Klryz

Scripture · Sanskrit Bible with the King James Version · the Pāli Canon

Middle Discourses 78 मज्झिमनिकाय 78

Chapter: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152

Samaṇamuṇḍikasutta

Pāli in Devanagari; under each word its Roman pronunciation, syllable by syllable (ṃ = nasal hum). Tap a Pāli word for its meaning (PTS Pāli-English Dictionary); tap again to open it in the Pāli dictionary.

Verse: 123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162 · Hide pronunciation

  1. 1

    मज्झिमmaj·jhi·ma निकायni·kā·ya 78

    Majjhima Nikāya 78

    Middle Discourses 78

  2. 2

    समणमुण्डिकसुत्तsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·ka·sut·ta

    Samaṇamuṇḍikasutta

    With Uggāhamāna Samaṇamaṇḍikāputta

  3. 3

    एवंe·vaṃ मेme सुतं—su·taṃ

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 4

    एकंe·kaṃ समयंsa·ma·yaṃ भगवाbha·ga·vā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ विहरतिvi·ha·ra·ti जेतवनेje·ta·va·ne अनाथपिण्डिकस्सa·nā·tha·piṇ·ḍi·kas·sa आरामे।ā·rā·me

    ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

    At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

  5. 5

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na उग्गाहमानोug·gā·ha·mā·no परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko समणमुण्डिकापुत्तोsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·to समयप्पवादकेsa·ma·yap·pa·vā·da·ke तिन्दुकाचीरेtin·du·kā·cī·re एकसालकेe·ka·sā·la·ke मल्लिकायmal·li·kā·ya आरामेā·rā·me पटिवसतिpa·ṭi·va·sa·ti महतियाma·ha·ti·yā परिब्बाजकपरिसायpa·rib·bā·ja·ka·pa·ri·sā·ya सद्धिंsad·dhiṃ पञ्चमत्तेहिpañ·ca·mat·te·hi परिब्बाजकसतेहि।pa·rib·bā·ja·ka·sa·te·hi

    Tena kho pana samayena uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto samayappavādake tindukācīre ekasālake mallikāya ārāme paṭivasati mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṁ pañcamattehi paribbājakasatehi.

    Now at that time the wanderer Uggāhamāna Samaṇamaṇḍikāputta was residing together with around five hundred wanderers in Mallikā’s single-halled monastery for philosophical debates, hedged by pale-moon ebony trees.

  6. 6

    अथa·tha खोkho पञ्चकङ्गोpañ·ca·kaṅ·go थपतिtha·pa·ti सावत्थियाsā·vat·thi·yā निक्खमिnik·kha·mi दिवाdi·vā दिवस्सdi·vas·sa भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनाय।das·sa·nā·ya

    Atha kho pañcakaṅgo thapati sāvatthiyā nikkhami divā divassa bhagavantaṁ dassanāya.

    Then the chamberlain Pañcakaṅga left Sāvatthī in the middle of the day to see the Buddha.

  7. 7

    अथa·tha खोkho पञ्चकङ्गस्सpañ·ca·kaṅ·gas·sa थपतिस्सtha·pa·tis·sa एतदहोसि:e·ta·da·ho·si

    Atha kho pañcakaṅgassa thapatissa etadahosi:

    It occurred to him,

  8. 8

    “अकालोa·kā·lo खोkho तावtā·va भगवन्तंbha·ga·van·taṃ दस्सनाय;das·sa·nā·ya

    “akālo kho tāva bhagavantaṁ dassanāya;

    “It’s the wrong time to see the Buddha,

  9. 9

    पटिसल्लीनोpa·ṭi·sal·lī·no भगवा।bha·ga·vā

    paṭisallīno bhagavā.

    as he’s in retreat.

  10. 10

    मनोभावनियानम्पिma·no·bhā·va·ni·yā·nam·pi भिक्खूनंbhik·khū·naṃ असमयोa·sa·ma·yo दस्सनाय;das·sa·nā·ya

    Manobhāvaniyānampi bhikkhūnaṁ asamayo dassanāya;

    And it’s the wrong time to see the esteemed mendicants,

  11. 11

    पटिसल्लीनाpa·ṭi·sal·lī·nā मनोभावनियाma·no·bhā·va·ni·yā भिक्खू।bhik·khū

    paṭisallīnā manobhāvaniyā bhikkhū.

    as they’re in retreat.

  12. 12

    यन्नूनाहंyan·nū·nā·haṃ येनye·na समयप्पवादकोsa·ma·yap·pa·vā·da·ko तिन्दुकाचीरोtin·du·kā·cī·ro एकसालकोe·ka·sā·la·ko मल्लिकायmal·li·kā·ya आरामोā·rā·mo येनye·na उग्गाहमानोug·gā·ha·mā·no परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko समणमुण्डिकापुत्तोsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·to तेनुपसङ्कमेय्यन्”ति।te·nu·pa·saṅ·ka·mey·yan

    Yannūnāhaṁ yena samayappavādako tindukācīro ekasālako mallikāya ārāmo yena uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto tenupasaṅkameyyan”ti.

    Why don’t I go to Mallikā’s monastery to visit the wanderer Uggāhamāna?”

  13. 13

    अथa·tha खोkho पञ्चकङ्गोpañ·ca·kaṅ·go थपतिtha·pa·ti येनye·na समयप्पवादकोsa·ma·yap·pa·vā·da·ko तिन्दुकाचीरोtin·du·kā·cī·ro एकसालकोe·ka·sā·la·ko मल्लिकायmal·li·kā·ya आरामोā·rā·mo येनye·na उग्गाहमानोug·gā·ha·mā·no परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko समणमुण्डिकापुत्तोsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·to तेनुपसङ्कमि।te·nu·pa·saṅ·ka·mi

    Atha kho pañcakaṅgo thapati yena samayappavādako tindukācīro ekasālako mallikāya ārāmo yena uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto tenupasaṅkami.

    So that’s what he did.

  14. 14

    तेनte·na खोkho पनpa·na समयेनsa·ma·ye·na उग्गाहमानोug·gā·ha·mā·no परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko समणमुण्डिकापुत्तोsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·to महतियाma·ha·ti·yā परिब्बाजकपरिसायpa·rib·bā·ja·ka·pa·ri·sā·ya सद्धिंsad·dhiṃ निसिन्नोni·sin·no होतिho·ti उन्नादिनियाun·nā·di·ni·yā उच्चासद्दमहासद्दायuc·cā·sad·da·ma·hā·sad·dā·ya अनेकविहितंa·ne·ka·vi·hi·taṃ तिरच्छानकथंti·rac·chā·na·ka·thaṃ कथेन्तिया,ka·then·ti·yā सेय्यथिदं—sey·ya·thi·daṃ

    Tena kho pana samayena uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṁ nisinno hoti unnādiniyā uccāsaddamahāsaddāya anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentiyā, seyyathidaṁ—

    Now at that time, Uggāhamāna was sitting together with a large assembly of wanderers making an uproar, a colossal racket. They engaged in all kinds of low talk, such as

  15. 15

    राजकथंrā·ja·ka·thaṃ चोरकथंco·ra·ka·thaṃ महामत्तकथंma·hā·mat·ta·ka·thaṃ सेनाकथंse·nā·ka·thaṃ भयकथंbha·ya·ka·thaṃ युद्धकथंyud·dha·ka·thaṃ अन्नकथंan·na·ka·thaṃ पानकथंpā·na·ka·thaṃ वत्थकथंvat·tha·ka·thaṃ सयनकथंsa·ya·na·ka·thaṃ मालाकथंmā·lā·ka·thaṃ गन्धकथंgan·dha·ka·thaṃ ञातिकथंñā·ti·ka·thaṃ यानकथंyā·na·ka·thaṃ गामकथंgā·ma·ka·thaṃ निगमकथंni·ga·ma·ka·thaṃ नगरकथंna·ga·ra·ka·thaṃ जनपदकथंja·na·pa·da·ka·thaṃ इत्थिकथंit·thi·ka·thaṃ सूरकथंsū·ra·ka·thaṃ विसिखाकथंvi·si·khā·ka·thaṃ कुम्भट्ठानकथंkum·bhaṭ·ṭhā·na·ka·thaṃ पुब्बपेतकथंpub·ba·pe·ta·ka·thaṃ नानत्तकथंnā·nat·ta·ka·thaṃ लोकक्खायिकंlo·kak·khā·yi·kaṃ समुद्दक्खायिकंsa·mud·dak·khā·yi·kaṃ इतिभवाभवकथंi·ti·bha·vā·bha·va·ka·thaṃ इतिi·ti वा।vā

    rājakathaṁ corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ iti vā.

    talk about kings, bandits, and chief ministers; talk about armies, threats, and wars; talk about food, drink, clothes, and beds; talk about garlands and fragrances; talk about family, vehicles, villages, towns, cities, and countries; talk about women and heroes; talk at the street market and the place for water pots; talk about the departed; motley talk; tales of land and sea; and talk about being reborn in this or that place.

