Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon
Questions of King Milinda 108 मिलिन्दपञ्ह 108
Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248
3. Maccubhāyanābhāyanapañha
Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary. There is no free English translation of this book, so it is shown in Pāli only.
Verse: 12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879 · Hide pronunciation
-
1
मिलिन्दपञ्हmi·lin·da·pañ·ha
Milindapañha
-
2
मेण्डकपञ्हmeṇ·ḍa·ka·pañ·ha
Meṇḍakapañha
-
3
अभेज्जवग्गa·bhej·ja·vag·ga
Abhejjavagga
-
4
3। मच्चुभायनाभायनपञ्हmac·cu·bhā·ya·nā·bhā·ya·na·pañ·ha
3. Maccubhāyanābhāyanapañha
-
5
“भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na भासितम्पेतंbhā·si·tam·pe·taṃ भगवता—bha·ga·va·tā
“Bhante nāgasena, bhāsitampetaṁ bhagavatā—
(Pāli only)
- 6
-
7
‘अरहाa·ra·hā सब्बभयमतिक्कन्तो’ति।sab·ba·bha·ya·ma·tik·kan·to
‘arahā sabbabhayamatikkanto’ti.
(Pāli only)
-
8
किंkiṃ नुnu खो,kho भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na अरहाa·ra·hā दण्डभयाdaṇ·ḍa·bha·yā तसति,ta·sa·ti निरयेni·ra·ye वाvā नेरयिकाne·ra·yi·kā सत्ताsat·tā जलिताja·li·tā कुथिताku·thi·tā तत्ताtat·tā सन्तत्ताsan·tat·tā तम्हाtam·hā जलितग्गिजालकाja·li·tag·gi·jā·la·kā महानिरयाma·hā·ni·ra·yā चवमानाca·va·mā·nā मच्चुनोmac·cu·no भायन्ति।bhā·yan·ti
Kiṁ nu kho, bhante nāgasena, arahā daṇḍabhayā tasati, niraye vā nerayikā sattā jalitā kuthitā tattā santattā tamhā jalitaggijālakā mahānirayā cavamānā maccuno bhāyanti.
(Pāli only)
- 9
-
10
‘सब्बेsab·be तसन्तिta·san·ti दण्डस्स,daṇ·ḍas·sa सब्बेsab·be भायन्तिbhā·yan·ti मच्चुनो’ति,mac·cu·no तेनte·na हिhi ‘अरहाa·ra·hā सब्बभयमतिक्कन्तो’तिsab·ba·bha·ya·ma·tik·kan·to यंyaṃ वचनं,va·ca·naṃ तंtaṃ मिच्छा।mic·chā
‘sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno’ti, tena hi ‘arahā sabbabhayamatikkanto’ti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā.
(Pāli only)
- 11
-
12
‘अरहाa·ra·hā सब्बभयमतिक्कन्तो’ति,sab·ba·bha·ya·ma·tik·kan·to तेनte·na हिhi ‘सब्बेsab·be तसन्तिta·san·ti दण्डस्स,daṇ·ḍas·sa सब्बेsab·be भायन्तिbhā·yan·ti मच्चुनो’तिmac·cu·no तम्पिtam·pi वचनंva·ca·naṃ मिच्छा।mic·chā
‘arahā sabbabhayamatikkanto’ti, tena hi ‘sabbe tasanti daṇḍassa, sabbe bhāyanti maccuno’ti tampi vacanaṁ micchā.
(Pāli only)
-
13
अयंa·yaṃ उभतोu·bha·to कोटिकोko·ṭi·ko पञ्होpañ·ho तवानुप्पत्तो,ta·vā·nup·pat·to सोso तयाta·yā निब्बाहितब्बो”ति।nib·bā·hi·tab·bo
Ayaṁ ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo”ti.
(Pāli only)
- 14
- 15
- 16
-
17
येye ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja सत्ताsat·tā सकिलेसा,sa·ki·le·sā येसञ्चye·sañ·ca अधिमत्ताa·dhi·mat·tā अत्तानुदिट्ठि,at·tā·nu·diṭ·ṭhi येye चca सुखदुक्खेसुsu·kha·duk·khe·su उन्नतावनता,un·na·tā·va·na·tā तेte उपादायu·pā·dā·ya भगवताbha·ga·va·tā भणितं—bha·ṇi·taṃ
Ye te, mahārāja, sattā sakilesā, yesañca adhimattā attānudiṭṭhi, ye ca sukhadukkhesu unnatāvanatā, te upādāya bhagavatā bhaṇitaṁ—
(Pāli only)
- 18
-
19
अरहतो,a·ra·ha·to महाराज,ma·hā·rā·ja सब्बगतिsab·ba·ga·ti उपच्छिन्ना,u·pac·chin·nā योनिyo·ni विद्धंसिता,vid·dhaṃ·si·tā पटिसन्धिpa·ṭi·san·dhi उपहता,u·pa·ha·tā भग्गाbhag·gā फासुका,phā·su·kā समूहताsa·mū·ha·tā सब्बभवालया,sab·ba·bha·vā·la·yā समुच्छिन्नाsa·muc·chin·nā सब्बसङ्खारा,sab·ba·saṅ·khā·rā हतंha·taṃ कुसलाकुसलं,ku·sa·lā·ku·sa·laṃ विहताvi·ha·tā अविज्जा,a·vij·jā अबीजंa·bī·jaṃ विञ्ञाणंviñ·ñā·ṇaṃ कतं,ka·taṃ दड्ढाdaḍ·ḍhā सब्बकिलेसा,sab·ba·ki·le·sā अतिवत्ताa·ti·vat·tā लोकधम्मा,lo·ka·dham·mā तस्माtas·mā अरहाa·ra·hā नna तसतिta·sa·ti सब्बभयेहि।sab·ba·bha·ye·hi
Arahato, mahārāja, sabbagati upacchinnā, yoni viddhaṁsitā, paṭisandhi upahatā, bhaggā phāsukā, samūhatā sabbabhavālayā, samucchinnā sabbasaṅkhārā, hataṁ kusalākusalaṁ, vihatā avijjā, abījaṁ viññāṇaṁ kataṁ, daḍḍhā sabbakilesā, ativattā lokadhammā, tasmā arahā na tasati sabbabhayehi.
