Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 7 67 अङ्गुत्तर 7 67

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101

Nagaropamasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485868788899091929394959697 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 7।67

    Aṅguttara Nikāya 7.67

    Numbered Discourses 7.67

  2. 2

    7। महावग्गma·hā·vag·ga

    7. Mahāvagga

    7. The Great Chapter

  3. 3

    नगरोपमसुत्तna·ga·ro·pa·ma·sut·ta

    Nagaropamasutta

    The Simile of the Citadel

  4. 4

    “यतोya·to खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ नगरंna·ga·raṃ सत्तहिsat·ta·hi नगरपरिक्खारेहिna·ga·ra·pa·rik·khā·re·hi सुपरिक्खतंsu·pa·rik·kha·taṃ होति,ho·ti चतुन्नञ्चca·tun·nañ·ca आहारानंā·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī होतिho·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी।a·ka·si·ra·lā·bhī

    “Yato kho, bhikkhave, rañño paccantimaṁ nagaraṁ sattahi nagaraparikkhārehi suparikkhataṁ hoti, catunnañca āhārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.

    “Mendicants, when a king’s frontier citadel is well provided with seven essentials and gets four kinds of sustenance when needed, without trouble or difficulty,

  5. 5

    इदंi·daṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ नगरंna·ga·raṃ अकरणीयंa·ka·ra·ṇī·yaṃ बाहिरेहिbā·hi·re·hi पच्चत्थिकेहिpac·cat·thi·ke·hi पच्चामित्तेहि।pac·cā·mit·te·hi

    Idaṁ vuccati, bhikkhave, rañño paccantimaṁ nagaraṁ akaraṇīyaṁ bāhirehi paccatthikehi paccāmittehi.

    it is then called a king’s frontier citadel that cannot be overrun by external foes and enemies.

  6. 6

    कतमेहिka·ta·me·hi सत्तहिsat·ta·hi नगरपरिक्खारेहिna·ga·ra·pa·rik·khā·re·hi सुपरिक्खतंsu·pa·rik·kha·taṃ होति?ho·ti

    Katamehi sattahi nagaraparikkhārehi suparikkhataṁ hoti?

    With what seven essentials is a citadel well provided?

  7. 7

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re एसिकाe·si·kā होतिho·ti गम्भीरनेमाgam·bhī·ra·ne·mā सुनिखाताsu·ni·khā·tā अचलाa·ca·lā असम्पवेधी।a·sam·pa·ve·dhī

    Idha, bhikkhave, rañño paccantime nagare esikā hoti gambhīranemā sunikhātā acalā asampavedhī.

    Firstly, a citadel has a pillar with deep foundations, firmly embedded, imperturbable and unshakable.

  8. 8

    इमिनाi·mi·nā पठमेनpa·ṭha·me·na नगरपरिक्खारेनna·ga·ra·pa·rik·khā·re·na सुपरिक्खतंsu·pa·rik·kha·taṃ होतिho·ti रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ नगरंna·ga·raṃ अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Iminā paṭhamena nagaraparikkhārena suparikkhataṁ hoti rañño paccantimaṁ nagaraṁ abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    This is the first essential with which a king’s frontier citadel is well provided, to defend those within and repel those outside.

  9. 9

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re परिक्खाpa·rik·khā होतिho·ti गम्भीराgam·bhī·rā चेवce·va वित्थताvit·tha·tā च।ca

    Puna caparaṁ, bhikkhave, rañño paccantime nagare parikkhā hoti gambhīrā ceva vitthatā ca.

    Furthermore, a citadel has a moat that is deep and wide.

  10. 10

    इमिनाi·mi·nā दुतियेनdu·ti·ye·na नगरपरिक्खारेनna·ga·ra·pa·rik·khā·re·na सुपरिक्खतंsu·pa·rik·kha·taṃ होतिho·ti रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ नगरंna·ga·raṃ अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Iminā dutiyena nagaraparikkhārena suparikkhataṁ hoti rañño paccantimaṁ nagaraṁ abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    This is the second essential …

  11. 11

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re अनुपरियायपथोa·nu·pa·ri·yā·ya·pa·tho होतिho·ti उच्चोuc·co चेवce·va वित्थतोvit·tha·to च।ca

    Puna caparaṁ, bhikkhave, rañño paccantime nagare anupariyāyapatho hoti ucco ceva vitthato ca.

    Furthermore, a citadel has a patrol path that is high and wide.

  12. 12

    इमिनाi·mi·nā ततियेनta·ti·ye·na नगरपरिक्खारेनna·ga·ra·pa·rik·khā·re·na सुपरिक्खतंsu·pa·rik·kha·taṃ होतिho·ti रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ नगरंna·ga·raṃ अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Iminā tatiyena nagaraparikkhārena suparikkhataṁ hoti rañño paccantimaṁ nagaraṁ abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    This is the third essential …

  13. 13

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुंba·huṃ आवुधंā·vu·dhaṃ सन्निचितंsan·ni·ci·taṃ होतिho·ti सलाकञ्चेवsa·lā·kañ·ce·va जेवनिकञ्च।je·va·ni·kañ·ca

    Puna caparaṁ, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahuṁ āvudhaṁ sannicitaṁ hoti salākañceva jevanikañca.

