Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Linked Discourses 47 13 संयुत्त निकाय 47।1 13

Chapter: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455

Cundasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142 · Hide pronunciation

  1. 1

    संयुत्तsaṃ·yut·ta निकायni·kā·ya 47।13

    Saṁyutta Nikāya 47.13

    Linked Discourses 47.13

  2. 2

    2। नालन्दवग्गnā·lan·da·vag·ga

    2. Nālandavagga

    2. At Nāḷandā

  3. 3

    चुन्दसुत्तcun·da·sut·ta

    Cundasutta

    With Cunda

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  5. 5

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to मगधेसुma·ga·dhe·su विहरतिvi·ha·ra·ti नालकगामकेnā·la·ka·gā·ma·ke आबाधिकोā·bā·dhi·ko दुक्खितोduk·khi·to बाळ्हगिलानो।bā·ḷha·gi·lā·no

    Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto magadhesu viharati nālakagāmake ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.

    At that time Venerable Sāriputta was staying in the Magadhan lands near the little village of Nālaka, and he was sick, suffering, gravely ill.

  6. 6

    चुन्दोcun·do चca समणुद्देसोsa·ma·ṇud·de·so आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa उपट्ठाकोu·paṭ·ṭhā·ko होति।ho·ti

    Cundo ca samaṇuddeso āyasmato sāriputtassa upaṭṭhāko hoti.

    And the novice Cunda was his carer.

  7. 7

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to तेनेवte·ne·va आबाधेनā·bā·dhe·na परिनिब्बायि।pa·ri·nib·bā·yi

    Atha kho āyasmā sāriputto teneva ābādhena parinibbāyi.

    Then Venerable Sāriputta was fully extinguished from that sickness.

  8. 8

    अथa·tha खोkho चुन्दोcun·do समणुद्देसोsa·ma·ṇud·de·so आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa पत्तचीवरमादायpat·ta·cī·va·ra·mā·dā·ya येनye·na सावत्थिsā·vat·thi जेतवनंje·ta·va·naṃ अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामोā·rā·mo येनायस्माye·nā·yas·mā आनन्दोā·nan·do तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho चुन्दोcun·do समणुद्देसोsa·ma·ṇud·de·so आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ आनन्दंā·nan·daṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho cundo samaṇuddeso āyasmato sāriputtassa pattacīvaramādāya yena sāvatthi jetavanaṁ anāthapiṇḍikassa ārāmo yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho cundo samaṇuddeso āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:

    Then Cunda took Sāriputta’s bowl and robes and set out for Sāvatthī. He went to see Venerable Ānanda at Jeta’s grove, Anāthapiṇḍika’s monastery, bowed, sat down to one side, and said to him:

  9. 9

    “आयस्मा,ā·yas·mā भन्ते,bhan·te सारिपुत्तोsā·ri·put·to परिनिब्बुतो।pa·ri·nib·bu·to

    “āyasmā, bhante, sāriputto parinibbuto.

    “Sir, Venerable Sāriputta has become fully quenched.

  10. 10

    इदमस्सi·da·mas·sa पत्तचीवरन्”ति।pat·ta·cī·va·ran

    Idamassa pattacīvaran”ti.

    This is his bowl and robe.”

  11. 11

    “अत्थिat·thi खोkho इदं,i·daṃ आवुसोā·vu·so चुन्द,cun·da कथापाभतंka·thā·pā·bha·taṃ भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनाय।das·sa·nā·ya

    “Atthi kho idaṁ, āvuso cunda, kathāpābhataṁ bhagavantaṁ dassanāya.

    “Reverend Cunda, we should see the Buddha about this matter.

  12. 12

    आयामावुसोā·yā·mā·vu·so चुन्द,cun·da येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिस्साम;te·nu·pa·saṅ·ka·mis·sā·ma उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवतोbha·ga·va·to एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ आरोचेस्सामा”ति।ā·ro·ces·sā·mā

    Āyāmāvuso cunda, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṁ ārocessāmā”ti.

    Come, let’s go to the Buddha and inform him about this.”

  13. 13

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho चुन्दोcun·do समणुद्देसोsa·ma·ṇud·de·so आयस्मतोā·yas·ma·to आनन्दस्सā·nan·das·sa पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si

    “Evaṁ, bhante”ti kho cundo samaṇuddeso āyasmato ānandassa paccassosi.

    “Yes, sir,” replied Cunda.