(Pāli only)
-
20
इध,i·dha महाराज,ma·hā·rā·ja रञ्ञोrañ·ño चत्तारोcat·tā·ro महामत्ताma·hā·mat·tā भवेय्युंbha·vey·yuṃ अनुरक्खाa·nu·rak·khā लद्धयसाlad·dha·ya·sā विस्सासिकाvis·sā·si·kā ठपिताṭha·pi·tā महतिma·ha·ti इस्सरियेis·sa·ri·ye ठाने।ṭhā·ne
Idha, mahārāja, rañño cattāro mahāmattā bhaveyyuṁ anurakkhā laddhayasā vissāsikā ṭhapitā mahati issariye ṭhāne.
(Pāli only)
-
21
अथa·tha राजाrā·jā किस्मिञ्चिkis·miñ·ci देवde·va करणीयेka·ra·ṇī·ye समुप्पन्नेsa·mup·pan·ne यावताyā·va·tā सकविजितेsa·ka·vi·ji·te सब्बजनस्सsab·ba·ja·nas·sa आणापेय्यā·ṇā·pey·ya ‘सब्बेवsab·be·va मेme बलिंba·liṃ करोन्तु,ka·ron·tu साधेथsā·dhe·tha तुम्हेtum·he चत्तारोcat·tā·ro महामत्ताma·hā·mat·tā तंtaṃ करणीयन्’ति।ka·ra·ṇī·yan
Atha rājā kismiñci deva karaṇīye samuppanne yāvatā sakavijite sabbajanassa āṇāpeyya ‘sabbeva me baliṁ karontu, sādhetha tumhe cattāro mahāmattā taṁ karaṇīyan’ti.
(Pāli only)
-
22
अपिa·pi नुnu खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तेसंte·saṃ चतुन्नंca·tun·naṃ महामत्तानंma·hā·mat·tā·naṃ बलिभयाba·li·bha·yā सन्तासोsan·tā·so उप्पज्जेय्या”ति?up·paj·jey·yā
Api nu kho, mahārāja, tesaṁ catunnaṁ mahāmattānaṁ balibhayā santāso uppajjeyyā”ti?
(Pāli only)
- 23
-
24
“केनke·na कारणेन,kā·ra·ṇe·na महाराजा”ति।ma·hā·rā·jā
“Kena kāraṇena, mahārājā”ti.
(Pāli only)
-
25
“ठपिताṭha·pi·tā ते,te भन्ते,bhan·te रञ्ञाrañ·ñā उत्तमट्ठाने,ut·ta·maṭ·ṭhā·ne नत्थिnat·thi तेसंte·saṃ बलि,ba·li समतिक्कन्तबलिनोsa·ma·tik·kan·ta·ba·li·no ते,te अवसेसेa·va·se·se उपादायu·pā·dā·ya रञ्ञाrañ·ñā आणापितंā·ṇā·pi·taṃ ‘सब्बेवsab·be·va मेme बलिंba·liṃ करोन्तू’”ति।ka·ron·tū
“Ṭhapitā te, bhante, raññā uttamaṭṭhāne, natthi tesaṁ bali, samatikkantabalino te, avasese upādāya raññā āṇāpitaṁ ‘sabbeva me baliṁ karontū’”ti.
