Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Linked Discourses 12 65 संयुत्त निकाय 12।1 65
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475
Nagarasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105 · Hide pronunciation
-
1
Linked Discourses 12.65
- 2
- 3
- 4
-
5
“पुब्बेpub·be मे,me भिक्खवे,bhik·kha·ve सम्बोधाsam·bo·dhā अनभिसम्बुद्धस्सa·na·bhi·sam·bud·dhas·sa बोधिसत्तस्सेवbo·dhi·sat·tas·se·va सतोsa·to एतदहोसि:e·ta·da·ho·si
“Pubbe me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi:
“Mendicants, before my awakening—when I was still unawakened but intent on awakening—I thought:
-
6
‘किच्छाkic·chā वतायंva·tā·yaṃ लोकोlo·ko आपन्नोā·pan·no जायतिjā·ya·ti चca जीयतिjī·ya·ti चca मीयतिmī·ya·ti चca चवतिca·va·ti चca उपपज्जतिu·pa·paj·ja·ti च।ca
‘kicchā vatāyaṁ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca.
‘Alas, this world has fallen into trouble. It’s born, grows old, dies, passes away, and is reborn,
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
-
22
किंपच्चयाkiṃ·pac·ca·yā नामरूपन्’ति?nā·ma·rū·pan
kiṁpaccayā nāmarūpan’ti?
- 23
-
24
‘विञ्ञाणेviñ·ñā·ṇe खोkho सतिsa·ti नामरूपंnā·ma·rū·paṃ होति,ho·ti विञ्ञाणपच्चयाviñ·ñā·ṇa·pac·ca·yā नामरूपन्’ति।nā·ma·rū·pan
‘viññāṇe kho sati nāmarūpaṁ hoti, viññāṇapaccayā nāmarūpan’ti.
‘When consciousness exists there are name and form. Consciousness is a requirement for name and form.’
- 25
-
26
‘किम्हिkim·hi नुnu खोkho सतिsa·ti विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ होति,ho·ti किंपच्चयाkiṃ·pac·ca·yā विञ्ञाणन्’ति?viñ·ñā·ṇan
‘kimhi nu kho sati viññāṇaṁ hoti, kiṁpaccayā viññāṇan’ti?
‘When what exists is there consciousness? What is a requirement for consciousness?’
- 27
-
28
‘नामरूपेnā·ma·rū·pe खोkho सतिsa·ti विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ होति,ho·ti नामरूपपच्चयाnā·ma·rū·pa·pac·ca·yā विञ्ञाणन्’ति।viñ·ñā·ṇan
‘nāmarūpe kho sati viññāṇaṁ hoti, nāmarūpapaccayā viññāṇan’ti.
‘When name and form exist there’s consciousness. Name and form are requirements for consciousness.’
- 29
- 30
-
31
एत्तावताet·tā·va·tā जायेथjā·ye·tha वाvā जीयेथjī·ye·tha वाvā मीयेथmī·ye·tha वाvā चवेथca·ve·tha वाvā उपपज्जेथu·pa·paj·je·tha वा,vā यदिदंya·di·daṃ नामरूपपच्चयाnā·ma·rū·pa·pac·ca·yā विञ्ञाणं;viñ·ñā·ṇaṃ
Ettāvatā jāyetha vā jīyetha vā mīyetha vā cavetha vā upapajjetha vā, yadidaṁ nāmarūpapaccayā viññāṇaṁ;
This is the extent to which one may be reborn, grow old, die, pass away, or reappear. That is: name and form are requirements for consciousness.
-
32
विञ्ञाणपच्चयाviñ·ñā·ṇa·pac·ca·yā नामरूपं;nā·ma·rū·paṃ
viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ;
- 33
- 34
- 35
-
36
‘समुदयो,sa·mu·da·yo समुदयो’तिsa·mu·da·yo खोkho मे,me भिक्खवे,bhik·kha·ve पुब्बेpub·be अननुस्सुतेसुa·na·nus·su·te·su धम्मेसुdham·me·su चक्खुंcak·khuṃ उदपादिu·da·pā·di ञाणंñā·ṇaṃ उदपादिu·da·pā·di पञ्ञाpañ·ñā उदपादिu·da·pā·di विज्जाvij·jā उदपादिu·da·pā·di आलोकोā·lo·ko उदपादि।u·da·pā·di
‘Samudayo, samudayo’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi ñāṇaṁ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi.
