Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Numbered Discourses 3 65 अङ्गुत्तर 3 65
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158
Kesamuttisutta
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.
Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108 · Hide pronunciation
-
1
Numbered Discourses 3.65
- 2
- 3
- 4
-
5
एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā कोसलेसुko·sa·le·su चारिकंcā·ri·kaṃ चरमानोca·ra·mā·no महताma·ha·tā भिक्खुसङ्घेनbhik·khu·saṅ·ghe·na सद्धिंsad·dhiṃ येनye·na केसमुत्तंke·sa·mut·taṃ नामnā·ma कालामानंkā·lā·mā·naṃ निगमोni·ga·mo तदवसरि।ta·da·va·sa·ri
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena kesamuttaṁ nāma kālāmānaṁ nigamo tadavasari.
At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans together with a large Saṅgha of mendicants when he arrived at a town of the Kālāmas named Kesamutta.
- 6
-
7
“समणोsa·ma·ṇo खलु,kha·lu भो,bho गोतमोgo·ta·mo सक्यपुत्तोsak·ya·put·to सक्यकुलाsak·ya·ku·lā पब्बजितोpab·ba·ji·to केसमुत्तंke·sa·mut·taṃ अनुप्पत्तो।a·nup·pat·to
“samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kesamuttaṁ anuppatto.
“It seems the ascetic Gotama—a Sakyan, gone forth from a Sakyan family—has arrived at Kesamutta.
-
8
तंtaṃ खोkho पनpa·na भवन्तंbha·van·taṃ गोतमंgo·ta·maṃ एवंe·vaṃ कल्याणोkal·yā·ṇo कित्तिसद्दोkit·ti·sad·do अब्भुग्गतो:ab·bhug·ga·to
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
- 9
- 10
-
11
अथa·tha खोkho केसमुत्तियाke·sa·mut·ti·yā कालामाkā·lā·mā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिंसु;te·nu·pa·saṅ·ka·miṃ·su उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु,ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce भगवताbha·ga·va·tā सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदिंसु,sam·mo·diṃ·su सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु,ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनञ्जलिंte·nañ·ja·liṃ पणामेत्वाpa·ṇā·met·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु,ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce नामगोत्तंnā·ma·got·taṃ सावेत्वाsā·vet·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु,ni·sī·diṃ·su अप्पेकच्चेap·pe·kac·ce तुण्हीभूताtuṇ·hī·bhū·tā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदिंसु।ni·sī·diṃ·su एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नाni·sin·nā खोkho तेte केसमुत्तियाke·sa·mut·ti·yā कालामाkā·lā·mā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ एतदवोचुं:e·ta·da·vo·cuṃ
Atha kho kesamuttiyā kālāmā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te kesamuttiyā kālāmā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
Then the Kālāmas went up to the Buddha. Before sitting down to one side, some bowed, some exchanged greetings and polite conversation, some held up their cupped palms toward the Buddha, some announced their name and clan, while some kept silent. Seated to one side the Kālāmas said to the Buddha:
- 12
-
13
तेte सकंयेवsa·kaṃ·ye·va वादंvā·daṃ दीपेन्तिdī·pen·ti जोतेन्ति,jo·ten·ti परप्पवादंpa·rap·pa·vā·daṃ पनpa·na खुंसेन्तिkhuṃ·sen·ti वम्भेन्तिvam·bhen·ti परिभवन्तिpa·ri·bha·van·ti ओमक्खिंo·mak·khiṃ करोन्ति।ka·ron·ti
Te sakaṁyeva vādaṁ dīpenti jotenti, parappavādaṁ pana khuṁsenti vambhenti paribhavanti omakkhiṁ karonti.
They explain and promote only their own doctrine, while they attack, badmouth, disparage, and smear the doctrines of others.
- 14
-
15
तेपिte·pi सकंयेवsa·kaṃ·ye·va वादंvā·daṃ दीपेन्तिdī·pen·ti जोतेन्ति,jo·ten·ti परप्पवादंpa·rap·pa·vā·daṃ पनpa·na खुंसेन्तिkhuṃ·sen·ti वम्भेन्तिvam·bhen·ti परिभवन्तिpa·ri·bha·van·ti ओमक्खिंo·mak·khiṃ करोन्ति।ka·ron·ti
Tepi sakaṁyeva vādaṁ dīpenti jotenti, parappavādaṁ pana khuṁsenti vambhenti paribhavanti omakkhiṁ karonti.