  14. 14

    अथa·tha खोkho आयस्माā·yas·mā चca आनन्दोā·nan·do चुन्दोcun·do चca समणुद्देसोsa·ma·ṇud·de·so येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Atha kho āyasmā ca ānando cundo ca samaṇuddeso yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:

    Then Ānanda and Cunda went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him:

  15. 15

    “अयं,a·yaṃ भन्ते,bhan·te चुन्दोcun·do समणुद्देसोsa·ma·ṇud·de·so एवमाह:e·va·mā·ha

    “ayaṁ, bhante, cundo samaṇuddeso evamāha:

    “Sir, this novice Cunda says that

  16. 16

    ‘आयस्मा,ā·yas·mā भन्ते,bhan·te सारिपुत्तोsā·ri·put·to परिनिब्बुतो;pa·ri·nib·bu·to

    ‘āyasmā, bhante, sāriputto parinibbuto;

    Venerable Sāriputta has become fully quenched.

  17. 17

    इदमस्सi·da·mas·sa पत्तचीवरन्’ति।pat·ta·cī·va·ran

    idamassa pattacīvaran’ti.

    This is his bowl and robe.

  18. 18

    अपिa·pi चca मे,me भन्ते,bhan·te मधुरकजातोma·dhu·ra·ka·jā·to वियvi·ya कायो,kā·yo दिसापिdi·sā·pi मेme नna पक्खायन्ति,pak·khā·yan·ti धम्मापिdham·mā·pi मंmaṃ नप्पटिभन्तिnap·pa·ṭi·bhan·ti ‘आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to परिनिब्बुतो’तिpa·ri·nib·bu·to सुत्वा”।sut·vā

    Api ca me, bhante, madhurakajāto viya kāyo, disāpi me na pakkhāyanti, dhammāpi maṁ nappaṭibhanti ‘āyasmā sāriputto parinibbuto’ti sutvā”.

    Since I heard this, my body feels like it’s drugged. I’m disorientated, and the teachings don’t spring to mind.”

  19. 19

    “किंkiṃ नुnu खोkho ते,te आनन्द,ā·nan·da सारिपुत्तोsā·ri·put·to सीलक्खन्धंsī·lak·khan·dhaṃ वाvā आदायā·dā·ya परिनिब्बुतो,pa·ri·nib·bu·to समाधिक्खन्धंsa·mā·dhik·khan·dhaṃ वाvā आदायā·dā·ya परिनिब्बुतो,pa·ri·nib·bu·to पञ्ञाक्खन्धंpañ·ñāk·khan·dhaṃ वाvā आदायā·dā·ya परिनिब्बुतो,pa·ri·nib·bu·to विमुत्तिक्खन्धंvi·mut·tik·khan·dhaṃ वाvā आदायā·dā·ya परिनिब्बुतो,pa·ri·nib·bu·to विमुत्तिञाणदस्सनक्खन्धंvi·mut·ti·ñā·ṇa·das·sa·nak·khan·dhaṃ वाvā आदायā·dā·ya परिनिब्बुतो”ति?pa·ri·nib·bu·to

    “Kiṁ nu kho te, ānanda, sāriputto sīlakkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto, samādhikkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto, paññākkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto, vimuttikkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto, vimuttiñāṇadassanakkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto”ti?

    “Well, Ānanda, when Sāriputta was fully quenched, did he take away your entire spectrum of ethical conduct, of immersion, of wisdom, of freedom, or of the knowledge and vision of freedom?”

  20. 20

    “नna चca खोkho मे,me भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to सीलक्खन्धंsī·lak·khan·dhaṃ वाvā आदायā·dā·ya परिनिब्बुतो,pa·ri·nib·bu·to समाधिक्खन्धंsa·mā·dhik·khan·dhaṃ वाvā …पे…pe

    “Na ca kho me, bhante, āyasmā sāriputto sīlakkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto, samādhikkhandhaṁ vā …pe…

    “No, sir, he did not.

  21. 21

    पञ्ञाक्खन्धंpañ·ñāk·khan·dhaṃ वाvā …पे…pe

    paññākkhandhaṁ vā …pe…

    (Pāli only)

  22. 22

    विमुत्तिक्खन्धंvi·mut·tik·khan·dhaṃ वाvā …पे…pe

    vimuttikkhandhaṁ vā …pe…

    (Pāli only)

  23. 23

    विमुत्तिञाणदस्सनक्खन्धंvi·mut·ti·ñā·ṇa·das·sa·nak·khan·dhaṃ वाvā आदायā·dā·ya परिनिब्बुतो।pa·ri·nib·bu·to

    vimuttiñāṇadassanakkhandhaṁ vā ādāya parinibbuto.