‘Origination, origination.’ Such was the vision, knowledge, wisdom, realization, and light that arose in me regarding teachings not learned before from another.
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
-
42
जातिनिरोधाjā·ti·ni·ro·dhā जरामरणनिरोधो’ति।ja·rā·ma·ra·ṇa·ni·ro·dho
jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’ti.
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
- 50
- 51
- 52
- 53
- 54
-
55
विञ्ञाणनिरोधाviñ·ñā·ṇa·ni·ro·dhā नामरूपनिरोधो’ति।nā·ma·rū·pa·ni·ro·dho
viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho’ti.
- 56
- 57
-
58
किस्सkis·sa निरोधाni·ro·dhā विञ्ञाणनिरोधो’ति?viñ·ñā·ṇa·ni·ro·dho
kissa nirodhā viññāṇanirodho’ti?
- 59
- 60
-
61
नामरूपनिरोधाnā·ma·rū·pa·ni·ro·dhā विञ्ञाणनिरोधो’ति।viñ·ñā·ṇa·ni·ro·dho
nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho’ti.
- 62
- 63
-
64
नामरूपनिरोधाnā·ma·rū·pa·ni·ro·dhā विञ्ञाणनिरोधो;viñ·ñā·ṇa·ni·ro·dho
nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho;
-
65
विञ्ञाणनिरोधाviñ·ñā·ṇa·ni·ro·dhā नामरूपनिरोधो;nā·ma·rū·pa·ni·ro·dho
viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho;
- 66
- 67
- 68
-
69
‘निरोधो,ni·ro·dho निरोधो’तिni·ro·dho खोkho मे,me भिक्खवे,bhik·kha·ve पुब्बेpub·be अननुस्सुतेसुa·na·nus·su·te·su धम्मेसुdham·me·su चक्खुंcak·khuṃ उदपादिu·da·pā·di ञाणंñā·ṇaṃ उदपादिu·da·pā·di पञ्ञाpañ·ñā उदपादिu·da·pā·di विज्जाvij·jā उदपादिu·da·pā·di आलोकोā·lo·ko उदपादि।u·da·pā·di
‘Nirodho, nirodho’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi ñāṇaṁ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi.
‘Cessation, cessation.’ Such was the vision, knowledge, wisdom, realization, and light that arose in me regarding teachings not learned before from another.
-
70
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve पुरिसोpu·ri·so अरञ्ञेa·rañ·ñe पवनेpa·va·ne चरमानोca·ra·mā·no पस्सेय्यpas·sey·ya पुराणंpu·rā·ṇaṃ मग्गंmag·gaṃ पुराणञ्जसंpu·rā·ṇañ·ja·saṃ पुब्बकेहिpub·ba·ke·hi मनुस्सेहिma·nus·se·hi अनुयातं।a·nu·yā·taṃ
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso araññe pavane caramāno passeyya purāṇaṁ maggaṁ purāṇañjasaṁ pubbakehi manussehi anuyātaṁ.
Suppose a person was walking through a forest. They’d see an ancient path, an ancient route traveled by humans in the past.
-
71
सोso तमनुगच्छेय्य।ta·ma·nu·gac·chey·ya
So tamanugaccheyya.
-
72
तमनुगच्छन्तोta·ma·nu·gac·chan·to पस्सेय्यpas·sey·ya पुराणंpu·rā·ṇaṃ नगरंna·ga·raṃ पुराणंpu·rā·ṇaṃ राजधानिंrā·ja·dhā·niṃ पुब्बकेहिpub·ba·ke·hi मनुस्सेहिma·nus·se·hi अज्झावुट्ठंaj·jhā·vuṭ·ṭhaṃ आरामसम्पन्नंā·rā·ma·sam·pan·naṃ वनसम्पन्नंva·na·sam·pan·naṃ पोक्खरणीसम्पन्नंpok·kha·ra·ṇī·sam·pan·naṃ उद्धापवन्तंud·dhā·pa·van·taṃ रमणीयं।ra·ma·ṇī·yaṃ
Tamanugacchanto passeyya purāṇaṁ nagaraṁ purāṇaṁ rājadhāniṁ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṁ ārāmasampannaṁ vanasampannaṁ pokkharaṇīsampannaṁ uddhāpavantaṁ ramaṇīyaṁ.
they’d see an ancient city, an ancient capital, inhabited by humans in the past. It was lovely, complete with parks, groves, lotus ponds, and embankments.
