Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Hebrews 12 इब्रिणः पत्रं 12
Verse: 1234567891011121314151617181920212223242526272829 · Hide pronunciation
Each verse: the King James English, then the Sanskrit, its transliteration (IAST) and how to say it, syllable by syllable (ṃ = nasal hum, ḥ = soft breath echoing the vowel).
Tap any word to see it in the other language: a Sanskrit word shows its English meaning; an English word underlined shows matching Sanskrit words.
-
1
अतोa·to हेतोरेतावत्साक्षिमेघैhe·to·re·tā·vat·sāk·ṣi·me·ghai र्वेष्टिताःrveṣ·ṭi·tāḥ सन्तोsan·to वयमपिva·ya·ma·pi सर्व्वभारम्sar·va·bhā·ram आशुबाधकंā·śu·bā·dha·kaṃ पापञ्चpā·pañ·ca निक्षिप्यास्माकंnik·ṣip·yās·mā·kaṃ गमनायga·ma·nā·ya निरूपितेni·rū·pi·te मार्गेmār·ge धैर्य्येणdhair·ye·ṇa धावामdhā·vā·ma।
ato hetoretāvatsākṣimeghai rveṣṭitāḥ santo vayamapi sarvvabhāram āśubādhakaṁ pāpañca nikṣipyāsmākaṁ gamanāya nirūpite mārge dhairyyeṇa dhāvāma|
Wherefore seeing we also are compassed about with so great a cloud of witnesses, let us lay aside every weight, and the sin which doth so easily beset us, and let us run with patience the race that is set before us,
-
2
यश्चास्माकंyaś·cās·mā·kaṃ विश्वासस्याग्रेसरःviś·vā·sas·yāg·re·sa·raḥ सिद्धिकर्त्ताsid·dhi·kar·tā चास्तिcās·ti तंtaṃ यीशुंyī·śuṃ वीक्षामहैvīk·ṣā·ma·hai यतःya·taḥ सsa स्वसम्मुखस्थितानन्दस्यsva·sam·mu·khas·thi·tā·nan·das·ya प्राप्त्यर्थम्prāp·tyar·tham अपमानंa·pa·mā·naṃ तुच्छीकृत्यtuc·chī·kṛt·ya क्रुशस्यkru·śas·ya यातनांyā·ta·nāṃ सोढवान्so·ḍha·vān ईश्वरीयसिंहासनस्यīś·va·rī·ya·siṃ·hā·sa·nas·ya दक्षिणपार्श्वेdak·ṣi·ṇa·pār·śve समुपविष्टवांश्चsa·mu·pa·viṣ·ṭa·vāṃ·śca।
yaścāsmākaṁ viśvāsasyāgresaraḥ siddhikarttā cāsti taṁ yīśuṁ vīkṣāmahai yataḥ sa svasammukhasthitānandasya prāptyartham apamānaṁ tucchīkṛtya kruśasya yātanāṁ soḍhavān īśvarīyasiṁhāsanasya dakṣiṇapārśve samupaviṣṭavāṁśca|
Looking unto Jesus the author and finisher of our faith; who for the joy that was set before him endured the cross, despising the shame, and is set down at the right hand of the throne of God.
-
3
यःyaḥ पापिभिःpā·pi·bhiḥ स्वविरुद्धम्sva·vi·rud·dham एतादृशंe·tā·dṛ·śaṃ वैपरीत्यंvai·pa·rīt·yaṃ सोढवान्so·ḍha·vān तम्tam आलोचयतā·lo·ca·ya·ta तेनte·na यूयंyū·yaṃ स्वमनःसुsva·ma·naḥ·su श्रान्ताःśrān·tāḥ क्लान्ताश्चklān·tāś·ca नna भविष्यथbha·viṣ·ya·tha।
yaḥ pāpibhiḥ svaviruddham etādṛśaṁ vaiparītyaṁ soḍhavān tam ālocayata tena yūyaṁ svamanaḥsu śrāntāḥ klāntāśca na bhaviṣyatha|
For consider him that endured such contradiction of sinners against himself, lest ye be wearied and faint in your minds.