    Furthermore, a citadel has stores of many weapons, both projectile and hand-held.

  14. 14

    इमिनाi·mi·nā चतुत्थेनca·tut·the·na नगरपरिक्खारेनna·ga·ra·pa·rik·khā·re·na सुपरिक्खतंsu·pa·rik·kha·taṃ होतिho·ti रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ नगरंna·ga·raṃ अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Iminā catutthena nagaraparikkhārena suparikkhataṁ hoti rañño paccantimaṁ nagaraṁ abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    This is the fourth essential …

  15. 15

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुबलकायोba·hu·ba·la·kā·yo पटिवसति,pa·ṭi·va·sa·ti सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Puna caparaṁ, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahubalakāyo paṭivasati, seyyathidaṁ—

    Furthermore, many kinds of armed forces reside in a citadel, such as

  16. 16

    हत्थारोहाhat·thā·ro·hā अस्सारोहाas·sā·ro·hā रथिकाra·thi·kā धनुग्गहाdha·nug·ga·hā चेलकाce·la·kā चलकाca·la·kā पिण्डदायकाpiṇ·ḍa·dā·ya·kā उग्गाug·gā राजपुत्ताrā·ja·put·tā पक्खन्दिनोpak·khan·di·no महानागाma·hā·nā·gā सूराsū·rā चम्मयोधिनोcam·ma·yo·dhi·no दासकपुत्ता।dā·sa·ka·put·tā

    hatthārohā assārohā rathikā dhanuggahā celakā calakā piṇḍadāyakā uggā rājaputtā pakkhandino mahānāgā sūrā cammayodhino dāsakaputtā.

    elephant marshals, cavalry, charioteers, archers, bannermen, adjutants, food servers, warrior-chiefs, princes, chargers, great warriors, heroes, leather-clad soldiers, and sons of bondservants.

  17. 17

    इमिनाi·mi·nā पञ्चमेनpañ·ca·me·na नगरपरिक्खारेनna·ga·ra·pa·rik·khā·re·na सुपरिक्खतंsu·pa·rik·kha·taṃ होतिho·ti रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ नगरंna·ga·raṃ अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Iminā pañcamena nagaraparikkhārena suparikkhataṁ hoti rañño paccantimaṁ nagaraṁ abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    This is the fifth essential …

  18. 18

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re दोवारिकोdo·vā·ri·ko होतिho·ti पण्डितोpaṇ·ḍi·to ब्यत्तोbyat·to मेधावीme·dhā·vī अञ्ञातानंañ·ñā·tā·naṃ निवारेताni·vā·re·tā ञातानंñā·tā·naṃ पवेसेता।pa·ve·se·tā

    Puna caparaṁ, bhikkhave, rañño paccantime nagare dovāriko hoti paṇḍito byatto medhāvī aññātānaṁ nivāretā ñātānaṁ pavesetā.

    Furthermore, a citadel has a gatekeeper who is astute, competent, and intelligent. He keeps strangers out and lets known people in.

  19. 19

    इमिनाi·mi·nā छट्ठेनchaṭ·ṭhe·na नगरपरिक्खारेनna·ga·ra·pa·rik·khā·re·na सुपरिक्खतंsu·pa·rik·kha·taṃ होतिho·ti रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ नगरंna·ga·raṃ अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Iminā chaṭṭhena nagaraparikkhārena suparikkhataṁ hoti rañño paccantimaṁ nagaraṁ abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    This is the sixth essential …

  20. 20

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re पाकारोpā·kā·ro होतिho·ti उच्चोuc·co चेवce·va वित्थतोvit·tha·to चca वासनलेपनसम्पन्नोvā·sa·na·le·pa·na·sam·pan·no च।ca

    Puna caparaṁ, bhikkhave, rañño paccantime nagare pākāro hoti ucco ceva vitthato ca vāsanalepanasampanno ca.

    Furthermore, a citadel has a wall that’s high and wide, covered with plaster.

  21. 21

    इमिनाi·mi·nā सत्तमेनsat·ta·me·na नगरपरिक्खारेनna·ga·ra·pa·rik·khā·re·na सुपरिक्खतंsu·pa·rik·kha·taṃ होतिho·ti रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ नगरंna·ga·raṃ अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Iminā sattamena nagaraparikkhārena suparikkhataṁ hoti rañño paccantimaṁ nagaraṁ abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    This is the seventh essential with which a king’s frontier citadel is well provided, to defend those within and repel those outside.

  22. 22

    इमेहिi·me·hi सत्तहिsat·ta·hi नगरपरिक्खारेहिna·ga·ra·pa·rik·khā·re·hi सुपरिक्खतंsu·pa·rik·kha·taṃ होति।ho·ti

    Imehi sattahi nagaraparikkhārehi suparikkhataṁ hoti.

    With these seven essentials a citadel is well provided.