  16. 16

    अद्दसाad·da·sā खोkho उग्गाहमानोug·gā·ha·mā·no परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko समणमुण्डिकापुत्तोsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·to पञ्चकङ्गंpañ·ca·kaṅ·gaṃ थपतिंtha·pa·tiṃ दूरतोवdū·ra·to·va आगच्छन्तं।ā·gac·chan·taṃ

    Addasā kho uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto pañcakaṅgaṁ thapatiṁ dūratova āgacchantaṁ.

    Uggāhamāna saw Pañcakaṅga coming off in the distance,

  17. 17

    दिस्वानdis·vā·na सकंsa·kaṃ परिसंpa·ri·saṃ सण्ठापेसि:saṇ·ṭhā·pe·si

    Disvāna sakaṁ parisaṁ saṇṭhāpesi:

    and hushed his own assembly,

  18. 18

    “अप्पसद्दाap·pa·sad·dā भोन्तोbhon·to होन्तु,hon·tu माmā भोन्तोbhon·to सद्दमकत्थ;sad·da·ma·kat·tha

    “appasaddā bhonto hontu, mā bhonto saddamakattha;

    “Be quiet, good fellows, don’t make a sound.

  19. 19

    अयंa·yaṃ समणस्सsa·ma·ṇas·sa गोतमस्सgo·ta·mas·sa सावकोsā·va·ko आगच्छतिā·gac·cha·ti पञ्चकङ्गोpañ·ca·kaṅ·go थपति।tha·pa·ti

    ayaṁ samaṇassa gotamassa sāvako āgacchati pañcakaṅgo thapati.

    Here comes Pañcakaṅga, a disciple of the ascetic Gotama.

  20. 20

    यावताyā·va·tā खोkho पनpa·na समणस्सsa·ma·ṇas·sa गोतमस्सgo·ta·mas·sa सावकाsā·va·kā गिहीgi·hī ओदातवसनाo·dā·ta·va·sa·nā सावत्थियंsā·vat·thi·yaṃ पटिवसन्तिpa·ṭi·va·san·ti अयंa·yaṃ तेसंte·saṃ अञ्ञतरोañ·ña·ta·ro पञ्चकङ्गोpañ·ca·kaṅ·go थपति।tha·pa·ti

    Yāvatā kho pana samaṇassa gotamassa sāvakā gihī odātavasanā sāvatthiyaṁ paṭivasanti ayaṁ tesaṁ aññataro pañcakaṅgo thapati.

    He is included among the white-clothed lay disciples of the ascetic Gotama, who is residing in Sāvatthī.

  21. 21

    अप्पसद्दकामाap·pa·sad·da·kā·mā खोkho पनpa·na तेte आयस्मन्तोā·yas·man·to अप्पसद्दविनीताap·pa·sad·da·vi·nī·tā अप्पसद्दस्सap·pa·sad·das·sa वण्णवादिनो;vaṇ·ṇa·vā·di·no

    Appasaddakāmā kho pana te āyasmanto appasaddavinītā appasaddassa vaṇṇavādino;

    Such venerables like the quiet, are educated to be quiet, and praise the quiet.

  22. 22

    अप्पेवap·pe·va नामnā·ma अप्पसद्दंap·pa·sad·daṃ परिसंpa·ri·saṃ विदित्वाvi·dit·vā उपसङ्कमितब्बंu·pa·saṅ·ka·mi·tab·baṃ मञ्ञेय्या”ति।mañ·ñey·yā

    appeva nāma appasaddaṁ parisaṁ viditvā upasaṅkamitabbaṁ maññeyyā”ti.

    Hopefully if he sees that our assembly is quiet he’ll see fit to approach.”

  23. 23

    अथa·tha खोkho तेte परिब्बाजकाpa·rib·bā·ja·kā तुण्हीtuṇ·hī अहेसुं।a·he·suṃ

    Atha kho te paribbājakā tuṇhī ahesuṁ.

    Then those wanderers fell silent.

  24. 24

    अथa·tha खोkho पञ्चकङ्गोpañ·ca·kaṅ·go थपतिtha·pa·ti येनye·na उग्गाहमानोug·gā·ha·mā·no परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko समणमुण्डिकापुत्तोsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·to तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā उग्गाहमानेनug·gā·ha·mā·ne·na परिब्बाजकेनpa·rib·bā·ja·ke·na समणमुण्डिकापुत्तेनsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·te·na सद्धिंsad·dhiṃ सम्मोदि।sam·mo·di

    Atha kho pañcakaṅgo thapati yena uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā uggāhamānena paribbājakena samaṇamuṇḍikāputtena saddhiṁ sammodi.

    Then Pañcakaṅga approached Uggāhamāna, and exchanged greetings with him.

  25. 25

    सम्मोदनीयंsam·mo·da·nī·yaṃ कथंka·thaṃ सारणीयंsā·ra·ṇī·yaṃ वीतिसारेत्वाvī·ti·sā·ret·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नंni·sin·naṃ खोkho पञ्चकङ्गंpañ·ca·kaṅ·gaṃ थपतिंtha·pa·tiṃ उग्गाहमानोug·gā·ha·mā·no परिब्बाजकोpa·rib·bā·ja·ko समणमुण्डिकापुत्तोsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·to एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho pañcakaṅgaṁ thapatiṁ uggāhamāno paribbājako samaṇamuṇḍikāputto etadavoca:

    When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side. Uggāhamāna said to him:

  26. 26

    “चतूहिca·tū·hi खोkho अहं,a·haṃ गहपति,ga·ha·pa·ti धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतंsa·man·nā·ga·taṃ पुरिसपुग्गलंpu·ri·sa·pug·ga·laṃ पञ्ञपेमिpañ·ña·pe·mi सम्पन्नकुसलंsam·pan·na·ku·sa·laṃ परमकुसलंpa·ra·ma·ku·sa·laṃ उत्तमपत्तिपत्तंut·ta·ma·pat·ti·pat·taṃ समणंsa·ma·ṇaṃ अयोज्झं।a·yoj·jhaṃ

    “catūhi kho ahaṁ, gahapati, dhammehi samannāgataṁ purisapuggalaṁ paññapemi sampannakusalaṁ paramakusalaṁ uttamapattipattaṁ samaṇaṁ ayojjhaṁ.

    “Householder, when an individual person has four qualities I describe them as an invincible ascetic—accomplished in the skillful, excelling in the skillful, attained to the highest attainment.

  27. 27

    कतमेहिka·ta·me·hi चतूहि?ca·tū·hi

    Katamehi catūhi?

    What four?

  28. 28

    इध,i·dha गहपति,ga·ha·pa·ti नna कायेनkā·ye·na पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ करोति,ka·ro·ti नna पापकंpā·pa·kaṃ वाचंvā·caṃ भासति,bhā·sa·ti नna पापकंpā·pa·kaṃ सङ्कप्पंsaṅ·kap·paṃ सङ्कप्पेति,saṅ·kap·pe·ti नna पापकंpā·pa·kaṃ आजीवंā·jī·vaṃ आजीवति—ā·jī·va·ti

    Idha, gahapati, na kāyena pāpakammaṁ karoti, na pāpakaṁ vācaṁ bhāsati, na pāpakaṁ saṅkappaṁ saṅkappeti, na pāpakaṁ ājīvaṁ ājīvati—

    It’s when they do no bad deeds with their body; speak no bad words; think no bad thoughts; and don’t earn a living by bad livelihood.

  29. 29

    इमेहिi·me·hi खोkho अहं,a·haṃ गहपति,ga·ha·pa·ti चतूहिca·tū·hi धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतंsa·man·nā·ga·taṃ पुरिसपुग्गलंpu·ri·sa·pug·ga·laṃ पञ्ञपेमिpañ·ña·pe·mi सम्पन्नकुसलंsam·pan·na·ku·sa·laṃ परमकुसलंpa·ra·ma·ku·sa·laṃ उत्तमपत्तिपत्तंut·ta·ma·pat·ti·pat·taṃ समणंsa·ma·ṇaṃ अयोज्झन्”ति।a·yoj·jhan

    imehi kho ahaṁ, gahapati, catūhi dhammehi samannāgataṁ purisapuggalaṁ paññapemi sampannakusalaṁ paramakusalaṁ uttamapattipattaṁ samaṇaṁ ayojjhan”ti.

    When an individual possesses these four qualities I describe them as an invincible ascetic.”

  30. 30

    अथa·tha खोkho पञ्चकङ्गोpañ·ca·kaṅ·go थपतिtha·pa·ti उग्गाहमानस्सug·gā·ha·mā·nas·sa परिब्बाजकस्सpa·rib·bā·ja·kas·sa समणमुण्डिकापुत्तस्सsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·tas·sa भासितंbhā·si·taṃ नेवne·va अभिनन्दिa·bhi·nan·di नप्पटिक्कोसि।nap·pa·ṭik·ko·si

    Atha kho pañcakaṅgo thapati uggāhamānassa paribbājakassa samaṇamuṇḍikāputtassa bhāsitaṁ neva abhinandi nappaṭikkosi.

