Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Numbered Discourses 10 89 अङ्गुत्तर 10 89
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211
Kokālikasutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899 · Hide pronunciation
-
1
Numbered Discourses 10.89
-
2
9। थेरवग्गthe·ra·vag·ga
9. Theravagga
9. Senior Mendicants
-
3
कोकालिकसुत्तko·kā·li·ka·sut·ta
Kokālikasutta
-
4
अथa·tha खोkho कोकालिकोko·kā·li·ko भिक्खुbhik·khu येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho कोकालिकोko·kā·li·ko भिक्खुbhik·khu भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho kokāliko bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho kokāliko bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
Then the mendicant Kokālika went up to the Buddha, bowed, sat down to one side, and said to him,
-
5
“पापिच्छा,pā·pic·chā भन्ते,bhan·te सारिपुत्तमोग्गल्लाना,sā·ri·put·ta·mog·gal·lā·nā पापिकानंpā·pi·kā·naṃ इच्छानंic·chā·naṃ वसंva·saṃ गता”ति।ga·tā
“pāpicchā, bhante, sāriputtamoggallānā, pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gatā”ti.
“Sir, Sāriputta and Moggallāna have corrupt wishes. They’ve fallen under the sway of corrupt wishes.”
- 6
-
7
पसादेहि,pa·sā·de·hi कोकालिक,ko·kā·li·ka सारिपुत्तमोग्गल्लानेसुsā·ri·put·ta·mog·gal·lā·ne·su चित्तं।cit·taṃ
Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṁ.
-
8
पेसलाpe·sa·lā सारिपुत्तमोग्गल्लाना”ति।sā·ri·put·ta·mog·gal·lā·nā
Pesalā sāriputtamoggallānā”ti.
- 9
-
10
“किञ्चापिkiñ·cā·pi मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā सद्धायिकोsad·dhā·yi·ko पच्चयिको,pac·ca·yi·ko अथa·tha खोkho पापिच्छावpā·pic·chā·va सारिपुत्तमोग्गल्लाना,sā·ri·put·ta·mog·gal·lā·nā पापिकानंpā·pi·kā·naṃ इच्छानंic·chā·naṃ वसंva·saṃ गता”ति।ga·tā
“kiñcāpi me, bhante, bhagavā saddhāyiko paccayiko, atha kho pāpicchāva sāriputtamoggallānā, pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gatā”ti.
“Despite my faith and trust in the Buddha, Sāriputta and Moggallāna have corrupt wishes. They’ve fallen under the sway of corrupt wishes.”
- 11
-
12
पसादेहि,pa·sā·de·hi कोकालिक,ko·kā·li·ka सारिपुत्तमोग्गल्लानेसुsā·ri·put·ta·mog·gal·lā·ne·su चित्तं।cit·taṃ
Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṁ.
-
13
पेसलाpe·sa·lā सारिपुत्तमोग्गल्लाना”ति।sā·ri·put·ta·mog·gal·lā·nā
Pesalā sāriputtamoggallānā”ti.
- 14
-
15
“किञ्चापिkiñ·cā·pi मे,me भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā सद्धायिकोsad·dhā·yi·ko पच्चयिको,pac·ca·yi·ko अथa·tha खोkho पापिच्छावpā·pic·chā·va सारिपुत्तमोग्गल्लाना,sā·ri·put·ta·mog·gal·lā·nā पापिकानंpā·pi·kā·naṃ इच्छानंic·chā·naṃ वसंva·saṃ गता”ति।ga·tā
“kiñcāpi me, bhante, bhagavā saddhāyiko paccayiko, atha kho pāpicchāva sāriputtamoggallānā, pāpikānaṁ icchānaṁ vasaṁ gatā”ti.
“Despite my faith and trust in the Buddha, Sāriputta and Moggallāna have corrupt wishes. They’ve fallen under the sway of corrupt wishes.”