- 4
-
5
तथाta·thā चca पुत्रान्putrān प्रतीवpratīva युष्मान्yuṣ·mān प्रतिpra·ti यya उपदेशupadeśa उक्तस्तंuktastaṃ किंkiṃ विस्मृतवन्तःvis·mṛ·ta·van·taḥ? "परेशेनpa·re·śe·na कृतांkṛtāṃ शास्तिंśās·tiṃ हेhe मत्पुत्रmatputra नna तुच्छयtucchaya। तेनte·na संभर्त्सितश्चापिsaṃbhartsitaścāpi नैवnai·va क्लाम्यklāmya कदाचनka·dā·ca·na।
tathā ca putrān pratīva yuṣmān prati ya upadeśa uktastaṁ kiṁ vismṛtavantaḥ? "pareśena kṛtāṁ śāstiṁ he matputra na tucchaya| tena saṁbhartsitaścāpi naiva klāmya kadācana|
And ye have forgotten the exhortation which speaketh unto you as unto children, My son, despise not thou the chastening of the Lord, nor faint when thou art rebuked of him:
-
6
परेशःpa·re·śaḥ प्रीयतेprī·ya·te यस्मिन्yas·min तस्मैtas·mai शास्तिंśās·tiṃ ददातिda·dā·ti यत्yat। यन्तुyan·tu पुत्रंput·raṃ सsa गृह्लातिgṛh·lā·ti तमेवta·me·va प्रहरत्यपिpra·ha·rat·ya·pi।"
pareśaḥ prīyate yasmin tasmai śāstiṁ dadāti yat| yantu putraṁ sa gṛhlāti tameva praharatyapi|"
For whom the Lord loveth he chasteneth, and scourgeth every son whom he receiveth.
-
7
यदिya·di यूयंyū·yaṃ शास्तिंśās·tiṃ सहध्वंsa·hadh·vaṃ तर्हीश्वरःtar·hīś·va·raḥ पुत्रैरिवput·rai·ri·va युष्माभिःyuṣ·mā·bhiḥ सार्द्धंsār·ddhaṃ व्यवहरतिvya·va·ha·ra·ti यतःya·taḥ पिताpi·tā यस्मैyas·mai शास्तिंśās·tiṃ नna ददातिda·dā·ti तादृशःtā·dṛ·śaḥ पुत्रःput·raḥ कःkaḥ?
yadi yūyaṁ śāstiṁ sahadhvaṁ tarhīśvaraḥ putrairiva yuṣmābhiḥ sārddhaṁ vyavaharati yataḥ pitā yasmai śāstiṁ na dadāti tādṛśaḥ putraḥ kaḥ?
If ye endure chastening, God dealeth with you as with sons; for what son is he whom the father chasteneth not?
-
8
सर्व्वेsar·ve यस्याःyas·yāḥ शास्तेरंशिनोśās·te·raṃ·śi·no भवन्तिbha·van·ti साsā यदिya·di युष्माकंyuṣ·mā·kaṃ नna भवतिbha·va·ti तर्हिtar·hi यूयम्yū·yam आत्मजाāt·ma·jā नna किन्तुkin·tu जारजाjā·ra·jā आध्वेādh·ve।
sarvve yasyāḥ śāsteraṁśino bhavanti sā yadi yuṣmākaṁ na bhavati tarhi yūyam ātmajā na kintu jārajā ādhve|
But if ye be without chastisement, whereof all are partakers, then are ye bastards, and not sons.
-
9
अपरम्a·pa·ram अस्माकंas·mā·kaṃ शारीरिकजन्मदातारोऽस्माकंśā·rī·ri·ka·jan·ma·dā·tā·ros·mā·kaṃ शास्तिकारिणोऽभवन्śās·ti·kā·ri·ṇo·bha·van तेte चास्माभिःcās·mā·bhiḥ सम्मानितास्तस्माद्sam·mā·ni·tās·tas·mād यya आत्मनांāt·ma·nāṃ जनयिताja·na·yi·tā वयंva·yaṃ किंkiṃ ततोऽधिकंta·to·dhi·kaṃ तस्यtas·ya वशीभूयva·śī·bhū·ya नna जीविष्यामःjī·viṣ·yā·maḥ?
aparam asmākaṁ śārīrikajanmadātāro'smākaṁ śāstikāriṇo'bhavan te cāsmābhiḥ sammānitāstasmād ya ātmanāṁ janayitā vayaṁ kiṁ tato'dhikaṁ tasya vaśībhūya na jīviṣyāmaḥ?
