Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Heartfelt Sayings 20 उदान 20

Chapter: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980

Bhaddiyasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647 · Hide pronunciation

  1. 1

    उदानu·dā·na 2।10

    Udāna 2.10

    Heartfelt Sayings 2.10

  2. 2

    भद्दियसुत्तbhad·di·ya·sut·ta

    Bhaddiyasutta

    With Bhaddiya

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā अनुपियायंa·nu·pi·yā·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti अम्बवने।am·ba·va·ne

    ekaṁ samayaṁ bhagavā anupiyāyaṁ viharati ambavane.

    At one time the Buddha was staying near Anupiya in a mango grove.

  5. 5

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na आयस्माā·yas·mā भद्दियोbhad·di·yo काळीगोधायkā·ḷī·go·dhā·ya पुत्तोput·to अरञ्ञगतोपिa·rañ·ña·ga·to·pi रुक्खमूलगतोपिruk·kha·mū·la·ga·to·pi सुञ्ञागारगतोपिsuñ·ñā·gā·ra·ga·to·pi अभिक्खणंa·bhik·kha·ṇaṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेसि:u·dā·ne·si

    Tena kho pana samayena āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:

    Now at that time, Venerable Bhaddiya son of Kāḷīgodhā, even in the wilderness, at the foot of a tree, or in an empty dwelling, frequently expressed this heartfelt sentiment:

  6. 6

    “अहोa·ho सुखं,su·khaṃ अहोa·ho सुखन्”ति।su·khan

    “aho sukhaṁ, aho sukhan”ti.

    “Oh, what bliss! Oh, what bliss!”

  7. 7

    अस्सोसुंas·so·suṃ खोkho सम्बहुलाsam·ba·hu·lā भिक्खूbhik·khū आयस्मतोā·yas·ma·to भद्दियस्सbhad·di·yas·sa काळीगोधायkā·ḷī·go·dhā·ya पुत्तस्सput·tas·sa अरञ्ञगतस्सपिa·rañ·ña·ga·tas·sa·pi रुक्खमूलगतस्सपिruk·kha·mū·la·ga·tas·sa·pi सुञ्ञागारगतस्सपिsuñ·ñā·gā·ra·ga·tas·sa·pi अभिक्खणंa·bhik·kha·ṇaṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेन्तस्स:u·dā·nen·tas·sa

    Assosuṁ kho sambahulā bhikkhū āyasmato bhaddiyassa kāḷīgodhāya puttassa araññagatassapi rukkhamūlagatassapi suññāgāragatassapi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānentassa:

    Several mendicants heard him

  8. 8

    “अहोa·ho सुखं,su·khaṃ अहोa·ho सुखन्”ति।su·khan

    “aho sukhaṁ, aho sukhan”ti.

    (Pāli only)

  9. 9

    सुत्वानsut·vā·na नेसंne·saṃ एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Sutvāna nesaṁ etadahosi:

    and thought,

  10. 10

    “निस्संसयंnis·saṃ·sa·yaṃ खो,kho आवुसो,ā·vu·so आयस्माā·yas·mā भद्दियोbhad·di·yo काळीगोधायkā·ḷī·go·dhā·ya पुत्तोput·to अनभिरतोa·na·bhi·ra·to ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरति,ca·ra·ti

    “nissaṁsayaṁ kho, āvuso, āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto anabhirato brahmacariyaṁ carati,

    “Without a doubt, Venerable Bhaddiya leads the spiritual life dissatisfied.

  11. 11

    यंसyaṃ·sa पुब्बेpub·be अगारियभूतस्सa·gā·ri·ya·bhū·tas·sa रज्जसुखं,raj·ja·su·khaṃ सोso तमनुस्सरमानोta·ma·nus·sa·ra·mā·no अरञ्ञगतोपिa·rañ·ña·ga·to·pi रुक्खमूलगतोपिruk·kha·mū·la·ga·to·pi सुञ्ञागारगतोपिsuñ·ñā·gā·ra·ga·to·pi अभिक्खणंa·bhik·kha·ṇaṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेसि:u·dā·ne·si

    yaṁsa pubbe agāriyabhūtassa rajjasukhaṁ, so tamanussaramāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:

    It’s when recalling the pleasures of royalty he formerly enjoyed as a layperson that, even in the wilderness, at the foot of a tree, or in an empty dwelling, he frequently expresses this heartfelt sentiment:

  12. 12

    ‘अहोa·ho सुखं,su·khaṃ अहोa·ho सुखन्’”ति।su·khan

    ‘aho sukhaṁ, aho sukhan’”ti.

    ‘Oh, what bliss! Oh, what bliss!’”

  13. 13

    अथa·tha खोkho सम्बहुलाsam·ba·hu·lā भिक्खूbhik·khū येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नाni·sin·nā खोkho तेte भिक्खूbhik·khū भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ

    Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:

    Then those mendicants went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what was happening.

