनिब्बत्ता पातुभूताति—

Ete diṭṭhikalahā diṭṭhibhaṇḍanā diṭṭhiviggahā diṭṭhivivādā diṭṭhimedhagā samaṇesu jātā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtāti—

(Pāli only)
151

एते विवादा समणेसु जाता।

ete vivādā samaṇesu jātā.

(Pāli only)
152

<ब्>एतेसु उग्घातिनिघाति होती</ब्>ति।

Etesu ugghātinighāti hotīti.

(Pāli only)
153

जयपराजयो होति,

Jayaparājayo hoti,

(Pāli only)
154

लाभालाभो होति,

lābhālābho hoti,

(Pāli only)
155

यसायसो होति,

yasāyaso hoti,

(Pāli only)
156

निन्दापसंसा होति,

nindāpasaṁsā hoti,

(Pāli only)
157

सुखदुक्खं होति,

sukhadukkhaṁ hoti,

(Pāli only)
158

सोमनस्सदोमनस्सं होति,

somanassadomanassaṁ hoti,

(Pāli only)
159

इट्ठानिट्ठं होति,

iṭṭhāniṭṭhaṁ hoti,

(Pāli only)
160

अनुनयपटिघं होति,

anunayapaṭighaṁ hoti,

(Pāli only)
161

उग्घातितनिग्घातितं होति,

ugghātitanigghātitaṁ hoti,

(Pāli only)
162

अनुरोधविरोधो होति,

anurodhavirodho hoti,

(Pāli only)
163

जयेन चित्तं उग्घातितं होति पराजयेन चित्तं निग्घातितं होति,

jayena cittaṁ ugghātitaṁ hoti parājayena cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

(Pāli only)
164

लाभेन चित्तं उग्घातितं होति अलाभेन चित्तं निग्घातितं होति,

lābhena cittaṁ ugghātitaṁ hoti alābhena cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

(Pāli only)
165

यसेन चित्तं उग्घातितं होति अयसेन चित्तं निग्घातितं होति,

yasena cittaṁ ugghātitaṁ hoti ayasena cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

(Pāli only)
166

पसंसाय चित्तं उग्घातितं होति निन्दाय चित्तं निग्घातितं होति,

pasaṁsāya cittaṁ ugghātitaṁ hoti nindāya cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

(Pāli only)
167

सुखेन चित्तं उग्घातितं होति दुक्खेन चित्तं निग्घातितं होति,

sukhena cittaṁ ugghātitaṁ hoti dukkhena cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

(Pāli only)
168

सोमनस्सेन चित्तं उग्घातितं होति दोमनस्सेन चित्तं निग्घातितं होति,

somanassena cittaṁ ugghātitaṁ hoti domanassena cittaṁ nigghātitaṁ hoti,

(Pāli only)
169

उन्नतिया चित्तं उग्घातितं होति,

unnatiyā cittaṁ ugghātitaṁ hoti,

(Pāli only)
170

ओनतिया चित्तं निग्घातितं होतीति—

onatiyā cittaṁ nigghātitaṁ hotīti—

(Pāli only)
171

एतेसु उग्घातिनिघाति होति।

etesu ugghātinighāti hoti.

(Pāli only)
172

<ब्>एतम्पि दिस्वा विरमे कथोज्जन्</ब्>ति।

Etampi disvā virame kathojjanti.

(Pāli only)
173

<ब्>एतम्पि दिस्वा</ब्>ति एतं आदीनवं दिस्वा पस्सित्वा तुलयित्वा तीरयित्वा विभावयित्वा विभूतं कत्वा दिट्ठिकलहेसु दिट्ठिभण्डनेसु दिट्ठिविग्गहेसु दिट्ठिविवादेसु दिट्ठिमेधगेसूति—

Etampi disvāti etaṁ ādīnavaṁ disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā diṭṭhikalahesu diṭṭhibhaṇḍanesu diṭṭhiviggahesu diṭṭhivivādesu diṭṭhimedhagesūti—

(Pāli only)
174

<ब्>एतम्पि दिस्वा विरमे कथोज्जन्</ब्>ति।

etampi disvā virame kathojjanti.

(Pāli only)
175

<ब्>कथोज्ज</ब्>ं वुच्चति कलहो भण्डनं विग्गहो विवादो मेधगं।

Kathojjaṁ vuccati kalaho bhaṇḍanaṁ viggaho vivādo medhagaṁ.

(Pāli only)
176

अथ वा <ब्>कथोज्जन्</ब्>ति अनोजवन्ती सा कथा कथोज्जं न करेय्य,

Atha vā kathojjanti anojavantī sā kathā kathojjaṁ na kareyya,

(Pāli only)
177

कलहं न करेय्य,

kalahaṁ na kareyya,

(Pāli only)
178

भण्डनं न करेय्य,

bhaṇḍanaṁ na kareyya,

(Pāli only)
179

विग्गहं न करेय्य,

viggahaṁ na kareyya,

(Pāli only)
180

विवादं न करेय्य,

vivādaṁ na kareyya,

(Pāli only)
181

मेधगं न करेय्य,

medhagaṁ na kareyya,

(Pāli only)
182

कलहभण्डनविग्गहविवादमेधगं पजहेय्य विनोदेय्य ब्यन्तिं करेय्य अनभावं गमेय्य,

kalahabhaṇḍanaviggahavivādamedhagaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya,

(Pāli only)
183

कलहभण्डनविग्गहविवादमेधगा आरतो अस्स विरतो पटिविरतो निक्खन्तो निस्सटो विप्पयुत्तो विसञ्ञुत्तो विमरियादिकतेन चेतसा विहरेय्याति—

kalahabhaṇḍanaviggahavivādamedhagā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippayutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—

(Pāli only)
184

एतम्पि दिस्वा विरमे कथोज्जं।

etampi disvā virame kathojjaṁ.

(Pāli only)
185

<ब्>न हञ्ञदत्थत्थि पसंसलाभा</ब्>ति।

Na haññadatthatthi pasaṁsalābhāti.

(Pāli only)
186

पसंसलाभा अञ्ञो अत्थो नत्थि अत्तत्थो वा परत्थो वा उभयत्थो वा दिट्ठधम्मिको वा अत्थो,

Pasaṁsalābhā añño attho natthi attattho vā parattho vā ubhayattho vā diṭṭhadhammiko vā attho,

(Pāli only)
187

सम्परायिको वा अत्थो,

samparāyiko vā attho,

(Pāli only)
188

उत्तानो वा अत्थो,

uttāno vā attho,

(Pāli only)
189

गम्भीरो वा अत्थो,

gambhīro vā attho,

(Pāli only)
190

गूळ्हो वा अत्थो,

gūḷho vā attho,

(Pāli only)
191

पटिच्छन्नो वा अत्थो,

paṭicchanno vā attho,

(Pāli only)
192

नेय्यो वा अत्थो,

neyyo vā attho,

(Pāli only)
193

नीतो वा अत्थो,

nīto vā attho,

(Pāli only)
194

अनवज्जो वा अत्थो,

anavajjo vā attho,

(Pāli only)
195

निक्किलेसो वा अत्थो,

nikkileso vā attho,

(Pāli only)
196

वोदानो वा अत्थो,

vodāno vā attho,

(Pāli only)
197

परमत्थो वा अत्थो नत्थि न सन्ति न संविज्जन्ति नुपलब्भन्तीति—

paramattho vā attho natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhantīti—

(Pāli only)
198

न हञ्ञदत्थत्थि पसंसलाभा।

na haññadatthatthi pasaṁsalābhā.

(Pāli only)
199

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
200

“एते विवादा समणेसु जाता,

“Ete vivādā samaṇesu jātā,

(Pāli only)
201

एतेसु उग्घातिनिघाति होति;

Etesu ugghātinighāti hoti;

(Pāli only)
202

एतम्पि दिस्वा विरमे कथोज्जं,

Etampi disvā virame kathojjaṁ,

(Pāli only)
203

न हञ्ञदत्थत्थि पसंसलाभा”ति।

Na haññadatthatthi pasaṁsalābhā”ti.