  23. 23

    कतमेसंka·ta·me·saṃ चतुन्नंca·tun·naṃ आहारानंā·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī होतिho·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी?a·ka·si·ra·lā·bhī

    Katamesaṁ catunnaṁ āhārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī?

    What are the four kinds of sustenance it gets when needed, without trouble or difficulty?

  24. 24

    इध,i·dha भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुंba·huṃ तिणकट्ठोदकंti·ṇa·kaṭ·ṭho·da·kaṃ सन्निचितंsan·ni·ci·taṃ होतिho·ti अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Idha, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahuṁ tiṇakaṭṭhodakaṁ sannicitaṁ hoti abbhantarānaṁ ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Firstly, a king’s frontier citadel has much hay, wood, and water stored up for the enjoyment, relief, and comfort of those within and to repel those outside.

  25. 25

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुंba·huṃ सालियवकंsā·li·ya·va·kaṃ सन्निचितंsan·ni·ci·taṃ होतिho·ti अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Puna caparaṁ, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahuṁ sāliyavakaṁ sannicitaṁ hoti abbhantarānaṁ ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Furthermore, a king’s frontier citadel has much rice and barley stored up for those within.

  26. 26

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुंba·huṃ तिलमुग्गमासापरण्णंti·la·mug·ga·mā·sā·pa·raṇ·ṇaṃ सन्निचितंsan·ni·ci·taṃ होतिho·ti अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Puna caparaṁ, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahuṁ tilamuggamāsāparaṇṇaṁ sannicitaṁ hoti abbhantarānaṁ ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Furthermore, a king’s frontier citadel has much food such as sesame, green gram, and black gram stored up for those within.

  27. 27

    पुनpu·na चपरं,ca·pa·raṃ भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुंba·huṃ भेसज्जंbhe·saj·jaṃ सन्निचितंsan·ni·ci·taṃ होति,ho·ti सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Puna caparaṁ, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahuṁ bhesajjaṁ sannicitaṁ hoti, seyyathidaṁ—

    Furthermore, a king’s frontier citadel has much medicine—

  28. 28

    सप्पिsap·pi नवनीतंna·va·nī·taṃ तेलंte·laṃ मधुma·dhu फाणितंphā·ṇi·taṃ लोणंlo·ṇaṃ अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    sappi navanītaṁ telaṁ madhu phāṇitaṁ loṇaṁ abbhantarānaṁ ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya bāhirānaṁ paṭighātāya.

    ghee, butter, oil, honey, molasses, and salt—stored up for the enjoyment, relief, and comfort of those within and to repel those outside.

  29. 29

    इमेसंi·me·saṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve चतुन्नंca·tun·naṃ आहारानंā·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī होतिho·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी।a·ka·si·ra·lā·bhī

    Imesaṁ kho, bhikkhave, catunnaṁ āhārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.

    These are the four kinds of sustenance it gets when needed, without trouble or difficulty.

  30. 30

    यतोya·to खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ नगरंna·ga·raṃ इमेहिi·me·hi सत्तहिsat·ta·hi नगरपरिक्खारेहिna·ga·ra·pa·rik·khā·re·hi सुपरिक्खतंsu·pa·rik·kha·taṃ होति,ho·ti इमेसञ्चi·me·sañ·ca चतुन्नंca·tun·naṃ आहारानंā·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī होतिho·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी।a·ka·si·ra·lā·bhī

    Yato kho, bhikkhave, rañño paccantimaṁ nagaraṁ imehi sattahi nagaraparikkhārehi suparikkhataṁ hoti, imesañca catunnaṁ āhārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.

    When a king’s frontier citadel is well provided with seven essentials and gets four kinds of sustenance when needed, without trouble or difficulty,

  31. 31

    इदंi·daṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमंpac·can·ti·maṃ नगरंna·ga·raṃ अकरणीयंa·ka·ra·ṇī·yaṃ बाहिरेहिbā·hi·re·hi पच्चत्थिकेहिpac·cat·thi·ke·hi पच्चामित्तेहि।pac·cā·mit·te·hi

    Idaṁ vuccati, bhikkhave, rañño paccantimaṁ nagaraṁ akaraṇīyaṁ bāhirehi paccatthikehi paccāmittehi.

    it is then called a king’s frontier citadel that cannot be overrun by external foes and enemies.

  32. 32

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve यतोya·to अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko सत्तहिsat·ta·hi सद्धम्मेहिsad·dham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति,ho·ti चतुन्नञ्चca·tun·nañ·ca झानानंjhā·nā·naṃ आभिचेतसिकानंā·bhi·ce·ta·si·kā·naṃ दिट्ठधम्मसुखविहारानंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī होतिho·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी।a·ka·si·ra·lā·bhī

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, yato ariyasāvako sattahi saddhammehi samannāgato hoti, catunnañca jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.