- 16
-
17
पसादेहि,pa·sā·de·hi कोकालिक,ko·kā·li·ka सारिपुत्तमोग्गल्लानेसुsā·ri·put·ta·mog·gal·lā·ne·su चित्तं।cit·taṃ
Pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṁ.
-
18
पेसलाpe·sa·lā सारिपुत्तमोग्गल्लाना”ति।sā·ri·put·ta·mog·gal·lā·nā
Pesalā sāriputtamoggallānā”ti.
-
19
अथa·tha खोkho कोकालिकोko·kā·li·ko भिक्खुbhik·khu उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā पक्कामि।pak·kā·mi
Atha kho kokāliko bhikkhu uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
Then Kokālika rose from his seat, bowed, and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before leaving.
-
20
अचिरपक्कन्तस्सa·ci·ra·pak·kan·tas·sa चca कोकालिकस्सko·kā·li·kas·sa भिक्खुनोbhik·khu·no सासपमत्तीहिsā·sa·pa·mat·tī·hi पीळकाहिpī·ḷa·kā·hi सब्बोsab·bo कायोkā·yo फुटोphu·ṭo अहोसि।a·ho·si
Acirapakkantassa ca kokālikassa bhikkhuno sāsapamattīhi pīḷakāhi sabbo kāyo phuṭo ahosi.
Not long after he left his body erupted with boils the size of mustard seeds.
-
21
सासपमत्तियोsā·sa·pa·mat·ti·yo हुत्वाhut·vā मुग्गमत्तियोmug·ga·mat·ti·yo अहेसुं,a·he·suṃ मुग्गमत्तियोmug·ga·mat·ti·yo हुत्वाhut·vā कलायमत्तियोka·lā·ya·mat·ti·yo अहेसुं,a·he·suṃ कलायमत्तियोka·lā·ya·mat·ti·yo हुत्वाhut·vā कोलट्ठिमत्तियोko·laṭ·ṭhi·mat·ti·yo अहेसुं,a·he·suṃ कोलट्ठिमत्तियोko·laṭ·ṭhi·mat·ti·yo हुत्वाhut·vā कोलमत्तियोko·la·mat·ti·yo अहेसुं,a·he·suṃ कोलमत्तियोko·la·mat·ti·yo हुत्वाhut·vā आमलकमत्तियोā·ma·la·ka·mat·ti·yo अहेसुं,a·he·suṃ आमलकमत्तियोā·ma·la·ka·mat·ti·yo हुत्वाhut·vā तिण्डुकमत्तियोtiṇ·ḍu·ka·mat·ti·yo अहेसुं,a·he·suṃ तिण्डुकमत्तियोtiṇ·ḍu·ka·mat·ti·yo हुत्वा,hut·vā बेळुवसलाटुकमत्तियोbe·ḷu·va·sa·lā·ṭu·ka·mat·ti·yo अहेसुं,a·he·suṃ बेळुवसलाटुकमत्तियोbe·ḷu·va·sa·lā·ṭu·ka·mat·ti·yo हुत्वाhut·vā बिल्लमत्तियोbil·la·mat·ti·yo अहेसुं,a·he·suṃ बिल्लमत्तियोbil·la·mat·ti·yo हुत्वाhut·vā पभिज्जिंसु,pa·bhij·jiṃ·su पुब्बञ्चpub·bañ·ca लोहितञ्चlo·hi·tañ·ca पग्घरिंसु।pag·gha·riṃ·su
Sāsapamattiyo hutvā muggamattiyo ahesuṁ, muggamattiyo hutvā kalāyamattiyo ahesuṁ, kalāyamattiyo hutvā kolaṭṭhimattiyo ahesuṁ, kolaṭṭhimattiyo hutvā kolamattiyo ahesuṁ, kolamattiyo hutvā āmalakamattiyo ahesuṁ, āmalakamattiyo hutvā tiṇḍukamattiyo ahesuṁ, tiṇḍukamattiyo hutvā, beḷuvasalāṭukamattiyo ahesuṁ, beḷuvasalāṭukamattiyo hutvā billamattiyo ahesuṁ, billamattiyo hutvā pabhijjiṁsu, pubbañca lohitañca pagghariṁsu.