    Then Pañcakaṅga neither approved nor rejected the wanderer Uggāhamāna’s statement.

  31. 31

    अनभिनन्दित्वाa·na·bhi·nan·dit·vā अप्पटिक्कोसित्वाap·pa·ṭik·ko·sit·vā उट्ठायासनाuṭ·ṭhā·yā·sa·nā पक्कामि:pak·kā·mi

    Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi:

    He rose from his seat, thinking,

  32. 32

    “भगवतोbha·ga·va·to सन्तिकेsan·ti·ke एतस्सe·tas·sa भासितस्सbhā·si·tas·sa अत्थंat·thaṃ आजानिस्सामी”ति।ā·jā·nis·sā·mī

    “bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṁ ājānissāmī”ti.

    “I will learn the meaning of this statement from the Buddha himself.”

  33. 33

    अथa·tha खोkho पञ्चकङ्गोpañ·ca·kaṅ·go थपतिtha·pa·ti येनye·na भगवाbha·ga·vā तेनुपसङ्कमि;te·nu·pa·saṅ·ka·mi उपसङ्कमित्वाu·pa·saṅ·ka·mit·vā भगवन्तंbha·ga·van·taṃ अभिवादेत्वाa·bhi·vā·det·vā एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसीदि।ni·sī·di

    Atha kho pañcakaṅgo thapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

    Then he went to the Buddha, bowed, sat down to one side,

  34. 34

    एकमन्तंe·ka·man·taṃ निसिन्नोni·sin·no खोkho पञ्चकङ्गोpañ·ca·kaṅ·go थपतिtha·pa·ti यावतकोyā·va·ta·ko अहोसिa·ho·si उग्गाहमानेनug·gā·ha·mā·ne·na परिब्बाजकेनpa·rib·bā·ja·ke·na समणमुण्डिकापुत्तेनsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·te·na सद्धिंsad·dhiṃ कथासल्लापोka·thā·sal·lā·po तंtaṃ सब्बंsab·baṃ भगवतोbha·ga·va·to आरोचेसि।ā·ro·ce·si

    Ekamantaṁ nisinno kho pañcakaṅgo thapati yāvatako ahosi uggāhamānena paribbājakena samaṇamuṇḍikāputtena saddhiṁ kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.

    and informed the Buddha of all that had been discussed.

  35. 35

    एवंe·vaṃ वुत्ते,vut·te भगवाbha·ga·vā पञ्चकङ्गंpañ·ca·kaṅ·gaṃ थपतिंtha·pa·tiṃ एतदवोच:e·ta·da·vo·ca

    Evaṁ vutte, bhagavā pañcakaṅgaṁ thapatiṁ etadavoca:

    When he had spoken, the Buddha said to him,

  36. 36

    “एवंe·vaṃ सन्तेsan·te खो,kho थपति,tha·pa·ti दहरोda·ha·ro कुमारोku·mā·ro मन्दोman·do उत्तानसेय्यकोut·tā·na·sey·ya·ko सम्पन्नकुसलोsam·pan·na·ku·sa·lo भविस्सतिbha·vis·sa·ti परमकुसलोpa·ra·ma·ku·sa·lo उत्तमपत्तिपत्तोut·ta·ma·pat·ti·pat·to समणोsa·ma·ṇo अयोज्झो,a·yoj·jho यथाya·thā उग्गाहमानस्सug·gā·ha·mā·nas·sa परिब्बाजकस्सpa·rib·bā·ja·kas·sa समणमुण्डिकापुत्तस्सsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·tas·sa वचनं।va·ca·naṃ

    “evaṁ sante kho, thapati, daharo kumāro mando uttānaseyyako sampannakusalo bhavissati paramakusalo uttamapattipatto samaṇo ayojjho, yathā uggāhamānassa paribbājakassa samaṇamuṇḍikāputtassa vacanaṁ.

    “Chamberlain, if what Uggāhamāna says is true, a little baby boy is an invincible ascetic—accomplished in the skillful, excelling in the skillful, attained to the highest attainment.

  37. 37

    दहरस्सda·ha·ras·sa हि,hi थपति,tha·pa·ti कुमारस्सku·mā·ras·sa मन्दस्सman·das·sa उत्तानसेय्यकस्सut·tā·na·sey·ya·kas·sa कायोतिपिkā·yo·ti·pi नna होति,ho·ti कुतोku·to पनpa·na कायेनkā·ye·na पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ करिस्सति,ka·ris·sa·ti अञ्ञत्रañ·ñat·ra फन्दितमत्ता।phan·di·ta·mat·tā

    Daharassa hi, thapati, kumārassa mandassa uttānaseyyakassa kāyotipi na hoti, kuto pana kāyena pāpakammaṁ karissati, aññatra phanditamattā.

    For a little baby doesn’t even have a concept of ‘a body’, so how could they possibly do a bad deed with their body, aside from just wriggling?

  38. 38

    दहरस्सda·ha·ras·sa हि,hi थपति,tha·pa·ti कुमारस्सku·mā·ras·sa मन्दस्सman·das·sa उत्तानसेय्यकस्सut·tā·na·sey·ya·kas·sa वाचातिपिvā·cā·ti·pi नna होति,ho·ti कुतोku·to पनpa·na पापकंpā·pa·kaṃ वाचंvā·caṃ भासिस्सति,bhā·sis·sa·ti अञ्ञत्रañ·ñat·ra रोदितमत्ता।ro·di·ta·mat·tā

    Daharassa hi, thapati, kumārassa mandassa uttānaseyyakassa vācātipi na hoti, kuto pana pāpakaṁ vācaṁ bhāsissati, aññatra roditamattā.

    And a little baby doesn’t even have a concept of ‘speech’, so how could they possibly speak bad words, aside from just crying?

  39. 39

    दहरस्सda·ha·ras·sa हि,hi थपति,tha·pa·ti कुमारस्सku·mā·ras·sa मन्दस्सman·das·sa उत्तानसेय्यकस्सut·tā·na·sey·ya·kas·sa सङ्कप्पोतिपिsaṅ·kap·po·ti·pi नna होति,ho·ti कुतोku·to पनpa·na पापकंpā·pa·kaṃ सङ्कप्पंsaṅ·kap·paṃ सङ्कप्पिस्सति,saṅ·kap·pis·sa·ti अञ्ञत्रañ·ñat·ra विकूजितमत्ता।vi·kū·ji·ta·mat·tā

    Daharassa hi, thapati, kumārassa mandassa uttānaseyyakassa saṅkappotipi na hoti, kuto pana pāpakaṁ saṅkappaṁ saṅkappissati, aññatra vikūjitamattā.

    And a little baby doesn’t even have a concept of ‘thought’, so how could they possibly think bad thoughts, aside from just whimpering?

  40. 40

    दहरस्सda·ha·ras·sa हि,hi थपति,tha·pa·ti कुमारस्सku·mā·ras·sa मन्दस्सman·das·sa उत्तानसेय्यकस्सut·tā·na·sey·ya·kas·sa आजीवोतिपिā·jī·vo·ti·pi नna होति,ho·ti कुतोku·to पनpa·na पापकंpā·pa·kaṃ आजीवंā·jī·vaṃ आजीविस्सति,ā·jī·vis·sa·ti अञ्ञत्रañ·ñat·ra मातुथञ्ञा।mā·tu·thañ·ñā

    Daharassa hi, thapati, kumārassa mandassa uttānaseyyakassa ājīvotipi na hoti, kuto pana pāpakaṁ ājīvaṁ ājīvissati, aññatra mātuthaññā.

    And a little baby doesn’t even have a concept of ‘livelihood’, so how could they possibly earn a living by bad livelihood, aside from their mother’s breast?

  41. 41

    एवंe·vaṃ सन्तेsan·te खो,kho थपति,tha·pa·ti दहरोda·ha·ro कुमारोku·mā·ro मन्दोman·do उत्तानसेय्यकोut·tā·na·sey·ya·ko सम्पन्नकुसलोsam·pan·na·ku·sa·lo भविस्सतिbha·vis·sa·ti परमकुसलोpa·ra·ma·ku·sa·lo उत्तमपत्तिपत्तोut·ta·ma·pat·ti·pat·to समणोsa·ma·ṇo अयोज्झो,a·yoj·jho यथाya·thā उग्गाहमानस्सug·gā·ha·mā·nas·sa परिब्बाजकस्सpa·rib·bā·ja·kas·sa समणमुण्डिकापुत्तस्सsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·kā·put·tas·sa वचनं।va·ca·naṃ

    Evaṁ sante kho, thapati, daharo kumāro mando uttānaseyyako sampannakusalo bhavissati paramakusalo uttamapattipatto samaṇo ayojjho, yathā uggāhamānassa paribbājakassa samaṇamuṇḍikāputtassa vacanaṁ.

    If what Uggāhamāna says is true, a little baby boy is an invincible ascetic—accomplished in the skillful, excelling in the skillful, attained to the highest attainment.