    In the same way, when a noble disciple has seven good qualities, and they get the four absorptions—blissful meditations in this life that belong to the higher mind—when they want, without trouble or difficulty,

  33. 33

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अकरणीयोa·ka·ra·ṇī·yo मारस्सmā·ras·sa अकरणीयोa·ka·ra·ṇī·yo पापिमतो।pā·pi·ma·to

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako akaraṇīyo mārassa akaraṇīyo pāpimato.

    they are then called a noble disciple who cannot be overrun by Māra, who cannot be overrun by the Wicked One.

  34. 34

    कतमेहिka·ta·me·hi सत्तहिsat·ta·hi सद्धम्मेहिsad·dham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति?ho·ti

    Katamehi sattahi saddhammehi samannāgato hoti?

    What are the seven good qualities that they possess?

  35. 35

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re एसिकाe·si·kā होतिho·ti गम्भीरनेमाgam·bhī·ra·ne·mā सुनिखाताsu·ni·khā·tā अचलाa·ca·lā असम्पवेधीa·sam·pa·ve·dhī अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Seyyathāpi, bhikkhave, rañño paccantime nagare esikā hoti gambhīranemā sunikhātā acalā asampavedhī abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Just as a king’s frontier citadel has a pillar with deep foundations, firmly embedded, imperturbable and unshakable, to defend those within and repel those outside,

  36. 36

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko सद्धोsad·dho होति,ho·ti सद्दहतिsad·da·ha·ti तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa बोधिंbo·dhiṃ

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, ariyasāvako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ

    in the same way a noble disciple has faith in the Realized One’s awakening:

  37. 37
  38. 38

    सद्धेसिको,sad·dhe·si·ko भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अकुसलंa·ku·sa·laṃ पजहति,pa·ja·ha·ti कुसलंku·sa·laṃ भावेति;bhā·ve·ti

    Saddhesiko, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṁ pajahati, kusalaṁ bhāveti;

    A noble disciple with faith as their pillar gives up the unskillful and develops the skillful,

  39. 39

    सावज्जंsā·vaj·jaṃ पजहति,pa·ja·ha·ti अनवज्जंa·na·vaj·jaṃ भावेति;bhā·ve·ti

    sāvajjaṁ pajahati, anavajjaṁ bhāveti;

    they give up the blameworthy and develop the blameless,

  40. 40

    सुद्धंsud·dhaṃ अत्तानंat·tā·naṃ परिहरति।pa·ri·ha·ra·ti

    suddhaṁ attānaṁ pariharati.

    and they keep themselves pure.

  41. 41

    इमिनाi·mi·nā पठमेनpa·ṭha·me·na सद्धम्मेनsad·dham·me·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति।ho·ti

    Iminā paṭhamena saddhammena samannāgato hoti.

    This is the first good quality they have.

  42. 42

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re परिक्खाpa·rik·khā होतिho·ti गम्भीराgam·bhī·rā चेवce·va वित्थताvit·tha·tā चca अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Seyyathāpi, bhikkhave, rañño paccantime nagare parikkhā hoti gambhīrā ceva vitthatā ca abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Just as a citadel has a moat that is deep and wide,

  43. 43

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko हिरीमाhi·rī·mā होति,ho·ti हिरीयतिhi·rī·ya·ti कायदुच्चरितेनkā·ya·duc·ca·ri·te·na वचीदुच्चरितेनva·cī·duc·ca·ri·te·na मनोदुच्चरितेन,ma·no·duc·ca·ri·te·na हिरीयतिhi·rī·ya·ti पापकानंpā·pa·kā·naṃ अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ समापत्तिया।sa·mā·pat·ti·yā

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, ariyasāvako hirīmā hoti, hirīyati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena, hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā.

    in the same way a noble disciple has a conscience. They’re conscientious about bad conduct by way of body, speech, and mind, and conscientious about having any bad, unskillful qualities.

  44. 44

    हिरीपरिक्खोhi·rī·pa·rik·kho खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अकुसलंa·ku·sa·laṃ पजहति,pa·ja·ha·ti कुसलंku·sa·laṃ भावेति;bhā·ve·ti

    Hirīparikkho kho, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṁ pajahati, kusalaṁ bhāveti;

    A noble disciple with a conscience as their moat gives up the unskillful and develops the skillful,

  45. 45

    सावज्जंsā·vaj·jaṃ पजहति,pa·ja·ha·ti अनवज्जंa·na·vaj·jaṃ भावेति;bhā·ve·ti

    sāvajjaṁ pajahati, anavajjaṁ bhāveti;

    they give up the blameworthy and develop the blameless,

  46. 46

    सुद्धंsud·dhaṃ अत्तानंat·tā·naṃ परिहरति।pa·ri·ha·ra·ti

    suddhaṁ attānaṁ pariharati.

    and they keep themselves pure.

  47. 47

    इमिनाi·mi·nā दुतियेनdu·ti·ye·na सद्धम्मेनsad·dham·me·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति।ho·ti

    Iminā dutiyena saddhammena samannāgato hoti.

    This is the second good quality they have.