Furthermore we have had fathers of our flesh which corrected us, and we gave them reverence: shall we not much rather be in subjection unto the Father of spirits, and live?
-
10
तेte त्वल्पदिनानिtval·pa·di·nā·ni यावत्yā·vat स्वमनोऽमतानुसारेणsva·ma·no·ma·tā·nu·sā·re·ṇa शास्तिंśās·tiṃ कृतवन्तःkṛ·ta·van·taḥ किन्त्वेषोऽस्माकंkin·tve·ṣos·mā·kaṃ हितायhi·tā·ya तस्यtas·ya पवित्रतायाpa·vit·ra·tā·yā अंशित्वायaṃ·śit·vā·ya चास्मान्cās·mān शास्तिśās·ti।
te tvalpadināni yāvat svamano'matānusāreṇa śāstiṁ kṛtavantaḥ kintveṣo'smākaṁ hitāya tasya pavitratāyā aṁśitvāya cāsmān śāsti|
For they verily for a few days chastened us after their own pleasure; but he for our profit, that we might be partakers of his holiness.
-
11
शास्तिश्चśās·tiś·ca वर्त्तमानसमयेvar·ta·mā·na·sa·ma·ye केनापिke·nā·pi नानन्दजनिकाnā·nan·da·ja·ni·kā किन्तुkin·tu शोकजनिकैवśo·ka·ja·ni·kai·va मन्यतेman·ya·te तथापिta·thā·pi येye तयाta·yā विनीयन्तेvi·nī·yan·te तेभ्यःtebh·yaḥ साsā पश्चात्paś·cāt शान्तियुक्तंśān·ti·yuk·taṃ धर्म्मफलंdhar·ma·pha·laṃ ददातिda·dā·ti।
śāstiśca varttamānasamaye kenāpi nānandajanikā kintu śokajanikaiva manyate tathāpi ye tayā vinīyante tebhyaḥ sā paścāt śāntiyuktaṁ dharmmaphalaṁ dadāti|
Now no chastening for the present seemeth to be joyous, but grievous: nevertheless afterward it yieldeth the peaceable fruit of righteousness unto them which are exercised thereby.
- 12
-
13
यथाya·thā चca दुर्ब्बलस्यdur·ba·las·ya सन्धिस्थानंsan·dhis·thā·naṃ नna भज्येतbhaj·ye·ta स्वस्थंsvas·thaṃ तिष्ठेत्tiṣ·ṭhet तथाta·thā स्वचरणार्थंsva·ca·ra·ṇār·thaṃ सरलंsa·ra·laṃ मार्गंmār·gaṃ निर्म्मातnir·mā·ta।
yathā ca durbbalasya sandhisthānaṁ na bhajyeta svasthaṁ tiṣṭhet tathā svacaraṇārthaṁ saralaṁ mārgaṁ nirmmāta|
And make straight paths for your feet, lest that which is lame be turned out of the way; but let it rather be healed.