- 73
-
74
‘यग्घे,yag·ghe भन्ते,bhan·te जानेय्यासि—अहंjā·ney·yā·si अद्दसंad·da·saṃ अरञ्ञेa·rañ·ñe पवनेpa·va·ne चरमानोca·ra·mā·no पुराणंpu·rā·ṇaṃ मग्गंmag·gaṃ पुराणञ्जसंpu·rā·ṇañ·ja·saṃ पुब्बकेहिpub·ba·ke·hi मनुस्सेहिma·nus·se·hi अनुयातंa·nu·yā·taṃ तमनुगच्छिं।ta·ma·nu·gac·chiṃ
‘yagghe, bhante, jāneyyāsi—ahaṁ addasaṁ araññe pavane caramāno purāṇaṁ maggaṁ purāṇañjasaṁ pubbakehi manussehi anuyātaṁ tamanugacchiṁ.
‘Please sir, you should know this. While walking through a forest I saw an ancient path, an ancient route traveled by humans in the past.
-
75
तमनुगच्छन्तोta·ma·nu·gac·chan·to अद्दसंad·da·saṃ पुराणंpu·rā·ṇaṃ नगरंna·ga·raṃ पुराणंpu·rā·ṇaṃ राजधानिंrā·ja·dhā·niṃ पुब्बकेहिpub·ba·ke·hi मनुस्सेहिma·nus·se·hi अज्झावुट्ठंaj·jhā·vuṭ·ṭhaṃ आरामसम्पन्नंā·rā·ma·sam·pan·naṃ वनसम्पन्नंva·na·sam·pan·naṃ पोक्खरणीसम्पन्नंpok·kha·ra·ṇī·sam·pan·naṃ उद्धापवन्तंud·dhā·pa·van·taṃ रमणीयं।ra·ma·ṇī·yaṃ
Tamanugacchanto addasaṁ purāṇaṁ nagaraṁ purāṇaṁ rājadhāniṁ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṁ ārāmasampannaṁ vanasampannaṁ pokkharaṇīsampannaṁ uddhāpavantaṁ ramaṇīyaṁ.
Following it along I saw an ancient city, an ancient capital, inhabited by humans in the past. It was lovely, complete with parks, groves, lotus ponds, and embankments.
- 76
- 77
-
78
तदस्सta·das·sa नगरंna·ga·raṃ अपरेनa·pa·re·na समयेनsa·ma·ye·na इद्धञ्चेवid·dhañ·ce·va फीतञ्चphī·tañ·ca बाहुजञ्ञंbā·hu·jañ·ñaṃ आकिण्णमनुस्संā·kiṇ·ṇa·ma·nus·saṃ वुद्धिवेपुल्लप्पत्तं।vud·dhi·ve·pul·lap·pat·taṃ
Tadassa nagaraṁ aparena samayena iddhañceva phītañca bāhujaññaṁ ākiṇṇamanussaṁ vuddhivepullappattaṁ.
And after some time that city was successful and prosperous, populous and full of people, attained to growth and expansion.
-
79
एवमेवe·va·me·va ख्वाहं,khvā·haṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve अद्दसंad·da·saṃ पुराणंpu·rā·ṇaṃ मग्गंmag·gaṃ पुराणञ्जसंpu·rā·ṇañ·ja·saṃ पुब्बकेहिpub·ba·ke·hi सम्मासम्बुद्धेहिsam·mā·sam·bud·dhe·hi अनुयातं।a·nu·yā·taṃ
Evameva khvāhaṁ, bhikkhave, addasaṁ purāṇaṁ maggaṁ purāṇañjasaṁ pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātaṁ.
In the same way, I saw an ancient path, an ancient route traveled by fully awakened Buddhas in the past.
-
80
कतमोka·ta·mo चca सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve पुराणमग्गोpu·rā·ṇa·mag·go पुराणञ्जसोpu·rā·ṇañ·ja·so पुब्बकेहिpub·ba·ke·hi सम्मासम्बुद्धेहिsam·mā·sam·bud·dhe·hi अनुयातो?a·nu·yā·to
Katamo ca so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto?
And what is that ancient path, the ancient route traveled by fully awakened Buddhas in the past?
