Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Linked Discourses 54 10 संयुत्त निकाय 54।1 10

Chapter: 1234567891011121314151617181920

Kimilasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970 · Hide pronunciation

  1. 1

    संयुत्तsaṃ·yut·ta निकायni·kā·ya 54।10

    Saṁyutta Nikāya 54.10

    Linked Discourses 54.10

  2. 2

    1। एकधम्मवग्गe·ka·dham·ma·vag·ga

    1. Ekadhammavagga

    1. One Thing

  3. 3

    किमिलसुत्तki·mi·la·sut·ta

    Kimilasutta

    With Kimbila

  4. 4

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  5. 5

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā किमिलायंki·mi·lā·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti वेळुवने।ve·ḷu·va·ne

    ekaṁ samayaṁ bhagavā kimilāyaṁ viharati veḷuvane.

    At one time the Buddha was staying near Kimbilā in the Freshwater Mangrove Wood.

  6. 6

    तत्रtat·ra खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ किमिलंki·mi·laṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Tatra kho bhagavā āyasmantaṁ kimilaṁ āmantesi:

    Then the Buddha said to Venerable Kimbila,

  7. 7

    “कथंka·thaṃ भावितोbhā·vi·to नुnu खो,kho किमिल,ki·mi·la आनापानस्सतिसमाधिā·nā·pā·nas·sa·ti·sa·mā·dhi कथंka·thaṃ बहुलीकतोba·hu·lī·ka·to महप्फलोma·hap·pha·lo होतिho·ti महानिसंसो”ति?ma·hā·ni·saṃ·so

    “kathaṁ bhāvito nu kho, kimila, ānāpānassatisamādhi kathaṁ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṁso”ti?

    “Kimbila, how is immersion due to mindfulness of breathing developed and cultivated so that it is very fruitful and beneficial?”

  8. 8

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te आयस्माā·yas·mā किमिलोki·mi·lo तुण्हीtuṇ·hī अहोसि।a·ho·si

    Evaṁ vutte, āyasmā kimilo tuṇhī ahosi.

    When he said this, Kimbila kept silent.

  9. 9

    दुतियम्पिdu·ti·yam·pi खोkho भगवाbha·ga·vā …पे…pe

    Dutiyampi kho bhagavā …pe…

    For a second time …

  10. 10

    ततियम्पिta·ti·yam·pi खोkho भगवाbha·ga·vā आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ किमिलंki·mi·laṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṁ kimilaṁ āmantesi:

    And for a third time, the Buddha said to him,

  11. 11

    “कथंka·thaṃ भावितोbhā·vi·to नुnu खो,kho किमिल,ki·mi·la आनापानस्सतिसमाधिā·nā·pā·nas·sa·ti·sa·mā·dhi कथंka·thaṃ बहुलीकतोba·hu·lī·ka·to महप्फलोma·hap·pha·lo होतिho·ti महानिसंसो”ति?ma·hā·ni·saṃ·so

    “kathaṁ bhāvito nu kho, kimila, ānāpānassatisamādhi kathaṁ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṁso”ti?

    “How is immersion due to mindfulness of breathing developed and cultivated so that it is very fruitful and beneficial?”

  12. 12

    ततियम्पिta·ti·yam·pi खोkho आयस्माā·yas·mā किमिलोki·mi·lo तुण्हीtuṇ·hī अहोसि।a·ho·si

    Tatiyampi kho āyasmā kimilo tuṇhī ahosi.

    And a second time and a third time Kimbila kept silent.

  13. 13

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:

    When he said this, Venerable Ānanda said to the Buddha,

  14. 14

    “एतस्स,e·tas·sa भगवा,bha·ga·vā कालो;kā·lo एतस्स,e·tas·sa सुगत,su·ga·ta कालो।kā·lo

    “etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo.

    “Now is the time, Blessed One! Now is the time, Holy One!

  15. 15

    यंyaṃ भगवाbha·ga·vā आनापानस्सतिसमाधिंā·nā·pā·nas·sa·ti·sa·mā·dhiṃ भासेय्य,bhā·sey·ya भगवतोbha·ga·va·to सुत्वाsut·vā भिक्खूbhik·khū धारेस्सन्ती”ति।dhā·res·san·tī

    Yaṁ bhagavā ānāpānassatisamādhiṁ bhāseyya, bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.