  48. 48

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re अनुपरियायपथोa·nu·pa·ri·yā·ya·pa·tho होतिho·ti उच्चोuc·co चेवce·va वित्थतोvit·tha·to चca अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Seyyathāpi, bhikkhave, rañño paccantime nagare anupariyāyapatho hoti ucco ceva vitthato ca abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Just as a citadel has a patrol path that is high and wide,

  49. 49

    एवमेवं,e·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko ओत्तप्पीot·tap·pī होति,ho·ti ओत्तप्पतिot·tap·pa·ti कायदुच्चरितेनkā·ya·duc·ca·ri·te·na वचीदुच्चरितेनva·cī·duc·ca·ri·te·na मनोदुच्चरितेन,ma·no·duc·ca·ri·te·na ओत्तप्पतिot·tap·pa·ti पापकानंpā·pa·kā·naṃ अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ समापत्तिया।sa·mā·pat·ti·yā

    Evamevaṁ, kho, bhikkhave, ariyasāvako ottappī hoti, ottappati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena, ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā.

    in the same way a noble disciple is prudent. They’re prudent when it comes to bad conduct by way of body, speech, and mind, and prudent when it comes to acquiring any bad, unskillful qualities.

  50. 50

    ओत्तप्पपरियायपथो,ot·tap·pa·pa·ri·yā·ya·pa·tho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अकुसलंa·ku·sa·laṃ पजहति,pa·ja·ha·ti कुसलंku·sa·laṃ भावेति;bhā·ve·ti

    Ottappapariyāyapatho, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṁ pajahati, kusalaṁ bhāveti;

    A noble disciple with prudence as their patrol path gives up the unskillful and develops the skillful,

  51. 51

    सावज्जंsā·vaj·jaṃ पजहति,pa·ja·ha·ti अनवज्जंa·na·vaj·jaṃ भावेति;bhā·ve·ti

    sāvajjaṁ pajahati, anavajjaṁ bhāveti;

    they give up the blameworthy and develop the blameless,

  52. 52

    सुद्धंsud·dhaṃ अत्तानंat·tā·naṃ परिहरति।pa·ri·ha·ra·ti

    suddhaṁ attānaṁ pariharati.

    and they keep themselves pure.

  53. 53

    इमिनाi·mi·nā ततियेनta·ti·ye·na सद्धम्मेनsad·dham·me·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति।ho·ti

    Iminā tatiyena saddhammena samannāgato hoti.

    This is the third good quality they have.

  54. 54

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुंba·huṃ आवुधंā·vu·dhaṃ सन्निचितंsan·ni·ci·taṃ होतिho·ti सलाकञ्चेवsa·lā·kañ·ce·va जेवनिकञ्चje·va·ni·kañ·ca अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Seyyathāpi, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahuṁ āvudhaṁ sannicitaṁ hoti salākañceva jevanikañca abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Just as a citadel has stores of many weapons, both projectile and hand-held,

  55. 55
  56. 56

    सुतावुधो,su·tā·vu·dho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अकुसलंa·ku·sa·laṃ पजहति,pa·ja·ha·ti कुसलंku·sa·laṃ भावेति;bhā·ve·ti

    Sutāvudho, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṁ pajahati, kusalaṁ bhāveti;

    A noble disciple with learning as their weapon gives up the unskillful and develops the skillful,

  57. 57

    सावज्जंsā·vaj·jaṃ पजहति,pa·ja·ha·ti अनवज्जंa·na·vaj·jaṃ भावेति;bhā·ve·ti

    sāvajjaṁ pajahati, anavajjaṁ bhāveti;

    they give up the blameworthy and develop the blameless,

  58. 58

    सुद्धंsud·dhaṃ अत्तानंat·tā·naṃ परिहरति।pa·ri·ha·ra·ti

    suddhaṁ attānaṁ pariharati.

    and they keep themselves pure.

  59. 59

    इमिनाi·mi·nā चतुत्थेनca·tut·the·na सद्धम्मेनsad·dham·me·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति।ho·ti

    Iminā catutthena saddhammena samannāgato hoti.

    This is the fourth good quality they have.

  60. 60

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुबलकायोba·hu·ba·la·kā·yo पटिवसति,pa·ṭi·va·sa·ti सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Seyyathāpi, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahubalakāyo paṭivasati, seyyathidaṁ—

    Just as many kinds of armed forces reside in a citadel …

  61. 61

    हत्थारोहाhat·thā·ro·hā अस्सारोहाas·sā·ro·hā रथिकाra·thi·kā धनुग्गहाdha·nug·ga·hā चेलकाce·la·kā चलकाca·la·kā पिण्डदायकाpiṇ·ḍa·dā·ya·kā उग्गाug·gā राजपुत्ताrā·ja·put·tā पक्खन्दिनोpak·khan·di·no महानागाma·hā·nā·gā सूराsū·rā चम्मयोधिनोcam·ma·yo·dhi·no दासकपुत्ताdā·sa·ka·put·tā अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    hatthārohā assārohā rathikā dhanuggahā celakā calakā piṇḍadāyakā uggā rājaputtā pakkhandino mahānāgā sūrā cammayodhino dāsakaputtā abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    (Pāli only)

  62. 62

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko आरद्धवीरियोā·rad·dha·vī·ri·yo विहरतिvi·ha·ra·ti अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ पहानाय,pa·hā·nā·ya कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ उपसम्पदाय,u·pa·sam·pa·dā·ya थामवाthā·ma·vā दळ्हपरक्कमोda·ḷha·pa·rak·ka·mo अनिक्खित्तधुरोa·nik·khit·ta·dhu·ro कुसलेसुku·sa·le·su धम्मेसु।dham·me·su

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, ariyasāvako āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.

    in the same way a noble disciple is energetic. They live with energy roused up for giving up unskillful qualities and embracing skillful qualities. They are strong, staunchly vigorous, not slacking off when it comes to developing skillful qualities.