-
14
अपरञ्चa·pa·rañ·ca सर्व्वैःsar·vaiḥ सार्थम्sār·tham एेक्यभावंe·ek·ya·bhā·vaṃ यच्चyac·ca विनाvi·nā परमेश्वरस्यpa·ra·meś·va·ras·ya दर्शनंdar·śa·naṃ केनापिke·nā·pi नna लप्स्यतेlap·sya·te तत्tat पवित्रत्वंpa·vit·rat·vaṃ चेष्टध्वंceṣ·ṭadh·vaṃ।
aparañca sarvvaiḥ sārtham eेkyabhāvaṁ yacca vinā parameśvarasya darśanaṁ kenāpi na lapsyate tat pavitratvaṁ ceṣṭadhvaṁ|
Follow peace with all men, and holiness, without which no man shall see the Lord:
-
15
यथाya·thā कश्चिद्kaś·cid ईश्वरस्यानुग्रहात्īś·va·ras·yā·nug·ra·hāt नna पतेत्pa·tet, यथाya·thā चca तिक्ततायाtik·ta·tā·yā मूलंmū·laṃ प्ररुह्यpra·ruh·ya बाधाजनकंbā·dhā·ja·na·kaṃ नna भवेत्bha·vet तेनte·na चca बहवोऽपवित्राba·ha·vo·pa·vit·rā नna भवेयुःbha·ve·yuḥ,
yathā kaścid īśvarasyānugrahāt na patet, yathā ca tiktatāyā mūlaṁ praruhya bādhājanakaṁ na bhavet tena ca bahavo'pavitrā na bhaveyuḥ,
Looking diligently lest any man fail of the grace of God; lest any root of bitterness springing up trouble you, and thereby many be defiled;
-
16
यथाya·thā चca कश्चित्kaś·cit लम्पटोlam·pa·ṭo वाvā एककृत्वe·ka·kṛt·va आहारार्थंā·hā·rār·thaṃ स्वीयज्येष्ठाधिकारविक्रेताsvī·yaj·yeṣ·ṭhā·dhi·kā·ra·vik·re·tā यya एषौस्तद्वद्e·ṣaus·tad·vad अधर्म्माचारीa·dhar·mā·cā·rī नna भवेत्bha·vet तथाta·thā सावधानाsā·va·dhā·nā भवतbha·va·ta।
yathā ca kaścit lampaṭo vā ekakṛtva āhārārthaṁ svīyajyeṣṭhādhikāravikretā ya eṣaustadvad adharmmācārī na bhavet tathā sāvadhānā bhavata|
Lest there be any fornicator, or profane person, as Esau, who for one morsel of meat sold his birthright.
-
17
यतःya·taḥ सsa एषौःe·ṣauḥ पश्चाद्paś·cād आशीर्व्वादाधिकारीā·śīr·vā·dā·dhi·kā·rī भवितुम्bha·vi·tum इच्छन्नपिic·chan·na·pi नानुगृहीतnā·nu·gṛ·hī·ta इतिi·ti यूयंyū·yaṃ जानीथjā·nī·tha, सsa चाश्रुपातेनcāś·ru·pā·te·na मत्यन्तरंmat·yan·ta·raṃ प्रार्थयमानोऽपिprār·tha·ya·mā·no·pi तदुपायंta·du·pā·yaṃ नna लेभेle·bhe।
yataḥ sa eṣauḥ paścād āśīrvvādādhikārī bhavitum icchannapi nānugṛhīta iti yūyaṁ jānītha, sa cāśrupātena matyantaraṁ prārthayamāno'pi tadupāyaṁ na lebhe|
For ye know how that afterward, when he would have inherited the blessing, he was rejected: for he found no place of repentance, though he sought it carefully with tears.