    Let the Buddha speak on immersion due to mindfulness of breathing. The mendicants will listen and remember it.”

  16. 16

    “तेनहानन्द,te·na·hā·nan·da सुणाहि,su·ṇā·hi साधुकंsā·dhu·kaṃ मनसिma·na·si करोहि;ka·ro·hi भासिस्सामी”ति।bhā·sis·sā·mī

    “Tenahānanda, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.

    “Well then, Ānanda, listen and apply your mind well, I will speak.”

  17. 17

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho आयस्माā·yas·mā आनन्दोā·nan·do भगवतोbha·ga·va·to पच्चस्सोसि।pac·cas·so·si

    “Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.

    “Yes, sir,” Ānanda replied.

  18. 18

    भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Bhagavā etadavoca:

    The Buddha said this:

  19. 19

    “कथंka·thaṃ भावितोbhā·vi·to च,ca आनन्द,ā·nan·da आनापानस्सतिसमाधिā·nā·pā·nas·sa·ti·sa·mā·dhi कथंka·thaṃ बहुलीकतोba·hu·lī·ka·to महप्फलोma·hap·pha·lo होतिho·ti महानिसंसो?ma·hā·ni·saṃ·so

    “kathaṁ bhāvito ca, ānanda, ānāpānassatisamādhi kathaṁ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṁso?

    “Ānanda, how is immersion due to mindfulness of breathing developed and cultivated so that it is very fruitful and beneficial?

  20. 20

    इधानन्द,i·dhā·nan·da भिक्खुbhik·khu अरञ्ञगतोa·rañ·ña·ga·to वाvā रुक्खमूलगतोruk·kha·mū·la·ga·to वाvā सुञ्ञागारगतोsuñ·ñā·gā·ra·ga·to वाvā निसीदतिni·sī·da·ti पल्लङ्कंpal·laṅ·kaṃ आभुजित्वाā·bhu·jit·vā उजुंu·juṃ कायंkā·yaṃ पणिधायpa·ṇi·dhā·ya परिमुखंpa·ri·mu·khaṃ सतिंsa·tiṃ उपट्ठपेत्वा।u·paṭ·ṭha·pet·vā

    Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.

    It’s when a mendicant—gone to a wilderness, or to the root of a tree, or to an empty hut—sits down cross-legged, sets their body straight, and brings mindfulness to the present.

  21. 21

    सोso सतोवsa·to·va अस्ससति,as·sa·sa·ti सतोवsa·to·va पस्ससतिpas·sa·sa·ti …पे…pe

    So satova assasati, satova passasati …pe…

    Just mindful, they breathe in. Mindful, they breathe out. …

  22. 22

    ‘पटिनिस्सग्गानुपस्सीpa·ṭi·nis·sag·gā·nu·pas·sī अस्ससिस्सामी’तिas·sa·sis·sā·mī सिक्खति,sik·kha·ti ‘पटिनिस्सग्गानुपस्सीpa·ṭi·nis·sag·gā·nu·pas·sī पस्ससिस्सामी’तिpas·sa·sis·sā·mī सिक्खति।sik·kha·ti

    ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati.

    They practice like this: ‘I’ll breathe in observing letting go.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out observing letting go.’

  23. 23

    एवंe·vaṃ भावितोbhā·vi·to खो,kho आनन्द,ā·nan·da आनापानस्सतिसमाधिā·nā·pā·nas·sa·ti·sa·mā·dhi एवंe·vaṃ बहुलीकतोba·hu·lī·ka·to महप्फलोma·hap·pha·lo होतिho·ti महानिसंसो।ma·hā·ni·saṃ·so

    Evaṁ bhāvito kho, ānanda, ānāpānassatisamādhi evaṁ bahulīkato mahapphalo hoti mahānisaṁso.

    That’s how immersion due to mindfulness of breathing, when developed and cultivated, is very fruitful and beneficial.