  63. 63

    वीरियबलकायो,vī·ri·ya·ba·la·kā·yo भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अकुसलंa·ku·sa·laṃ पजहति,pa·ja·ha·ti कुसलंku·sa·laṃ भावेति;bhā·ve·ti

    Vīriyabalakāyo, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṁ pajahati, kusalaṁ bhāveti;

    A noble disciple with energy as their armed forces gives up the unskillful and develops the skillful,

  64. 64

    सावज्जंsā·vaj·jaṃ पजहति,pa·ja·ha·ti अनवज्जंa·na·vaj·jaṃ भावेति;bhā·ve·ti

    sāvajjaṁ pajahati, anavajjaṁ bhāveti;

    they give up the blameworthy and develop the blameless,

  65. 65

    सुद्धंsud·dhaṃ अत्तानंat·tā·naṃ परिहरति।pa·ri·ha·ra·ti

    suddhaṁ attānaṁ pariharati.

    and they keep themselves pure.

  66. 66

    इमिनाi·mi·nā पञ्चमेनpañ·ca·me·na सद्धम्मेनsad·dham·me·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति।ho·ti

    Iminā pañcamena saddhammena samannāgato hoti.

    This is the fifth good quality they have.

  67. 67

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re दोवारिकोdo·vā·ri·ko होतिho·ti पण्डितोpaṇ·ḍi·to ब्यत्तोbyat·to मेधावीme·dhā·vī अञ्ञातानंañ·ñā·tā·naṃ निवारेताni·vā·re·tā ञातानंñā·tā·naṃ पवेसेताpa·ve·se·tā अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Seyyathāpi, bhikkhave, rañño paccantime nagare dovāriko hoti paṇḍito byatto medhāvī aññātānaṁ nivāretā ñātānaṁ pavesetā abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Just as a citadel has a gatekeeper who is astute, competent, and intelligent, who keeps strangers out and lets known people in,

  68. 68

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko सतिमाsa·ti·mā होतिho·ti परमेनpa·ra·me·na सतिनेपक्केनsa·ti·ne·pak·ke·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to चिरकतम्पिci·ra·ka·tam·pi चिरभासितम्पिci·ra·bhā·si·tam·pi सरिताsa·ri·tā अनुस्सरिता।a·nus·sa·ri·tā

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, ariyasāvako satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā.

    in the same way a noble disciple is mindful. They have utmost mindfulness and alertness, and can remember and recall what was said and done long ago.

  69. 69

    सतिदोवारिको,sa·ti·do·vā·ri·ko भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अकुसलंa·ku·sa·laṃ पजहति,pa·ja·ha·ti कुसलंku·sa·laṃ भावेति;bhā·ve·ti

    Satidovāriko, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṁ pajahati, kusalaṁ bhāveti;

    A noble disciple with mindfulness as their gatekeeper gives up the unskillful and develops the skillful,

  70. 70

    सावज्जंsā·vaj·jaṃ पजहति,pa·ja·ha·ti अनवज्जंa·na·vaj·jaṃ भावेति;bhā·ve·ti

    sāvajjaṁ pajahati, anavajjaṁ bhāveti;

    they give up the blameworthy and develop the blameless,

  71. 71

    सुद्धंsud·dhaṃ अत्तानंat·tā·naṃ परिहरति।pa·ri·ha·ra·ti

    suddhaṁ attānaṁ pariharati.

    and they keep themselves pure.

  72. 72

    इमिनाi·mi·nā छट्ठेनchaṭ·ṭhe·na सद्धम्मेनsad·dham·me·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति।ho·ti

    Iminā chaṭṭhena saddhammena samannāgato hoti.

    This is the sixth good quality they have.

  73. 73

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re पाकारोpā·kā·ro होतिho·ti उच्चोuc·co चेवce·va वित्थतोvit·tha·to चca वासनलेपनसम्पन्नोvā·sa·na·le·pa·na·sam·pan·no चca अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ गुत्तियाgut·ti·yā बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Seyyathāpi, bhikkhave, rañño paccantime nagare pākāro hoti ucco ceva vitthato ca vāsanalepanasampanno ca abbhantarānaṁ guttiyā bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Just as a citadel has a wall that’s high and wide, covered with plaster, to defend those within and repel those outside,

  74. 74

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko पञ्ञवाpañ·ña·vā होतिho·ti उदयत्थगामिनियाu·da·yat·tha·gā·mi·ni·yā पञ्ञायpañ·ñā·ya समन्नागतोsa·man·nā·ga·to अरियायa·ri·yā·ya निब्बेधिकायnib·be·dhi·kā·ya सम्माsam·mā दुक्खक्खयगामिनिया।duk·khak·kha·ya·gā·mi·ni·yā

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, ariyasāvako paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.

    in the same way a noble disciple is wise. They have the wisdom of arising and passing away which is noble, penetrative, and leads to the complete ending of suffering.