-
18
अपरञ्चa·pa·rañ·ca स्पृश्यःspṛś·yaḥ पर्व्वतःpar·va·taḥ प्रज्वलितोpraj·va·li·to वह्निःvah·niḥ कृष्णावर्णोkṛṣ·ṇā·var·ṇo मेघोme·gho ऽन्धकारोndha·kā·ro झञ्भ्शjhañ·bhśa तूरीवाद्यंtū·rī·vād·yaṃ वाक्यानांvāk·yā·nāṃ शब्दश्चśab·daś·ca नैतेषांnai·te·ṣāṃ सन्निधौsan·ni·dhau यूयम्yū·yam आगताःā·ga·tāḥ।
aparañca spṛśyaḥ parvvataḥ prajvalito vahniḥ kṛṣṇāvarṇo megho 'ndhakāro jhañbhśa tūrīvādyaṁ vākyānāṁ śabdaśca naiteṣāṁ sannidhau yūyam āgatāḥ|
For ye are not come unto the mount that might be touched, and that burned with fire, nor unto blackness, and darkness, and tempest,
-
19
तंtaṃ शब्दंśab·daṃ श्रुत्वाśrut·vā श्रोतारस्तादृशंśro·tā·ras·tā·dṛ·śaṃ सम्भाषणंsam·bhā·ṣa·ṇaṃ यत्yat पुनpu·na र्नrna जायतेjā·ya·te तत्tat प्रार्थितवन्तःprār·thi·ta·van·taḥ।
taṁ śabdaṁ śrutvā śrotārastādṛśaṁ sambhāṣaṇaṁ yat puna rna jāyate tat prārthitavantaḥ|
And the sound of a trumpet, and the voice of words; which voice they that heard intreated that the word should not be spoken to them any more:
-
20
यतःya·taḥ पशुरपिpa·śu·ra·pi यदिya·di धराधरंdha·rā·dha·raṃ स्पृशतिspṛ·śa·ti तर्हिtar·hi सsa पाषाणाघातैpā·ṣā·ṇā·ghā·tai र्हन्तव्यrhan·tav·ya इत्यादेशंit·yā·de·śaṃ सोढुंso·ḍhuṃ तेte नाशक्नुवन्nā·śak·nu·van।
yataḥ paśurapi yadi dharādharaṁ spṛśati tarhi sa pāṣāṇāghātai rhantavya ityādeśaṁ soḍhuṁ te nāśaknuvan|
(For they could not endure that which was commanded, And if so much as a beast touch the mountain, it shall be stoned, or thrust through with a dart:
- 21
-
22
किन्तुkin·tu सीयोन्पर्व्वतोsī·yon·par·va·to ऽमरेश्वरस्यma·reś·va·ras·ya नगरंna·ga·raṃ स्वर्गस्थयिरूशालमम्svar·gas·tha·yi·rū·śā·la·mam अयुतानिa·yu·tā·ni दिव्यदूताःdiv·ya·dū·tāḥ
kintu sīyonparvvato 'mareśvarasya nagaraṁ svargasthayirūśālamam ayutāni divyadūtāḥ
But ye are come unto mount Sion, and unto the city of the living God, the heavenly Jerusalem, and to an innumerable company of angels,
-
23
स्वर्गेsvar·ge लिखितानांli·khi·tā·nāṃ प्रथमजातानाम्pra·tha·ma·jā·tā·nām उत्सवःut·sa·vaḥ समितिश्चsa·mi·tiś·ca सर्व्वेषांsar·ve·ṣāṃ विचाराधिपतिरीश्वरःvi·cā·rā·dhi·pa·ti·rīś·va·raḥ सिद्धीकृतधार्म्मिकानाम्sid·dhī·kṛ·ta·dhār·mi·kā·nām आत्मानोāt·mā·no
svarge likhitānāṁ prathamajātānām utsavaḥ samitiśca sarvveṣāṁ vicārādhipatirīśvaraḥ siddhīkṛtadhārmmikānām ātmāno
To the general assembly and church of the firstborn, which are written in heaven, and to God the Judge of all, and to the spirits of just men made perfect,
-
24
नूतननियमस्यnū·ta·na·ni·ya·mas·ya मध्यस्थोmadh·yas·tho यीशुःyī·śuḥ, अपरंa·pa·raṃ हाबिलोhā·bi·lo रक्तात्rak·tāt श्रेयःśre·yaḥ प्रचारकंpra·cā·ra·kaṃ प्रोक्षणस्यprok·ṣa·ṇas·ya रक्तञ्चैतेषांrak·tañ·cai·te·ṣāṃ सन्निधौsan·ni·dhau यूयम्yū·yam आगताःā·ga·tāḥ।
nūtananiyamasya madhyastho yīśuḥ, aparaṁ hābilo raktāt śreyaḥ pracārakaṁ prokṣaṇasya raktañcaiteṣāṁ sannidhau yūyam āgatāḥ|
And to Jesus the mediator of the new covenant, and to the blood of sprinkling, that speaketh better things than that of Abel.