  42. 42

    चतूहिca·tū·hi खोkho अहं,a·haṃ थपति,tha·pa·ti धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतंsa·man·nā·ga·taṃ पुरिसपुग्गलंpu·ri·sa·pug·ga·laṃ पञ्ञपेमिpañ·ña·pe·mi नna चेवce·va सम्पन्नकुसलंsam·pan·na·ku·sa·laṃ नna परमकुसलंpa·ra·ma·ku·sa·laṃ नna उत्तमपत्तिपत्तंut·ta·ma·pat·ti·pat·taṃ समणंsa·ma·ṇaṃ अयोज्झं,a·yoj·jhaṃ अपिa·pi चिमंci·maṃ दहरंda·ha·raṃ कुमारंku·mā·raṃ मन्दंman·daṃ उत्तानसेय्यकंut·tā·na·sey·ya·kaṃ समधिगय्हsa·ma·dhi·gay·ha तिट्ठति।tiṭ·ṭha·ti

    Catūhi kho ahaṁ, thapati, dhammehi samannāgataṁ purisapuggalaṁ paññapemi na ceva sampannakusalaṁ na paramakusalaṁ na uttamapattipattaṁ samaṇaṁ ayojjhaṁ, api cimaṁ daharaṁ kumāraṁ mandaṁ uttānaseyyakaṁ samadhigayha tiṭṭhati.

    When an individual person has four qualities I describe them, not as an invincible ascetic—accomplished in the skillful, excelling in the skillful, attained to the highest attainment—but as having achieved the same level as a little baby.

  43. 43

    कतमेहिka·ta·me·hi चतूहि?ca·tū·hi

    Katamehi catūhi?

    What four?

  44. 44

    इध,i·dha थपति,tha·pa·ti नna कायेनkā·ye·na पापकम्मंpā·pa·kam·maṃ करोति,ka·ro·ti नna पापकंpā·pa·kaṃ वाचंvā·caṃ भासति,bhā·sa·ti नna पापकंpā·pa·kaṃ सङ्कप्पंsaṅ·kap·paṃ सङ्कप्पेति,saṅ·kap·pe·ti नna पापकंpā·pa·kaṃ आजीवंā·jī·vaṃ आजीवति—ā·jī·va·ti

    Idha, thapati, na kāyena pāpakammaṁ karoti, na pāpakaṁ vācaṁ bhāsati, na pāpakaṁ saṅkappaṁ saṅkappeti, na pāpakaṁ ājīvaṁ ājīvati—

    It’s when they do no bad deeds with their body; speak no bad words; think no bad thoughts; and don’t earn a living by bad livelihood.

  45. 45

    इमेहिi·me·hi खोkho अहं,a·haṃ थपति,tha·pa·ti चतूहिca·tū·hi धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतंsa·man·nā·ga·taṃ पुरिसपुग्गलंpu·ri·sa·pug·ga·laṃ पञ्ञपेमिpañ·ña·pe·mi नna चेवce·va सम्पन्नकुसलंsam·pan·na·ku·sa·laṃ नna परमकुसलंpa·ra·ma·ku·sa·laṃ नna उत्तमपत्तिपत्तंut·ta·ma·pat·ti·pat·taṃ समणंsa·ma·ṇaṃ अयोज्झं,a·yoj·jhaṃ अपिa·pi चिमंci·maṃ दहरंda·ha·raṃ कुमारंku·mā·raṃ मन्दंman·daṃ उत्तानसेय्यकंut·tā·na·sey·ya·kaṃ समधिगय्हsa·ma·dhi·gay·ha तिट्ठति।tiṭ·ṭha·ti

    imehi kho ahaṁ, thapati, catūhi dhammehi samannāgataṁ purisapuggalaṁ paññapemi na ceva sampannakusalaṁ na paramakusalaṁ na uttamapattipattaṁ samaṇaṁ ayojjhaṁ, api cimaṁ daharaṁ kumāraṁ mandaṁ uttānaseyyakaṁ samadhigayha tiṭṭhati.

    When an individual possesses these four qualities I describe them, not as an invincible ascetic, but as having achieved the same level as a little baby.

  46. 46

    दसहिda·sa·hi खोkho अहं,a·haṃ थपति,tha·pa·ti धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतंsa·man·nā·ga·taṃ पुरिसपुग्गलंpu·ri·sa·pug·ga·laṃ पञ्ञपेमिpañ·ña·pe·mi सम्पन्नकुसलंsam·pan·na·ku·sa·laṃ परमकुसलंpa·ra·ma·ku·sa·laṃ उत्तमपत्तिपत्तंut·ta·ma·pat·ti·pat·taṃ समणंsa·ma·ṇaṃ अयोज्झं।a·yoj·jhaṃ

    Dasahi kho ahaṁ, thapati, dhammehi samannāgataṁ purisapuggalaṁ paññapemi sampannakusalaṁ paramakusalaṁ uttamapattipattaṁ samaṇaṁ ayojjhaṁ.

    When an individual person has ten qualities, chamberlain, I describe them as an invincible ascetic—accomplished in the skillful, excelling in the skillful, attained to the highest attainment.

  47. 47

    इमेi·me अकुसलाa·ku·sa·lā सीला;sī·lā

    Ime akusalā sīlā;

    The following things must be understood, I say. ‘These are unskillful behaviors.’

  48. 48

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  49. 49

    इतोसमुट्ठानाi·to·sa·muṭ·ṭhā·nā अकुसलाa·ku·sa·lā सीला;sī·lā

    Itosamuṭṭhānā akusalā sīlā;

    ‘Unskillful behaviors stem from this.’

  50. 50

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  51. 51

    इधi·dha अकुसलाa·ku·sa·lā सीलाsī·lā अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति;ni·ruj·jhan·ti

    Idha akusalā sīlā aparisesā nirujjhanti;

    ‘Here unskillful behaviors cease without remainder.’

  52. 52

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  53. 53

    एवंe·vaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ सीलानंsī·lā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति;ho·ti

    Evaṁ paṭipanno akusalānaṁ sīlānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti;

    ‘Someone practicing like this is practicing for the cessation of unskillful behaviors.’

  54. 54

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  55. 55

    इमेi·me कुसलाku·sa·lā सीला;sī·lā

    Ime kusalā sīlā;

    ‘These are skillful behaviors.’

  56. 56

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  57. 57

    इतोसमुट्ठानाi·to·sa·muṭ·ṭhā·nā कुसलाku·sa·lā सीला;sī·lā

    Itosamuṭṭhānā kusalā sīlā;

    ‘Skillful behaviors stem from this.’

  58. 58

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  59. 59

    इधi·dha कुसलाku·sa·lā सीलाsī·lā अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति;ni·ruj·jhan·ti

    Idha kusalā sīlā aparisesā nirujjhanti;

    ‘Here skillful behaviors cease without remainder.’

  60. 60

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  61. 61

    एवंe·vaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no कुसलानंku·sa·lā·naṃ सीलानंsī·lā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति;ho·ti

    Evaṁ paṭipanno kusalānaṁ sīlānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti;

    ‘Someone practicing like this is practicing for the cessation of skillful behaviors.’

  62. 62

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  63. 63

    इमेi·me अकुसलाa·ku·sa·lā सङ्कप्पा;saṅ·kap·pā

    Ime akusalā saṅkappā;

    ‘These are unskillful thoughts.’

  64. 64

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  65. 65

    इतोसमुट्ठानाi·to·sa·muṭ·ṭhā·nā अकुसलाa·ku·sa·lā सङ्कप्पा;saṅ·kap·pā

    Itosamuṭṭhānā akusalā saṅkappā;

    ‘Unskillful thoughts stem from this.’

  66. 66

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  67. 67

    इधi·dha अकुसलाa·ku·sa·lā सङ्कप्पाsaṅ·kap·pā अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति;ni·ruj·jhan·ti

    Idha akusalā saṅkappā aparisesā nirujjhanti;

    ‘Here unskillful thoughts cease without remainder.’

  68. 68

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  69. 69

    एवंe·vaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ सङ्कप्पानंsaṅ·kap·pā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति;ho·ti

    Evaṁ paṭipanno akusalānaṁ saṅkappānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti;

    ‘Someone practicing like this is practicing for the cessation of unskillful thoughts.’

  70. 70

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  71. 71

    इमेi·me कुसलाku·sa·lā सङ्कप्पा;saṅ·kap·pā

    Ime kusalā saṅkappā;

    ‘These are skillful thoughts.’

  72. 72

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  73. 73

    इतोसमुट्ठानाi·to·sa·muṭ·ṭhā·nā कुसलाku·sa·lā सङ्कप्पा;saṅ·kap·pā

    Itosamuṭṭhānā kusalā saṅkappā;

    ‘Skillful thoughts stem from this.’

  74. 74

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  75. 75

    इधi·dha कुसलाku·sa·lā सङ्कप्पाsaṅ·kap·pā अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति;ni·ruj·jhan·ti

    Idha kusalā saṅkappā aparisesā nirujjhanti;

    ‘Here skillful thoughts cease without remainder.’