- 81
-
82
सम्मादिट्ठिsam·mā·diṭ·ṭhi …पे…pe सम्मासमाधि।sam·mā·sa·mā·dhi
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.
-
83
अयंa·yaṃ खोkho सो,so भिक्खवे,bhik·kha·ve पुराणमग्गोpu·rā·ṇa·mag·go पुराणञ्जसोpu·rā·ṇañ·ja·so पुब्बकेहिpub·ba·ke·hi सम्मासम्बुद्धेहिsam·mā·sam·bud·dhe·hi अनुयातो,a·nu·yā·to तमनुगच्छिं;ta·ma·nu·gac·chiṃ
Ayaṁ kho so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto, tamanugacchiṁ;
This is that ancient path, the ancient route traveled by fully awakened Buddhas in the past.
- 84
-
85
जरामरणसमुदयंja·rā·ma·ra·ṇa·sa·mu·da·yaṃ अब्भञ्ञासिं;ab·bhañ·ñā·siṃ
jarāmaraṇasamudayaṁ abbhaññāsiṁ;
-
86
जरामरणनिरोधंja·rā·ma·ra·ṇa·ni·ro·dhaṃ अब्भञ्ञासिं;ab·bhañ·ñā·siṃ
jarāmaraṇanirodhaṁ abbhaññāsiṁ;
- 87
-
88
तमनुगच्छिं;ta·ma·nu·gac·chiṃ
Tamanugacchiṁ;
(Pāli only)
- 89
-
90
भवंbha·vaṃ अब्भञ्ञासिंab·bhañ·ñā·siṃ …
bhavaṁ abbhaññāsiṁ …
-
91
उपादानंu·pā·dā·naṃ अब्भञ्ञासिंab·bhañ·ñā·siṃ …
upādānaṁ abbhaññāsiṁ …
grasping …
-
92
तण्हंtaṇ·haṃ अब्भञ्ञासिंab·bhañ·ñā·siṃ …
taṇhaṁ abbhaññāsiṁ …
craving …
-
93
वेदनंve·da·naṃ अब्भञ्ञासिंab·bhañ·ñā·siṃ …
vedanaṁ abbhaññāsiṁ …
feeling …
-
94
फस्संphas·saṃ अब्भञ्ञासिंab·bhañ·ñā·siṃ …
phassaṁ abbhaññāsiṁ …
contact …
- 95
-
96
नामरूपंnā·ma·rū·paṃ अब्भञ्ञासिंab·bhañ·ñā·siṃ …
nāmarūpaṁ abbhaññāsiṁ …
-
97
विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ अब्भञ्ञासिं।ab·bhañ·ñā·siṃ
viññāṇaṁ abbhaññāsiṁ.
-
98
तमनुगच्छिं;ta·ma·nu·gac·chiṃ
Tamanugacchiṁ;
(Pāli only)
-
99
तमनुगच्छन्तोta·ma·nu·gac·chan·to सङ्खारेsaṅ·khā·re अब्भञ्ञासिं;ab·bhañ·ñā·siṃ
tamanugacchanto saṅkhāre abbhaññāsiṁ;
-
100
सङ्खारसमुदयंsaṅ·khā·ra·sa·mu·da·yaṃ अब्भञ्ञासिं;ab·bhañ·ñā·siṃ
saṅkhārasamudayaṁ abbhaññāsiṁ;
-
101
सङ्खारनिरोधंsaṅ·khā·ra·ni·ro·dhaṃ अब्भञ्ञासिं;ab·bhañ·ñā·siṃ
saṅkhāranirodhaṁ abbhaññāsiṁ;
- 102
- 103
-
104
तयिदं,ta·yi·daṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ इद्धञ्चेवid·dhañ·ce·va फीतञ्चphī·tañ·ca वित्थारिकंvit·thā·ri·kaṃ बाहुजञ्ञंbā·hu·jañ·ñaṃ पुथुभूतंpu·thu·bhū·taṃ यावyā·va देवमनुस्सेहिde·va·ma·nus·se·hi सुप्पकासितन्”ति।sup·pa·kā·si·tan
Tayidaṁ, bhikkhave, brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitan”ti.
And that’s how this spiritual life has become successful and prosperous, extensive, popular, widespread, and fully revealed among gods and humans.”
-
105
पञ्चमं।pañ·ca·maṃ
Pañcamaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.