They too explain and promote only their own doctrine, while they attack, badmouth, disparage, and smear the doctrines of others.
- 16
- 17
- 18
- 19
-
20
एथe·tha तुम्हे,tum·he कालामा,kā·lā·mā माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā समणोsa·ma·ṇo नोno गरूति।ga·rū·ti
Etha tumhe, kālāmā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.
Please, Kālāmas, don’t go by oral transmission, don’t go by lineage, don’t go by testament, don’t go by canonical authority, don’t rely on logic, don’t rely on inference, don’t go by reasoned train of thought, don’t go by the acceptance of a view after deliberation, don’t go by the appearance of competence, and don’t think ‘The ascetic is our respected teacher.’
- 21
-
22
‘इमेi·me धम्माdham·mā अकुसला,a·ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā सावज्जा,sā·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुगरहिता,viñ·ñu·ga·ra·hi·tā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायduk·khā·ya संवत्तन्ती’ति,saṃ·vat·tan·tī अथa·tha तुम्हे,tum·he कालामा,kā·lā·mā पजहेय्याथ।pa·ja·hey·yā·tha
‘ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṁvattantī’ti, atha tumhe, kālāmā, pajaheyyātha.
‘These things are unskillful, blameworthy, criticized by sensible people, and when you undertake them, they lead to harm and suffering’, then you should give them up.
- 23
- 24
- 25
-
26
“लुद्धोlud·dho पनायं,pa·nā·yaṃ कालामा,kā·lā·mā पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo लोभेनlo·bhe·na अभिभूतोa·bhi·bhū·to परियादिन्नचित्तोpa·ri·yā·din·na·cit·to पाणम्पिpā·ṇam·pi हनति,ha·na·ti अदिन्नम्पिa·din·nam·pi आदियति,ā·di·ya·ti परदारम्पिpa·ra·dā·ram·pi गच्छति,gac·cha·ti मुसापिmu·sā·pi भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi तथत्तायta·that·tā·ya समादपेति,sa·mā·da·pe·ti यंyaṃ सsa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अहितायa·hi·tā·ya दुक्खाया”ति।duk·khā·yā
“Luddho panāyaṁ, kālāmā, purisapuggalo lobhena abhibhūto pariyādinnacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṁ sa hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.
“A greedy individual, overcome by greed, kills living creatures, steals, commits adultery, lies, and encourages others to do the same. Is that for their lasting harm and suffering?”
- 27
- 28
- 29
- 30
-
31
“दुट्ठोduṭ·ṭho पनायं,pa·nā·yaṃ कालामा,kā·lā·mā पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo दोसेनdo·se·na अभिभूतोa·bhi·bhū·to परियादिन्नचित्तोpa·ri·yā·din·na·cit·to पाणम्पिpā·ṇam·pi हनति,ha·na·ti अदिन्नम्पिa·din·nam·pi आदियति,ā·di·ya·ti परदारम्पिpa·ra·dā·ram·pi गच्छति,gac·cha·ti मुसापिmu·sā·pi भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi तथत्तायta·that·tā·ya समादपेति,sa·mā·da·pe·ti यंyaṃ सsa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अहितायa·hi·tā·ya दुक्खाया”ति।duk·khā·yā
“Duṭṭho panāyaṁ, kālāmā, purisapuggalo dosena abhibhūto pariyādinnacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṁ sa hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.
“A hateful individual, overcome by hate, kills living creatures, steals, commits adultery, lies, and encourages others to do the same. Is that for their lasting harm and suffering?”
- 32
- 33
- 34
- 35
-
36
“मूळ्होmū·ḷho पनायं,pa·nā·yaṃ कालामा,kā·lā·mā पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo मोहेनmo·he·na अभिभूतोa·bhi·bhū·to परियादिन्नचित्तोpa·ri·yā·din·na·cit·to पाणम्पिpā·ṇam·pi हनति,ha·na·ti अदिन्नम्पिa·din·nam·pi आदियति,ā·di·ya·ti परदारम्पिpa·ra·dā·ram·pi गच्छति,gac·cha·ti मुसापिmu·sā·pi भणति,bha·ṇa·ti परम्पिpa·ram·pi तथत्तायta·that·tā·ya समादपेति,sa·mā·da·pe·ti यंyaṃ सsa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ अहितायa·hi·tā·ya दुक्खाया”ति।duk·khā·yā
“Mūḷho panāyaṁ, kālāmā, purisapuggalo mohena abhibhūto pariyādinnacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṁ sa hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyā”ti.