  76. 76

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  77. 77

    एवंe·vaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no कुसलानंku·sa·lā·naṃ सङ्कप्पानंsaṅ·kap·pā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति;ho·ti

    Evaṁ paṭipanno kusalānaṁ saṅkappānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti;

    ‘Someone practicing like this is practicing for the cessation of skillful thoughts.’

  78. 78

    तमहं,ta·ma·haṃ थपति,tha·pa·ti वेदितब्बन्तिve·di·tab·ban·ti वदामि।va·dā·mi

    tamahaṁ, thapati, veditabbanti vadāmi.

    (Pāli only)

  79. 79

    कतमेka·ta·me च,ca थपति,tha·pa·ti अकुसलाa·ku·sa·lā सीला?sī·lā

    Katame ca, thapati, akusalā sīlā?

    And what, chamberlain, are unskillful behaviors?

  80. 80

    अकुसलंa·ku·sa·laṃ कायकम्मं,kā·ya·kam·maṃ अकुसलंa·ku·sa·laṃ वचीकम्मं,va·cī·kam·maṃ पापकोpā·pa·ko आजीवो—ā·jī·vo

    Akusalaṁ kāyakammaṁ, akusalaṁ vacīkammaṁ, pāpako ājīvo—

    Unskillful deeds by way of body and speech, and bad livelihood.

  81. 81

    इमेi·me वुच्चन्ति,vuc·can·ti थपति,tha·pa·ti अकुसलाa·ku·sa·lā सीला।sī·lā

    ime vuccanti, thapati, akusalā sīlā.

    These are called unskillful behaviors.

  82. 82

    इमेi·me च,ca थपति,tha·pa·ti अकुसलाa·ku·sa·lā सीलाsī·lā किंसमुट्ठाना?kiṃ·sa·muṭ·ṭhā·nā

    Ime ca, thapati, akusalā sīlā kiṁsamuṭṭhānā?

    And where do these unskillful behaviors stem from?

  83. 83

    समुट्ठानम्पिsa·muṭ·ṭhā·nam·pi नेसंne·saṃ वुत्तं।vut·taṃ

    Samuṭṭhānampi nesaṁ vuttaṁ.

    Where they stem from has been stated.

  84. 84

    ‘चित्तसमुट्ठाना’तिस्सcit·ta·sa·muṭ·ṭhā·nā वचनीयं।va·ca·nī·yaṃ

    ‘Cittasamuṭṭhānā’tissa vacanīyaṁ.

    You should say that they stem from the mind.

  85. 85

    कतमंka·ta·maṃ चित्तं?cit·taṃ

    Katamaṁ cittaṁ?

    What mind?

  86. 86

    चित्तम्पिcit·tam·pi हिhi बहुंba·huṃ अनेकविधंa·ne·ka·vi·dhaṃ नानप्पकारकं।nā·nap·pa·kā·ra·kaṃ

    Cittampi hi bahuṁ anekavidhaṁ nānappakārakaṁ.

    The mind takes many and diverse forms.

  87. 87

    यंyaṃ चित्तंcit·taṃ सरागंsa·rā·gaṃ सदोसंsa·do·saṃ समोहं,sa·mo·haṃ इतोसमुट्ठानाi·to·sa·muṭ·ṭhā·nā अकुसलाa·ku·sa·lā सीला।sī·lā

    Yaṁ cittaṁ sarāgaṁ sadosaṁ samohaṁ, itosamuṭṭhānā akusalā sīlā.

    But unskillful behaviors stem from a mind that has greed, hate, and delusion.

  88. 88

    इमेi·me च,ca थपति,tha·pa·ti अकुसलाa·ku·sa·lā सीलाsī·lā कुहिंku·hiṃ अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति?ni·ruj·jhan·ti

    Ime ca, thapati, akusalā sīlā kuhiṁ aparisesā nirujjhanti?

    And where do these unskillful behaviors cease without remainder?

  89. 89

    निरोधोपिni·ro·dho·pi नेसंne·saṃ वुत्तो।vut·to

    Nirodhopi nesaṁ vutto.

    Their cessation has also been stated.

  90. 90

    इध,i·dha थपति,tha·pa·ti भिक्खुbhik·khu कायदुच्चरितंkā·ya·duc·ca·ri·taṃ पहायpa·hā·ya कायसुचरितंkā·ya·su·ca·ri·taṃ भावेति,bhā·ve·ti वचीदुच्चरितंva·cī·duc·ca·ri·taṃ पहायpa·hā·ya वचीसुचरितंva·cī·su·ca·ri·taṃ भावेति,bhā·ve·ti मनोदुच्चरितंma·no·duc·ca·ri·taṃ पहायpa·hā·ya मनोसुचरितंma·no·su·ca·ri·taṃ भावेति,bhā·ve·ti मिच्छाजीवंmic·chā·jī·vaṃ पहायpa·hā·ya सम्माजीवेनsam·mā·jī·ve·na जीवितंjī·vi·taṃ कप्पेति—kap·pe·ti

    Idha, thapati, bhikkhu kāyaduccaritaṁ pahāya kāyasucaritaṁ bhāveti, vacīduccaritaṁ pahāya vacīsucaritaṁ bhāveti, manoduccaritaṁ pahāya manosucaritaṁ bhāveti, micchājīvaṁ pahāya sammājīvena jīvitaṁ kappeti—

    It’s when a mendicant gives up bad conduct by way of body, speech, and mind, and develops good conduct by way of body, speech, and mind; they give up wrong livelihood and earn a living by right livelihood.

  91. 91

    एत्थेतेet·the·te अकुसलाa·ku·sa·lā सीलाsī·lā अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति।ni·ruj·jhan·ti

    etthete akusalā sīlā aparisesā nirujjhanti.

    This is where these unskillful behaviors cease without remainder.

  92. 92

    कथंka·thaṃ पटिपन्नो,pa·ṭi·pan·no थपति,tha·pa·ti अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ सीलानंsī·lā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति?ho·ti

    Kathaṁ paṭipanno, thapati, akusalānaṁ sīlānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti?

    And how is someone practicing for the cessation of unskillful behaviors?

  93. 93

    इध,i·dha थपति,tha·pa·ti भिक्खुbhik·khu अनुप्पन्नानंa·nup·pan·nā·naṃ पापकानंpā·pa·kā·naṃ अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ अनुप्पादायa·nup·pā·dā·ya छन्दंchan·daṃ जनेतिja·ne·ti वायमतिvā·ya·ma·ti वीरियंvī·ri·yaṃ आरभतिā·ra·bha·ti चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति;pa·da·ha·ti

    Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati;

    It’s when a mendicant generates enthusiasm, tries, makes an effort, exerts the mind, and strives so that bad, unskillful qualities don’t arise.

  94. 94

    उप्पन्नानंup·pan·nā·naṃ पापकानंpā·pa·kā·naṃ अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ पहानायpa·hā·nā·ya छन्दंchan·daṃ जनेतिja·ne·ti वायमतिvā·ya·ma·ti वीरियंvī·ri·yaṃ आरभतिā·ra·bha·ti चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति;pa·da·ha·ti

    uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati;

    They generate enthusiasm, try, make an effort, exert the mind, and strive so that bad, unskillful qualities that have arisen are given up.

  95. 95

    अनुप्पन्नानंa·nup·pan·nā·naṃ कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ उप्पादायup·pā·dā·ya छन्दंchan·daṃ जनेतिja·ne·ti वायमतिvā·ya·ma·ti वीरियंvī·ri·yaṃ आरभतिā·ra·bha·ti चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति;pa·da·ha·ti

    anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati;

    They generate enthusiasm, try, make an effort, exert the mind, and strive so that skillful qualities arise.

  96. 96

    उप्पन्नानंup·pan·nā·naṃ कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ ठितियाṭhi·ti·yā असम्मोसायa·sam·mo·sā·ya भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya भावनायbhā·va·nā·ya पारिपूरियाpā·ri·pū·ri·yā छन्दंchan·daṃ जनेतिja·ne·ti वायमतिvā·ya·ma·ti वीरियंvī·ri·yaṃ आरभतिā·ra·bha·ti चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति।pa·da·ha·ti

    uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

    They generate enthusiasm, try, make an effort, exert the mind, and strive so that skillful qualities that have arisen remain, are not lost, but increase, mature, and are fully developed.

  97. 97

    एवंe·vaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no खो,kho थपति,tha·pa·ti अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ सीलानंsī·lā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति।ho·ti

    Evaṁ paṭipanno kho, thapati, akusalānaṁ sīlānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti.

    Someone practicing like this is practicing for the cessation of unskillful behaviors.

  98. 98

    कतमेka·ta·me च,ca थपति,tha·pa·ti कुसलाku·sa·lā सीला?sī·lā

    Katame ca, thapati, kusalā sīlā?

    And what are skillful behaviors?