  75. 75

    पञ्ञावासनलेपनसम्पन्नो,pañ·ñā·vā·sa·na·le·pa·na·sam·pan·no भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अकुसलंa·ku·sa·laṃ पजहति,pa·ja·ha·ti कुसलंku·sa·laṃ भावेति;bhā·ve·ti

    Paññāvāsanalepanasampanno, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṁ pajahati, kusalaṁ bhāveti;

    A noble disciple with wisdom as their wall gives up the unskillful and develops the skillful,

  76. 76

    सावज्जंsā·vaj·jaṃ पजहति,pa·ja·ha·ti अनवज्जंa·na·vaj·jaṃ भावेति;bhā·ve·ti

    sāvajjaṁ pajahati, anavajjaṁ bhāveti;

    they give up the blameworthy and develop the blameless,

  77. 77

    सुद्धंsud·dhaṃ अत्तानंat·tā·naṃ परिहरति।pa·ri·ha·ra·ti

    suddhaṁ attānaṁ pariharati.

    and they keep themselves pure.

  78. 78

    इमिनाi·mi·nā सत्तमेनsat·ta·me·na सद्धम्मेनsad·dham·me·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति।ho·ti

    Iminā sattamena saddhammena samannāgato hoti.

    This is the seventh good quality they have.

  79. 79

    इमेहिi·me·hi सत्तहिsat·ta·hi सद्धम्मेहिsad·dham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति।ho·ti

    Imehi sattahi saddhammehi samannāgato hoti.

    These are the seven good qualities that they possess.

  80. 80

    कतमेसंka·ta·me·saṃ चतुन्नंca·tun·naṃ झानानंjhā·nā·naṃ आभिचेतसिकानंā·bhi·ce·ta·si·kā·naṃ दिट्ठधम्मसुखविहारानंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī होतिho·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी?a·ka·si·ra·lā·bhī

    Katamesaṁ catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī?

    And what are the four absorptions—blissful meditations in this life that belong to the higher mind—that they get when they want, without trouble or difficulty?

  81. 81

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुंba·huṃ तिणकट्ठोदकंti·ṇa·kaṭ·ṭho·da·kaṃ सन्निचितंsan·ni·ci·taṃ होतिho·ti अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Seyyathāpi, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahuṁ tiṇakaṭṭhodakaṁ sannicitaṁ hoti abbhantarānaṁ ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Just as a king’s frontier citadel has much hay, wood, and water stored up for the enjoyment, relief, and comfort of those within and to repel those outside,

  82. 82

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, ariyasāvako vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati

    in the same way a noble disciple, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected.

  83. 83

    अत्तनोat·ta·no रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya ओक्कमनायok·ka·ma·nā·ya निब्बानस्स।nib·bā·nas·sa

    attano ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.

    This is for their own enjoyment, relief, and comfort, and for alighting upon extinguishment.

  84. 84

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुंba·huṃ सालियवकंsā·li·ya·va·kaṃ सन्निचितंsan·ni·ci·taṃ होतिho·ti अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Seyyathāpi, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahuṁ sāliyavakaṁ sannicitaṁ hoti abbhantarānaṁ ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Just as a king’s frontier citadel has much rice and barley stored up,

  85. 85

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, ariyasāvako vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati

    in the same way, as the placing of the mind and keeping it connected are stilled, a noble disciple enters and remains in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected.

  86. 86

    अत्तनोat·ta·no रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya ओक्कमनायok·ka·ma·nā·ya निब्बानस्स।nib·bā·nas·sa

    attano ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.

    This is for their own enjoyment, relief, and comfort, and for alighting upon extinguishment.

  87. 87

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुंba·huṃ तिलमुग्गमासापरण्णंti·la·mug·ga·mā·sā·pa·raṇ·ṇaṃ सन्निचितंsan·ni·ci·taṃ होतिho·ti अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    Seyyathāpi, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahuṁ tilamuggamāsāparaṇṇaṁ sannicitaṁ hoti abbhantarānaṁ ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya bāhirānaṁ paṭighātāya.

    Just as a king’s frontier citadel has much food such as sesame, green gram, and black gram stored up,

  88. 88

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko पीतियाpī·ti·yā चca विरागाvi·rā·gā …पे…pe ततियंta·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, ariyasāvako pītiyā ca virāgā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati

    in the same way with the fading away of rapture, a noble disciple enters and remains in the third absorption, where they meditate with equanimity, mindful and aware, experiencing for themselves the bliss of which the noble ones declare, ‘Equanimous and mindful, one meditates in bliss.’