“A deluded individual, overcome by delusion, kills living creatures, steals, commits adultery, lies, and encourages others to do the same. Is that for their lasting harm and suffering?”
- 37
- 38
-
39
“Unskillful, sir.”
- 40
-
41
“Blameworthy, sir.”
-
42
“विञ्ञुगरहिताviñ·ñu·ga·ra·hi·tā वाvā विञ्ञुप्पसत्थाviñ·ñup·pa·sat·thā वा”ति?vā
“Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā”ti?
-
43
“विञ्ञुगरहिता,viñ·ñu·ga·ra·hi·tā भन्ते”।bhan·te
“Viññugarahitā, bhante”.
“Criticized by sensible people, sir.”
- 44
- 45
- 46
- 47
- 48
- 49
-
50
माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā समणोsa·ma·ṇo नोno गरूति।ga·rū·ti
Mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.
don’t go by oral transmission, don’t go by lineage, don’t go by testament, don’t go by canonical authority, don’t rely on logic, don’t rely on inference, don’t go by reasoned train of thought, don’t go by the acceptance of a view after deliberation, don’t go by the appearance of competence, and don’t think “The ascetic is our respected teacher.”
- 51
-
52
“इमेi·me धम्माdham·mā अकुसला,a·ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā सावज्जा,sā·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुगरहिता,viñ·ñu·ga·ra·hi·tā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā अहितायa·hi·tā·ya दुक्खायduk·khā·ya संवत्तन्तीति,saṃ·vat·tan·tī·ti अथa·tha तुम्हे,tum·he कालामा,kā·lā·mā पजहेय्याथा”’ति,pa·ja·hey·yā·thā
“ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṁvattantīti, atha tumhe, kālāmā, pajaheyyāthā”’ti,
“These things are unskillful, blameworthy, criticized by sensible people, and when you undertake them, they lead to harm and suffering”, then you should give them up.’
- 53
-
54
एथe·tha तुम्हे,tum·he कालामा,kā·lā·mā माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā समणोsa·ma·ṇo नोno गरूति।ga·rū·ti
Etha tumhe, kālāmā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.
Please, Kālāmas, don’t go by oral transmission, don’t go by lineage, don’t go by testament, don’t go by canonical authority, don’t rely on logic, don’t rely on inference, don’t go by reasoned train of thought, don’t go by the acceptance of a view after deliberation, don’t go by the appearance of competence, and don’t think ‘The ascetic is our respected teacher.’
- 55
-
56
‘इमेi·me धम्माdham·mā कुसला,ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā अनवज्जा,a·na·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुप्पसत्था,viñ·ñup·pa·sat·thā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya संवत्तन्ती’ति,saṃ·vat·tan·tī अथa·tha तुम्हे,tum·he कालामा,kā·lā·mā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरेय्याथ।vi·ha·rey·yā·tha
‘ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā hitāya sukhāya saṁvattantī’ti, atha tumhe, kālāmā, upasampajja vihareyyātha.
‘These things are skillful, blameless, praised by sensible people, and when you undertake them, they lead to welfare and happiness’, then you should acquire them and keep them.