  99. 99

    कुसलंku·sa·laṃ कायकम्मं,kā·ya·kam·maṃ कुसलंku·sa·laṃ वचीकम्मं,va·cī·kam·maṃ आजीवपरिसुद्धम्पिā·jī·va·pa·ri·sud·dham·pi खोkho अहं,a·haṃ थपति,tha·pa·ti सीलस्मिंsī·las·miṃ वदामि।va·dā·mi

    Kusalaṁ kāyakammaṁ, kusalaṁ vacīkammaṁ, ājīvaparisuddhampi kho ahaṁ, thapati, sīlasmiṁ vadāmi.

    Skillful deeds by way of body and speech, and purified livelihood are included in behavior, I say.

  100. 100

    इमेi·me वुच्चन्ति,vuc·can·ti थपति,tha·pa·ti कुसलाku·sa·lā सीला।sī·lā

    Ime vuccanti, thapati, kusalā sīlā.

    These are called skillful behaviors.

  101. 101

    इमेi·me च,ca थपति,tha·pa·ti कुसलाku·sa·lā सीलाsī·lā किंसमुट्ठाना?kiṃ·sa·muṭ·ṭhā·nā

    Ime ca, thapati, kusalā sīlā kiṁsamuṭṭhānā?

    And where do these skillful behaviors stem from?

  102. 102

    समुट्ठानम्पिsa·muṭ·ṭhā·nam·pi नेसंne·saṃ वुत्तं।vut·taṃ

    Samuṭṭhānampi nesaṁ vuttaṁ.

    Where they stem from has been stated.

  103. 103

    ‘चित्तसमुट्ठाना’तिस्सcit·ta·sa·muṭ·ṭhā·nā वचनीयं।va·ca·nī·yaṃ

    ‘Cittasamuṭṭhānā’tissa vacanīyaṁ.

    You should say that they stem from the mind.

  104. 104

    कतमंka·ta·maṃ चित्तं?cit·taṃ

    Katamaṁ cittaṁ?

    What mind?

  105. 105

    चित्तम्पिcit·tam·pi हिhi बहुंba·huṃ अनेकविधंa·ne·ka·vi·dhaṃ नानप्पकारकं।nā·nap·pa·kā·ra·kaṃ

    Cittampi hi bahuṁ anekavidhaṁ nānappakārakaṁ.

    The mind takes many and diverse forms.

  106. 106

    यंyaṃ चित्तंcit·taṃ वीतरागंvī·ta·rā·gaṃ वीतदोसंvī·ta·do·saṃ वीतमोहं,vī·ta·mo·haṃ इतोसमुट्ठानाi·to·sa·muṭ·ṭhā·nā कुसलाku·sa·lā सीला।sī·lā

    Yaṁ cittaṁ vītarāgaṁ vītadosaṁ vītamohaṁ, itosamuṭṭhānā kusalā sīlā.

    But skillful behaviors stem from a mind that is free from greed, hate, and delusion.

  107. 107

    इमेi·me च,ca थपति,tha·pa·ti कुसलाku·sa·lā सीलाsī·lā कुहिंku·hiṃ अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति?ni·ruj·jhan·ti

    Ime ca, thapati, kusalā sīlā kuhiṁ aparisesā nirujjhanti?

    And where do these skillful behaviors cease without remainder?

  108. 108

    निरोधोपिni·ro·dho·pi नेसंne·saṃ वुत्तो।vut·to

    Nirodhopi nesaṁ vutto.

    Their cessation has also been stated.

  109. 109

    इध,i·dha थपति,tha·pa·ti भिक्खुbhik·khu सीलवाsī·la·vā होतिho·ti नोno चca सीलमयो,sī·la·ma·yo

    Idha, thapati, bhikkhu sīlavā hoti no ca sīlamayo,

    It’s when a mendicant behaves ethically, but they are not determined by ethical behavior.

  110. 110

    तञ्चtañ·ca चेतोविमुत्तिंce·to·vi·mut·tiṃ पञ्ञाविमुत्तिंpañ·ñā·vi·mut·tiṃ यथाभूतंya·thā·bhū·taṃ पजानाति;pa·jā·nā·ti यत्थस्सyat·thas·sa तेte कुसलाku·sa·lā सीलाsī·lā अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति।ni·ruj·jhan·ti

    tañca cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ yathābhūtaṁ pajānāti; yatthassa te kusalā sīlā aparisesā nirujjhanti.

    And they truly understand the freedom of heart and freedom by wisdom where these skillful behaviors cease without remainder.

  111. 111

    कथंka·thaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no च,ca थपति,tha·pa·ti कुसलानंku·sa·lā·naṃ सीलानंsī·lā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति?ho·ti

    Kathaṁ paṭipanno ca, thapati, kusalānaṁ sīlānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti?

    And how is someone practicing for the cessation of skillful behaviors?

  112. 112

    इध,i·dha थपति,tha·pa·ti भिक्खुbhik·khu अनुप्पन्नानंa·nup·pan·nā·naṃ पापकानंpā·pa·kā·naṃ अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ अनुप्पादायa·nup·pā·dā·ya छन्दंchan·daṃ जनेतिja·ne·ti वायमतिvā·ya·ma·ti वीरियंvī·ri·yaṃ आरभतिā·ra·bha·ti चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति;pa·da·ha·ti

    Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati;

    It’s when a mendicant generates enthusiasm, tries, makes an effort, exerts the mind, and strives so that bad, unskillful qualities don’t arise …

  113. 113

    उप्पन्नानंup·pan·nā·naṃ पापकानंpā·pa·kā·naṃ अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ पहानायpa·hā·nā·ya …पे…pe

    uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya …pe…

    so that unskillful qualities are given up …

  114. 114

    अनुप्पन्नानंa·nup·pan·nā·naṃ कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ उप्पादायup·pā·dā·ya …पे…pe

    anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya …pe…

    so that skillful qualities arise …

  115. 115

    उप्पन्नानंup·pan·nā·naṃ कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ ठितियाṭhi·ti·yā असम्मोसायa·sam·mo·sā·ya भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya भावनायbhā·va·nā·ya पारिपूरियाpā·ri·pū·ri·yā छन्दंchan·daṃ जनेतिja·ne·ti वायमतिvā·ya·ma·ti वीरियंvī·ri·yaṃ आरभतिā·ra·bha·ti चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति।pa·da·ha·ti

    uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

    so that skillful qualities that have arisen remain, are not lost, but increase, mature, and are fully developed.

  116. 116

    एवंe·vaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no खो,kho थपति,tha·pa·ti कुसलानंku·sa·lā·naṃ सीलानंsī·lā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति।ho·ti

    Evaṁ paṭipanno kho, thapati, kusalānaṁ sīlānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti.

    Someone practicing like this is practicing for the cessation of skillful behaviors.

  117. 117

    कतमेka·ta·me च,ca थपति,tha·pa·ti अकुसलाa·ku·sa·lā सङ्कप्पा?saṅ·kap·pā

    Katame ca, thapati, akusalā saṅkappā?

    And what are unskillful thoughts?

  118. 118

    कामसङ्कप्पो,kā·ma·saṅ·kap·po ब्यापादसङ्कप्पो,byā·pā·da·saṅ·kap·po विहिंसासङ्कप्पो—vi·hiṃ·sā·saṅ·kap·po

    Kāmasaṅkappo, byāpādasaṅkappo, vihiṁsāsaṅkappo—

    Purposes of sensuality, of malice, and of cruelty.

  119. 119

    इमेi·me वुच्चन्ति,vuc·can·ti थपति,tha·pa·ti अकुसलाa·ku·sa·lā सङ्कप्पा।saṅ·kap·pā

    ime vuccanti, thapati, akusalā saṅkappā.

    These are called unskillful thoughts.

  120. 120

    इमेi·me च,ca थपति,tha·pa·ti अकुसलाa·ku·sa·lā सङ्कप्पाsaṅ·kap·pā किंसमुट्ठाना?kiṃ·sa·muṭ·ṭhā·nā

    Ime ca, thapati, akusalā saṅkappā kiṁsamuṭṭhānā?

    And where do these unskillful thoughts stem from?

  121. 121

    समुट्ठानम्पिsa·muṭ·ṭhā·nam·pi नेसंne·saṃ वुत्तं।vut·taṃ

    Samuṭṭhānampi nesaṁ vuttaṁ.

    Where they stem from has been stated.

  122. 122

    ‘सञ्ञासमुट्ठाना’तिस्सsañ·ñā·sa·muṭ·ṭhā·nā वचनीयं।va·ca·nī·yaṃ

    ‘Saññāsamuṭṭhānā’tissa vacanīyaṁ.

    You should say that they stem from perception.

  123. 123

    कतमाka·ta·mā सञ्ञा?sañ·ñā

    Katamā saññā?

    What perception?

  124. 124

    सञ्ञापिsañ·ñā·pi हिhi बहूba·hū अनेकविधाa·ne·ka·vi·dhā नानप्पकारका।nā·nap·pa·kā·ra·kā

    Saññāpi hi bahū anekavidhā nānappakārakā.