(Pāli only)
-
26
“एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja नेतंne·taṃ वचनंva·ca·naṃ भगवताbha·ga·va·tā अरहन्तेa·ra·han·te उपादायu·pā·dā·ya भणितं,bha·ṇi·taṃ ठपितोṭha·pi·to अरहाa·ra·hā तस्मिंtas·miṃ वत्थुस्मिं,vat·thus·miṃ समूहतोsa·mū·ha·to भयहेतुbha·ya·he·tu अरहतो,a·ra·ha·to येye ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja सत्ताsat·tā सकिलेसा,sa·ki·le·sā येसञ्चye·sañ·ca अधिमत्ताa·dhi·mat·tā अत्तानुदिट्ठि,at·tā·nu·diṭ·ṭhi येye चca सुखदुक्खेसुsu·kha·duk·khe·su उन्नतावनता,un·na·tā·va·na·tā तेte उपादायu·pā·dā·ya भगवताbha·ga·va·tā भणितं—bha·ṇi·taṃ
“Evameva kho, mahārāja, netaṁ vacanaṁ bhagavatā arahante upādāya bhaṇitaṁ, ṭhapito arahā tasmiṁ vatthusmiṁ, samūhato bhayahetu arahato, ye te, mahārāja, sattā sakilesā, yesañca adhimattā attānudiṭṭhi, ye ca sukhadukkhesu unnatāvanatā, te upādāya bhagavatā bhaṇitaṁ—
(Pāli only)
- 27
-
28
तस्माtas·mā अरहाa·ra·hā नna तसतिta·sa·ti सब्बभयेही”ति।sab·ba·bha·ye·hī
Tasmā arahā na tasati sabbabhayehī”ti.
(Pāli only)
-
29
“नेतं,ne·taṃ भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na वचनंva·ca·naṃ सावसेसं,sā·va·se·saṃ निरवसेसवचनमेतंni·ra·va·se·sa·va·ca·na·me·taṃ ‘सब्बे’ति।sab·be
“Netaṁ, bhante nāgasena, vacanaṁ sāvasesaṁ, niravasesavacanametaṁ ‘sabbe’ti.
(Pāli only)
- 30
-
31
“इध,i·dha महाराज,ma·hā·rā·ja गामेgā·me गामस्सामिकोgā·mas·sā·mi·ko आणापकंā·ṇā·pa·kaṃ आणापेय्यā·ṇā·pey·ya ‘एहि,e·hi भोbho आणापक,ā·ṇā·pa·ka यावताyā·va·tā गामेgā·me गामिका,gā·mi·kā तेte सब्बेsab·be सीघंsī·ghaṃ ममma·ma सन्तिकेsan·ti·ke सन्निपातेही’ति।san·ni·pā·te·hī
“Idha, mahārāja, gāme gāmassāmiko āṇāpakaṁ āṇāpeyya ‘ehi, bho āṇāpaka, yāvatā gāme gāmikā, te sabbe sīghaṁ mama santike sannipātehī’ti.
(Pāli only)
-
32
सोso ‘साधु,sā·dhu सामी’तिsā·mī सम्पटिच्छित्वाsam·pa·ṭic·chit·vā गाममज्झेgā·ma·maj·jhe ठत्वाṭhat·vā तिक्खत्तुंtik·khat·tuṃ सद्दमनुस्सावेय्यsad·da·ma·nus·sā·vey·ya ‘यावताyā·va·tā गामेgā·me गामिका,gā·mi·kā तेte सब्बेsab·be सीघसीघंsī·gha·sī·ghaṃ सामिनोsā·mi·no सन्तिकेsan·ti·ke सन्निपतन्तू’ति।san·ni·pa·tan·tū
So ‘sādhu, sāmī’ti sampaṭicchitvā gāmamajjhe ṭhatvā tikkhattuṁ saddamanussāveyya ‘yāvatā gāme gāmikā, te sabbe sīghasīghaṁ sāmino santike sannipatantū’ti.
(Pāli only)
-
33
ततोta·to तेte गामिकाgā·mi·kā आणापकस्सā·ṇā·pa·kas·sa वचनेनva·ca·ne·na तुरिततुरिताtu·ri·ta·tu·ri·tā सन्निपतित्वाsan·ni·pa·tit·vā गामस्सामिकस्सgā·mas·sā·mi·kas·sa आरोचेन्तिā·ro·cen·ti ‘सन्निपतिता,san·ni·pa·ti·tā सामि,sā·mi सब्बेsab·be गामिका,gā·mi·kā यंyaṃ तेte करणीयंka·ra·ṇī·yaṃ तंtaṃ करोही’ति।ka·ro·hī
Tato te gāmikā āṇāpakassa vacanena turitaturitā sannipatitvā gāmassāmikassa ārocenti ‘sannipatitā, sāmi, sabbe gāmikā, yaṁ te karaṇīyaṁ taṁ karohī’ti.