- 57
- 58
- 59
-
60
“अलुद्धोa·lud·dho पनायं,pa·nā·yaṃ कालामा,kā·lā·mā पुरिसपुग्गलोpu·ri·sa·pug·ga·lo लोभेनlo·bhe·na अनभिभूतोa·na·bhi·bhū·to अपरियादिन्नचित्तोa·pa·ri·yā·din·na·cit·to नेवne·va पाणंpā·ṇaṃ हनति,ha·na·ti नna अदिन्नंa·din·naṃ आदियति,ā·di·ya·ti नna परदारंpa·ra·dā·raṃ गच्छति,gac·cha·ti नna मुसाmu·sā भणति,bha·ṇa·ti नna परम्पिpa·ram·pi तथत्तायta·that·tā·ya समादपेति,sa·mā·da·pe·ti यंyaṃ सsa होतिho·ti दीघरत्तंdī·gha·rat·taṃ हितायhi·tā·ya सुखाया”ति।su·khā·yā
“Aluddho panāyaṁ, kālāmā, purisapuggalo lobhena anabhibhūto apariyādinnacitto neva pāṇaṁ hanati, na adinnaṁ ādiyati, na paradāraṁ gacchati, na musā bhaṇati, na parampi tathattāya samādapeti, yaṁ sa hoti dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
“An individual who is content, not overcome by greed, doesn’t kill living creatures, steal, commit adultery, lie, or encourage others to do the same. Is that for their lasting welfare and happiness?”
- 61
- 62
- 63
- 64
- 65
- 66
- 67
- 68
- 69
- 70
-
71
“विञ्ञुगरहिताviñ·ñu·ga·ra·hi·tā वाvā विञ्ञुप्पसत्थाviñ·ñup·pa·sat·thā वा”ति?vā
“Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā”ti?
- 72
- 73
- 74
- 75
- 76
- 77
- 78
-
79
माmā अनुस्सवेन,a·nus·sa·ve·na माmā परम्पराय,pa·ram·pa·rā·ya माmā इतिकिराय,i·ti·ki·rā·ya माmā पिटकसम्पदानेन,pi·ṭa·ka·sam·pa·dā·ne·na माmā तक्कहेतु,tak·ka·he·tu माmā नयहेतु,na·ya·he·tu माmā आकारपरिवितक्केन,ā·kā·ra·pa·ri·vi·tak·ke·na माmā दिट्ठिनिज्झानक्खन्तिया,diṭ·ṭhi·nij·jhā·nak·khan·ti·yā माmā भब्बरूपताय,bhab·ba·rū·pa·tā·ya माmā समणोsa·ma·ṇo नोno गरूति।ga·rū·ti
Mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.
don’t go by oral transmission, don’t go by lineage, don’t go by testament, don’t go by canonical authority, don’t rely on logic, don’t rely on inference, don’t go by reasoned train of thought, don’t go by the acceptance of a view after deliberation, don’t go by the appearance of competence, and don’t think “The ascetic is our respected teacher.”
- 80
-
81
इमेi·me धम्माdham·mā कुसला,ku·sa·lā इमेi·me धम्माdham·mā अनवज्जा,a·na·vaj·jā इमेi·me धम्माdham·mā विञ्ञुप्पसत्था,viñ·ñup·pa·sat·thā इमेi·me धम्माdham·mā समत्ताsa·mat·tā समादिन्नाsa·mā·din·nā हितायhi·tā·ya सुखायsu·khā·ya संवत्तन्तीति,saṃ·vat·tan·tī·ti अथa·tha तुम्हे,tum·he कालामा,kā·lā·mā उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरेय्याथा’ति,vi·ha·rey·yā·thā
ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā hitāya sukhāya saṁvattantīti, atha tumhe, kālāmā, upasampajja vihareyyāthā’ti,
“These things are skillful, blameless, praised by sensible people, and when you undertake them, they lead to welfare and happiness”, then you should acquire them and keep them.’
- 82
-
83
सsa खोkho सो,so कालामा,kā·lā·mā अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko एवंe·vaṃ विगताभिज्झोvi·ga·tā·bhij·jho विगतब्यापादोvi·ga·tab·yā·pā·do असम्मूळ्होa·sam·mū·ḷho सम्पजानोsam·pa·jā·no पतिस्सतोpa·tis·sa·to मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं,ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ मेत्तासहगतेनmet·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्झेनab·yā·paj·jhe·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
Sa kho so, kālāmā, ariyasāvako evaṁ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno patissato mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ, iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati.