  24. 24

    यस्मिंyas·miṃ समये,sa·ma·ye आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu दीघंdī·ghaṃ वाvā अस्ससन्तोas·sa·san·to ‘दीघंdī·ghaṃ अस्ससामी’तिas·sa·sā·mī पजानाति,pa·jā·nā·ti दीघंdī·ghaṃ वाvā पस्ससन्तोpas·sa·san·to ‘दीघंdī·ghaṃ पस्ससामी’तिpas·sa·sā·mī पजानाति;pa·jā·nā·ti

    Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu dīghaṁ vā assasanto ‘dīghaṁ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṁ vā passasanto ‘dīghaṁ passasāmī’ti pajānāti;

    There’s a time when a mendicant is breathing in heavily, and they know: ‘I’m breathing in heavily.’ Breathing out heavily they know: ‘I’m breathing out heavily.’

  25. 25

    रस्संras·saṃ वाvā अस्ससन्तोas·sa·san·to ‘रस्संras·saṃ अस्ससामी’तिas·sa·sā·mī पजानाति,pa·jā·nā·ti रस्संras·saṃ वाvā पस्ससन्तोpas·sa·san·to ‘रस्संras·saṃ पस्ससामी’तिpas·sa·sā·mī पजानाति;pa·jā·nā·ti

    rassaṁ vā assasanto ‘rassaṁ assasāmī’ti pajānāti, rassaṁ vā passasanto ‘rassaṁ passasāmī’ti pajānāti;

    Breathing in lightly they know: ‘I’m breathing in lightly.’ Breathing out lightly they know: ‘I’m breathing out lightly.’

  26. 26

    ‘सब्बकायप्पटिसंवेदीsab·ba·kā·yap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī अस्ससिस्सामी’तिas·sa·sis·sā·mī सिक्खति,sik·kha·ti ‘सब्बकायप्पटिसंवेदीsab·ba·kā·yap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī पस्ससिस्सामी’तिpas·sa·sis·sā·mī सिक्खति;sik·kha·ti

    ‘sabbakāyappaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sabbakāyappaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;

    They practice like this: ‘I’ll breathe in experiencing the whole body.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out experiencing the whole body.’

  27. 27

    ‘पस्सम्भयंpas·sam·bha·yaṃ कायसङ्खारंkā·ya·saṅ·khā·raṃ अस्ससिस्सामी’तिas·sa·sis·sā·mī सिक्खति,sik·kha·ti ‘पस्सम्भयंpas·sam·bha·yaṃ कायसङ्खारंkā·ya·saṅ·khā·raṃ पस्ससिस्सामी’तिpas·sa·sis·sā·mī सिक्खति—sik·kha·ti

    ‘passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī’ti sikkhati—

    They practice like this: ‘I’ll breathe in stilling the physical process.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out stilling the physical process.’

  28. 28

    कायेkā·ye कायानुपस्सी,kā·yā·nu·pas·sī आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं।a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    kāye kāyānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

    At such a time a mendicant is meditating by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.

  29. 29

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  30. 30

    कायञ्ञतराहं,kā·yañ·ña·ta·rā·haṃ आनन्द,ā·nan·da एतंe·taṃ वदामिva·dā·mi यदिदं—अस्सासपस्सासं।ya·di·daṃ

    Kāyaññatarāhaṁ, ānanda, etaṁ vadāmi yadidaṁ—assāsapassāsaṁ.

    Because the breath is a certain aspect of the body, I say.

  31. 31

    तस्मातिहानन्द,tas·mā·ti·hā·nan·da कायेkā·ye कायानुपस्सीkā·yā·nu·pas·sī भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं।a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    Tasmātihānanda, kāye kāyānupassī bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

    Therefore, at such a time a mendicant is meditating by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.

  32. 32

    यस्मिंyas·miṃ समये,sa·ma·ye आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu ‘पीतिप्पटिसंवेदीpī·tip·pa·ṭi·saṃ·ve·dī अस्ससिस्सामी’तिas·sa·sis·sā·mī सिक्खति,sik·kha·ti ‘पीतिप्पटिसंवेदीpī·tip·pa·ṭi·saṃ·ve·dī पस्ससिस्सामी’तिpas·sa·sis·sā·mī सिक्खति;sik·kha·ti

    Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu ‘pītippaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘pītippaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;

    There’s a time when a mendicant practices like this: ‘I’ll breathe in experiencing rapture.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out experiencing rapture.’