  14. 14

    “आयस्मा,ā·yas·mā भन्ते,bhan·te भद्दियोbhad·di·yo काळीगोधायkā·ḷī·go·dhā·ya पुत्तोput·to अरञ्ञगतोपिa·rañ·ña·ga·to·pi रुक्खमूलगतोपिruk·kha·mū·la·ga·to·pi सुञ्ञागारगतोपिsuñ·ñā·gā·ra·ga·to·pi अभिक्खणंa·bhik·kha·ṇaṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेसि:u·dā·ne·si

    “āyasmā, bhante, bhaddiyo kāḷīgodhāya putto araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:

    (Pāli only)

  15. 15

    ‘अहोa·ho सुखं,su·khaṃ अहोa·ho सुखन्’ति।su·khan

    ‘aho sukhaṁ, aho sukhan’ti.

    (Pāli only)

  16. 16

    निस्संसयंnis·saṃ·sa·yaṃ खो,kho भन्ते,bhan·te आयस्माā·yas·mā भद्दियोbhad·di·yo काळीगोधायkā·ḷī·go·dhā·ya पुत्तोput·to अनभिरतोa·na·bhi·ra·to ब्रह्मचरियंbrah·ma·ca·ri·yaṃ चरति।ca·ra·ti

    Nissaṁsayaṁ kho, bhante, āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto anabhirato brahmacariyaṁ carati.

    (Pāli only)

  17. 17

    यंसyaṃ·sa पुब्बेpub·be अगारियभूतस्सa·gā·ri·ya·bhū·tas·sa रज्जसुखं,raj·ja·su·khaṃ सोso तमनुस्सरमानोta·ma·nus·sa·ra·mā·no अरञ्ञगतोपिa·rañ·ña·ga·to·pi रुक्खमूलगतोपिruk·kha·mū·la·ga·to·pi सुञ्ञागारगतोपिsuñ·ñā·gā·ra·ga·to·pi अभिक्खणंa·bhik·kha·ṇaṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेसि:u·dā·ne·si

    Yaṁsa pubbe agāriyabhūtassa rajjasukhaṁ, so tamanussaramāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:

    (Pāli only)

  18. 18

    ‘अहोa·ho सुखं,su·khaṃ अहोa·ho सुखन्’”ति।su·khan

    ‘aho sukhaṁ, aho sukhan’”ti.

    (Pāli only)

  19. 19

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā अञ्ञतरंañ·ña·ta·raṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आमन्तेसि:ā·man·te·si

    Atha kho bhagavā aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi:

    So the Buddha addressed one of the monks,

  20. 20

    “एहिe·hi त्वं,tvaṃ भिक्खु,bhik·khu ममma·ma वचनेनva·ca·ne·na भद्दियंbhad·di·yaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ आमन्तेहि:ā·man·te·hi

    “ehi tvaṁ, bhikkhu, mama vacanena bhaddiyaṁ bhikkhuṁ āmantehi:

    “Please, monk, in my name tell the mendicant Bhaddiya that

  21. 21

    ‘सत्थाsat·thā तं,taṃ आवुसोā·vu·so भद्दिय,bhad·di·ya आमन्तेती’”ति।ā·man·te·tī

    ‘satthā taṁ, āvuso bhaddiya, āmantetī’”ti.

    the Teacher summons him.”

  22. 22

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”तिbhan·te खोkho सोso भिक्खुbhik·khu भगवतोbha·ga·va·to पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā येनायस्माye·nā·yas·mā भद्दियोbhad·di·yo काळीगोधायkā·ḷī·go·dhā·ya पुत्तोput·to तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भद्दियंbhad·di·yaṃ काळीगोधायkā·ḷī·go·dhā·ya पुत्तंput·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    “Evaṁ, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhaddiyaṁ kāḷīgodhāya puttaṁ etadavoca:

    “Yes, sir,” that monk replied. He went to Bhaddiya and said to him,

  23. 23

    “सत्थाsat·thā तं,taṃ आवुसोā·vu·so भद्दिय,bhad·di·ya आमन्तेती”ति।ā·man·te·tī

    “satthā taṁ, āvuso bhaddiya, āmantetī”ti.

    “Reverend Bhaddiya, the Teacher summons you.”