(Pāli only)
204

<ब्>पसंसितो वा पन तत्थ होति,</ब्>

Pasaṁsito vā pana tattha hoti,

(Pāli only)
205

<ब्>अक्खाय वादं परिसाय मज्झे;</ब्>

Akkhāya vādaṁ parisāya majjhe;

(Pāli only)
206

<ब्>सो हस्सती उन्नमती च तेन,</ब्>

So hassatī unnamatī ca tena,

(Pāli only)
207

<ब्>पप्पुय्य तमत्थं यथा मनो अहु।</ब्>

Pappuyya tamatthaṁ yathā mano ahu.

(Pāli only)
208

<ब्>पसंसितो वा पन तत्थ होती</ब्>ति।

Pasaṁsito vā pana tattha hotīti.

(Pāli only)
209

<ब्>तत्था</ब्>ति सकाय दिट्ठिया सकाय खन्तिया सकाय रुचिया सकाय लद्धिया पसंसितो थोमितो कित्तितो वण्णितो होतीति—

Tatthāti sakāya diṭṭhiyā sakāya khantiyā sakāya ruciyā sakāya laddhiyā pasaṁsito thomito kittito vaṇṇito hotīti—

(Pāli only)
210

पसंसितो वा पन तत्थ होति।

pasaṁsito vā pana tattha hoti.

(Pāli only)
211

<ब्>अक्खाय वादं परिसाय मज्झे</ब्>ति।

Akkhāya vādaṁ parisāya majjheti.

(Pāli only)
212

खत्तियपरिसाय वा ब्राह्मणपरिसाय वा गहपतिपरिसाय वा समणपरिसाय वा मज्झे अत्तनो वादं अक्खाय आचिक्खित्वा अनुवादं अक्खाय आचिक्खित्वा थम्भयित्वा ब्रूहयित्वा दीपयित्वा जोतयित्वा वोहरित्वा परिग्गण्हित्वाति—

Khattiyaparisāya vā brāhmaṇaparisāya vā gahapatiparisāya vā samaṇaparisāya vā majjhe attano vādaṁ akkhāya ācikkhitvā anuvādaṁ akkhāya ācikkhitvā thambhayitvā brūhayitvā dīpayitvā jotayitvā voharitvā pariggaṇhitvāti—

(Pāli only)
213

अक्खाय वादं परिसाय मज्झे।

akkhāya vādaṁ parisāya majjhe.

(Pāli only)
214

<ब्>सो हस्सती उन्नमती च तेना</ब्>ति।

So hassatī unnamatī ca tenāti.

(Pāli only)
215

सो तेन जयत्थेन तुट्ठो होति हट्ठो पहट्ठो अत्तमनो परिपुण्णसङ्कप्पो।

So tena jayatthena tuṭṭho hoti haṭṭho pahaṭṭho attamano paripuṇṇasaṅkappo.

(Pāli only)
216

अथ वा दन्तविदंसकं हसमानो।

Atha vā dantavidaṁsakaṁ hasamāno.

(Pāli only)
217

<ब्>सो हस्सती उन्नमती च तेना</ब्>ति सो तेन जयत्थेन उन्नतो होति उन्नमो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्साति—

So hassatī unnamatī ca tenāti so tena jayatthena unnato hoti unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassāti—

(Pāli only)
218

सो हस्सती उन्नमती च तेन।

so hassatī unnamatī ca tena.

(Pāli only)
219

<ब्>पप्पुय्य तमत्थं यथा मनो अहू</ब्>ति।

Pappuyya tamatthaṁ yathā mano ahūti.

(Pāli only)
220

तं जयत्थं पप्पुय्य पापुणित्वा अधिगन्त्वा विन्दित्वा पटिलभित्वा।

Taṁ jayatthaṁ pappuyya pāpuṇitvā adhigantvā vinditvā paṭilabhitvā.

(Pāli only)
221

<ब्>यथा मनो अहू</ब्>ति यथा मनो अहु, यथा चित्तो अहु, यथा सङ्कप्पो अहु, यथा विञ्ञाणो अहूति—

Yathā mano ahūti yathā mano ahu, yathā citto ahu, yathā saṅkappo ahu, yathā viññāṇo ahūti—

(Pāli only)
222

पप्पुय्य तमत्थं यथा मनो अहु।

pappuyya tamatthaṁ yathā mano ahu.

(Pāli only)
223

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
224

“पसंसितो वा पन तत्थ होति,

“Pasaṁsito vā pana tattha hoti,

(Pāli only)
225

अक्खाय वादं परिसाय मज्झे;

Akkhāya vādaṁ parisāya majjhe;

(Pāli only)
226

सो हस्सती उन्नमती च तेन,

So hassatī unnamatī ca tena,

(Pāli only)
227

पप्पुय्य तमत्थं यथा मनो अहू”ति।

Pappuyya tamatthaṁ yathā mano ahū”ti.

(Pāli only)
228

<ब्>या उन्नती सास्स विघातभूमि,</ब्>

Yā unnatī sāssa vighātabhūmi,

(Pāli only)
229

<ब्>मानातिमानं वदते पनेसो;</ब्>

Mānātimānaṁ vadate paneso;

(Pāli only)
230

<ब्>एतम्पि दिस्वा न विवादयेथ,</ब्>

Etampi disvā na vivādayetha,

(Pāli only)
231

<ब्>न हि तेन सुद्धिं कुसला वदन्ति।</ब्>

Na hi tena suddhiṁ kusalā vadanti.

(Pāli only)
232

<ब्>या उन्नती सास्स विघातभूमी</ब्>ति।

Yā unnatī sāssa vighātabhūmīti.

(Pāli only)
233

या उन्नति उन्नमो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्साति—

Yā unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassāti—

(Pāli only)
234

या उन्नति।

yā unnati.

(Pāli only)
235

<ब्>सास्स विघातभूमी</ब्>ति सा तस्स विघातभूमि उपघातभूमि पीळनभूमि घट्टनभूमि उपद्दवभूमि उपसग्गभूमीति—

Sāssa vighātabhūmīti sā tassa vighātabhūmi upaghātabhūmi pīḷanabhūmi ghaṭṭanabhūmi upaddavabhūmi upasaggabhūmīti—

(Pāli only)
236

या उन्नती सास्स विघातभूमि।

yā unnatī sāssa vighātabhūmi.

(Pāli only)
237

<ब्>मानातिमानं वदते पनेसो</ब्>ति।

Mānātimānaṁ vadate panesoti.

(Pāli only)
238

सो पुग्गलो मानञ्च वदति अतिमानञ्च वदतीति—

So puggalo mānañca vadati atimānañca vadatīti—

(Pāli only)
239

मानातिमानं वदते पनेसो।

mānātimānaṁ vadate paneso.

(Pāli only)
240

<ब्>एतम्पि दिस्वा न विवादयेथा</ब्>ति।

Etampi disvā na vivādayethāti.

(Pāli only)
241

एतं आदीनवं दिस्वा पस्सित्वा तुलयित्वा तीरयित्वा विभावयित्वा विभूतं कत्वा दिट्ठिकलहेसु दिट्ठिभण्डनेसु दिट्ठिविग्गहेसु दिट्ठिविवादेसु दिट्ठिमेधगेसूति—

Etaṁ ādīnavaṁ disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā diṭṭhikalahesu diṭṭhibhaṇḍanesu diṭṭhiviggahesu diṭṭhivivādesu diṭṭhimedhagesūti—

(Pāli only)
242

एतम्पि दिस्वा।

etampi disvā.