  89. 89

    अत्तनोat·ta·no रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya ओक्कमनायok·ka·ma·nā·ya निब्बानस्स।nib·bā·nas·sa

    attano ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.

    This is for their own enjoyment, relief, and comfort, and for alighting upon extinguishment.

  90. 90

    सेय्यथापि,sey·ya·thā·pi भिक्खवे,bhik·kha·ve रञ्ञोrañ·ño पच्चन्तिमेpac·can·ti·me नगरेna·ga·re बहुंba·huṃ भेसज्जंbhe·saj·jaṃ सन्निचितंsan·ni·ci·taṃ होति,ho·ti सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Seyyathāpi, bhikkhave, rañño paccantime nagare bahuṁ bhesajjaṁ sannicitaṁ hoti, seyyathidaṁ—

    Just as a king’s frontier citadel has much medicine—

  91. 91

    सप्पिsap·pi नवनीतंna·va·nī·taṃ तेलंte·laṃ मधुma·dhu फाणितंphā·ṇi·taṃ लोणंlo·ṇaṃ अब्भन्तरानंab·bhan·ta·rā·naṃ रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya बाहिरानंbā·hi·rā·naṃ पटिघाताय।pa·ṭi·ghā·tā·ya

    sappi navanītaṁ telaṁ madhu phāṇitaṁ loṇaṁ abbhantarānaṁ ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya bāhirānaṁ paṭighātāya.

    ghee, butter, oil, honey, molasses, and salt—stored up for the enjoyment, relief, and comfort of those within and to repel those outside,

  92. 92

    एवमेवंe·va·me·vaṃ खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko सुखस्सsu·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā दुक्खस्सduk·khas·sa चca पहानाpa·hā·nā पुब्बेवpub·be·va सोमनस्सदोमनस्सानंso·ma·nas·sa·do·ma·nas·sā·naṃ अत्थङ्गमाat·thaṅ·ga·mā अदुक्खमसुखंa·duk·kha·ma·su·khaṃ उपेक्खासतिपारिसुद्धिंu·pek·khā·sa·ti·pā·ri·sud·dhiṃ चतुत्थंca·tut·thaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरतिvi·ha·ra·ti

    Evamevaṁ kho, bhikkhave, ariyasāvako sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati

    in the same way, with the giving up of pleasure and pain and the disappearance of former happiness and sadness, a noble disciple enters and remains in the fourth absorption, without pleasure or pain, with pure equanimity and mindfulness.

  93. 93

    अत्तनोat·ta·no रतियाra·ti·yā अपरितस्सायa·pa·ri·tas·sā·ya फासुविहारायphā·su·vi·hā·rā·ya ओक्कमनायok·ka·ma·nā·ya निब्बानस्स।nib·bā·nas·sa

    attano ratiyā aparitassāya phāsuvihārāya okkamanāya nibbānassa.

    This is for their own enjoyment, relief, and comfort, and for alighting upon extinguishment.

  94. 94

    इमेसंi·me·saṃ चतुन्नंca·tun·naṃ झानानंjhā·nā·naṃ आभिचेतसिकानंā·bhi·ce·ta·si·kā·naṃ दिट्ठधम्मसुखविहारानंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī होतिho·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी।a·ka·si·ra·lā·bhī

    Imesaṁ catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.

    These are the four absorptions—blissful meditations in this life that belong to the higher mind—which they get when they want, without trouble or difficulty.

  95. 95

    यतोya·to खो,kho भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko इमेहिi·me·hi सत्तहिsat·ta·hi सद्धम्मेहिsad·dham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति,ho·ti इमेसञ्चi·me·sañ·ca चतुन्नंca·tun·naṃ झानानंjhā·nā·naṃ आभिचेतसिकानंā·bhi·ce·ta·si·kā·naṃ दिट्ठधम्मसुखविहारानंdiṭ·ṭha·dham·ma·su·kha·vi·hā·rā·naṃ निकामलाभीni·kā·ma·lā·bhī होतिho·ti अकिच्छलाभीa·kic·cha·lā·bhī अकसिरलाभी।a·ka·si·ra·lā·bhī

    Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako imehi sattahi saddhammehi samannāgato hoti, imesañca catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.

    When a noble disciple has seven good qualities, and they get the four absorptions—blissful meditations in this life that belong to the higher mind—when they want, without trouble or difficulty,

  96. 96

    अयंa·yaṃ वुच्चति,vuc·ca·ti भिक्खवे,bhik·kha·ve अरियसावकोa·ri·ya·sā·va·ko अकरणीयोa·ka·ra·ṇī·yo मारस्सmā·ras·sa अकरणीयोa·ka·ra·ṇī·yo पापिमतो”ति।pā·pi·ma·to

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako akaraṇīyo mārassa akaraṇīyo pāpimato”ti.

    they are then called a noble disciple who cannot be overrun by Māra, who cannot be overrun by the Wicked One.”

  97. 97

    ततियं।ta·ti·yaṃ

    Tatiyaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.