  24. 24

    “एवमावुसो”तिe·va·mā·vu·so खोkho आयस्माā·yas·mā भद्दियोbhad·di·yo काळीगोधायkā·ḷī·go·dhā·ya पुत्तोput·to तस्सtas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no पटिस्सुत्वाpa·ṭis·sut·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho आयस्मन्तंā·yas·man·taṃ भद्दियंbhad·di·yaṃ काळीगोधायkā·ḷī·go·dhā·ya पुत्तंput·taṃ भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    “Evamāvuso”ti kho āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ bhaddiyaṁ kāḷīgodhāya puttaṁ bhagavā etadavoca:

    “Yes, reverend,” Bhaddiya replied. He went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to him:

  25. 25

    “सच्चंsac·caṃ किरki·ra त्वं,tvaṃ भद्दिय,bhad·di·ya अरञ्ञगतोपिa·rañ·ña·ga·to·pi रुक्खमूलगतोपिruk·kha·mū·la·ga·to·pi सुञ्ञागारगतोपिsuñ·ñā·gā·ra·ga·to·pi अभिक्खणंa·bhik·kha·ṇaṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेसि:u·dā·ne·si

    “Saccaṁ kira tvaṁ, bhaddiya, araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:

    “Is it really true, Bhaddiya, that even in the wilderness, at the foot of a tree, or in an empty dwelling, you frequently express this heartfelt sentiment:

  26. 26

    ‘अहोa·ho सुखं,su·khaṃ अहोa·ho सुखन्’”ति।su·khan

    ‘aho sukhaṁ, aho sukhan’”ti.

    ‘Oh, what bliss! Oh, what bliss!’?”

  27. 27

    “एवं,e·vaṃ भन्ते”ति।bhan·te

    “Evaṁ, bhante”ti.

    “Yes, sir.”

  28. 28

    “किंkiṃ पनpa·na त्वं,tvaṃ भद्दिय,bhad·di·ya अत्थवसंat·tha·va·saṃ सम्पस्समानोsam·pas·sa·mā·no अरञ्ञगतोपिa·rañ·ña·ga·to·pi रुक्खमूलगतोपिruk·kha·mū·la·ga·to·pi सुञ्ञागारगतोपिsuñ·ñā·gā·ra·ga·to·pi अभिक्खणंa·bhik·kha·ṇaṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेसि:u·dā·ne·si

    “Kiṁ pana tvaṁ, bhaddiya, atthavasaṁ sampassamāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi:

    “But why do you say this?”

  29. 29

    ‘अहोa·ho सुखं,su·khaṃ अहोa·ho सुखन्’”ति।su·khan

    ‘aho sukhaṁ, aho sukhan’”ti.

    (Pāli only)

  30. 30

    “पुब्बेpub·be मे,me भन्ते,bhan·te अगारियभूतस्सa·gā·ri·ya·bhū·tas·sa रज्जंraj·jaṃ कारेन्तस्सkā·ren·tas·sa अन्तोपिan·to·pi अन्तेपुरेan·te·pu·re रक्खाrak·khā सुसंविहिताsu·saṃ·vi·hi·tā अहोसि,a·ho·si बहिपिba·hi·pi अन्तेपुरेan·te·pu·re रक्खाrak·khā सुसंविहिताsu·saṃ·vi·hi·tā अहोसि,a·ho·si अन्तोपिan·to·pi नगरेna·ga·re रक्खाrak·khā सुसंविहिताsu·saṃ·vi·hi·tā अहोसि,a·ho·si बहिपिba·hi·pi नगरेna·ga·re रक्खाrak·khā सुसंविहिताsu·saṃ·vi·hi·tā अहोसि,a·ho·si अन्तोपिan·to·pi जनपदेja·na·pa·de रक्खाrak·khā सुसंविहिताsu·saṃ·vi·hi·tā अहोसि,a·ho·si बहिपिba·hi·pi जनपदेja·na·pa·de रक्खाrak·khā सुसंविहिताsu·saṃ·vi·hi·tā अहोसि।a·ho·si

    “Pubbe me, bhante, agāriyabhūtassa rajjaṁ kārentassa antopi antepure rakkhā susaṁvihitā ahosi, bahipi antepure rakkhā susaṁvihitā ahosi, antopi nagare rakkhā susaṁvihitā ahosi, bahipi nagare rakkhā susaṁvihitā ahosi, antopi janapade rakkhā susaṁvihitā ahosi, bahipi janapade rakkhā susaṁvihitā ahosi.

    “Formerly, as a layperson ruling the land, my guard was well organized within and without the royal compound, within and without the city, and within and without the country.

  31. 31

    सोso खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te एवंe·vaṃ रक्खितोrak·khi·to गोपितोgo·pi·to सन्तोsan·to भीतोbhī·to उब्बिग्गोub·big·go उस्सङ्कीus·saṅ·kī उत्रासीut·rā·sī विहासिं।vi·hā·siṃ

    So kho ahaṁ, bhante, evaṁ rakkhito gopito santo bhīto ubbiggo ussaṅkī utrāsī vihāsiṁ.

    But although I was guarded and defended in this way, I remained fearful, scared, suspicious, and nervous.