    Perception takes many and diverse forms.

  125. 125

    कामसञ्ञा,kā·ma·sañ·ñā ब्यापादसञ्ञा,byā·pā·da·sañ·ñā विहिंसासञ्ञा—vi·hiṃ·sā·sañ·ñā

    Kāmasaññā, byāpādasaññā, vihiṁsāsaññā—

    Perceptions of sensuality, malice, and cruelty—

  126. 126

    इतोसमुट्ठानाi·to·sa·muṭ·ṭhā·nā अकुसलाa·ku·sa·lā सङ्कप्पा।saṅ·kap·pā

    itosamuṭṭhānā akusalā saṅkappā.

    unskillful thoughts stem from this.

  127. 127

    इमेi·me च,ca थपति,tha·pa·ti अकुसलाa·ku·sa·lā सङ्कप्पाsaṅ·kap·pā कुहिंku·hiṃ अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति?ni·ruj·jhan·ti

    Ime ca, thapati, akusalā saṅkappā kuhiṁ aparisesā nirujjhanti?

    And where do these unskillful thoughts cease without remainder?

  128. 128

    निरोधोपिni·ro·dho·pi नेसंne·saṃ वुत्तो।vut·to

    Nirodhopi nesaṁ vutto.

    Their cessation has also been stated.

  129. 129

    इध,i·dha थपति,tha·pa·ti भिक्खुbhik·khu विविच्चेवvi·vic·ce·va कामेहिkā·me·hi …पे…pe पठमंpa·ṭha·maṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरति;vi·ha·ra·ti

    Idha, thapati, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;

    It’s when a mendicant, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unskillful qualities, enters and remains in the first absorption, which has the rapture and bliss born of seclusion, while placing the mind and keeping it connected.

  130. 130

    एत्थेतेet·the·te अकुसलाa·ku·sa·lā सङ्कप्पाsaṅ·kap·pā अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति।ni·ruj·jhan·ti

    etthete akusalā saṅkappā aparisesā nirujjhanti.

    This is where these unskillful thoughts cease without remainder.

  131. 131

    कथंka·thaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no च,ca थपति,tha·pa·ti अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ सङ्कप्पानंsaṅ·kap·pā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति?ho·ti

    Kathaṁ paṭipanno ca, thapati, akusalānaṁ saṅkappānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti?

    And how is someone practicing for the cessation of unskillful thoughts?

  132. 132

    इध,i·dha थपति,tha·pa·ti भिक्खुbhik·khu अनुप्पन्नानंa·nup·pan·nā·naṃ पापकानंpā·pa·kā·naṃ अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ अनुप्पादायa·nup·pā·dā·ya छन्दंchan·daṃ जनेतिja·ne·ti वायमतिvā·ya·ma·ti वीरियंvī·ri·yaṃ आरभतिā·ra·bha·ti चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति;pa·da·ha·ti

    Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati;

    It’s when a mendicant generates enthusiasm, tries, makes an effort, exerts the mind, and strives so that bad, unskillful qualities don’t arise …

  133. 133

    उप्पन्नानंup·pan·nā·naṃ पापकानंpā·pa·kā·naṃ अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ पहानायpa·hā·nā·ya …पे…pe

    uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya …pe…

    so that unskillful qualities are given up …

  134. 134

    अनुप्पन्नानंa·nup·pan·nā·naṃ कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ उप्पादायup·pā·dā·ya …पे…pe

    anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya …pe…

    so that skillful qualities arise …

  135. 135

    उप्पन्नानंup·pan·nā·naṃ कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ ठितियाṭhi·ti·yā असम्मोसायa·sam·mo·sā·ya भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya भावनायbhā·va·nā·ya पारिपूरियाpā·ri·pū·ri·yā छन्दंchan·daṃ जनेतिja·ne·ti वायमतिvā·ya·ma·ti वीरियंvī·ri·yaṃ आरभतिā·ra·bha·ti चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति।pa·da·ha·ti

    uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

    so that skillful qualities that have arisen remain, are not lost, but increase, mature, and are fully developed.

  136. 136

    एवंe·vaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no खो,kho थपति,tha·pa·ti अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ सङ्कप्पानंsaṅ·kap·pā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति।ho·ti

    Evaṁ paṭipanno kho, thapati, akusalānaṁ saṅkappānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti.

    Someone practicing like this is practicing for the cessation of unskillful thoughts.

  137. 137

    कतमेka·ta·me च,ca थपति,tha·pa·ti कुसलाku·sa·lā सङ्कप्पा?saṅ·kap·pā

    Katame ca, thapati, kusalā saṅkappā?

    And what are skillful thoughts?

  138. 138

    नेक्खम्मसङ्कप्पो,nek·kham·ma·saṅ·kap·po अब्यापादसङ्कप्पो,ab·yā·pā·da·saṅ·kap·po अविहिंसासङ्कप्पो—a·vi·hiṃ·sā·saṅ·kap·po

    Nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṁsāsaṅkappo—

    Thoughts of renunciation, good will, and harmlessness.

  139. 139

    इमेi·me वुच्चन्ति,vuc·can·ti थपति,tha·pa·ti कुसलाku·sa·lā सङ्कप्पा।saṅ·kap·pā

    ime vuccanti, thapati, kusalā saṅkappā.

    These are called skillful thoughts.

  140. 140

    इमेi·me च,ca थपति,tha·pa·ti कुसलाku·sa·lā सङ्कप्पाsaṅ·kap·pā किंसमुट्ठाना?kiṃ·sa·muṭ·ṭhā·nā

    Ime ca, thapati, kusalā saṅkappā kiṁsamuṭṭhānā?

    And where do these skillful thoughts stem from?

  141. 141

    समुट्ठानम्पिsa·muṭ·ṭhā·nam·pi नेसंne·saṃ वुत्तं।vut·taṃ

    Samuṭṭhānampi nesaṁ vuttaṁ.

    Where they stem from has been stated.

  142. 142

    ‘सञ्ञासमुट्ठाना’तिस्सsañ·ñā·sa·muṭ·ṭhā·nā वचनीयं।va·ca·nī·yaṃ

    ‘Saññāsamuṭṭhānā’tissa vacanīyaṁ.

    You should say that they stem from perception.

  143. 143

    कतमाka·ta·mā सञ्ञा?sañ·ñā

    Katamā saññā?

    What perception?

  144. 144

    सञ्ञापिsañ·ñā·pi हिhi बहूba·hū अनेकविधाa·ne·ka·vi·dhā नानप्पकारका।nā·nap·pa·kā·ra·kā

    Saññāpi hi bahū anekavidhā nānappakārakā.

    Perception takes many and diverse forms.

  145. 145

    नेक्खम्मसञ्ञा,nek·kham·ma·sañ·ñā अब्यापादसञ्ञा,ab·yā·pā·da·sañ·ñā अविहिंसासञ्ञा—a·vi·hiṃ·sā·sañ·ñā

    Nekkhammasaññā, abyāpādasaññā, avihiṁsāsaññā—

    Perceptions of renunciation, good will, and harmlessness—

  146. 146

    इतोसमुट्ठानाi·to·sa·muṭ·ṭhā·nā कुसलाku·sa·lā सङ्कप्पा।saṅ·kap·pā

    itosamuṭṭhānā kusalā saṅkappā.

    skillful thoughts stem from this.

  147. 147

    इमेi·me च,ca थपति,tha·pa·ti कुसलाku·sa·lā सङ्कप्पाsaṅ·kap·pā कुहिंku·hiṃ अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति?ni·ruj·jhan·ti

    Ime ca, thapati, kusalā saṅkappā kuhiṁ aparisesā nirujjhanti?

    And where do these skillful thoughts cease without remainder?

  148. 148

    निरोधोपिni·ro·dho·pi नेसंne·saṃ वुत्तो।vut·to

    Nirodhopi nesaṁ vutto.

    Their cessation has also been stated.

  149. 149

    इध,i·dha थपति,tha·pa·ti भिक्खुbhik·khu वितक्कविचारानंvi·tak·ka·vi·cā·rā·naṃ वूपसमाvū·pa·sa·mā …पे…pe दुतियंdu·ti·yaṃ झानंjhā·naṃ उपसम्पज्जu·pa·sam·paj·ja विहरति;vi·ha·ra·ti

    Idha, thapati, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;

    It’s when, as the placing of the mind and keeping it connected are stilled, a mendicant enters and remains in the second absorption, which has the rapture and bliss born of immersion, with internal clarity and mind at one, without placing the mind and keeping it connected.

  150. 150

    एत्थेतेet·the·te कुसलाku·sa·lā सङ्कप्पाsaṅ·kap·pā अपरिसेसाa·pa·ri·se·sā निरुज्झन्ति।ni·ruj·jhan·ti

    etthete kusalā saṅkappā aparisesā nirujjhanti.

    This is where these skillful thoughts cease without remainder.