Then that noble disciple is rid of desire, rid of ill will, unconfused, aware, and mindful. They meditate spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
84
करुणासहगतेनka·ru·ṇā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe
Karuṇāsahagatena cetasā …pe…
They meditate spreading a heart full of compassion to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of compassion to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
85
मुदितासहगतेनmu·di·tā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā …पे…pe
muditāsahagatena cetasā …pe…
They meditate spreading a heart full of rejoicing to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of rejoicing to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
86
उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā एकंe·kaṃ दिसंdi·saṃ फरित्वाpha·rit·vā विहरति,vi·ha·ra·ti तथाta·thā दुतियं,du·ti·yaṃ तथाta·thā ततियं,ta·ti·yaṃ तथाta·thā चतुत्थं,ca·tut·thaṃ इतिi·ti उद्धमधोud·dha·ma·dho तिरियंti·ri·yaṃ सब्बधिsab·ba·dhi सब्बत्ततायsab·bat·ta·tā·ya सब्बावन्तंsab·bā·van·taṃ लोकंlo·kaṃ उपेक्खासहगतेनu·pek·khā·sa·ha·ga·te·na चेतसाce·ta·sā विपुलेनvi·pu·le·na महग्गतेनma·hag·ga·te·na अप्पमाणेनap·pa·mā·ṇe·na अवेरेनa·ve·re·na अब्यापज्झेनab·yā·paj·jhe·na फरित्वाpha·rit·vā विहरति।vi·ha·ra·ti
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ, iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati.
They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
-
87
सsa खोkho सो,so कालामा,kā·lā·mā अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko एवंe·vaṃ अवेरचित्तोa·ve·ra·cit·to एवंe·vaṃ अब्यापज्झचित्तोab·yā·paj·jha·cit·to एवंe·vaṃ असङ्किलिट्ठचित्तोa·saṅ·ki·liṭ·ṭha·cit·to एवंe·vaṃ विसुद्धचित्तो।vi·sud·dha·cit·to
Sa kho so, kālāmā, ariyasāvako evaṁ averacitto evaṁ abyāpajjhacitto evaṁ asaṅkiliṭṭhacitto evaṁ visuddhacitto.
When that noble disciple has a mind that’s free of enmity and ill will, uncorrupted and purified,
- 88
-
89
‘सचेsa·ce खोkho पनpa·na अत्थिat·thi परोpa·ro लोको,lo·ko अत्थिat·thi सुकतदुक्कटानंsu·ka·ta·duk·ka·ṭā·naṃ कम्मानंkam·mā·naṃ फलंpha·laṃ विपाको,vi·pā·ko अथाहंa·thā·haṃ कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपज्जिस्सामी’ति,u·pa·paj·jis·sā·mī अयमस्सa·ya·mas·sa पठमोpa·ṭha·mo अस्सासोas·sā·so अधिगतोa·dhi·ga·to होति।ho·ti
‘Sace kho pana atthi paro loko, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, athāhaṁ kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissāmī’ti, ayamassa paṭhamo assāso adhigato hoti.
‘If it turns out there is another world, and good and bad deeds have a result, then—when the body breaks up, after death—I’ll be reborn in a good place, a heavenly realm.’ This is the first consolation they’ve won.
-
90
‘सचेsa·ce खोkho पनpa·na नत्थिnat·thi परोpa·ro लोको,lo·ko नत्थिnat·thi सुकतदुक्कटानंsu·ka·ta·duk·ka·ṭā·naṃ कम्मानंkam·mā·naṃ फलंpha·laṃ विपाको,vi·pā·ko अथाहंa·thā·haṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me अवेरंa·ve·raṃ अब्यापज्झंab·yā·paj·jhaṃ अनीघंa·nī·ghaṃ सुखिंsu·khiṃ अत्तानंat·tā·naṃ परिहरामी’ति,pa·ri·ha·rā·mī अयमस्सa·ya·mas·sa दुतियोdu·ti·yo अस्सासोas·sā·so अधिगतोa·dhi·ga·to होति।ho·ti
‘Sace kho pana natthi paro loko, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, athāhaṁ diṭṭheva dhamme averaṁ abyāpajjhaṁ anīghaṁ sukhiṁ attānaṁ pariharāmī’ti, ayamassa dutiyo assāso adhigato hoti.
‘If it turns out there is no other world, and good and bad deeds don’t have a result, then in this very life I’ll keep myself free of enmity and ill will, untroubled and happy.’ This is the second consolation they’ve won.
-
91
‘सचेsa·ce खोkho पनpa·na करोतोka·ro·to करीयतिka·rī·ya·ti पापं,pā·paṃ नna खोkho पनाहंpa·nā·haṃ कस्सचिkas·sa·ci पापंpā·paṃ चेतेमि।ce·te·mi
‘Sace kho pana karoto karīyati pāpaṁ, na kho panāhaṁ kassaci pāpaṁ cetemi.