The boils grew to the size of mung beans, then chickpeas, then jujube seeds, then jujubes, then myrobalans, then unripe wood-apples, then ripe wood-apples. Finally they burst open, and pus and blood oozed out.
- 22
-
23
अथa·tha खोkho तुरूtu·rū पच्चेकब्रह्माpac·ce·kab·rah·mā येनye·na कोकालिकोko·kā·li·ko भिक्खुbhik·khu तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā वेहासेve·hā·se ठत्वाṭhat·vā कोकालिकंko·kā·li·kaṃ भिक्खुंbhik·khuṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho turū paccekabrahmā yena kokāliko bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā vehāse ṭhatvā kokālikaṁ bhikkhuṁ etadavoca:
Then Tudu the independent divinity went to Kokālika, and standing in the air he said to him,
-
24
“पसादेहि,pa·sā·de·hi कोकालिक,ko·kā·li·ka सारिपुत्तमोग्गल्लानेसुsā·ri·put·ta·mog·gal·lā·ne·su चित्तं।cit·taṃ
“pasādehi, kokālika, sāriputtamoggallānesu cittaṁ.
-
25
पेसलाpe·sa·lā सारिपुत्तमोग्गल्लाना”ति।sā·ri·put·ta·mog·gal·lā·nā
Pesalā sāriputtamoggallānā”ti.
- 26
-
27
“अहंa·haṃ तुरूtu·rū पच्चेकब्रह्मा”ति।pac·ce·kab·rah·mā
“Ahaṁ turū paccekabrahmā”ti.
- 28
- 29
- 30
- 31
- 32
- 33
- 34
- 35
- 36
- 37
- 38
- 39
- 40
- 41
- 42
- 43
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
-
49
कालङ्कतोkā·laṅ·ka·to चca कोकालिकोko·kā·li·ko भिक्खुbhik·khu पदुमंpa·du·maṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपज्जतिu·pa·paj·ja·ti सारिपुत्तमोग्गल्लानेसुsā·ri·put·ta·mog·gal·lā·ne·su चित्तंcit·taṃ आघातेत्वा।ā·ghā·tet·vā
Kālaṅkato ca kokāliko bhikkhu padumaṁ nirayaṁ upapajjati sāriputtamoggallānesu cittaṁ āghātetvā.
He was reborn in the Pink Lotus hell because of his resentment for Sāriputta and Moggallāna.
-
50
अथa·tha खोkho ब्रह्माbrah·mā सहम्पतिsa·ham·pa·ti अभिक्कन्तायa·bhik·kan·tā·ya रत्तियाrat·ti·yā अभिक्कन्तवण्णोa·bhik·kan·ta·vaṇ·ṇo केवलकप्पंke·va·la·kap·paṃ जेतवनंje·ta·va·naṃ ओभासेत्वाo·bhā·set·vā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठितोṭhi·to खोkho ब्रह्माbrah·mā सहम्पतिsa·ham·pa·ti भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
Atha kho brahmā sahampati abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho brahmā sahampati bhagavantaṁ etadavoca:
Then, late at night, the glorious divinity Sahampati, lighting up the entire Jeta’s Grove, went up to the Buddha, bowed, stood to one side, and said to him,
- 51
-
52
कालङ्कतोkā·laṅ·ka·to च,ca भन्ते,bhan·te कोकालिकोko·kā·li·ko भिक्खुbhik·khu पदुमंpa·du·maṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपन्नोu·pa·pan·no सारिपुत्तमोग्गल्लानेसुsā·ri·put·ta·mog·gal·lā·ne·su चित्तंcit·taṃ आघातेत्वा”ति।ā·ghā·tet·vā
Kālaṅkato ca, bhante, kokāliko bhikkhu padumaṁ nirayaṁ upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṁ āghātetvā”ti.