  33. 33

    ‘सुखप्पटिसंवेदीsu·khap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī अस्ससिस्सामी’तिas·sa·sis·sā·mī सिक्खति,sik·kha·ti ‘सुखप्पटिसंवेदीsu·khap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī पस्ससिस्सामी’तिpas·sa·sis·sā·mī सिक्खति;sik·kha·ti

    ‘sukhappaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sukhappaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;

    They practice like this: ‘I’ll breathe in experiencing bliss.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out experiencing bliss.’

  34. 34

    ‘चित्तसङ्खारप्पटिसंवेदीcit·ta·saṅ·khā·rap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī अस्ससिस्सामी’तिas·sa·sis·sā·mī सिक्खति,sik·kha·ti ‘चित्तसङ्खारप्पटिसंवेदीcit·ta·saṅ·khā·rap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī पस्ससिस्सामी’तिpas·sa·sis·sā·mī सिक्खति;sik·kha·ti

    ‘cittasaṅkhārappaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittasaṅkhārappaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;

    They practice like this: ‘I’ll breathe in experiencing the the mental process.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out experiencing the the mental process.’

  35. 35

    ‘पस्सम्भयंpas·sam·bha·yaṃ चित्तसङ्खारंcit·ta·saṅ·khā·raṃ पस्ससिस्सामी’तिpas·sa·sis·sā·mī सिक्खति—sik·kha·ti

    ‘passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ passasissāmī’ti sikkhati—

    They practice like this: ‘I’ll breathe in stilling the mental process.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out stilling the mental process.’

  36. 36

    वेदनासुve·da·nā·su वेदनानुपस्सी,ve·da·nā·nu·pas·sī आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं।a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    vedanāsu vedanānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

    At such a time a mendicant is meditating by observing an aspect of feelings—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.

  37. 37

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  38. 38

    वेदनाञ्ञतराहं,ve·da·nāñ·ña·ta·rā·haṃ आनन्द,ā·nan·da एतंe·taṃ वदामि,va·dā·mi यदिदं—अस्सासपस्सासानंya·di·daṃ साधुकंsā·dhu·kaṃ मनसिकारं।ma·na·si·kā·raṃ

    Vedanāññatarāhaṁ, ānanda, etaṁ vadāmi, yadidaṁ—assāsapassāsānaṁ sādhukaṁ manasikāraṁ.

    Because careful application of mind to the in-breaths and out-breaths is a certain aspect of feelings, I say.

  39. 39

    तस्मातिहानन्द,tas·mā·ti·hā·nan·da वेदनासुve·da·nā·su वेदनानुपस्सीve·da·nā·nu·pas·sī भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं।a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    Tasmātihānanda, vedanāsu vedanānupassī bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

    Therefore, at such a time a mendicant is meditating by observing an aspect of feelings—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.

  40. 40

    यस्मिंyas·miṃ समये,sa·ma·ye आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu ‘चित्तप्पटिसंवेदीcit·tap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī अस्ससिस्सामी’तिas·sa·sis·sā·mī सिक्खति,sik·kha·ti ‘चित्तप्पटिसंवेदीcit·tap·pa·ṭi·saṃ·ve·dī पस्ससिस्सामी’तिpas·sa·sis·sā·mī सिक्खति;sik·kha·ti

    Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu ‘cittappaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittappaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati;

    There’s a time when a mendicant practices like this: ‘I’ll breathe in experiencing the mind.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out experiencing the mind.’

  41. 41

    अभिप्पमोदयंa·bhip·pa·mo·da·yaṃ चित्तंcit·taṃ …पे…pe

    abhippamodayaṁ cittaṁ …pe…

    They practice like this: ‘I’ll breathe in gladdening the mind.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out gladdening the mind.’

  42. 42
  43. 43

    ‘विमोचयंvi·mo·ca·yaṃ चित्तंcit·taṃ अस्ससिस्सामी’तिas·sa·sis·sā·mī सिक्खति,sik·kha·ti ‘विमोचयंvi·mo·ca·yaṃ चित्तंcit·taṃ पस्ससिस्सामी’तिpas·sa·sis·sā·mī सिक्खति—sik·kha·ti

    ‘vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī’ti sikkhati, ‘vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī’ti sikkhati—

    They practice like this: ‘I’ll breathe in freeing the mind.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out freeing the mind.’