‘If it turns out that bad things happen to people who do bad things, then since I have no bad intentions,
-
92
अकरोन्तंa·ka·ron·taṃ खोkho पनpa·na मंmaṃ पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कुतोku·to दुक्खंduk·khaṃ फुसिस्सती’ति,phu·sis·sa·tī अयमस्सa·ya·mas·sa ततियोta·ti·yo अस्सासोas·sā·so अधिगतोa·dhi·ga·to होति।ho·ti
Akarontaṁ kho pana maṁ pāpakammaṁ kuto dukkhaṁ phusissatī’ti, ayamassa tatiyo assāso adhigato hoti.
and since I’m not doing anything bad, how can suffering touch me?’ This is the third consolation they’ve won.
-
93
‘सचेsa·ce खोkho पनpa·na करोतोka·ro·to नna करीयतिka·rī·ya·ti पापं,pā·paṃ अथाहंa·thā·haṃ उभयेनेवu·bha·ye·ne·va विसुद्धंvi·sud·dhaṃ अत्तानंat·tā·naṃ समनुपस्सामी’ति,sa·ma·nu·pas·sā·mī अयमस्सa·ya·mas·sa चतुत्थोca·tut·tho अस्सासोas·sā·so अधिगतोa·dhi·ga·to होति।ho·ti
‘Sace kho pana karoto na karīyati pāpaṁ, athāhaṁ ubhayeneva visuddhaṁ attānaṁ samanupassāmī’ti, ayamassa catuttho assāso adhigato hoti.
‘If it turns out that bad things don’t happen to people who do bad things, then I still see myself pure on both sides.’ This is the fourth consolation they’ve won.
-
94
सsa खोkho सो,so कालामा,kā·lā·mā अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko एवंe·vaṃ अवेरचित्तोa·ve·ra·cit·to एवंe·vaṃ अब्यापज्झचित्तोab·yā·paj·jha·cit·to एवंe·vaṃ असङ्किलिट्ठचित्तोa·saṅ·ki·liṭ·ṭha·cit·to एवंe·vaṃ विसुद्धचित्तो।vi·sud·dha·cit·to
Sa kho so, kālāmā, ariyasāvako evaṁ averacitto evaṁ abyāpajjhacitto evaṁ asaṅkiliṭṭhacitto evaṁ visuddhacitto.
When that noble disciple has a mind that’s free of enmity and ill will, uncorrupted and purified,
- 95
- 96
-
97
सsa खोkho सो,so भन्ते,bhan·te अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko एवंe·vaṃ अवेरचित्तोa·ve·ra·cit·to एवंe·vaṃ अब्यापज्झचित्तोab·yā·paj·jha·cit·to एवंe·vaṃ असङ्किलिट्ठचित्तोa·saṅ·ki·liṭ·ṭha·cit·to एवंe·vaṃ विसुद्धचित्तो।vi·sud·dha·cit·to
Sa kho so, bhante, ariyasāvako evaṁ averacitto evaṁ abyāpajjhacitto evaṁ asaṅkiliṭṭhacitto evaṁ visuddhacitto.
When that noble disciple has a mind that’s free of enmity and ill will, uncorrupted and purified,
- 98
-
99
‘सचेsa·ce खोkho पनpa·na अत्थिat·thi परोpa·ro लोको,lo·ko अत्थिat·thi सुकतदुक्कटानंsu·ka·ta·duk·ka·ṭā·naṃ कम्मानंkam·mā·naṃ फलंpha·laṃ विपाको,vi·pā·ko अथाहंa·thā·haṃ कायस्सkā·yas·sa भेदाbhe·dā परंpa·raṃ मरणाma·ra·ṇā सुगतिंsu·ga·tiṃ सग्गंsag·gaṃ लोकंlo·kaṃ उपपज्जिस्सामी’ति,u·pa·paj·jis·sā·mī अयमस्सa·ya·mas·sa पठमोpa·ṭha·mo अस्सासोas·sā·so अधिगतोa·dhi·ga·to होति।ho·ti
‘Sace kho pana atthi paro loko, atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, athāhaṁ kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissāmī’ti, ayamassa paṭhamo assāso adhigato hoti.