(Pāli only)
243

<ब्>न विवादयेथा</ब्>ति न कलहं करेय्य न भण्डनं करेय्य न विग्गहं करेय्य न विवादं करेय्य, न मेधगं करेय्य, कलहभण्डनविग्गहविवादमेधगं पजहेय्य विनोदेय्य ब्यन्तिं करेय्य अनभावं गमेय्य, कलहभण्डनविग्गहविवादमेधगा आरतो अस्स विरतो पटिविरतो निक्खन्तो निस्सटो विप्पयुत्तो विसञ्ञुत्तो विमरियादिकतेन चेतसा विहरेय्याति—

Na vivādayethāti na kalahaṁ kareyya na bhaṇḍanaṁ kareyya na viggahaṁ kareyya na vivādaṁ kareyya, na medhagaṁ kareyya, kalahabhaṇḍanaviggahavivādamedhagaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, kalahabhaṇḍanaviggahavivādamedhagā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippayutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—

(Pāli only)
244

एतम्पि दिस्वा न विवादयेथ।

etampi disvā na vivādayetha.

(Pāli only)
245

<ब्>न हि तेन सुद्धिं कुसला वदन्ती</ब्>ति।

Na hi tena suddhiṁ kusalā vadantīti.

(Pāli only)
246

<ब्>कुसला</ब्>ति ये ते खन्धकुसला धातुकुसला आयतनकुसला पटिच्चसमुप्पादकुसला सतिपट्ठानकुसला सम्मप्पधानकुसला इद्धिपादकुसला इन्द्रियकुसला बलकुसला बोज्झङ्गकुसला मग्गकुसला फलकुसला निब्बानकुसला, ते कुसला दिट्ठिकलहेन दिट्ठिभण्डनेन दिट्ठिविग्गहेन दिट्ठिविवादेन दिट्ठिमेधगेन सुद्धिं विसुद्धिं परिसुद्धिं, मुत्तिं विमुत्तिं परिमुत्तिं न वदन्ति न कथेन्ति न भणन्ति न दीपयन्ति न वोहरन्तीति—

Kusalāti ye te khandhakusalā dhātukusalā āyatanakusalā paṭiccasamuppādakusalā satipaṭṭhānakusalā sammappadhānakusalā iddhipādakusalā indriyakusalā balakusalā bojjhaṅgakusalā maggakusalā phalakusalā nibbānakusalā, te kusalā diṭṭhikalahena diṭṭhibhaṇḍanena diṭṭhiviggahena diṭṭhivivādena diṭṭhimedhagena suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ, muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ na vadanti na kathenti na bhaṇanti na dīpayanti na voharantīti—

(Pāli only)
247

न हि तेन सुद्धिं कुसला वदन्ति।

na hi tena suddhiṁ kusalā vadanti.

(Pāli only)
248

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
249

“या उन्नती सास्स विघातभूमि,

“Yā unnatī sāssa vighātabhūmi,

(Pāli only)
250

मानातिमानं वदते पनेसो;

Mānātimānaṁ vadate paneso;

(Pāli only)
251

एतम्पि दिस्वा न विवादयेथ,

Etampi disvā na vivādayetha,

(Pāli only)
252

न हि तेन सुद्धिं कुसला वदन्ती”ति।

Na hi tena suddhiṁ kusalā vadantī”ti.

(Pāli only)
253

<ब्>सूरो यथा राजखादाय पुट्ठो,</ब्>

Sūro yathā rājakhādāya puṭṭho,

(Pāli only)
254

<ब्>अभिगज्जमेति पटिसूरमिच्छं;</ब्>

Abhigajjameti paṭisūramicchaṁ;

(Pāli only)
255

<ब्>येनेव सो तेन पलेहि सूर,</ब्>

Yeneva so tena palehi sūra,

(Pāli only)
256

<ब्>पुब्बेव नत्थि यदिदं युधाय।</ब्>

Pubbeva natthi yadidaṁ yudhāya.

(Pāli only)
257

<ब्>सूरो यथा राजखादाय पुट्ठो</ब्>ति।

Sūro yathā rājakhādāya puṭṭhoti.

(Pāli only)
258

<ब्>सूरो</ब्>ति सूरो वीरो विक्कन्तो अभीरू अछम्भी अनुत्रासी अपलायी।

Sūroti sūro vīro vikkanto abhīrū achambhī anutrāsī apalāyī.

(Pāli only)
259

<ब्>राजखादाय पुट्ठो</ब्>ति राजखादनीयेन राजभोजनीयेन पुट्ठो पोसितो आपादितो वड्ढितोति—

Rājakhādāya puṭṭhoti rājakhādanīyena rājabhojanīyena puṭṭho posito āpādito vaḍḍhitoti—

(Pāli only)
260

सूरो यथा राजखादाय पुट्ठो।

sūro yathā rājakhādāya puṭṭho.

(Pāli only)
261

<ब्>अभिगज्जमेति पटिसूरमिच्छन्</ब्>ति।

Abhigajjameti paṭisūramicchanti.

(Pāli only)
262

सो गज्जन्तो उग्गज्जन्तो अभिगज्जन्तो एति उपेति उपगच्छति पटिसूरं पटिपुरिसं पटिसत्तुं पटिमल्लं इच्छन्तो सादियन्तो पत्थयन्तो पिहयन्तो अभिजप्पन्तोति—

So gajjanto uggajjanto abhigajjanto eti upeti upagacchati paṭisūraṁ paṭipurisaṁ paṭisattuṁ paṭimallaṁ icchanto sādiyanto patthayanto pihayanto abhijappantoti—

(Pāli only)
263

अभिगज्जमेति पटिसूरमिच्छं।

abhigajjameti paṭisūramicchaṁ.

(Pāli only)
264

<ब्>येनेव सो तेन पलेहि सूरा</ब्>ति।

Yeneva so tena palehi sūrāti.

(Pāli only)
265

येनेव सो दिट्ठिगतिको तेन पलेहि, तेन वज, तेन गच्छ, तेन अतिक्कम, सो तुय्हं पटिसूरो पटिपुरिसो पटिसत्तु पटिमल्लोति—

Yeneva so diṭṭhigatiko tena palehi, tena vaja, tena gaccha, tena atikkama, so tuyhaṁ paṭisūro paṭipuriso paṭisattu paṭimalloti—

(Pāli only)
266

येनेव सो तेन पलेहि सूर।

yeneva so tena palehi sūra.

(Pāli only)
267

<ब्>पुब्बेव नत्थि यदिदं युधाया</ब्>ति।

Pubbeva natthi yadidaṁ yudhāyāti.

(Pāli only)
268

पुब्बेव बोधिया मूले ये पटिसेनिकरा किलेसा पटिलोमकरा पटिकण्डककरा पटिपक्खकरा ते नत्थि न सन्ति न संविज्जन्ति नुपलब्भन्ति, पहीना समुच्छिन्ना वूपसन्ता पटिपस्सद्धा अभब्बुप्पत्तिका ञाणग्गिना दड्ढा।

Pubbeva bodhiyā mūle ye paṭisenikarā kilesā paṭilomakarā paṭikaṇḍakakarā paṭipakkhakarā te natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā.

(Pāli only)
269

<ब्>यदिदं युधाया</ब्>ति यदिदं युद्धत्थाय कलहत्थाय भण्डनत्थाय विग्गहत्थाय विवादत्थाय मेधगत्थायाति—

Yadidaṁ yudhāyāti yadidaṁ yuddhatthāya kalahatthāya bhaṇḍanatthāya viggahatthāya vivādatthāya medhagatthāyāti—

(Pāli only)
270

पुब्बेव नत्थि यदिदं युधाय।

pubbeva natthi yadidaṁ yudhāya.

(Pāli only)
271

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
272

“सूरो यथा राजखादाय पुट्ठो,

“Sūro yathā rājakhādāya puṭṭho,

(Pāli only)
273

अभिगज्जमेति पटिसूरमिच्छं;

Abhigajjameti paṭisūramicchaṁ;

(Pāli only)
274

येनेव सो तेन पलेहि सूर,

Yeneva so tena palehi sūra,

(Pāli only)
275

पुब्बेव नत्थि यदिदं युधाया”ति।

Pubbeva natthi yadidaṁ yudhāyā”ti.