    (Pāli only)

  24. 24

    अपिa·pi चca मे,me भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā सारिपुत्तोsā·ri·put·to ओवादकोo·vā·da·ko अहोसिa·ho·si ओतिण्णोo·tiṇ·ṇo विञ्ञापकोviñ·ñā·pa·ko सन्दस्सकोsan·das·sa·ko समादपकोsa·mā·da·pa·ko समुत्तेजकोsa·mut·te·ja·ko सम्पहंसको,sam·pa·haṃ·sa·ko अकिलासुa·ki·lā·su धम्मदेसनाय,dham·ma·de·sa·nā·ya अनुग्गाहकोa·nug·gā·ha·ko सब्रह्मचारीनं।sab·rah·ma·cā·rī·naṃ

    Api ca me, bhante, āyasmā sāriputto ovādako ahosi otiṇṇo viññāpako sandassako samādapako samuttejako sampahaṁsako, akilāsu dhammadesanāya, anuggāhako sabrahmacārīnaṁ.

    But Venerable Sāriputta was my adviser and counselor. He educated, encouraged, fired up, and inspired me. He never tired of teaching the Dhamma, and he supported his spiritual companions.

  25. 25

    तंtaṃ मयंma·yaṃ आयस्मतोā·yas·ma·to सारिपुत्तस्सsā·ri·put·tas·sa धम्मोजंdham·mo·jaṃ धम्मभोगंdham·ma·bho·gaṃ धम्मानुग्गहंdham·mā·nug·ga·haṃ अनुस्सरामा”ति।a·nus·sa·rā·mā

    Taṁ mayaṁ āyasmato sāriputtassa dhammojaṁ dhammabhogaṁ dhammānuggahaṁ anussarāmā”ti.

    I remember the nectar of the teaching, the riches of the teaching, the support of the teaching given by Venerable Sāriputta.”

  26. 26

    “ननुna·nu तं,taṃ आनन्द,ā·nan·da मयाma·yā पटिकच्चेवpa·ṭi·kac·ce·va अक्खातं:ak·khā·taṃ

    “Nanu taṁ, ānanda, mayā paṭikacceva akkhātaṁ:

    “Ānanda, did I not prepare for this when I explained that

  27. 27

    ‘सब्बेहिsab·be·hi पियेहिpi·ye·hi मनापेहिma·nā·pe·hi नानाभावोnā·nā·bhā·vo विनाभावोvi·nā·bhā·vo अञ्ञथाभावो।añ·ña·thā·bhā·vo

    ‘sabbehi piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo.

    we must be parted and separated from all we hold dear and beloved?

  28. 28

    तंtaṃ कुतेत्थ,ku·tet·tha आनन्द,ā·nan·da लब्भा।lab·bhā यंyaṃ तंtaṃ जातंjā·taṃ भूतंbhū·taṃ सङ्खतंsaṅ·kha·taṃ पलोकधम्मं,pa·lo·ka·dham·maṃ तंtaṃ वतva·ta माmā पलुज्जीति—pa·luj·jī·ti

    Taṁ kutettha, ānanda, labbhā. Yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ, taṁ vata mā palujjīti—

    How could it possibly be so that what is born, created, conditioned, and liable to wear out should not wear out?

  29. 29

    नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    That is not possible.

  30. 30

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आनन्द,ā·nan·da महतोma·ha·to रुक्खस्सruk·khas·sa तिट्ठतोtiṭ·ṭha·to सारवतोsā·ra·va·to योyo महन्ततरोma·han·ta·ta·ro खन्धोkhan·dho सोso पलुज्जेय्य;pa·luj·jey·ya

    Seyyathāpi, ānanda, mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato yo mahantataro khandho so palujjeyya;

    Suppose there was a large tree standing with heartwood, and the largest branch broke off.

  31. 31

    एवमेवe·va·me·va खोkho आनन्द,ā·nan·da महतोma·ha·to भिक्खुसङ्घस्सbhik·khu·saṅ·ghas·sa तिट्ठतोtiṭ·ṭha·to सारवतोsā·ra·va·to सारिपुत्तोsā·ri·put·to परिनिब्बुतो।pa·ri·nib·bu·to

    evameva kho ānanda, mahato bhikkhusaṅghassa tiṭṭhato sāravato sāriputto parinibbuto.

    In the same way, in the great Saṅgha that stands with heartwood, Sāriputta has become fully quenched.