  44. 44

    चित्तेcit·te चित्तानुपस्सी,cit·tā·nu·pas·sī आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं।a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    citte cittānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

    At such a time a mendicant is meditating by observing an aspect of the mind—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.

  45. 45

    तंtaṃ किस्सkis·sa हेतु?he·tu

    Taṁ kissa hetu?

    Why is that?

  46. 46

    नाहं,nā·haṃ आनन्द,ā·nan·da मुट्ठस्सतिस्सmuṭ·ṭhas·sa·tis·sa असम्पजानस्सa·sam·pa·jā·nas·sa आनापानस्सतिसमाधिभावनंā·nā·pā·nas·sa·ti·sa·mā·dhi·bhā·va·naṃ वदामि।va·dā·mi

    Nāhaṁ, ānanda, muṭṭhassatissa asampajānassa ānāpānassatisamādhibhāvanaṁ vadāmi.

    Because there is no development of immersion due to mindfulness of breathing for someone who is unmindful and lacks awareness, I say.

  47. 47

    तस्मातिहानन्द,tas·mā·ti·hā·nan·da चित्तेcit·te चित्तानुपस्सीcit·tā·nu·pas·sī भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं।a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    Tasmātihānanda, citte cittānupassī bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

    Therefore, at such a time a mendicant is meditating by observing an aspect of the mind—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.

  48. 48

    यस्मिंyas·miṃ समये,sa·ma·ye आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu ‘अनिच्चानुपस्सीa·nic·cā·nu·pas·sī अस्ससिस्सामी’तिas·sa·sis·sā·mī सिक्खतिsik·kha·ti …पे…pe

    Yasmiṁ samaye, ānanda, bhikkhu ‘aniccānupassī assasissāmī’ti sikkhati …pe…

    There’s a time when a mendicant practices like this: ‘I’ll breathe in observing impermanence.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out observing impermanence.’

  49. 49
  50. 50
  51. 51

    ‘पटिनिस्सग्गानुपस्सीpa·ṭi·nis·sag·gā·nu·pas·sī अस्ससिस्सामी’तिas·sa·sis·sā·mī सिक्खति,sik·kha·ti ‘पटिनिस्सग्गानुपस्सीpa·ṭi·nis·sag·gā·nu·pas·sī पस्ससिस्सामी’तिpas·sa·sis·sā·mī सिक्खति—sik·kha·ti

    ‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati—

    They practice like this: ‘I’ll breathe in observing letting go.’ They practice like this: ‘I’ll breathe out observing letting go.’

  52. 52

    धम्मेसुdham·me·su धम्मानुपस्सी,dham·mā·nu·pas·sī आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं।a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    dhammesu dhammānupassī, ānanda, bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

    At such a time a mendicant is meditating by observing an aspect of principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.

  53. 53

    सोso यंyaṃ तंtaṃ होतिho·ti अभिज्झादोमनस्सानंa·bhij·jhā·do·ma·nas·sā·naṃ पहानंpa·hā·naṃ तंtaṃ पञ्ञायpañ·ñā·ya दिस्वाdis·vā साधुकंsā·dhu·kaṃ अज्झुपेक्खिताaj·jhu·pek·khi·tā होति।ho·ti

    So yaṁ taṁ hoti abhijjhādomanassānaṁ pahānaṁ taṁ paññāya disvā sādhukaṁ ajjhupekkhitā hoti.

    Having seen with wisdom the giving up of covetousness and displeasure, they watch closely over with equanimity.

  54. 54

    तस्मातिहानन्द,tas·mā·ti·hā·nan·da धम्मेसुdham·me·su धम्मानुपस्सीdham·mā·nu·pas·sī भिक्खुbhik·khu तस्मिंtas·miṃ समयेsa·ma·ye विहरतिvi·ha·ra·ti आतापीā·tā·pī सम्पजानोsam·pa·jā·no सतिमा,sa·ti·mā विनेय्यvi·ney·ya लोकेlo·ke अभिज्झादोमनस्सं।a·bhij·jhā·do·ma·nas·saṃ

    Tasmātihānanda, dhammesu dhammānupassī bhikkhu tasmiṁ samaye viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

    Therefore, at such a time a mendicant is meditating by observing an aspect of principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world.