(Pāli only)
276

<ब्>ये दिट्ठिमुग्गय्ह विवादयन्ति,</ब्>

Ye diṭṭhimuggayha vivādayanti,

(Pāli only)
277

<ब्>इदमेव सच्चन्ति च वादयन्ति;</ब्>

Idameva saccanti ca vādayanti;

(Pāli only)
278

<ब्>ते त्वं वदस्सू न हि तेध अत्थि,</ब्>

Te tvaṁ vadassū na hi tedha atthi,

(Pāli only)
279

<ब्>वादम्हि जाते पटिसेनिकत्ता।</ब्>

Vādamhi jāte paṭisenikattā.

(Pāli only)
280

<ब्>ये दिट्ठिमुग्गय्ह विवादयन्ती</ब्>ति ये द्वासट्ठिदिट्ठिगतानं अञ्ञतरञ्ञतरं दिट्ठिगतं गहेत्वा गण्हित्वा उग्गण्हित्वा परामसित्वा अभिनिविसित्वा विवादयन्ति कलहं करोन्ति, भण्डनं करोन्ति, विग्गहं करोन्ति, विवादं करोन्ति, मेधगं करोन्ति—

Ye diṭṭhimuggayha vivādayantīti ye dvāsaṭṭhidiṭṭhigatānaṁ aññataraññataraṁ diṭṭhigataṁ gahetvā gaṇhitvā uggaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvā vivādayanti kalahaṁ karonti, bhaṇḍanaṁ karonti, viggahaṁ karonti, vivādaṁ karonti, medhagaṁ karonti—

(Pāli only)
281

“न त्वं इमं धम्मविनयं आजानासि, अहं इमं धम्मविनयं आजानामि, किं त्वं इमं धम्मविनयं आजानिस्ससि, मिच्छापटिपन्नो त्वमसि, अहमस्मि सम्मापटिपन्नो, सहितं मे, असहितं ते, पुरे वचनीयं पच्छा अवच, पच्छा वचनीयं पुरे अवच, अधिचिण्णं ते विपरावत्तं, आरोपितो ते वादो, निग्गहितो त्वमसि, चर वादप्पमोक्खाय, निब्बेठेहि वा सचे पहोसी”ति—

“na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi, kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi, micchāpaṭipanno tvamasi, ahamasmi sammāpaṭipanno, sahitaṁ me, asahitaṁ te, pure vacanīyaṁ pacchā avaca, pacchā vacanīyaṁ pure avaca, adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ, āropito te vādo, niggahito tvamasi, cara vādappamokkhāya, nibbeṭhehi vā sace pahosī”ti—

(Pāli only)
282

ये दिट्ठिमुग्गय्ह विवादयन्ति।

ye diṭṭhimuggayha vivādayanti.

(Pāli only)
283

<ब्>इदमेव सच्चन्ति च वादयन्ती</ब्>ति।

Idameva saccanti ca vādayantīti.

(Pāli only)
284

“सस्सतो लोको, इदमेव सच्चं मोघमञ्ञन्”ति वादयन्ति कथेन्ति भणन्ति दीपयन्ति वोहरन्ति।

“Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti vādayanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharanti.

(Pāli only)
285

“असस्सतो लोको …पे…

“Asassato loko …pe…

(Pāli only)
286

नेव होति न न होति तथागतो परं मरणा, इदमेव सच्चं मोघमञ्ञन्”ति वादयन्ति कथेन्ति भणन्ति दीपयन्ति वोहरन्तीति—

neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti vādayanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharantīti—

(Pāli only)
287

इदमेव सच्चन्ति च वादयन्ति।

idameva saccanti ca vādayanti.

(Pāli only)
288

<ब्>ते त्वं वदस्सू न हि तेध अत्थि, वादम्हि जाते पटिसेनिकत्ता</ब्>ति।

Te tvaṁ vadassū na hi tedha atthi, vādamhi jāte paṭisenikattāti.

(Pāli only)
289

ते त्वं दिट्ठिगतिके वदस्सु वादेन वादं, निग्गहेन निग्गहं, पटिकम्मेन पटिकम्मं, विसेसेन विसेसं, पटिविसेसेन पटिविसेसं, आवेठियाय आवेठियं, निब्बेठियाय निब्बेठियं, छेदेन छेदं, मण्डलेन मण्डलं, ते तुय्हं पटिसूरा पटिपुरिसा पटिसत्तू पटिमल्लाति—

Te tvaṁ diṭṭhigatike vadassu vādena vādaṁ, niggahena niggahaṁ, paṭikammena paṭikammaṁ, visesena visesaṁ, paṭivisesena paṭivisesaṁ, āveṭhiyāya āveṭhiyaṁ, nibbeṭhiyāya nibbeṭhiyaṁ, chedena chedaṁ, maṇḍalena maṇḍalaṁ, te tuyhaṁ paṭisūrā paṭipurisā paṭisattū paṭimallāti—

(Pāli only)
290

ते त्वं वदस्सू न हि तेध अत्थि।

te tvaṁ vadassū na hi tedha atthi.

(Pāli only)
291

<ब्>वादम्हि जाते पटिसेनिकत्ता</ब्>ति।

Vādamhi jāte paṭisenikattāti.

(Pāli only)
292

वादे जाते सञ्जाते निब्बत्ते अभिनिब्बत्ते पातुभूतेयेव पटिसेनिकत्ता पटिलोमकत्ता पटिकण्डककत्ता पटिपक्खकत्ता कलहं करेय्युं भण्डनं करेय्युं विग्गहं करेय्युं विवादं करेय्युं मेधगं करेय्युं, ते नत्थि न सन्ति न संविज्जन्ति नुपलब्भन्ति, पहीना …पे…

Vāde jāte sañjāte nibbatte abhinibbatte pātubhūteyeva paṭisenikattā paṭilomakattā paṭikaṇḍakakattā paṭipakkhakattā kalahaṁ kareyyuṁ bhaṇḍanaṁ kareyyuṁ viggahaṁ kareyyuṁ vivādaṁ kareyyuṁ medhagaṁ kareyyuṁ, te natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā …pe…

(Pāli only)
293

ञाणग्गिना दड्ढाति—

ñāṇagginā daḍḍhāti—

(Pāli only)
294

ते त्वं वदस्सू न हि तेध अत्थि वादम्हि जाते पटिसेनिकत्ता।

te tvaṁ vadassū na hi tedha atthi vādamhi jāte paṭisenikattā.

(Pāli only)
295

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
296

“ये दिट्ठिमुग्गय्ह विवादयन्ति,

“Ye diṭṭhimuggayha vivādayanti,

(Pāli only)
297

इदमेव सच्चन्ति च वादयन्ति;

Idameva saccanti ca vādayanti;

(Pāli only)
298

ते त्वं वदस्सू न हि तेध अत्थि,

Te tvaṁ vadassū na hi tedha atthi,

(Pāli only)
299

वादम्हि जाते पटिसेनिकत्ता”ति।

Vādamhi jāte paṭisenikattā”ti.

(Pāli only)
300

<ब्>विसेनिकत्वा पन ये चरन्ति,</ब्>

Visenikatvā pana ye caranti,

(Pāli only)
301

<ब्>दिट्ठीहि दिट्ठिं अविरुज्झमाना;</ब्>

Diṭṭhīhi diṭṭhiṁ avirujjhamānā;

(Pāli only)
302

<ब्>तेसु त्वं किं लभेथो पसूर,</ब्>

Tesu tvaṁ kiṁ labhetho pasūra,

(Pāli only)
303

<ब्>येसीध नत्थि परमुग्गहीतं।</ब्>

Yesīdha natthi paramuggahītaṁ.