He was reborn in the Pink Lotus hell because of his resentment for Sāriputta and Moggallāna.”
- 53
-
54
इदंi·daṃ वत्वाvat·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā तत्थेवन्तरधायि।tat·the·van·ta·ra·dhā·yi
Idaṁ vatvā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyi.
Then he bowed and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before vanishing right there.
- 55
-
56
“इमं,i·maṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve रत्तिंrat·tiṃ ब्रह्माbrah·mā सहम्पतिsa·ham·pa·ti अभिक्कन्तायa·bhik·kan·tā·ya रत्तियाrat·ti·yā अभिक्कन्तवण्णोa·bhik·kan·ta·vaṇ·ṇo केवलकप्पंke·va·la·kap·paṃ जेतवनंje·ta·va·naṃ ओभासेत्वाo·bhā·set·vā येनाहंye·nā·haṃ तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā मंmaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ अट्ठासि।aṭ·ṭhā·si एकमन्तंe·ka·man·taṃ ठितोṭhi·to खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve ब्रह्माbrah·mā सहम्पतिsa·ham·pa·ti मंmaṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca
“imaṁ, bhikkhave, rattiṁ brahmā sahampati abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho, bhikkhave, brahmā sahampati maṁ etadavoca:
(Pāli only)
-
57
‘कोकालिको,ko·kā·li·ko भन्ते,bhan·te भिक्खुbhik·khu कालङ्कतो;kā·laṅ·ka·to
‘kokāliko, bhante, bhikkhu kālaṅkato;
(Pāli only)
-
58
कालङ्कतोkā·laṅ·ka·to च,ca भन्ते,bhan·te कोकालिकोko·kā·li·ko भिक्खुbhik·khu पदुमंpa·du·maṃ निरयंni·ra·yaṃ उपपन्नोu·pa·pan·no सारिपुत्तमोग्गल्लानेसुsā·ri·put·ta·mog·gal·lā·ne·su चित्तंcit·taṃ आघातेत्वा’ति।ā·ghā·tet·vā
kālaṅkato ca, bhante, kokāliko bhikkhu padumaṁ nirayaṁ upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṁ āghātetvā’ti.
(Pāli only)
- 59
-
60
इदंi·daṃ वत्वाvat·vā मंmaṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā पदक्खिणंpa·dak·khi·ṇaṃ कत्वाkat·vā तत्थेवन्तरधायी”ति।tat·the·van·ta·ra·dhā·yī
Idaṁ vatvā maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyī”ti.
(Pāli only)
- 61
- 62
- 63
- 64
-
65
‘एत्तकानिet·ta·kā·ni वस्सानीतिvas·sā·nī·ti वाvā एत्तकानिet·ta·kā·ni वस्ससतानीतिvas·sa·sa·tā·nī·ti वाvā एत्तकानिet·ta·kā·ni वस्ससहस्सानीतिvas·sa·sa·has·sā·nī·ti वाvā एत्तकानिet·ta·kā·ni वस्ससतसहस्सानीतिvas·sa·sa·ta·sa·has·sā·nī·ti वा’”ति।vā
‘ettakāni vassānīti vā ettakāni vassasatānīti vā ettakāni vassasahassānīti vā ettakāni vassasatasahassānīti vā’”ti.
how many years, how many hundreds or thousands or hundreds of thousands of years it lasts.”