(Pāli only)
-
34
इतिi·ti सो,so महाराज,ma·hā·rā·ja गामस्सामिकोgā·mas·sā·mi·ko कुटिपुरिसेku·ṭi·pu·ri·se सन्निपातेन्तोsan·ni·pā·ten·to सब्बेsab·be गामिकेgā·mi·ke आणापेति,ā·ṇā·pe·ti तेte चca आणत्ताā·ṇat·tā नna सब्बेsab·be सन्निपतन्ति,san·ni·pa·tan·ti कुटिपुरिसायेवku·ṭi·pu·ri·sā·ye·va सन्निपतन्ति,san·ni·pa·tan·ti ‘एत्तकायेवet·ta·kā·ye·va मेme गामिका’तिgā·mi·kā गामस्सामिकोgā·mas·sā·mi·ko चca तथाta·thā सम्पटिच्छति,sam·pa·ṭic·cha·ti अञ्ञेañ·ñe बहुतराba·hu·ta·rā अनागताa·nā·ga·tā इत्थिपुरिसाit·thi·pu·ri·sā दासिदासाdā·si·dā·sā भतकाbha·ta·kā कम्मकराkam·ma·ka·rā गामिकाgā·mi·kā गिलानाgi·lā·nā गोमहिंसाgo·ma·hiṃ·sā अजेळकाa·je·ḷa·kā सुवाना,su·vā·nā येye अनागता,a·nā·ga·tā सब्बेsab·be तेte अगणिता,a·ga·ṇi·tā कुटिपुरिसेयेवku·ṭi·pu·ri·se·ye·va उपादायu·pā·dā·ya आणापितत्ताā·ṇā·pi·tat·tā ‘सब्बेsab·be सन्निपतन्तू’ति।san·ni·pa·tan·tū
Iti so, mahārāja, gāmassāmiko kuṭipurise sannipātento sabbe gāmike āṇāpeti, te ca āṇattā na sabbe sannipatanti, kuṭipurisāyeva sannipatanti, ‘ettakāyeva me gāmikā’ti gāmassāmiko ca tathā sampaṭicchati, aññe bahutarā anāgatā itthipurisā dāsidāsā bhatakā kammakarā gāmikā gilānā gomahiṁsā ajeḷakā suvānā, ye anāgatā, sabbe te agaṇitā, kuṭipuriseyeva upādāya āṇāpitattā ‘sabbe sannipatantū’ti.
(Pāli only)
-
35
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja नेतंne·taṃ वचनंva·ca·naṃ भगवताbha·ga·va·tā अरहन्तेa·ra·han·te उपादायu·pā·dā·ya भणितं,bha·ṇi·taṃ ठपितोṭha·pi·to अरहाa·ra·hā तस्मिंtas·miṃ वत्थुस्मिं,vat·thus·miṃ समूहतोsa·mū·ha·to भयहेतुbha·ya·he·tu अरहतो,a·ra·ha·to येye ते,te महाराज,ma·hā·rā·ja सत्ताsat·tā सकिलेसा,sa·ki·le·sā येसञ्चye·sañ·ca अधिमत्ताa·dhi·mat·tā अत्तानुदिट्ठि,at·tā·nu·diṭ·ṭhi येye चca सुखदुक्खेसुsu·kha·duk·khe·su उन्नतावनता,un·na·tā·va·na·tā तेte उपादायu·pā·dā·ya भगवताbha·ga·va·tā भणितं—bha·ṇi·taṃ
Evameva kho, mahārāja, netaṁ vacanaṁ bhagavatā arahante upādāya bhaṇitaṁ, ṭhapito arahā tasmiṁ vatthusmiṁ, samūhato bhayahetu arahato, ye te, mahārāja, sattā sakilesā, yesañca adhimattā attānudiṭṭhi, ye ca sukhadukkhesu unnatāvanatā, te upādāya bhagavatā bhaṇitaṁ—
(Pāli only)
- 36
-
37
तस्माtas·mā अरहाa·ra·hā नna तसतिta·sa·ti सब्बभयेहि।sab·ba·bha·ye·hi
Tasmā arahā na tasati sabbabhayehi.
(Pāli only)
-
38
अत्थि,at·thi महाराज,ma·hā·rā·ja सावसेसंsā·va·se·saṃ वचनंva·ca·naṃ सावसेसोsā·va·se·so अत्थो,at·tho अत्थिat·thi सावसेसंsā·va·se·saṃ वचनंva·ca·naṃ निरवसेसोni·ra·va·se·so अत्थो,at·tho अत्थिat·thi निरवसेसंni·ra·va·se·saṃ वचनंva·ca·naṃ सावसेसोsā·va·se·so अत्थो,at·tho अत्थिat·thi निरवसेसंni·ra·va·se·saṃ वचनंva·ca·naṃ निरवसेसोni·ra·va·se·so अत्थो।at·tho
Atthi, mahārāja, sāvasesaṁ vacanaṁ sāvaseso attho, atthi sāvasesaṁ vacanaṁ niravaseso attho, atthi niravasesaṁ vacanaṁ sāvaseso attho, atthi niravasesaṁ vacanaṁ niravaseso attho.
(Pāli only)
-
39
तेनte·na तेनte·na अत्थोat·tho सम्पटिच्छितब्बो।sam·pa·ṭic·chi·tab·bo
Tena tena attho sampaṭicchitabbo.
(Pāli only)
-
40
पञ्चविधेहि,pañ·ca·vi·dhe·hi महाराज,ma·hā·rā·ja कारणेहिkā·ra·ṇe·hi अत्थोat·tho सम्पटिच्छितब्बोsam·pa·ṭic·chi·tab·bo आहच्चपदेनā·hac·ca·pa·de·na रसेनra·se·na आचरियवंसेनā·ca·ri·ya·vaṃ·se·na अधिप्पायाa·dhip·pā·yā कारणुत्तरियताय।kā·ra·ṇut·ta·ri·ya·tā·ya
Pañcavidhehi, mahārāja, kāraṇehi attho sampaṭicchitabbo āhaccapadena rasena ācariyavaṁsena adhippāyā kāraṇuttariyatāya.