(Pāli only)
304

<ब्>विसेनिकत्वा पन ये चरन्ती</ब्>ति।

Visenikatvā pana ye carantīti.

(Pāli only)
305

सेना वुच्चति मारसेना।

Senā vuccati mārasenā.

(Pāli only)
306

कायदुच्चरितं मारसेना, वचीदुच्चरितं मारसेना, मनोदुच्चरितं मारसेना, लोभो मारसेना, दोसो मारसेना, मोहो मारसेना, कोधो … उपनाहो … मक्खो … पळासो … इस्सा … मच्छरियं … माया … साठेय्यं … थम्भो … सारम्भो … मानो … अतिमानो … मदो … पमादो … सब्बे किलेसा … सब्बे दुच्चरिता … सब्बे दरथा … सब्बे परिळाहा … सब्बे सन्तापा … सब्बाकुसलाभिसङ्खारा मारसेना।

Kāyaduccaritaṁ mārasenā, vacīduccaritaṁ mārasenā, manoduccaritaṁ mārasenā, lobho mārasenā, doso mārasenā, moho mārasenā, kodho … upanāho … makkho … paḷāso … issā … macchariyaṁ … māyā … sāṭheyyaṁ … thambho … sārambho … māno … atimāno … mado … pamādo … sabbe kilesā … sabbe duccaritā … sabbe darathā … sabbe pariḷāhā … sabbe santāpā … sabbākusalābhisaṅkhārā mārasenā.

(Pāli only)
307

वुत्तञ्हेतं भगवता—

Vuttañhetaṁ bhagavatā—

(Pāli only)
308

“कामा ते पठमा सेना,

“Kāmā te paṭhamā senā,

(Pāli only)
309

दुतिया अरति वुच्चति;

dutiyā arati vuccati;

(Pāli only)
310

…पे…

…pe…

(Pāli only)
311

न नं असुरो जिनाति,

Na naṁ asuro jināti,

(Pāli only)
312

जेत्वाव लभते सुखन्”ति।

jetvāva labhate sukhan”ti.

(Pāli only)
313

यतो चतूहि अरियमग्गेहि सब्बा च मारसेना सब्बे च पटिसेनिकरा किलेसा जिता च पराजिता च भग्गा विप्पलुग्गा परम्मुखा, तेन वुच्चति विसेनिकत्वाति।

Yato catūhi ariyamaggehi sabbā ca mārasenā sabbe ca paṭisenikarā kilesā jitā ca parājitā ca bhaggā vippaluggā parammukhā, tena vuccati visenikatvāti.

(Pāli only)
314

<ब्>ये</ब्>ति अरहन्तो खीणासवा।

Yeti arahanto khīṇāsavā.

(Pāli only)
315

<ब्>चरन्ती</ब्>ति चरन्ति विहरन्ति इरियन्ति वत्तेन्ति पालेन्ति यपेन्ति यापेन्तीति—

Carantīti caranti viharanti iriyanti vattenti pālenti yapenti yāpentīti—

(Pāli only)
316

विसेनिकत्वा पन ये चरन्ति।

visenikatvā pana ye caranti.

(Pāli only)
317

<ब्>दिट्ठीहि दिट्ठिं अविरुज्झमाना</ब्>ति।

Diṭṭhīhi diṭṭhiṁ avirujjhamānāti.

(Pāli only)
318

येसं द्वासट्ठि दिट्ठिगतानि पहीनानि समुच्छिन्नानि वूपसन्तानि पटिपस्सद्धानि अभब्बुप्पत्तिकानि ञाणग्गिना दड्ढानि, ते दिट्ठीहि दिट्ठिं अविरुज्झमाना अप्पटिविरुज्झमाना अप्पहीयमाना अप्पटिहञ्ञमाना अप्पटिहतमानाति—

Yesaṁ dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭipassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni, te diṭṭhīhi diṭṭhiṁ avirujjhamānā appaṭivirujjhamānā appahīyamānā appaṭihaññamānā appaṭihatamānāti—

(Pāli only)
319

दिट्ठीहि दिट्ठिं अविरुज्झमाना।

diṭṭhīhi diṭṭhiṁ avirujjhamānā.

(Pāli only)
320

<ब्>तेसु त्वं किं लभेथो पसूरा</ब्>ति।

Tesu tvaṁ kiṁ labhetho pasūrāti.

(Pāli only)
321

तेसु अरहन्तेसु खीणासवेसु किं लभेथो पटिसूरं पटिपुरिसं पटिसत्तुं पटिमल्लन्ति—

Tesu arahantesu khīṇāsavesu kiṁ labhetho paṭisūraṁ paṭipurisaṁ paṭisattuṁ paṭimallanti—

(Pāli only)
322

तेसु त्वं किं लभेथो पसूर।

tesu tvaṁ kiṁ labhetho pasūra.

(Pāli only)
323

<ब्>येसीध नत्थि परमुग्गहीतन्</ब्>ति।

Yesīdha natthi paramuggahītanti.

(Pāli only)
324

येसं अरहन्तानं खीणासवानं “इदं परमं अग्गं सेट्ठं विसिट्ठं पामोक्खं उत्तमं पवरन्”ति गहितं परामट्ठं अभिनिविट्ठं अज्झोसितं अधिमुत्तं, नत्थि न सन्ति न संविज्जन्ति नुपलब्भन्ति, पहीनं समुच्छिन्नं वूपसन्तं पटिपस्सद्धं अभब्बुप्पत्तिकं ञाणग्गिना दड्ढन्ति—

Yesaṁ arahantānaṁ khīṇāsavānaṁ “idaṁ paramaṁ aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaran”ti gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ, natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭipassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhanti—

(Pāli only)
325

येसीध नत्थि परमुग्गहीतं।

yesīdha natthi paramuggahītaṁ.

(Pāli only)
326

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
327

“विसेनिकत्वा पन ये चरन्ति,

“Visenikatvā pana ye caranti,

(Pāli only)
328

दिट्ठीहि दिट्ठिं अविरुज्झमाना;

Diṭṭhīhi diṭṭhiṁ avirujjhamānā;

(Pāli only)
329

तेसु त्वं किं लभेथो पसूर,

Tesu tvaṁ kiṁ labhetho pasūra,

(Pāli only)
330

येसीध नत्थि परमुग्गहीतन्”ति।

Yesīdha natthi paramuggahītan”ti.

(Pāli only)
331

<ब्>अथ त्वं पवितक्कमागमा,</ब्>

Atha tvaṁ pavitakkamāgamā,

(Pāli only)
332

<ब्>मनसा दिट्ठिगतानि चिन्तयन्तो;</ब्>

Manasā diṭṭhigatāni cintayanto;

(Pāli only)
333

<ब्>धोनेन युगं समागमा,</ब्>

Dhonena yugaṁ samāgamā,

(Pāli only)
334

<ब्>न हि त्वं सक्खसि सम्पयातवे।</ब्>

Na hi tvaṁ sakkhasi sampayātave.

(Pāli only)
335

<ब्>अथ त्वं पवितक्कमागमा</ब्>ति।

Atha tvaṁ pavitakkamāgamāti.

(Pāli only)
336

<ब्>अथा</ब्>ति पदसन्धि पदसंसग्गो पदपारिपूरी अक्खरसमवायो ब्यञ्जनसिलिट्ठता पदानुपुब्बता पेतं—

Athāti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūrī akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatā petaṁ—

(Pāli only)
337

अथाति।

athāti.