- 66
- 67
-
68
“सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खु,bhik·khu वीसतिखारिकोvī·sa·ti·khā·ri·ko कोसलकोko·sa·la·ko तिलवाहोti·la·vā·ho ततोta·to पुरिसोpu·ri·so वस्ससतस्सvas·sa·sa·tas·sa वस्ससतस्सvas·sa·sa·tas·sa अच्चयेनac·ca·ye·na एकमेकंe·ka·me·kaṃ तिलंti·laṃ उद्धरेय्य।ud·dha·rey·ya
“seyyathāpi, bhikkhu, vīsatikhāriko kosalako tilavāho tato puriso vassasatassa vassasatassa accayena ekamekaṁ tilaṁ uddhareyya.
“Suppose there was a Kosalan load of twenty packs of sesame seed. And at the end of every hundred years someone would remove a single seed from it.
-
69
खिप्पतरंkhip·pa·ta·raṃ खोkho सो,so भिक्खु,bhik·khu वीसतिखारिकोvī·sa·ti·khā·ri·ko कोसलकोko·sa·la·ko तिलवाहोti·la·vā·ho इमिनाi·mi·nā उपक्कमेनu·pak·ka·me·na परिक्खयंpa·rik·kha·yaṃ परियादानंpa·ri·yā·dā·naṃ गच्छेय्य,gac·chey·ya नna त्वेवtve·va एकोe·ko अब्बुदोab·bu·do निरयो।ni·ra·yo
Khippataraṁ kho so, bhikkhu, vīsatikhāriko kosalako tilavāho iminā upakkamena parikkhayaṁ pariyādānaṁ gaccheyya, na tveva eko abbudo nirayo.
By this means the Kosalan load of twenty packs of sesame seed would run out faster than a single lifetime in the Abbuda hell.
- 70
- 71
- 72
- 73
- 74
-
75
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खु,bhik·khu वीसतिvī·sa·ti कुमुदाku·mu·dā निरया;ni·ra·yā एवमेकोe·va·me·ko सोगन्धिकोso·gan·dhi·ko निरयो।ni·ra·yo
Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati kumudā nirayā; evameko sogandhiko nirayo.
Twenty lifetimes in the Yellow Lotus hell equal one lifetime in the Fragrant Water Lily hell.
-
76
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खु,bhik·khu वीसतिvī·sa·ti सोगन्धिकाso·gan·dhi·kā निरया;ni·ra·yā एवमेकोe·va·me·ko उप्पलकोup·pa·la·ko निरयो।ni·ra·yo
Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati sogandhikā nirayā; evameko uppalako nirayo.
Twenty lifetimes in the Fragrant Water Lily hell equal one lifetime in the Blue Water Lily hell.
-
77
सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खु,bhik·khu वीसतिvī·sa·ti उप्पलकाup·pa·la·kā निरया;ni·ra·yā एवमेकोe·va·me·ko पुण्डरीकोpuṇ·ḍa·rī·ko निरयो।ni·ra·yo
Seyyathāpi, bhikkhu, vīsati uppalakā nirayā; evameko puṇḍarīko nirayo.
Twenty lifetimes in the Blue Water Lily hell equal one lifetime in the White Lotus hell.
- 78
-
79
पदुमंpa·du·maṃ खोkho पन,pa·na भिक्खु,bhik·khu निरयंni·ra·yaṃ कोकालिकोko·kā·li·ko भिक्खुbhik·khu उपपन्नोu·pa·pan·no सारिपुत्तमोग्गल्लानेसुsā·ri·put·ta·mog·gal·lā·ne·su चित्तंcit·taṃ आघातेत्वा”ति।ā·ghā·tet·vā
Padumaṁ kho pana, bhikkhu, nirayaṁ kokāliko bhikkhu upapanno sāriputtamoggallānesu cittaṁ āghātetvā”ti.
The mendicant Kokālika has been reborn in the Pink Lotus hell because of his resentment for Sāriputta and Moggallāna.”
- 80
- 81
- 82
- 83
- 84
- 85
- 86
- 87
- 88
- 89
- 90
- 91
- 92
- 93
- 94
- 95
- 96
- 97
- 98
-
99
नवमं।na·va·maṃ
Navamaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.