Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Numbered Discourses 8 49 अङ्गुत्तर 8 49

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596

Paṭhamaidhalokikasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657 · Hide pronunciation

  1. 1

    अङ्गुत्तरaṅ·gut·ta·ra निकायni·kā·ya 8।49

    Aṅguttara Nikāya 8.49

    Numbered Discourses 8.49

  2. 2

    5। उपोसथवग्गu·po·sa·tha·vag·ga

    5. Uposathavagga

    5. Sabbath

  3. 3

    पठमइधलोकिकसुत्तpa·ṭha·ma·i·dha·lo·ki·ka·sut·ta

    Paṭhamaidhalokikasutta

    Winning in This Life (1st)

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti पुब्बारामेpub·bā·rā·me मिगारमातुपासादे।mi·gā·ra·mā·tu·pā·sā·de

    Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in the stilt longhouse of Migāra’s mother in the Eastern Monastery.

  5. 5

    अथa·tha खोkho विसाखाvi·sā·khā मिगारमाताmi·gā·ra·mā·tā येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमिte·nu·pa·saṅ·ka·mi …पे…।pe

    Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami …pe….

    Then Visākhā, Migāra’s mother, went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side.

  6. 6

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho विसाखंvi·sā·khaṃ मिगारमातरंmi·gā·ra·mā·ta·raṃ भगवाbha·ga·vā एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Ekamantaṁ nisinnaṁ kho visākhaṁ migāramātaraṁ bhagavā etadavoca:

    The Buddha said to her:

  7. 7

    “चतूहिca·tū·hi खो,kho विसाखे,vi·sā·khe धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to मातुगामोmā·tu·gā·mo इधलोकविजयायi·dha·lo·ka·vi·ja·yā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति,ho·ti अयंसa·yaṃ·sa लोकोlo·ko आरद्धोā·rad·dho होति।ho·ti

    “Catūhi kho, visākhe, dhammehi samannāgato mātugāmo idhalokavijayāya paṭipanno hoti, ayaṁsa loko āraddho hoti.

    “Visākhā, a lady who has four qualities is practicing to win in this life, and she succeeds at it.

  8. 8

    कतमेहिka·ta·me·hi चतूहि?ca·tū·hi

    Katamehi catūhi?

    What four?

  9. 9

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सुसंविहितकम्मन्तोsu·saṃ·vi·hi·ta·kam·man·to होति,ho·ti सङ्गहितपरिजनो,saṅ·ga·hi·ta·pa·ri·ja·no भत्तुbhat·tu मनापंma·nā·paṃ चरति,ca·ra·ti सम्भतंsam·bha·taṃ अनुरक्खति।a·nu·rak·kha·ti

    Idha, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti, saṅgahitaparijano, bhattu manāpaṁ carati, sambhataṁ anurakkhati.

    It’s when a lady is well-organized at work, manages the domestic help, acts lovingly toward her husband, and preserves his earnings.

  10. 10

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सुसंविहितकम्मन्तोsu·saṃ·vi·hi·ta·kam·man·to होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti?

    And how is a lady well-organized at work?

  11. 11

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo येye तेte भत्तुbhat·tu अब्भन्तराab·bhan·ta·rā कम्मन्ता—उण्णातिkam·man·tā वाvā कप्पासातिkap·pā·sā·ti वा—तत्थvā दक्खाdak·khā होतिho·ti अनलसाa·na·la·sā तत्रुपायायtat·ru·pā·yā·ya वीमंसायvī·maṃ·sā·ya समन्नागताsa·man·nā·ga·tā अलंa·laṃ कातुंkā·tuṃ अलंa·laṃ संविधातुं।saṃ·vi·dhā·tuṃ

    Idha, visākhe, mātugāmo ye te bhattu abbhantarā kammantā—uṇṇāti vā kappāsāti vā—tattha dakkhā hoti analasā tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgatā alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ.

    It’s when she’s deft and tireless in doing domestic duties for her husband, such as knitting and sewing. She understands how to go about things in order to complete and organize the work.

  12. 12

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सुसंविहितकम्मन्तोsu·saṃ·vi·hi·ta·kam·man·to होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo susaṁvihitakammanto hoti.

    That’s how a lady is well-organized at work.

  13. 13

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सङ्गहितपरिजनोsaṅ·ga·hi·ta·pa·ri·ja·no होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, mātugāmo saṅgahitaparijano hoti?

    And how does a lady manage the domestic help?

  14. 14

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo योyo सोso भत्तुbhat·tu अब्भन्तरोab·bhan·ta·ro अन्तोजनो—दासातिan·to·ja·no वाvā पेस्सातिpes·sā·ti वाvā कम्मकरातिkam·ma·ka·rā·ti वा—vā

    Idha, visākhe, mātugāmo yo so bhattu abbhantaro antojano—dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā—

    It’s when she knows what work her husband’s domestic bondservants, servants, and workers have completed, and what they’ve left incomplete.