(Pāli only)
338

<ब्>पवितक्कमागमा</ब्>ति तक्केन्तो वितक्केन्तो सङ्कप्पेन्तो “जयो नु खो मे भविस्सति, पराजयो नु खो मे भविस्सति, कथं निग्गहं करिस्सामि, कथं पटिकम्मं करिस्सामि, कथं विसेसं करिस्सामि, कथं पटिविसेसं करिस्सामि, कथं आवेठियं करिस्सामि, कथं निब्बेठियं करिस्सामि, कथं छेदं करिस्सामि, कथं मण्डलं करिस्सामि” एवं तक्केन्तो वितक्केन्तो सङ्कप्पेन्तो आगतोसि उपगतोसि सम्पत्तोसि मया सद्धिं समागतोसीति—

Pavitakkamāgamāti takkento vitakkento saṅkappento “jayo nu kho me bhavissati, parājayo nu kho me bhavissati, kathaṁ niggahaṁ karissāmi, kathaṁ paṭikammaṁ karissāmi, kathaṁ visesaṁ karissāmi, kathaṁ paṭivisesaṁ karissāmi, kathaṁ āveṭhiyaṁ karissāmi, kathaṁ nibbeṭhiyaṁ karissāmi, kathaṁ chedaṁ karissāmi, kathaṁ maṇḍalaṁ karissāmi” evaṁ takkento vitakkento saṅkappento āgatosi upagatosi sampattosi mayā saddhiṁ samāgatosīti—

(Pāli only)
339

अथ त्वं पवितक्कमागमा।

atha tvaṁ pavitakkamāgamā.

(Pāli only)
340

<ब्>मनसा दिट्ठिगतानि चिन्तयन्तो</ब्>ति।

Manasā diṭṭhigatāni cintayantoti.

(Pāli only)
341

<ब्>मनो</ब्>ति यं चित्तं मनो मानसं हदयं पण्डरं, मनो मनायतनं मनिन्द्रियं विञ्ञाणं विञ्ञाणक्खन्धो तज्जा मनोविञ्ञाणधातु।

Manoti yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ, mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu.

(Pāli only)
342

चित्तेन दिट्ठिं चिन्तेन्तो विचिन्तेन्तो “सस्सतो लोको”ति वा,

Cittena diṭṭhiṁ cintento vicintento “sassato loko”ti vā,

(Pāli only)
343

“असस्सतो लोको”ति वा …पे…

“asassato loko”ti vā …pe…

(Pāli only)
344

“नेव होति न न होति तथागतो परं मरणा”ति वाति—

“neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vāti—

(Pāli only)
345

मनसा दिट्ठिगतानि चिन्तयन्तो।

manasā diṭṭhigatāni cintayanto.

(Pāli only)
346

<ब्>धोनेन युगं समागमा, न हि त्वं सक्खसि सम्पयातवे</ब्>ति।

Dhonena yugaṁ samāgamā, na hi tvaṁ sakkhasi sampayātaveti.

(Pāli only)
347

<ब्>धोना</ब्> वुच्चति पञ्ञा।

Dhonā vuccati paññā.

(Pāli only)
348

या पञ्ञा पजानना …पे… अमोहो धम्मविचयो सम्मादिट्ठि।

Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.

(Pāli only)
349

किङ्कारणा धोना वुच्चति पञ्ञा?

Kiṅkāraṇā dhonā vuccati paññā?

(Pāli only)
350

ताय पञ्ञाय कायदुच्चरितं धुतञ्च धोतञ्च सन्धोतञ्च निद्धोतञ्च,

Tāya paññāya kāyaduccaritaṁ dhutañca dhotañca sandhotañca niddhotañca,

(Pāli only)
351

वचीदुच्चरितं …पे…

vacīduccaritaṁ …pe…

(Pāli only)
352

सब्बाकुसलाभिसङ्खारा धुता च धोता च सन्धोता च निद्धोता च।

sabbākusalābhisaṅkhārā dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca.

(Pāli only)
353

अथ वा सम्मादिट्ठिया मिच्छादिट्ठि …

Atha vā sammādiṭṭhiyā micchādiṭṭhi …

(Pāli only)
354

सम्मासङ्कप्पेन मिच्छासङ्कप्पो …पे…

sammāsaṅkappena micchāsaṅkappo …pe…

(Pāli only)
355

सम्माविमुत्तिया मिच्छाविमुत्ति धुता च धोता च सन्धोता च निद्धोता च।

sammāvimuttiyā micchāvimutti dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca.

(Pāli only)
356

अथ वा अरियेन अट्ठङ्गिकेन मग्गेन सब्बे किलेसा …

Atha vā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena sabbe kilesā …

(Pāli only)
357

सब्बे दुच्चरिता …

sabbe duccaritā …

(Pāli only)
358

सब्बे दरथा …

sabbe darathā …

(Pāli only)
359

सब्बे परिळाहा …

sabbe pariḷāhā …

(Pāli only)
360

सब्बे सन्तापा …

sabbe santāpā …

(Pāli only)
361

सब्बाकुसलाभिसङ्खारा धुता च धोता च सन्धोता च निद्धोता च।

sabbākusalābhisaṅkhārā dhutā ca dhotā ca sandhotā ca niddhotā ca.

(Pāli only)
362

भगवा इमेहि धोनेय्येहि धम्मेहि उपेतो समुपेतो उपगतो समुपगतो उपपन्नो समुपपन्नो समन्नागतो, तस्मा भगवा धोनो।

Bhagavā imehi dhoneyyehi dhammehi upeto samupeto upagato samupagato upapanno samupapanno samannāgato, tasmā bhagavā dhono.

(Pāli only)
363

सो धुतरागो धुतपापो धुतकिलेसो धुतपरिळाहोति—

So dhutarāgo dhutapāpo dhutakileso dhutapariḷāhoti—

(Pāli only)
364

धोनोति।

dhonoti.

(Pāli only)
365

<ब्>धोनेन युगं समागमा, न हि त्वं सक्खसि सम्पयातवे</ब्>ति।

Dhonena yugaṁ samāgamā, na hi tvaṁ sakkhasi sampayātaveti.

(Pāli only)
366

पसूरो परिब्बाजको न पटिबलो धोनेन बुद्धेन भगवता सद्धिं युगं समागमं समागन्त्वा युगग्गाहं गण्हित्वा साकच्छेतुं सल्लपितुं साकच्छं समापज्जितुं।

Pasūro paribbājako na paṭibalo dhonena buddhena bhagavatā saddhiṁ yugaṁ samāgamaṁ samāgantvā yugaggāhaṁ gaṇhitvā sākacchetuṁ sallapituṁ sākacchaṁ samāpajjituṁ.

(Pāli only)
367

तं किस्स हेतु?

Taṁ kissa hetu?

(Pāli only)
368

पसूरो परिब्बाजको हीनो निहीनो ओमको लामको छतुक्को परित्तो।

Pasūro paribbājako hīno nihīno omako lāmako chatukko paritto.

(Pāli only)
369

सो हि भगवा अग्गो च सेट्ठो च विसिट्ठो च पामोक्खो च उत्तमो च पवरो च।

So hi bhagavā aggo ca seṭṭho ca visiṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro ca.

(Pāli only)
370

यथा ससो न पटिबलो मत्तेन मातङ्गेन सद्धिं युगं समागमं समागन्त्वा युगग्गाहं गण्हितुं;

Yathā saso na paṭibalo mattena mātaṅgena saddhiṁ yugaṁ samāgamaṁ samāgantvā yugaggāhaṁ gaṇhituṁ;

(Pāli only)
371

यथा कोत्थुको न पटिबलो सीहेन मिगरञ्ञा सद्धिं युगं समागमं समागन्त्वा युगग्गाहं गण्हितुं;

yathā kotthuko na paṭibalo sīhena migaraññā saddhiṁ yugaṁ samāgamaṁ samāgantvā yugaggāhaṁ gaṇhituṁ;

(Pāli only)
372

यथा वच्छको तरुणको धेनुपको न पटिबलो उसभेन चलककुना सद्धिं युगं समागमं समागन्त्वा युगग्गाहं गण्हितुं;

yathā vacchako taruṇako dhenupako na paṭibalo usabhena calakakunā saddhiṁ yugaṁ samāgamaṁ samāgantvā yugaggāhaṁ gaṇhituṁ;