  151. 151

    कथंka·thaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no च,ca थपति,tha·pa·ti कुसलानंku·sa·lā·naṃ सङ्कप्पानंsaṅ·kap·pā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति?ho·ti

    Kathaṁ paṭipanno ca, thapati, kusalānaṁ saṅkappānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti?

    And how is someone practicing for the cessation of skillful thoughts?

  152. 152

    इध,i·dha थपति,tha·pa·ti भिक्खुbhik·khu अनुप्पन्नानंa·nup·pan·nā·naṃ पापकानंpā·pa·kā·naṃ अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ अनुप्पादायa·nup·pā·dā·ya छन्दंchan·daṃ जनेतिja·ne·ti वायमतिvā·ya·ma·ti वीरियंvī·ri·yaṃ आरभतिā·ra·bha·ti चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति;pa·da·ha·ti

    Idha, thapati, bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati;

    It’s when a mendicant generates enthusiasm, tries, makes an effort, exerts the mind, and strives so that bad, unskillful qualities don’t arise …

  153. 153

    उप्पन्नानंup·pan·nā·naṃ पापकानंpā·pa·kā·naṃ अकुसलानंa·ku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ पहानायpa·hā·nā·ya …पे…pe

    uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya …pe…

    so that unskillful qualities are given up …

  154. 154

    अनुप्पन्नानंa·nup·pan·nā·naṃ कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ उप्पादायup·pā·dā·ya …पे…pe

    anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya …pe…

    so that skillful qualities arise …

  155. 155

    उप्पन्नानंup·pan·nā·naṃ कुसलानंku·sa·lā·naṃ धम्मानंdham·mā·naṃ ठितियाṭhi·ti·yā असम्मोसायa·sam·mo·sā·ya भिय्योभावायbhiy·yo·bhā·vā·ya वेपुल्लायve·pul·lā·ya भावनायbhā·va·nā·ya पारिपूरियाpā·ri·pū·ri·yā छन्दंchan·daṃ जनेतिja·ne·ti वायमतिvā·ya·ma·ti वीरियंvī·ri·yaṃ आरभतिā·ra·bha·ti चित्तंcit·taṃ पग्गण्हातिpag·gaṇ·hā·ti पदहति।pa·da·ha·ti

    uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

    so that skillful qualities that have arisen remain, are not lost, but increase, mature, and are fully developed.

  156. 156

    एवंe·vaṃ पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no खो,kho थपति,tha·pa·ti कुसलानंku·sa·lā·naṃ सङ्कप्पानंsaṅ·kap·pā·naṃ निरोधायni·ro·dhā·ya पटिपन्नोpa·ṭi·pan·no होति।ho·ti

    Evaṁ paṭipanno kho, thapati, kusalānaṁ saṅkappānaṁ nirodhāya paṭipanno hoti.

    Someone practicing like this is practicing for the cessation of skillful thoughts.

  157. 157

    कतमेहिka·ta·me·hi चाहं,cā·haṃ थपति,tha·pa·ti दसहिda·sa·hi धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतंsa·man·nā·ga·taṃ पुरिसपुग्गलंpu·ri·sa·pug·ga·laṃ पञ्ञपेमिpañ·ña·pe·mi सम्पन्नकुसलंsam·pan·na·ku·sa·laṃ परमकुसलंpa·ra·ma·ku·sa·laṃ उत्तमपत्तिपत्तंut·ta·ma·pat·ti·pat·taṃ समणंsa·ma·ṇaṃ अयोज्झं?a·yoj·jhaṃ

    Katamehi cāhaṁ, thapati, dasahi dhammehi samannāgataṁ purisapuggalaṁ paññapemi sampannakusalaṁ paramakusalaṁ uttamapattipattaṁ samaṇaṁ ayojjhaṁ?

    Chamberlain, when an individual person has what ten qualities do I describe them as an invincible ascetic—accomplished in the skillful, excelling in the skillful, attained to the highest attainment?

  158. 158

    इध,i·dha थपति,tha·pa·ti भिक्खुbhik·khu असेखायa·se·khā·ya सम्मादिट्ठियाsam·mā·diṭ·ṭhi·yā समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति,ho·ti असेखेनa·se·khe·na सम्मासङ्कप्पेनsam·mā·saṅ·kap·pe·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति,ho·ti असेखायa·se·khā·ya सम्मावाचायsam·mā·vā·cā·ya समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति,ho·ti असेखेनa·se·khe·na सम्माकम्मन्तेनsam·mā·kam·man·te·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति,ho·ti असेखेनa·se·khe·na सम्माआजीवेनsam·mā·ā·jī·ve·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति,ho·ti असेखेनa·se·khe·na सम्मावायामेनsam·mā·vā·yā·me·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति,ho·ti असेखायa·se·khā·ya सम्मासतियाsam·mā·sa·ti·yā समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति,ho·ti असेखेनa·se·khe·na सम्मासमाधिनाsam·mā·sa·mā·dhi·nā समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति,ho·ti असेखेनa·se·khe·na सम्माञाणेनsam·mā·ñā·ṇe·na समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति,ho·ti असेखायa·se·khā·ya सम्माविमुत्तियाsam·mā·vi·mut·ti·yā समन्नागतोsa·man·nā·ga·to होति—ho·ti

    Idha, thapati, bhikkhu asekhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsaṅkappena samannāgato hoti, asekhāya sammāvācāya samannāgato hoti, asekhena sammākammantena samannāgato hoti, asekhena sammāājīvena samannāgato hoti, asekhena sammāvāyāmena samannāgato hoti, asekhāya sammāsatiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsamādhinā samannāgato hoti, asekhena sammāñāṇena samannāgato hoti, asekhāya sammāvimuttiyā samannāgato hoti—

    It’s when a mendicant has an adept’s right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, right immersion, right knowledge, and right freedom.

  159. 159

    इमेहिi·me·hi खोkho अहं,a·haṃ थपति,tha·pa·ti दसहिda·sa·hi धम्मेहिdham·me·hi समन्नागतंsa·man·nā·ga·taṃ पुरिसपुग्गलंpu·ri·sa·pug·ga·laṃ पञ्ञपेमिpañ·ña·pe·mi सम्पन्नकुसलंsam·pan·na·ku·sa·laṃ परमकुसलंpa·ra·ma·ku·sa·laṃ उत्तमपत्तिपत्तंut·ta·ma·pat·ti·pat·taṃ समणंsa·ma·ṇaṃ अयोज्झन्”ति।a·yoj·jhan

    imehi kho ahaṁ, thapati, dasahi dhammehi samannāgataṁ purisapuggalaṁ paññapemi sampannakusalaṁ paramakusalaṁ uttamapattipattaṁ samaṇaṁ ayojjhan”ti.

    When an individual possesses these ten qualities, I describe them as an invincible ascetic—accomplished in the skillful, excelling in the skillful, attained to the highest attainment.”

  160. 160

    इदमवोचi·da·ma·vo·ca भगवा।bha·ga·vā

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  161. 161

    अत्तमनोat·ta·ma·no पञ्चकङ्गोpañ·ca·kaṅ·go थपतिtha·pa·ti भगवतोbha·ga·va·to भासितंbhā·si·taṃ अभिनन्दीति।a·bhi·nan·dī·ti

    Attamano pañcakaṅgo thapati bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.

    Satisfied, Pañcakaṅga the chamberlain approved what the Buddha said.

  162. 162

    समणमुण्डिकसुत्तंsa·ma·ṇa·muṇ·ḍi·ka·sut·taṃ निट्ठितंniṭ·ṭhi·taṃ अट्ठमं।aṭ·ṭha·maṃ

    Samaṇamuṇḍikasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.

    (Pāli only)

Sources. Sanskrit: Satyavedaḥ, the New Testament in Sanskrit (Calcutta Baptist Missionaries, 1851; J. Wenger’s revision of W. Carey’s version). Digital text © 2018 SanskritBible.in, via eBible.org, licensed CC BY-SA 4.0; changed here: arranged by verse and every word linked to the dictionary (links made automatically). Old Testament Sanskrit: the Old Testament in Sanskrit, Calcutta Baptist Mission Press, 1848–1852 (public domain), read by OCR from the Internet Archive scans of the Boston University School of Theology copy; unproofread, with machine clean-up only. Pāli Canon: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 (based on the Vipassana Research Institute’s Chaṭṭha Saṅgāyana edition), from SuttaCentral bilara-data, CC0; Devanagari and pronunciation made automatically from the Roman text. Pāli English: Bhikkhu Sujato (suttas) and Bhikkhu Brahmali (Vinaya), SuttaCentral, CC0. Pāli word meanings: the Pali Text Society’s Pali-English Dictionary (Rhys Davids & Stede), corrected reprint © The Pali Text Society, CC BY-NC 3.0, digital text from BuddhaDust; word matching automatic. English: King James Version (1769), public domain; words the translators added are in italics. Word meanings and pronunciations: Monier-Williams, Sanskrit–English Dictionary (1872), via this site’s Sanskrit dictionary (CC BY-SA 4.0); English↔Sanskrit word matches made automatically and may need checking.