  15. 15

    तेसंte·saṃ कतञ्चka·tañ·ca कततोka·ta·to जानातिjā·nā·ti अकतञ्चa·ka·tañ·ca अकततोa·ka·ta·to जानाति,jā·nā·ti गिलानकानञ्चgi·lā·na·kā·nañ·ca बलाबलंba·lā·ba·laṃ जानातिjā·nā·ti खादनीयंkhā·da·nī·yaṃ भोजनीयञ्चस्सbho·ja·nī·yañ·cas·sa पच्चंसेनpac·caṃ·se·na संविभजति।saṃ·vi·bha·ja·ti

    tesaṁ katañca katato jānāti akatañca akatato jānāti, gilānakānañca balābalaṁ jānāti khādanīyaṁ bhojanīyañcassa paccaṁsena saṁvibhajati.

    She knows who is sick, and who is fit or unwell. She distributes to each a fair portion of fresh and cooked foods.

  16. 16

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सङ्गहितपरिजनोsaṅ·ga·hi·ta·pa·ri·ja·no होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo saṅgahitaparijano hoti.

    That’s how a lady manages the domestic help.

  17. 17

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo भत्तुbhat·tu मनापंma·nā·paṃ चरति?ca·ra·ti

    Kathañca, visākhe, mātugāmo bhattu manāpaṁ carati?

    And how does a lady act lovingly toward her husband?

  18. 18

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo यंyaṃ भत्तुbhat·tu अमनापसङ्खातंa·ma·nā·pa·saṅ·khā·taṃ तंtaṃ जीवितहेतुपिjī·vi·ta·he·tu·pi नna अज्झाचरति।aj·jhā·ca·ra·ti

    Idha, visākhe, mātugāmo yaṁ bhattu amanāpasaṅkhātaṁ taṁ jīvitahetupi na ajjhācarati.

    It’s when a lady would not transgress in any way that her husband would not consider agreeable, even for the sake of her own life.

  19. 19

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo भत्तुbhat·tu मनापंma·nā·paṃ चरति।ca·ra·ti

    Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo bhattu manāpaṁ carati.

    That’s how a lady acts lovingly toward her husband.

  20. 20

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सम्भतंsam·bha·taṃ अनुरक्खति?a·nu·rak·kha·ti

    Kathañca, visākhe, mātugāmo sambhataṁ anurakkhati?

    And how does a lady preserve his earnings?

  21. 21

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo यंyaṃ भत्ताbhat·tā आहरतिā·ha·ra·ti धनंdha·naṃ वाvā धञ्ञंdhañ·ñaṃ वाvā रजतंra·ja·taṃ वाvā जातरूपंjā·ta·rū·paṃ वाvā तंtaṃ आरक्खेनā·rak·khe·na गुत्तियाgut·ti·yā सम्पादेति,sam·pā·de·ti तत्थtat·tha चca होतिho·ti अधुत्तीa·dhut·tī अथेनीa·the·nī असोण्डीa·soṇ·ḍī अविनासिका।a·vi·nā·si·kā

    Idha, visākhe, mātugāmo yaṁ bhattā āharati dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā taṁ ārakkhena guttiyā sampādeti, tattha ca hoti adhuttī athenī asoṇḍī avināsikā.

    It’s when she ensures that any income her husband earns is guarded and protected, whether money, grain, silver, or gold. She doesn’t overspend, steal, waste, or lose it.

  22. 22

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सम्भतंsam·bha·taṃ अनुरक्खति।a·nu·rak·kha·ti

    Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo sambhataṁ anurakkhati.

    That’s how a lady preserves his earnings.

  23. 23

    इमेहिi·me·hi खो,kho विसाखे,vi·sā·khe चतूहिca·tū·hi धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to मातुगामोmā·tu·gā·mo इधलोकविजयायi·dha·lo·ka·vi·ja·yā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति,ho·ti अयंसa·yaṃ·sa लोकोlo·ko आरद्धोā·rad·dho होति।ho·ti

    Imehi kho, visākhe, catūhi dhammehi samannāgato mātugāmo idhalokavijayāya paṭipanno hoti, ayaṁsa loko āraddho hoti.

    A lady who possesses these four qualities is practicing to win in this life, and she succeeds at it.

  24. 24

    चतूहिca·tū·hi खो,kho विसाखे,vi·sā·khe धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to मातुगामोmā·tu·gā·mo परलोकविजयायpa·ra·lo·ka·vi·ja·yā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति,ho·ti परलोकोpa·ra·lo·ko आरद्धोā·rad·dho होति।ho·ti

    Catūhi kho, visākhe, dhammehi samannāgato mātugāmo paralokavijayāya paṭipanno hoti, paraloko āraddho hoti.