(Pāli only)
373

यथा धङ्को न पटिबलो गरुळेन वेनतेय्येन सद्धिं युगं समागमं समागन्त्वा युगग्गाहं गण्हितुं;

yathā dhaṅko na paṭibalo garuḷena venateyyena saddhiṁ yugaṁ samāgamaṁ samāgantvā yugaggāhaṁ gaṇhituṁ;

(Pāli only)
374

यथा चण्डालो न पटिबलो रञ्ञा चक्कवत्तिना सद्धिं युगं समागमं समागन्त्वा युगग्गाहं गण्हितुं;

yathā caṇḍālo na paṭibalo raññā cakkavattinā saddhiṁ yugaṁ samāgamaṁ samāgantvā yugaggāhaṁ gaṇhituṁ;

(Pāli only)
375

यथा पंसुपिसाचको न पटिबलो इन्देन देवरञ्ञा सद्धिं युगं समागमं समागन्त्वा युगग्गाहं गण्हितुं;

yathā paṁsupisācako na paṭibalo indena devaraññā saddhiṁ yugaṁ samāgamaṁ samāgantvā yugaggāhaṁ gaṇhituṁ;

(Pāli only)
376

एवमेवं पसूरो परिब्बाजको न पटिबलो धोनेन बुद्धेन भगवता सद्धिं युगं समागमं समागन्त्वा युगग्गाहं गण्हित्वा साकच्छेतुं सल्लपितुं साकच्छं समापज्जितुं।

evamevaṁ pasūro paribbājako na paṭibalo dhonena buddhena bhagavatā saddhiṁ yugaṁ samāgamaṁ samāgantvā yugaggāhaṁ gaṇhitvā sākacchetuṁ sallapituṁ sākacchaṁ samāpajjituṁ.

(Pāli only)
377

तं किस्स हेतु?

Taṁ kissa hetu?

(Pāli only)
378

पसूरो परिब्बाजको हीनपञ्ञो निहीनपञ्ञो ओमकपञ्ञो लामकपञ्ञो छतुक्कपञ्ञो परित्तपञ्ञो।

Pasūro paribbājako hīnapañño nihīnapañño omakapañño lāmakapañño chatukkapañño parittapañño.

(Pāli only)
379

सो हि भगवा महापञ्ञो पुथुपञ्ञो हासपञ्ञो जवनपञ्ञो तिक्खपञ्ञो निब्बेधिकपञ्ञो, पञ्ञापभेदकुसलो पभिन्नञाणो अधिगतपटिसम्भिदो, चतुवेसारज्जप्पत्तो दसबलधारी, पुरिसासभो पुरिससीहो पुरिसनागो पुरिसाजञ्ञो पुरिसधोरय्हो, अनन्तञाणो अनन्ततेजो अनन्तयसो अड्ढो महद्धनो धनवा, नेता विनेता अनुनेता, पञ्ञापेता निज्झापेता पेक्खेता पसादेता।

So hi bhagavā mahāpañño puthupañño hāsapañño javanapañño tikkhapañño nibbedhikapañño, paññāpabhedakusalo pabhinnañāṇo adhigatapaṭisambhido, catuvesārajjappatto dasabaladhārī, purisāsabho purisasīho purisanāgo purisājañño purisadhorayho, anantañāṇo anantatejo anantayaso aḍḍho mahaddhano dhanavā, netā vinetā anunetā, paññāpetā nijjhāpetā pekkhetā pasādetā.

(Pāli only)
380

सो हि भगवा अनुप्पन्नस्स मग्गस्स उप्पादेता, असञ्जातस्स मग्गस्स सञ्जनेता, अनक्खातस्स मग्गस्स अक्खाता, मग्गञ्ञू मग्गविदू मग्गकोविदो मग्गानुगा च पनस्स एतरहि सावका विहरन्ति पच्छा समन्नागता।

So hi bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā, asañjātassa maggassa sañjanetā, anakkhātassa maggassa akkhātā, maggaññū maggavidū maggakovido maggānugā ca panassa etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā.

(Pāli only)
381

सो हि भगवा जानं जानाति पस्सं पस्सति, चक्खुभूतो ञाणभूतो धम्मभूतो ब्रह्मभूतो, वत्ता पवत्ता अत्थस्स निन्नेता अमतस्स दाता धम्मस्सामी तथागतो;

So hi bhagavā jānaṁ jānāti passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto, vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato;

(Pāli only)
382

नत्थि तस्स भगवतो अञ्ञातं अदिट्ठं अविदितं असच्छिकतं अफस्सितं पञ्ञाय।

natthi tassa bhagavato aññātaṁ adiṭṭhaṁ aviditaṁ asacchikataṁ aphassitaṁ paññāya.

(Pāli only)
383

अतीतं अनागतं पच्चुप्पन्नं उपादाय सब्बे धम्मा सब्बाकारेन बुद्धस्स भगवतो ञाणमुखे आपाथं आगच्छन्ति।

Atītaṁ anāgataṁ paccuppannaṁ upādāya sabbe dhammā sabbākārena buddhassa bhagavato ñāṇamukhe āpāthaṁ āgacchanti.

(Pāli only)
384

यं किञ्चि नेय्यं नाम अत्थि धम्मं जानितब्बं।

Yaṁ kiñci neyyaṁ nāma atthi dhammaṁ jānitabbaṁ.

(Pāli only)
385

अत्तत्थो वा परत्थो वा उभयत्थो वा दिट्ठधम्मिको वा अत्थो, सम्परायिको वा अत्थो, उत्तानो वा अत्थो, गम्भीरो वा अत्थो, गूळ्हो वा अत्थो, पटिच्छन्नो वा अत्थो, नेय्यो वा अत्थो, नीतो वा अत्थो, अनवज्जो वा अत्थो, निक्किलेसो वा अत्थो, वोदानो वा अत्थो, परमत्थो वा अत्थो, सब्बं तं अन्तोबुद्धञाणे परिवत्तति।

Attattho vā parattho vā ubhayattho vā diṭṭhadhammiko vā attho, samparāyiko vā attho, uttāno vā attho, gambhīro vā attho, gūḷho vā attho, paṭicchanno vā attho, neyyo vā attho, nīto vā attho, anavajjo vā attho, nikkileso vā attho, vodāno vā attho, paramattho vā attho, sabbaṁ taṁ antobuddhañāṇe parivattati.

(Pāli only)
386

सब्बं कायकम्मं बुद्धस्स भगवतो ञाणानुपरिवत्ति, सब्बं वचीकम्मं ञाणानुपरिवत्ति, सब्बं मनोकम्मं ञाणानुपरिवत्ति।

Sabbaṁ kāyakammaṁ buddhassa bhagavato ñāṇānuparivatti, sabbaṁ vacīkammaṁ ñāṇānuparivatti, sabbaṁ manokammaṁ ñāṇānuparivatti.

(Pāli only)
387

अतीते बुद्धस्स भगवतो अप्पटिहतं ञाणं, अनागते अप्पटिहतं ञाणं, पच्चुप्पन्ने अप्पटिहतं ञाणं, यावतकं नेय्यं तावतकं ञाणं, यावतकं ञाणं तावतकं नेय्यं, नेय्यपरियन्तिकं ञाणं, ञाणपरियन्तिकं नेय्यं, नेय्यं अतिक्कमित्वा ञाणं नप्पवत्तति, ञाणं अतिक्कमित्वा नेय्यपथो नत्थि।

Atīte buddhassa bhagavato appaṭihataṁ ñāṇaṁ, anāgate appaṭihataṁ ñāṇaṁ, paccuppanne appaṭihataṁ ñāṇaṁ, yāvatakaṁ neyyaṁ tāvatakaṁ ñāṇaṁ, yāvatakaṁ ñāṇaṁ tāvatakaṁ neyyaṁ, neyyapariyantikaṁ ñāṇaṁ, ñāṇapariyantikaṁ neyyaṁ, neyyaṁ atikkamitvā ñāṇaṁ nappavattati, ñāṇaṁ atikkamitvā neyyapatho natthi.