  55. 55

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi आनन्द,ā·nan·da चतुमहापथेca·tu·ma·hā·pa·the महापंसुपुञ्जो।ma·hā·paṃ·su·puñ·jo

    Seyyathāpi, ānanda, catumahāpathe mahāpaṁsupuñjo.

    Suppose there was a large heap of sand at the crossroads.

  56. 56

    पुरत्थिमायpu·rat·thi·mā·ya चेपिce·pi दिसायंdi·sā·yaṃ आगच्छेय्यā·gac·chey·ya सकटंsa·ka·ṭaṃ वाvā रथोra·tho वा,vā उपहनतेवu·pa·ha·na·te·va तंtaṃ पंसुपुञ्जं;paṃ·su·puñ·jaṃ

    Puratthimāya cepi disāyaṁ āgaccheyya sakaṭaṁ vā ratho vā, upahanateva taṁ paṁsupuñjaṁ;

    And a cart or chariot were to come by from the east,

  57. 57

    पच्छिमायpac·chi·mā·ya चेपिce·pi दिसायdi·sā·ya आगच्छेय्यā·gac·chey·ya …

    pacchimāya cepi disāya āgaccheyya …

    west,

  58. 58

    उत्तरायut·ta·rā·ya चेपिce·pi दिसायdi·sā·ya …

    uttarāya cepi disāya …

    north,

  59. 59

    दक्खिणायdak·khi·ṇā·ya चेपिce·pi दिसायdi·sā·ya आगच्छेय्यā·gac·chey·ya सकटंsa·ka·ṭaṃ वाvā रथोra·tho वा,vā उपहनतेवu·pa·ha·na·te·va तंtaṃ पंसुपुञ्जं।paṃ·su·puñ·jaṃ

    dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya sakaṭaṁ vā ratho vā, upahanateva taṁ paṁsupuñjaṁ.

    or south and destroy that heap of sand.

  60. 60

    एवमेवe·va·me·va खो,kho आनन्द,ā·nan·da भिक्खुbhik·khu कायेkā·ye कायानुपस्सीkā·yā·nu·pas·sī विहरन्तोपिvi·ha·ran·to·pi उपहनतेवu·pa·ha·na·te·va पापकेpā·pa·ke अकुसलेa·ku·sa·le धम्मे;dham·me

    Evameva kho, ānanda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharantopi upahanateva pāpake akusale dhamme;

    In the same way, when a mendicant is meditating by observing an aspect of the body,

  61. 61

    वेदनासुve·da·nā·su …पे…pe

    vedanāsu …pe…

    feelings,

  62. 62

    चित्तेcit·te …पे…pe

    citte …pe…

    mind,

  63. 63

    धम्मेसुdham·me·su धम्मानुपस्सीdham·mā·nu·pas·sī विहरन्तोपिvi·ha·ran·to·pi उपहनतेवu·pa·ha·na·te·va पापकेpā·pa·ke अकुसलेa·ku·sa·le धम्मे”ति।dham·me

    dhammesu dhammānupassī viharantopi upahanateva pāpake akusale dhamme”ti.

    or principles, they destroy bad, unskillful qualities.”

  64. 64

    दसमं।da·sa·maṃ

    Dasamaṁ.

    (Pāli only)

  65. 65

    एकधम्मवग्गोe·ka·dham·ma·vag·go पठमो।pa·ṭha·mo

    Ekadhammavaggo paṭhamo.

    (Pāli only)

  66. 66

    तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ

    Tassuddānaṁ

    (Pāli only)

  67. 67

    एकधम्मोe·ka·dham·mo चca बोज्झङ्गो,boj·jhaṅ·go

    Ekadhammo ca bojjhaṅgo,

    (Pāli only)

  68. 68

    सुद्धिकञ्चsud·dhi·kañ·ca दुवेdu·ve फला;pha·lā

    suddhikañca duve phalā;

    (Pāli only)

  69. 69

    अरिट्ठोa·riṭ·ṭho कप्पिनोkap·pi·no दीपो,dī·po

    Ariṭṭho kappino dīpo,

    (Pāli only)

  70. 70

    वेसालीve·sā·lī किमिलेनki·mi·le·na चाति।cā·ti

    vesālī kimilena cāti.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.