-
25
सावधानाsā·va·dhā·nā भवतbha·va·ta तंtaṃ वक्तारंvak·tā·raṃ नावजानीतnā·va·jā·nī·ta यतोya·to हेतोःhe·toḥ पृथिवीस्थितःpṛ·thi·vīs·thi·taḥ सsa वक्ताvak·tā यैरवज्ञातस्तैyai·ra·vaj·ñā·tas·tai र्यदिrya·di रक्षाrak·ṣā नाप्रापिnāp·rā·pi तर्हिtar·hi स्वर्गीयवक्तुःsvar·gī·ya·vak·tuḥ पराङ्मुखीभूयास्माभिःpa·rāṅ·mu·khī·bhū·yās·mā·bhiḥ कथंka·thaṃ रक्षाrak·ṣā प्राप्स्यतेprāp·sya·te?
sāvadhānā bhavata taṁ vaktāraṁ nāvajānīta yato hetoḥ pṛthivīsthitaḥ sa vaktā yairavajñātastai ryadi rakṣā nāprāpi tarhi svargīyavaktuḥ parāṅmukhībhūyāsmābhiḥ kathaṁ rakṣā prāpsyate?
See that ye refuse not him that speaketh. For if they escaped not who refused him that spake on earth, much more shall not we escape, if we turn away from him that speaketh from heaven:
-
26
तदाta·dā तस्यtas·ya रवात्ra·vāt पृथिवीpṛ·thi·vī कम्पिताkam·pi·tā किन्त्विदानींkin·tvi·dā·nīṃ तेनेदंtenedaṃ प्रतिज्ञातंpra·tij·ñā·taṃ यथाya·thā, "अहंa·haṃ पुनरेककृत्वःpunarekakṛtvaḥ पृथिवींpṛ·thi·vīṃ कम्पयिष्यामिkampayiṣyāmi केवलंke·va·laṃ तन्नहिtan·na·hi गगनमपिgaganamapi कम्पयिष्यामिkampayiṣyāmi।"
tadā tasya ravāt pṛthivī kampitā kintvidānīṁ tenedaṁ pratijñātaṁ yathā, "ahaṁ punarekakṛtvaḥ pṛthivīṁ kampayiṣyāmi kevalaṁ tannahi gaganamapi kampayiṣyāmi|"
Whose voice then shook the earth: but now he hath promised, saying, Yet once more I shake not the earth only, but also heaven.
-
27
सsa एककृत्वःe·ka·kṛt·vaḥ शब्दोśab·do निश्चलविषयाणांniś·ca·la·vi·ṣa·yā·ṇāṃ स्थितयेsthi·ta·ye निर्म्मितानामिवnir·mi·tā·nā·mi·va चञ्चलवस्तूनांcañ·ca·la·vas·tū·nāṃ स्थानान्तरीकरणंsthā·nān·ta·rī·ka·ra·ṇaṃ प्रकाशयतिpra·kā·śa·ya·ti।
sa ekakṛtvaḥ śabdo niścalaviṣayāṇāṁ sthitaye nirmmitānāmiva cañcalavastūnāṁ sthānāntarīkaraṇaṁ prakāśayati|
And this word, Yet once more, signifieth the removing of those things that are shaken, as of things that are made, that those things which cannot be shaken may remain.
-
28
अतएवa·ta·e·va निश्चलराज्यप्राप्तैरस्माभिःniś·ca·la·rāj·yap·rāp·tai·ras·mā·bhiḥ सोऽनुग्रहso·nug·ra·ha आलम्बितव्योā·lam·bi·tav·yo येनye·na वयंva·yaṃ सादरंsā·da·raṃ सभयञ्चsa·bha·yañ·ca तुष्टिजनकरूपेणेश्वरंtuṣ·ṭi·ja·na·ka·rū·pe·ṇeś·va·raṃ सेवितुंse·vi·tuṃ शक्नुयामśak·nu·yā·ma।
ataeva niścalarājyaprāptairasmābhiḥ so'nugraha ālambitavyo yena vayaṁ sādaraṁ sabhayañca tuṣṭijanakarūpeṇeśvaraṁ sevituṁ śaknuyāma|
Wherefore we receiving a kingdom which cannot be moved, let us have grace, whereby we may serve God acceptably with reverence and godly fear:
- 29
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.