(Pāli only)
388

अञ्ञमञ्ञपरियन्तट्ठायिनो ते धम्मा।

Aññamaññapariyantaṭṭhāyino te dhammā.

(Pāli only)
389

यथा द्विन्नं समुग्गपटलानं सम्मा फुसितानं हेट्ठिमं समुग्गपटलं उपरिमं नातिवत्तति, उपरिमं समुग्गपटलं हेट्ठिमं नातिवत्तति अञ्ञमञ्ञपरियन्तट्ठायिनो;

Yathā dvinnaṁ samuggapaṭalānaṁ sammā phusitānaṁ heṭṭhimaṁ samuggapaṭalaṁ uparimaṁ nātivattati, uparimaṁ samuggapaṭalaṁ heṭṭhimaṁ nātivattati aññamaññapariyantaṭṭhāyino;

(Pāli only)
390

एवमेवं बुद्धस्स भगवतो नेय्यञ्च ञाणञ्च अञ्ञमञ्ञपरियन्तट्ठायिनो;

evamevaṁ buddhassa bhagavato neyyañca ñāṇañca aññamaññapariyantaṭṭhāyino;

(Pāli only)
391

यावतकं नेय्यं तावतकं ञाणं, यावतकं ञाणं तावतकं नेय्यं, नेय्यपरियन्तिकं ञाणं, ञाणपरियन्तिकं नेय्यं, नेय्यं अतिक्कमित्वा ञाणं नप्पवत्तति, ञाणं अतिक्कमित्वा नेय्यपथो नत्थि।

yāvatakaṁ neyyaṁ tāvatakaṁ ñāṇaṁ, yāvatakaṁ ñāṇaṁ tāvatakaṁ neyyaṁ, neyyapariyantikaṁ ñāṇaṁ, ñāṇapariyantikaṁ neyyaṁ, neyyaṁ atikkamitvā ñāṇaṁ nappavattati, ñāṇaṁ atikkamitvā neyyapatho natthi.

(Pāli only)
392

अञ्ञमञ्ञपरियन्तट्ठायिनो ते धम्मा सब्बधम्मेसु बुद्धस्स भगवतो ञाणं पवत्तति।

Aññamaññapariyantaṭṭhāyino te dhammā sabbadhammesu buddhassa bhagavato ñāṇaṁ pavattati.

(Pāli only)
393

सब्बे धम्मा बुद्धस्स भगवतो आवज्जनपटिबद्धा आकङ्खपटिबद्धा मनसिकारपटिबद्धा चित्तुप्पादपटिबद्धा।

Sabbe dhammā buddhassa bhagavato āvajjanapaṭibaddhā ākaṅkhapaṭibaddhā manasikārapaṭibaddhā cittuppādapaṭibaddhā.

(Pāli only)
394

सब्बसत्तेसु बुद्धस्स भगवतो ञाणं पवत्तति, सब्बेसञ्च सत्तानं भगवा आसयं जानाति अनुसयं जानाति चरितं जानाति अधिमुत्तिं जानाति।

Sabbasattesu buddhassa bhagavato ñāṇaṁ pavattati, sabbesañca sattānaṁ bhagavā āsayaṁ jānāti anusayaṁ jānāti caritaṁ jānāti adhimuttiṁ jānāti.

(Pāli only)
395

अप्परजक्खे महारजक्खे तिक्खिन्द्रिये मुदिन्द्रिये स्वाकारे द्वाकारे सुविञ्ञापये दुविञ्ञापये भब्बाभब्बे सत्ते पजानाति।

Apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye bhabbābhabbe satte pajānāti.

(Pāli only)
396

सदेवको लोको समारको सब्रह्मको सस्समणब्राह्मणी पजा सदेवमनुस्सा अन्तोबुद्धञाणे परिवत्तति।

Sadevako loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā antobuddhañāṇe parivattati.

(Pāli only)
397

यथा ये केचि मच्छकच्छपा अन्तमसो तिमितिमिङ्गलं उपादाय अन्तोमहासमुद्दे परिवत्तन्ति;

Yathā ye keci macchakacchapā antamaso timitimiṅgalaṁ upādāya antomahāsamudde parivattanti;

(Pāli only)
398

एवमेवं सदेवको लोको समारको सब्रह्मको सस्समणब्राह्मणी पजा सदेवमनुस्सा अन्तोबुद्धञाणे परिवत्तति।

evamevaṁ sadevako loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā antobuddhañāṇe parivattati.

(Pāli only)
399

यथा ये केचि पक्खी अन्तमसो गरुळं वेनतेय्यं उपादाय आकासस्स पदेसे परिवत्तन्ति;

Yathā ye keci pakkhī antamaso garuḷaṁ venateyyaṁ upādāya ākāsassa padese parivattanti;

(Pāli only)
400

एवमेवं येपि ते सारिपुत्तसमा पञ्ञाय तेपि बुद्धञाणस्स पदेसे परिवत्तन्ति।

evamevaṁ yepi te sāriputtasamā paññāya tepi buddhañāṇassa padese parivattanti.

(Pāli only)
401

बुद्धञाणं देवमनुस्सानं पञ्ञं फरित्वा अभिभवित्वा तिट्ठति।

Buddhañāṇaṁ devamanussānaṁ paññaṁ pharitvā abhibhavitvā tiṭṭhati.

(Pāli only)
402

येपि ते खत्तियपण्डिता ब्राह्मणपण्डिता गहपतिपण्डिता समणपण्डिता निपुणा कतपरप्पवादा वालवेधिरूपा वोभिन्दन्ता मञ्ञे चरन्ति पञ्ञागतेन दिट्ठिगतानि, ते पञ्हे अभिसङ्खरित्वा अभिसङ्खरित्वा तथागते उपसङ्कमित्वा पुच्छन्ति गूळ्हानि च पटिच्छन्नानि च।

Yepi te khattiyapaṇḍitā brāhmaṇapaṇḍitā gahapatipaṇḍitā samaṇapaṇḍitā nipuṇā kataparappavādā vālavedhirūpā Vobhindantā maññe caranti paññāgatena diṭṭhigatāni, te pañhe abhisaṅkharitvā abhisaṅkharitvā tathāgate upasaṅkamitvā pucchanti gūḷhāni ca paṭicchannāni ca.

(Pāli only)
403

कथिता विसज्जिताव ते पञ्हा भगवता होन्ति निद्दिट्ठकारणा।

Kathitā visajjitāva te pañhā bhagavatā honti niddiṭṭhakāraṇā.

(Pāli only)
404

उपक्खित्तका च ते भगवतो सम्पज्जन्ति।

Upakkhittakā ca te bhagavato sampajjanti.

(Pāli only)
405

अथ खो भगवाव तत्थ अतिरोचति यदिदं पञ्ञायाति—

Atha kho bhagavāva tattha atirocati yadidaṁ paññāyāti—

(Pāli only)
406

धोनेन युगं समागमा, न हि त्वं सक्खसि सम्पयातवे।

dhonena yugaṁ samāgamā, na hi tvaṁ sakkhasi sampayātave.

(Pāli only)
407

तेनाह भगवा—

Tenāha bhagavā—

(Pāli only)
408

“अथ त्वं पवितक्कमागमा,

“Atha tvaṁ pavitakkamāgamā,

(Pāli only)
409

मनसा दिट्ठिगतानि चिन्तयन्तो;

Manasā diṭṭhigatāni cintayanto;

(Pāli only)
410

धोनेन युगं समागमा,

Dhonena yugaṁ samāgamā,

(Pāli only)
411

न हि त्वं सक्खसि सम्पयातवे”ति।

Na hi tvaṁ sakkhasi sampayātave”ti.

(Pāli only)
412

पसूरसुत्तनिद्देसो अट्ठमो।

Pasūrasuttaniddeso aṭṭhamo.

(Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.