    A lady who has four qualities is practicing to win in the next life, and she succeeds at it.

  25. 25

    कतमेहिka·ta·me·hi चतूहि?ca·tū·hi

    Katamehi catūhi?

    What four?

  26. 26

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सद्धासम्पन्नोsad·dhā·sam·pan·no होति,ho·ti सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no होति,ho·ti चागसम्पन्नोcā·ga·sam·pan·no होति,ho·ti पञ्ञासम्पन्नोpañ·ñā·sam·pan·no होति।ho·ti

    Idha, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti, sīlasampanno hoti, cāgasampanno hoti, paññāsampanno hoti.

    It’s when a lady is accomplished in faith, ethics, generosity, and wisdom.

  27. 27

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सद्धासम्पन्नोsad·dhā·sam·pan·no होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti?

    And how is a lady accomplished in faith?

  28. 28

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सद्धोsad·dho होति,ho·ti सद्दहतिsad·da·ha·ti तथागतस्सta·thā·ga·tas·sa बोधिं:bo·dhiṃ

    Idha, visākhe, mātugāmo saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ:

    It’s when a lady has faith in the Realized One’s awakening:

  29. 29

    ‘इतिपिi·ti·pi सोso भगवाbha·ga·vā अरहंa·ra·haṃ सम्मासम्बुद्धोsam·mā·sam·bud·dho विज्जाचरणसम्पन्नोvij·jā·ca·ra·ṇa·sam·pan·no सुगतोsu·ga·to लोकविदूlo·ka·vi·dū अनुत्तरोa·nut·ta·ro पुरिसदम्मसारथिpu·ri·sa·dam·ma·sā·ra·thi सत्थाsat·thā देवमनुस्सानंde·va·ma·nus·sā·naṃ बुद्धोbud·dho भगवा’ति।bha·ga·vā

    ‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.

    ‘That Blessed One is perfected, a fully awakened Buddha, accomplished in knowledge and conduct, holy, knower of the world, supreme guide for those fit for training, teacher of gods and humans, awakened, blessed.’

  30. 30

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सद्धासम्पन्नोsad·dhā·sam·pan·no होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo saddhāsampanno hoti.

    That’s how a lady is accomplished in faith.

  31. 31

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, mātugāmo sīlasampanno hoti?

    And how is a lady accomplished in ethics?

  32. 32

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo पाणातिपाताpā·ṇā·ti·pā·tā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to होतिho·ti …पे…pe सुरामेरयमज्जपमादट्ठानाsu·rā·me·ra·ya·maj·ja·pa·mā·daṭ·ṭhā·nā पटिविरतोpa·ṭi·vi·ra·to होति।ho·ti

    Idha, visākhe, mātugāmo pāṇātipātā paṭivirato hoti …pe… surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti.

    It’s when a lady doesn’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, lie, or consume intoxicants of beer, wine, and liquor.

  33. 33

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo सीलसम्पन्नोsī·la·sam·pan·no होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo sīlasampanno hoti.

    That’s how a lady is accomplished in ethics.

  34. 34

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo चागसम्पन्नोcā·ga·sam·pan·no होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, mātugāmo cāgasampanno hoti?

    And how is a lady accomplished in generosity?

  35. 35

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo विगतमलमच्छेरेनvi·ga·ta·ma·la·mac·che·re·na चेतसाce·ta·sā अगारंa·gā·raṃ अज्झावसतिaj·jhā·va·sa·ti मुत्तचागाmut·ta·cā·gā पयतपाणिनीpa·ya·ta·pā·ṇi·nī वोस्सग्गरताvos·sag·ga·ra·tā याचयोगाyā·ca·yo·gā दानसंविभागरता।dā·na·saṃ·vi·bhā·ga·ra·tā

    Idha, visākhe, mātugāmo vigatamalamaccherena cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgā payatapāṇinī vossaggaratā yācayogā dānasaṁvibhāgaratā.

    It’s when she lives at home with heart rid of the stain of stinginess, freely generous, open-handed, loving to let go, committed to charity, loving to give and to share.

  36. 36

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo चागसम्पन्नोcā·ga·sam·pan·no होति।ho·ti

    Evaṁ kho, visākhe, mātugāmo cāgasampanno hoti.

    That’s how a lady is accomplished in generosity.

  37. 37

    कथञ्च,ka·thañ·ca विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo पञ्ञासम्पन्नोpañ·ñā·sam·pan·no होति?ho·ti

    Kathañca, visākhe, mātugāmo paññāsampanno hoti?