(Pāli only)
-
100
‘सचेsa·ce खोkho पनpa·na नत्थिnat·thi परोpa·ro लोको,lo·ko नत्थिnat·thi सुकतदुक्कटानंsu·ka·ta·duk·ka·ṭā·naṃ कम्मानंkam·mā·naṃ फलंpha·laṃ विपाको,vi·pā·ko अथाहंa·thā·haṃ दिट्ठेवdiṭ·ṭhe·va धम्मेdham·me अवेरंa·ve·raṃ अब्यापज्झंab·yā·paj·jhaṃ अनीघंa·nī·ghaṃ सुखिंsu·khiṃ अत्तानंat·tā·naṃ परिहरामी’ति,pa·ri·ha·rā·mī अयमस्सa·ya·mas·sa दुतियोdu·ti·yo अस्सासोas·sā·so अधिगतोa·dhi·ga·to होति।ho·ti
‘Sace kho pana natthi paro loko, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, athāhaṁ diṭṭheva dhamme averaṁ abyāpajjhaṁ anīghaṁ sukhiṁ attānaṁ pariharāmī’ti, ayamassa dutiyo assāso adhigato hoti.
(Pāli only)
-
101
‘सचेsa·ce खोkho पनpa·na करोतोka·ro·to करीयतिka·rī·ya·ti पापं,pā·paṃ नna खोkho पनाहंpa·nā·haṃ कस्सचिkas·sa·ci पापंpā·paṃ चेतेमि,ce·te·mi अकरोन्तंa·ka·ron·taṃ खोkho पनpa·na मंmaṃ पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ कुतोku·to दुक्खंduk·khaṃ फुसिस्सती’ति,phu·sis·sa·tī अयमस्सa·ya·mas·sa ततियोta·ti·yo अस्सासोas·sā·so अधिगतोa·dhi·ga·to होति।ho·ti
‘Sace kho pana karoto karīyati pāpaṁ, na kho panāhaṁ kassaci pāpaṁ cetemi, akarontaṁ kho pana maṁ pāpakammaṁ kuto dukkhaṁ phusissatī’ti, ayamassa tatiyo assāso adhigato hoti.
(Pāli only)
-
102
‘सचेsa·ce खोkho पनpa·na करोतोka·ro·to नna करीयतिka·rī·ya·ti पापं,pā·paṃ अथाहंa·thā·haṃ उभयेनेवu·bha·ye·ne·va विसुद्धंvi·sud·dhaṃ अत्तानंat·tā·naṃ समनुपस्सामी’ति,sa·ma·nu·pas·sā·mī अयमस्सa·ya·mas·sa चतुत्थोca·tut·tho अस्सासोas·sā·so अधिगतोa·dhi·ga·to होति।ho·ti
‘Sace kho pana karoto na karīyati pāpaṁ, athāhaṁ ubhayeneva visuddhaṁ attānaṁ samanupassāmī’ti, ayamassa catuttho assāso adhigato hoti.
(Pāli only)
-
103
सsa खोkho सो,so भन्ते,bhan·te अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko एवंe·vaṃ अवेरचित्तोa·ve·ra·cit·to एवंe·vaṃ अब्यापज्झचित्तोab·yā·paj·jha·cit·to एवंe·vaṃ असङ्किलिट्ठचित्तोa·saṅ·ki·liṭ·ṭha·cit·to एवंe·vaṃ विसुद्धचित्तो।vi·sud·dha·cit·to
Sa kho so, bhante, ariyasāvako evaṁ averacitto evaṁ abyāpajjhacitto evaṁ asaṅkiliṭṭhacitto evaṁ visuddhacitto.
(Pāli only)
- 104
- 105
- 106
-
107
उपासकेu·pā·sa·ke नो,no भन्ते,bhan·te भगवाbha·ga·vā धारेतुdhā·re·tu अज्जतग्गेaj·ja·tag·ge पाणुपेतेpā·ṇu·pe·te सरणंsa·ra·ṇaṃ गते”ति।ga·te
Upāsake no, bhante, bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṁ gate”ti.
From this day forth, may the Buddha remember us as lay followers who have gone for refuge for life.”
-
108
पञ्चमं।pañ·ca·maṃ
Pañcamaṁ.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.