(Pāli only)
-
41
एत्थet·tha हिhi <ब्>आहच्चपदन्</ब्>तिb सुत्तंsut·taṃ अधिप्पेतं।a·dhip·pe·taṃ
Ettha hi <b>āhaccapadan</b>ti suttaṁ adhippetaṁ.
(Pāli only)
-
42
<ब्>रसो</ब्>तिb सुत्तानुलोमं।sut·tā·nu·lo·maṃ
<b>Raso</b>ti suttānulomaṁ.
(Pāli only)
-
43
<ब्>आचरियवंसो</ब्>तिb आचरियवादो।ā·ca·ri·ya·vā·do
<b>Ācariyavaṁso</b>ti ācariyavādo.
(Pāli only)
-
44
<ब्>अधिप्पायो</ब्>तिb अत्तनोat·ta·no मति।ma·ti
<b>Adhippāyo</b>ti attano mati.
(Pāli only)
-
45
<ब्>कारणुत्तरियता</ब्>तिb इमेहिi·me·hi चतूहिca·tū·hi समेन्तंsa·men·taṃ कारणं।kā·ra·ṇaṃ
<b>Kāraṇuttariyatā</b>ti imehi catūhi samentaṁ kāraṇaṁ.
(Pāli only)
- 46
-
47
एवमेसोe·va·me·so पञ्होpañ·ho सुविनिच्छितोsu·vi·nic·chi·to होती”ति।ho·tī
Evameso pañho suvinicchito hotī”ti.
(Pāli only)
- 48
-
49
ठपितोṭha·pi·to होतुho·tu अरहाa·ra·hā तस्मिंtas·miṃ वत्थुस्मिं,vat·thus·miṃ तसन्तुta·san·tu अवसेसाa·va·se·sā सत्ता,sat·tā निरयेni·ra·ye पनpa·na नेरयिकाne·ra·yi·kā सत्ताsat·tā दुक्खाduk·khā तिब्बाtib·bā कटुकाka·ṭu·kā वेदनाve·da·nā वेदयमानाve·da·ya·mā·nā जलितपज्जलितसब्बङ्गपच्चङ्गाja·li·ta·paj·ja·li·ta·sab·baṅ·ga·pac·caṅ·gā रुण्णकारुञ्ञकन्दितपरिदेवितलालप्पितमुखाruṇ·ṇa·kā·ruñ·ña·kan·di·ta·pa·ri·de·vi·ta·lā·lap·pi·ta·mu·khā असय्हतिब्बदुक्खाभिभूताa·say·ha·tib·ba·duk·khā·bhi·bhū·tā अताणाa·tā·ṇā असरणाa·sa·ra·ṇā असरणीभूताa·sa·ra·ṇī·bhū·tā अनप्पसोकातुराa·nap·pa·so·kā·tu·rā अन्तिमपच्छिमगतिकाan·ti·ma·pac·chi·ma·ga·ti·kā एकन्तसोकपरायणाe·kan·ta·so·ka·pa·rā·ya·ṇā उण्हतिखिणचण्डखरतपनतेजवन्तोuṇ·ha·ti·khi·ṇa·caṇ·ḍa·kha·ra·ta·pa·na·te·ja·van·to भीमभयजनकनिनादमहासद्दाbhī·ma·bha·ya·ja·na·ka·ni·nā·da·ma·hā·sad·dā संसिब्बितछब्बिधजालामालाकुलाsaṃ·sib·bi·ta·chab·bi·dha·jā·lā·mā·lā·ku·lā समन्ताsa·man·tā सतयोजनानुफरणच्चिवेगाsa·ta·yo·ja·nā·nu·pha·ra·ṇac·ci·ve·gā कदरियाka·da·ri·yā तपनाta·pa·nā महानिरयाma·hā·ni·ra·yā चवमानाca·va·mā·nā मच्चुनोmac·cu·no भायन्ती”ति?bhā·yan·tī
Ṭhapito hotu arahā tasmiṁ vatthusmiṁ, tasantu avasesā sattā, niraye pana nerayikā sattā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vedayamānā jalitapajjalitasabbaṅgapaccaṅgā ruṇṇakāruññakanditaparidevitalālappitamukhā asayhatibbadukkhābhibhūtā atāṇā asaraṇā asaraṇībhūtā anappasokāturā antimapacchimagatikā ekantasokaparāyaṇā uṇhatikhiṇacaṇḍakharatapanatejavanto bhīmabhayajanakaninādamahāsaddā saṁsibbitachabbidhajālāmālākulā samantā satayojanānupharaṇaccivegā kadariyā tapanā mahānirayā cavamānā maccuno bhāyantī”ti?
(Pāli only)
-
50
“आम,ā·ma महाराजा”ति।ma·hā·rā·jā
“Āma, mahārājā”ti.