  32. 32

    तंtaṃ कुतेत्थ,ku·tet·tha आनन्द,ā·nan·da लब्भा।lab·bhā यंyaṃ तंtaṃ जातंjā·taṃ भूतंbhū·taṃ सङ्खतंsaṅ·kha·taṃ पलोकधम्मं,pa·lo·ka·dham·maṃ तंtaṃ वतva·ta माmā पलुज्जी’ति—pa·luj·jī

    Taṁ kutettha, ānanda, labbhā. Yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ, taṁ vata mā palujjī’ti—

    How could it possibly be so that what is born, created, conditioned, and liable to wear out should not wear out?

  33. 33

    नेतंne·taṃ ठानंṭhā·naṃ विज्जति।vij·ja·ti

    netaṁ ṭhānaṁ vijjati.

    That is not possible.

  34. 34

    तस्मातिहानन्द,tas·mā·ti·hā·nan·da अत्तदीपाat·ta·dī·pā विहरथvi·ha·ra·tha अत्तसरणाat·ta·sa·ra·ṇā अनञ्ञसरणा,a·nañ·ña·sa·ra·ṇā धम्मदीपाdham·ma·dī·pā धम्मसरणाdham·ma·sa·ra·ṇā अनञ्ञसरणा।a·nañ·ña·sa·ra·ṇā

    Tasmātihānanda, attadīpā viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā.

    So Ānanda, live as your own island, your own refuge, with no other refuge. Let the teaching be your island and your refuge, with no other refuge.

  35. 35

    कथञ्चानन्द,ka·thañ·cā·nan·da भिक्खुbhik·khu अत्तदीपोat·ta·dī·po विहरतिvi·ha·ra·ti अत्तसरणोat·ta·sa·ra·ṇo अनञ्ञसरणो,a·nañ·ña·sa·ra·ṇo धम्मदीपोdham·ma·dī·po धम्मसरणोdham·ma·sa·ra·ṇo अनञ्ञसरणो?a·nañ·ña·sa·ra·ṇo

    Kathañcānanda, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo?

    And how does a mendicant do this?

  36. 36

    इधानन्द,i·dhā·nan·da भिक्खुbhik·khu कायेkā·ye कायानुपस्सीkā·yā·nu·pas·sī विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं;a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    Idhānanda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;

    It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.

  37. 37

    वेदनासुve·da·nā·su …पे…pe

    vedanāsu …pe…

    They meditate observing an aspect of feelings …

  38. 38

    चित्तेcit·te …पे…pe

    citte …pe…

    mind …

  39. 39

    धम्मेसुdham·me·su धम्मानुपस्सीdham·mā·nu·pas·sī विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं।a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

    principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.

  40. 40

    एवंe·vaṃ खो,kho आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu अत्तदीपोat·ta·dī·po विहरतिvi·ha·ra·ti अत्तसरणोat·ta·sa·ra·ṇo अनञ्ञसरणो,a·nañ·ña·sa·ra·ṇo धम्मदीपोdham·ma·dī·po धम्मसरणोdham·ma·sa·ra·ṇo अनञ्ञसरणो।a·nañ·ña·sa·ra·ṇo

    Evaṁ kho, ānanda, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo.

    That’s how a mendicant lives with themselves as island and refuge, without other refuge; with the teachings as island and refuge, without other refuge.

  41. 41

    येye हिhi केचि,ke·ci आनन्द,ā·nan·da एतरहिe·ta·ra·hi वाvā ममच्चयेma·mac·ca·ye वाvā अत्तदीपाat·ta·dī·pā विहरिस्सन्तिvi·ha·ris·san·ti अत्तसरणाat·ta·sa·ra·ṇā अनञ्ञसरणा,a·nañ·ña·sa·ra·ṇā धम्मदीपाdham·ma·dī·pā धम्मसरणाdham·ma·sa·ra·ṇā अनञ्ञसरणा;a·nañ·ña·sa·ra·ṇā तमतग्गेta·ma·tag·ge मेते,me·te आनन्द,ā·nan·da भिक्खूbhik·khū भविस्सन्तिbha·vis·san·ti येye केचिke·ci सिक्खाकामा”ति।sik·khā·kā·mā

    Ye hi keci, ānanda, etarahi vā mamaccaye vā attadīpā viharissanti attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā; tamatagge mete, ānanda, bhikkhū bhavissanti ye keci sikkhākāmā”ti.

    Whether now or after I have passed, any who shall live as their own island, their own refuge, with no other refuge; with the teaching as their island and their refuge, with no other refuge—those mendicants of mine eager to train shall be among the best of the best.”

  42. 42

    ततियं।ta·ti·yaṃ

    Tatiyaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.