    And how is a lady accomplished in wisdom?

  38. 38

    इध,i·dha विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo पञ्ञवाpañ·ña·vā होतिho·ti …पे…pe

    Idha, visākhe, mātugāmo paññavā hoti …pe…

    It’s when a lady is wise. She has the wisdom of arising and passing away which is noble, penetrative, and leads to the complete ending of suffering.

  39. 39

    एवंe·vaṃ खो,kho विसाखे,vi·sā·khe मातुगामोmā·tu·gā·mo पञ्ञासम्पन्नोpañ·ñā·sam·pan·no होति।ho·ti

    evaṁ kho, visākhe, mātugāmo paññāsampanno hoti.

    That’s how a lady is accomplished in wisdom.

  40. 40

    इमेहिi·me·hi खो,kho विसाखे,vi·sā·khe चतूहिca·tū·hi धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतोsa·man·nā·ga·to मातुगामोmā·tu·gā·mo परलोकविजयायpa·ra·lo·ka·vi·ja·yā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति,ho·ti परलोकोpa·ra·lo·ko आरद्धोā·rad·dho होतीति।ho·tī·ti

    Imehi kho, visākhe, catūhi dhammehi samannāgato mātugāmo paralokavijayāya paṭipanno hoti, paraloko āraddho hotīti.

    A lady who possesses these four qualities is practicing to win in the next life, and she succeeds at it.

  41. 41

    सुसंविहितकम्मन्ता,su·saṃ·vi·hi·ta·kam·man·tā

    Susaṁvihitakammantā,

    She’s organized at work,

  42. 42

    सङ्गहितपरिज्जना;saṅ·ga·hi·ta·pa·rij·ja·nā

    saṅgahitaparijjanā;

    and manages the domestic help.

  43. 43

    भत्तुbhat·tu मनापंma·nā·paṃ चरति,ca·ra·ti

    Bhattu manāpaṁ carati,

    She’s agreeable to her husband,

  44. 44

    सम्भतंsam·bha·taṃ अनुरक्खति।a·nu·rak·kha·ti

    sambhataṁ anurakkhati.

    and preserves his wealth.

  45. 45

    सद्धाsad·dhā सीलेनsī·le·na सम्पन्ना,sam·pan·nā

    Saddhā sīlena sampannā,

    Faithful, accomplished in ethics,

  46. 46

    वदञ्ञूva·dañ·ñū वीतमच्छरा;vī·ta·mac·cha·rā

    vadaññū vītamaccharā;

    bountiful, rid of stinginess,

  47. 47

    निच्चंnic·caṃ मग्गंmag·gaṃ विसोधेति,vi·so·dhe·ti

    Niccaṁ maggaṁ visodheti,

    she always purifies the path

  48. 48

    सोत्थानंsot·thā·naṃ सम्परायिकं।sam·pa·rā·yi·kaṃ

    sotthānaṁ samparāyikaṁ.

    to well-being in lives to come.

  49. 49

    इच्चेतेic·ce·te अट्ठaṭ·ṭha धम्माdham·mā च,ca

    Iccete aṭṭha dhammā ca,

    And so, a lady in whom

  50. 50

    यस्साyas·sā विज्जन्तिvij·jan·ti नारिया;nā·ri·yā

    yassā vijjanti nāriyā;

    these eight qualities are found

  51. 51

    तम्पिtam·pi सीलवतिंsī·la·va·tiṃ आहु,ā·hu

    Tampi sīlavatiṁ āhu,

    is known as virtuous,

  52. 52

    धम्मट्ठंdham·maṭ·ṭhaṃ सच्चवादिनिं।sac·ca·vā·di·niṃ

    dhammaṭṭhaṁ saccavādiniṁ.

    firmly principled, and truthful.

  53. 53

    सोळसाकारसम्पन्ना,so·ḷa·sā·kā·ra·sam·pan·nā

    Soḷasākārasampannā,

    Accomplished in sixteen respects,

  54. 54

    अट्ठङ्गसुसमागता;aṭ·ṭhaṅ·ga·su·sa·mā·ga·tā

    Aṭṭhaṅgasusamāgatā;

    complete with the eight factors,

  55. 55

    तादिसीtā·di·sī सीलवतीsī·la·va·tī उपासिका,u·pā·si·kā

    Tādisī sīlavatī upāsikā,

    a virtuous laywoman such as she

  56. 56

    उपपज्जतिu·pa·paj·ja·ti देवलोकंde·va·lo·kaṃ मनापन्”ति।ma·nā·pan

    Upapajjati devalokaṁ manāpan”ti.

    is reborn in the realm of the Agreeable Gods.”

  57. 57

    नवमं।na·va·maṃ

    Navamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.