(Pāli only)
-
51
“ननु,na·nu भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na निरयोni·ra·yo एकन्तदुक्खवेदनीयो,e·kan·ta·duk·kha·ve·da·nī·yo किस्सkis·sa पनpa·na तेte नेरयिकाne·ra·yi·kā सत्ताsat·tā एकन्तदुक्खवेदनीयाe·kan·ta·duk·kha·ve·da·nī·yā निरयाni·ra·yā चवमानाca·va·mā·nā मच्चुनोmac·cu·no भायन्ति,bhā·yan·ti किस्सkis·sa निरयेni·ra·ye रमन्ती”ति?ra·man·tī
“Nanu, bhante nāgasena, nirayo ekantadukkhavedanīyo, kissa pana te nerayikā sattā ekantadukkhavedanīyā nirayā cavamānā maccuno bhāyanti, kissa niraye ramantī”ti?
(Pāli only)
- 52
- 53
-
54
“एतंe·taṃ खो,kho भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na नna सद्दहामि,sad·da·hā·mi यंyaṃ मुच्चितुकामानंmuc·ci·tu·kā·mā·naṃ चुतियाcu·ti·yā सन्तासोsan·tā·so उप्पज्जतीति,up·paj·ja·tī·ti हासनीयं,hā·sa·nī·yaṃ भन्तेbhan·te नागसेन,nā·ga·se·na तंtaṃ ठानं,ṭhā·naṃ यंyaṃ तेte पत्थितंpat·thi·taṃ लभन्ति,la·bhan·ti कारणेनkā·ra·ṇe·na मंmaṃ सञ्ञापेही”ति।sañ·ñā·pe·hī
“Etaṁ kho, bhante nāgasena, na saddahāmi, yaṁ muccitukāmānaṁ cutiyā santāso uppajjatīti, hāsanīyaṁ, bhante nāgasena, taṁ ṭhānaṁ, yaṁ te patthitaṁ labhanti, kāraṇena maṁ saññāpehī”ti.
(Pāli only)
-
55
“मरणन्तिma·ra·ṇan·ti खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja एतंe·taṃ अदिट्ठसच्चानंa·diṭ·ṭha·sac·cā·naṃ तासनीयट्ठानं,tā·sa·nī·yaṭ·ṭhā·naṃ एत्थायंet·thā·yaṃ जनोja·no तसतिta·sa·ti चca उब्बिज्जतिub·bij·ja·ti च।ca
“Maraṇanti kho, mahārāja, etaṁ adiṭṭhasaccānaṁ tāsanīyaṭṭhānaṁ, etthāyaṁ jano tasati ca ubbijjati ca.
(Pāli only)
-
56
योyo च,ca महाराज,ma·hā·rā·ja कण्हसप्पस्सkaṇ·ha·sap·pas·sa भायति,bhā·ya·ti सोso मरणस्सma·ra·ṇas·sa भायन्तोbhā·yan·to कण्हसप्पस्सkaṇ·ha·sap·pas·sa भायति।bhā·ya·ti
Yo ca, mahārāja, kaṇhasappassa bhāyati, so maraṇassa bhāyanto kaṇhasappassa bhāyati.
(Pāli only)
- 57
-
58
सीहस्सsī·has·sa … ब्यग्घस्सbyag·ghas·sa … दीपिस्सdī·pis·sa … अच्छस्सac·chas·sa … तरच्छस्सta·rac·chas·sa … महिंसस्सma·hiṃ·sas·sa … गवयस्सga·va·yas·sa … अग्गिस्सag·gis·sa … उदकस्सu·da·kas·sa … खाणुकस्सkhā·ṇu·kas·sa … कण्टकस्सkaṇ·ṭa·kas·sa भायति।bhā·ya·ti
sīhassa … byagghassa … dīpissa … acchassa … taracchassa … mahiṁsassa … gavayassa … aggissa … udakassa … khāṇukassa … kaṇṭakassa bhāyati.
(Pāli only)
- 59
-
60
मरणस्सेवma·ra·ṇas·se·va सो,so महाराज,ma·hā·rā·ja सरससभावतेजो,sa·ra·sa·sa·bhā·va·te·jo तस्सtas·sa सरससभावतेजेनsa·ra·sa·sa·bhā·va·te·je·na सकिलेसाsa·ki·le·sā सत्ताsat·tā मरणस्सma·ra·ṇas·sa तसन्तिta·san·ti भायन्ति,bhā·yan·ti मुच्चितुकामापि,muc·ci·tu·kā·mā·pi महाराज,ma·hā·rā·ja नेरयिकाne·ra·yi·kā सत्ताsat·tā मरणस्सma·ra·ṇas·sa तसन्तिta·san·ti भायन्ति।bhā·yan·ti
Maraṇasseva so, mahārāja, sarasasabhāvatejo, tassa sarasasabhāvatejena sakilesā sattā maraṇassa tasanti bhāyanti, muccitukāmāpi, mahārāja, nerayikā sattā maraṇassa tasanti bhāyanti.
(Pāli only)
- 61
-
62
सोso तेनte·na रोगेनro·ge·na दुक्खितोduk·khi·to उपद्दवाu·pad·da·vā परिमुच्चितुकामोpa·ri·muc·ci·tu·kā·mo भिसक्कंbhi·sak·kaṃ सल्लकत्तंsal·la·kat·taṃ आमन्तापेय्य।ā·man·tā·pey·ya
So tena rogena dukkhito upaddavā parimuccitukāmo bhisakkaṁ sallakattaṁ āmantāpeyya.