  32. 32

    एतरहिe·ta·ra·hi खोkho पनाहं,pa·nā·haṃ भन्ते,bhan·te अरञ्ञगतोपिa·rañ·ña·ga·to·pi रुक्खमूलगतोपिruk·kha·mū·la·ga·to·pi सुञ्ञागारगतोपिsuñ·ñā·gā·ra·ga·to·pi एकोe·ko अभीतोa·bhī·to अनुब्बिग्गोa·nub·big·go अनुस्सङ्कीa·nus·saṅ·kī अनुत्रासीa·nut·rā·sī अप्पोस्सुक्कोap·pos·suk·ko पन्नलोमोpan·na·lo·mo परदत्तवुत्तो,pa·ra·dat·ta·vut·to मिगभूतेनmi·ga·bhū·te·na चेतसाce·ta·sā विहरामि।vi·ha·rā·mi

    Etarahi kho panāhaṁ, bhante, araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi eko abhīto anubbiggo anussaṅkī anutrāsī appossukko pannalomo paradattavutto, migabhūtena cetasā viharāmi.

    But these days, even when alone in the wilderness, at the foot of a tree, or in an empty dwelling, I’m not fearful, scared, suspicious, or nervous. I live relaxed, unruffled, surviving on charity, my heart free as a wild deer.

  33. 33

    इमंi·maṃ खोkho अहं,a·haṃ भन्ते,bhan·te अत्थवसंat·tha·va·saṃ सम्पस्समानोsam·pas·sa·mā·no अरञ्ञगतोपिa·rañ·ña·ga·to·pi रुक्खमूलगतोपिruk·kha·mū·la·ga·to·pi सुञ्ञागारगतोपिsuñ·ñā·gā·ra·ga·to·pi अभिक्खणंa·bhik·kha·ṇaṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेसिं:u·dā·ne·siṃ

    Imaṁ kho ahaṁ, bhante, atthavasaṁ sampassamāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesiṁ:

    It is for this reason that, even in the wilderness, at the foot of a tree, or in an empty dwelling, I frequently expressed this heartfelt sentiment:

  34. 34

    ‘अहोa·ho सुखं,su·khaṃ अहोa·ho सुखन्’”ति।su·khan

    ‘aho sukhaṁ, aho sukhan’”ti.

    ‘Oh, what bliss! Oh, what bliss!’”

  35. 35

    अथa·tha खोkho भगवाbha·ga·vā एतमत्थंe·ta·mat·thaṃ विदित्वाvi·dit·vā तायंtā·yaṃ वेलायंve·lā·yaṃ इमंi·maṃ उदानंu·dā·naṃ उदानेसि:u·dā·ne·si

    Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:

    Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:

  36. 36

    “यस्सन्तरतोyas·san·ta·ra·to नna सन्तिsan·ti कोपा,ko·pā

    “Yassantarato na santi kopā,

    “They who hide no anger within,

  37. 37

    इतिभवाभवतञ्चi·ti·bha·vā·bha·va·tañ·ca वीतिवत्तो;vī·ti·vat·to

    Itibhavābhavatañca vītivatto;

    passed beyond any kind of existence;

  38. 38

    तंtaṃ विगतभयंvi·ga·ta·bha·yaṃ सुखिंsu·khiṃ असोकं,a·so·kaṃ

    Taṁ vigatabhayaṁ sukhiṁ asokaṁ,

    happy, free from fear and sorrow—

  39. 39

    देवाde·vā नानुभवन्तिnā·nu·bha·van·ti दस्सनाया”ति।das·sa·nā·yā

    Devā nānubhavanti dassanāyā”ti.

    even the gods can’t see them.”

  40. 40

    दसमं।da·sa·maṃ

    Dasamaṁ.

    (Pāli only)

  41. 41

    मुचलिन्दवग्गोmu·ca·lin·da·vag·go दुतियो।du·ti·yo

    Mucalindavaggo dutiyo.

    (Pāli only)

  42. 42

    तस्सुद्दानंtas·sud·dā·naṃ

    Tassuddānaṁ

    (Pāli only)

  43. 43

    मुचलिन्दोmu·ca·lin·do राजाrā·jā दण्डेन,daṇ·ḍe·na

    Mucalindo rājā daṇḍena,

    (Pāli only)

  44. 44

    सक्कारोsak·kā·ro उपासकेनu·pā·sa·ke·na च;ca

    sakkāro upāsakena ca;

    (Pāli only)

  45. 45

    गब्भिनीgab·bhi·nī एकपुत्तोe·ka·put·to च,ca

    Gabbhinī ekaputto ca,

    (Pāli only)

  46. 46

    सुप्पवासाsup·pa·vā·sā विसाखाvi·sā·khā च;ca

    suppavāsā visākhā ca;

    (Pāli only)

  47. 47

    काळीगोधायkā·ḷī·go·dhā·ya भद्दियोति।bhad·di·yo·ti

    Kāḷīgodhāya bhaddiyoti.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.