(Pāli only)
-
63
तस्सtas·sa वचनंva·ca·naṃ सोso भिसक्कोbhi·sak·ko सल्लकत्तोsal·la·kat·to सम्पटिच्छित्वाsam·pa·ṭic·chit·vā तस्सtas·sa रोगस्सro·gas·sa उद्धरणायud·dha·ra·ṇā·ya उपकरणंu·pa·ka·ra·ṇaṃ उपट्ठापेय्य,u·paṭ·ṭhā·pey·ya सत्थकंsat·tha·kaṃ तिखिणंti·khi·ṇaṃ करेय्य,ka·rey·ya यमकसलाकाya·ma·ka·sa·lā·kā अग्गिम्हिag·gim·hi पक्खिपेय्य,pak·khi·pey·ya खारलवणंkhā·ra·la·va·ṇaṃ निसदायni·sa·dā·ya पिसापेय्य,pi·sā·pey·ya अपिa·pi नुnu खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तस्सtas·sa आतुरस्सā·tu·ras·sa तिखिणसत्थकच्छेदनेनti·khi·ṇa·sat·tha·kac·che·da·ne·na यमकसलाकादहनेनya·ma·ka·sa·lā·kā·da·ha·ne·na खारलोणप्पवेसनेनkhā·ra·lo·ṇap·pa·ve·sa·ne·na तासोtā·so उप्पज्जेय्या”ति?up·paj·jey·yā
Tassa vacanaṁ so bhisakko sallakatto sampaṭicchitvā tassa rogassa uddharaṇāya upakaraṇaṁ upaṭṭhāpeyya, satthakaṁ tikhiṇaṁ kareyya, yamakasalākā aggimhi pakkhipeyya, khāralavaṇaṁ nisadāya pisāpeyya, api nu kho, mahārāja, tassa āturassa tikhiṇasatthakacchedanena yamakasalākādahanena khāraloṇappavesanena tāso uppajjeyyā”ti?
(Pāli only)
- 64
-
65
“इति,i·ti महाराज,ma·hā·rā·ja तस्सtas·sa आतुरस्सā·tu·ras·sa रोगाro·gā मुच्चितुकामस्सापिmuc·ci·tu·kā·mas·sā·pi वेदनाभयाve·da·nā·bha·yā सन्तासोsan·tā·so उप्पज्जति।up·paj·ja·ti
“Iti, mahārāja, tassa āturassa rogā muccitukāmassāpi vedanābhayā santāso uppajjati.
(Pāli only)
-
66
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja निरयाni·ra·yā मुच्चितुकामानम्पिmuc·ci·tu·kā·mā·nam·pi नेरयिकानंne·ra·yi·kā·naṃ सत्तानंsat·tā·naṃ मरणभयाma·ra·ṇa·bha·yā सन्तासोsan·tā·so उप्पज्जति।up·paj·ja·ti
Evameva kho, mahārāja, nirayā muccitukāmānampi nerayikānaṁ sattānaṁ maraṇabhayā santāso uppajjati.
(Pāli only)
-
67
इध,i·dha महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so इस्सरापराधिकोis·sa·rā·pa·rā·dhi·ko बद्धोbad·dho सङ्खलिकबन्धनेनsaṅ·kha·li·ka·ban·dha·ne·na गब्भेgab·bhe पक्खित्तोpak·khit·to परिमुच्चितुकामोpa·ri·muc·ci·tu·kā·mo अस्स,as·sa तमेनंta·me·naṃ सोso इस्सरोis·sa·ro मोचेतुकामोmo·ce·tu·kā·mo पक्कोसापेय्य।pak·ko·sā·pey·ya
Idha, mahārāja, puriso issarāparādhiko baddho saṅkhalikabandhanena gabbhe pakkhitto parimuccitukāmo assa, tamenaṁ so issaro mocetukāmo pakkosāpeyya.
(Pāli only)
-
68
अपिa·pi नुnu खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तस्सtas·sa इस्सरापराधिकस्सis·sa·rā·pa·rā·dhi·kas·sa पुरिसस्सpu·ri·sas·sa ‘कतदोसोka·ta·do·so अहन्’तिa·han जानन्तस्सjā·nan·tas·sa इस्सरदस्सनेनis·sa·ra·das·sa·ne·na सन्तासोsan·tā·so उप्पज्जेय्या”ति?up·paj·jey·yā
Api nu kho, mahārāja, tassa issarāparādhikassa purisassa ‘katadoso ahan’ti jānantassa issaradassanena santāso uppajjeyyā”ti?
(Pāli only)
- 69
-
70
“इति,i·ti महाराज,ma·hā·rā·ja तस्सtas·sa इस्सरापराधिकस्सis·sa·rā·pa·rā·dhi·kas·sa पुरिसस्सpu·ri·sas·sa परिमुच्चितुकामस्सापिpa·ri·muc·ci·tu·kā·mas·sā·pi इस्सरभयाis·sa·ra·bha·yā सन्तासोsan·tā·so उप्पज्जति।up·paj·ja·ti
“Iti, mahārāja, tassa issarāparādhikassa purisassa parimuccitukāmassāpi issarabhayā santāso uppajjati.
(Pāli only)
-
71
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja निरयाni·ra·yā मुच्चितुकामानम्पिmuc·ci·tu·kā·mā·nam·pi नेरयिकानंne·ra·yi·kā·naṃ सत्तानंsat·tā·naṃ मरणभयाma·ra·ṇa·bha·yā सन्तासोsan·tā·so उप्पज्जती”ति।up·paj·ja·tī
Evameva kho, mahārāja, nirayā muccitukāmānampi nerayikānaṁ sattānaṁ maraṇabhayā santāso uppajjatī”ti.
(Pāli only)
- 72
-
73
“इध,i·dha महाराज,ma·hā·rā·ja पुरिसोpu·ri·so दट्ठविसेनdaṭ·ṭha·vi·se·na आसीविसेनā·sī·vi·se·na दट्ठोdaṭ·ṭho भवेय्य,bha·vey·ya सोso तेनte·na विसविकारेनvi·sa·vi·kā·re·na पतेय्यpa·tey·ya उप्पतेय्यup·pa·tey·ya वट्टेय्यvaṭ·ṭey·ya पवट्टेय्य,pa·vaṭ·ṭey·ya अथञ्ञतरोa·thañ·ña·ta·ro पुरिसोpu·ri·so बलवन्तेनba·la·van·te·na मन्तपदेनman·ta·pa·de·na तंtaṃ दट्ठविसंdaṭ·ṭha·vi·saṃ आसीविसंā·sī·vi·saṃ आनेत्वाā·net·vā तंtaṃ दट्ठविसंdaṭ·ṭha·vi·saṃ पच्चाचमापेय्य,pac·cā·ca·mā·pey·ya अपिa·pi नुnu खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja तस्सtas·sa विसगतस्सvi·sa·ga·tas·sa पुरिसस्सpu·ri·sas·sa तस्मिंtas·miṃ दट्ठविसेdaṭ·ṭha·vi·se सप्पेsap·pe सोत्थिहेतुsot·thi·he·tu उपगच्छन्तेu·pa·gac·chan·te सन्तासोsan·tā·so उप्पज्जेय्या”ति?up·paj·jey·yā
“Idha, mahārāja, puriso daṭṭhavisena āsīvisena daṭṭho bhaveyya, so tena visavikārena pateyya uppateyya vaṭṭeyya pavaṭṭeyya, athaññataro puriso balavantena mantapadena taṁ daṭṭhavisaṁ āsīvisaṁ ānetvā taṁ daṭṭhavisaṁ paccācamāpeyya, api nu kho, mahārāja, tassa visagatassa purisassa tasmiṁ daṭṭhavise sappe sotthihetu upagacchante santāso uppajjeyyā”ti?
(Pāli only)
- 74
-
75
“इति,i·ti महाराज,ma·hā·rā·ja तथारूपेta·thā·rū·pe अहिम्हिa·him·hi सोत्थिहेतुपिsot·thi·he·tu·pi उपगच्छन्तेu·pa·gac·chan·te तस्सtas·sa सन्तासोsan·tā·so उप्पज्जति।up·paj·ja·ti
“Iti, mahārāja, tathārūpe ahimhi sotthihetupi upagacchante tassa santāso uppajjati.
(Pāli only)
-
76
एवमेवe·va·me·va खो,kho महाराज,ma·hā·rā·ja निरयाni·ra·yā मुच्चितुकामानम्पिmuc·ci·tu·kā·mā·nam·pi नेरयिकानंne·ra·yi·kā·naṃ सत्तानंsat·tā·naṃ मरणभयाma·ra·ṇa·bha·yā सन्तासोsan·tā·so उप्पज्जति।up·paj·ja·ti
Evameva kho, mahārāja, nirayā muccitukāmānampi nerayikānaṁ sattānaṁ maraṇabhayā santāso uppajjati.
(Pāli only)
-
77
अनिट्ठं,a·niṭ·ṭhaṃ महाराज,ma·hā·rā·ja सब्बसत्तानंsab·ba·sat·tā·naṃ मरणं,ma·ra·ṇaṃ तस्माtas·mā नेरयिकाne·ra·yi·kā सत्ताsat·tā निरयाni·ra·yā परिमुच्चितुकामापिpa·ri·muc·ci·tu·kā·mā·pi मच्चुनोmac·cu·no भायन्ती”ति।bhā·yan·tī
Aniṭṭhaṁ, mahārāja, sabbasattānaṁ maraṇaṁ, tasmā nerayikā sattā nirayā parimuccitukāmāpi maccuno bhāyantī”ti.
(Pāli only)
- 78
-
79
मच्चुभायनाभायनपञ्होmac·cu·bhā·ya·nā·bhā·ya·na·pañ·ho ततियो।ta·ti·yo
Maccubhāyanābhāyanapañho tatiyo.
(Pāli only)
Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.